Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Людольф ван Цеулен (; 28 қаңтар 1540 – 31 желтоқсан 1610) – Гилдесхайм қаласынан шыққан неміс-голландиялық математик. Ол Нидерландыға эмиграциялаған.
German Dutch mathematician
Ludolph van Ceulen (, ; 28 January 1540 – 31 December 1610) was a German Dutch mathematician from Hildesheim. He emigrated to the Netherlands.
Өмірбаян
Ван Цюлен 1576 жылы фехтование мен математикадан сабақ беру үшін Делфтке көшіп келді және 1594 жылы Лейденде фехтование мектебін ашты. 1600 жылы ол салыстырмалы түрде жаңа Лейден университетінде Морис, Оранж принсі құрған Инженерлік мектептің математиканың алғашқы профессоры болып тағайындалды. Ол осы профессорлық деңгейді мектепте геодезист және картографпен бөлісті, бұл теориялық емес, практикалық оқытуды насихаттау ниеті бар екенін көрсетеді. Жаңа Инженерлік мектептің оқу бағдарламасын Саймон Стевин әзірледі, ол принстің жеке кеңесшісі ретінде әрекет етуді жалғастырды. Бастапқыда Лейдендегі профессорлар Ван Цюлен мен Ван Мервеннің мәртебесін қабылдаудан бас тартты, әсіресе олар латын тілінде емес, голланд тілінде оқытқандықтан. Теология профессорлары практикалық курстар университет үшін лайықты оқу емес деп санайтын, бірақ олар мектепті толығымен қабылдамауға дайын емес еді, өйткені оны князь Морис құрған. 1600 жылы сәуірде Лейден университетінің басшылары принц Морис пен Штаттар Генералының бекініс жөніндегі кеңесшісі Адриан Метиус бәсекелес Франкер университетінде математикадан сабақ беру үшін толық профессор деңгейіне көтерілгенін естіді. Лейден басшыларының басты мәселесі – Франкер университетімен теңесу, бірақ «Дүйцше Математиканың» мәртебесін тым жоғарылатпау еді. Сондықтан олар математик Рудольф Снеллиусті университетке, Инженерлік мектептен бөлек шақырды, бірақ кейін оны өнер факультетіне жіберді. 1602 жылы Инженерлік мектептің бітірушілеріне алғашқы дипломдар тапсыруға келгенде (университеттің наразылығынан кейін), басшылар мен университет сенаты оларды тек университеттің математика профессоры Рудольф Снеллиус жүргізген емтихан арқылы ғана беруден бас тартты, осылайша Ван Цюлен мен Ван Мервен университет математигіне қарағанда төмен деңгейде деп танылды. Алайда Рудольф Снеллиус және оның ұлы Виллеборд Снеллиус (Снелл заңын жасаған, ол әкесінің орнын басты) екеуі де Лейден университетінде математикадан сабақ берді және Ван Цюлен, Ван Мервен, Саймон Стевин және Инженерлік мектеппен тығыз ынтымақтастықта болған көрінеді. Виллеборд Снеллиус, шын мәнінде, Стевинмен тығыз жұмыс істеді. Ван Цюлен 1610 жылы Лейденде қайтыс болды.
Van Ceulen moved to Delft most likely in 1576 to teach fencing and mathematics and in 1594 opened a fencing school in Leiden. In 1600 he was appointed the first professor of mathematics at the Engineering School, Duytsche Mathematique, established by Maurice, Prince of Orange, at the relatively new Leiden University. He shared this professorial level at the school with the surveyor and cartographer, , which shows that the intention was to promote practical, rather than theoretical instruction. The curriculum for the new Engineering School was devised by Simon Stevin who continued to act as the personal advisor to the Prince. At first the professors at Leiden refused to accept the status of Van Ceulen and Van Merwen, especially as they taught in Dutch rather than Latin. Theological professors generally believed that practical courses were not acceptable studies for a university, but they were not willing to reject the School outright since it was founded by Prince Maurice. Leiden University governors heard in April 1600 that Adriaan Metius, a fortification advisor to Prince Maurice and the States General, had been recruited and raised to the level of a full professor to teach mathematics at the rival Franeker University. The Leiden governors' main problem was to match Franeker University, without raising the status too much of Duytsche Mathematique. So they quickly recruited mathematician Rudolf Snellius to the university—as distinct from the Engineering School—but then relegated him to the Faculty of Arts. When the first degrees were to be conferred on Engineering School graduates in 1602 (under protest from the University) the governors and University's senate refused to award them except via an examination conducted by the Universities' own mathematics professor, Rudolf Snellius—ensuring that Van Ceulen and Van Merwen were seen as inferior to the university's own mathematician. However Rudolf Snellius and his son Willebrord Snellius (the formulator of Snell's law—who replaced his father) both taught mathematics at Leiden University and appear to have cooperated closely with Van Ceulen, Van Merwen, Simon Stevin and the Engineering School. Willebrord Snellius, in fact, worked closely with Stevin. Van Ceulen died in Leiden in 1610.
Есептеу
Людольф ван Сеулен өмірінің басым бөлігін математикалық тұрақтының сандық мәнін есептеумен өткізді, негізінен Архимедтің шамамен 1700 жыл бұрын қолданған әдістерін пайдаланды. Ол 1596 жылы Лейденге көшер алдында жарық көрген "Van den Circkel" ("Шеңбер туралы") кітабында 20 ондық таңбаны жариялады, кейіннен оны 35 ондық таңбаға дейін ұзартты. Ван Сеуленнің 20 таңбасы кез келген ойдағы практикалық қолданыс үшін жеткілікті дәлдік береді. Егер шеңбер атомдық деңгейде де кемелді болса, қалампи сыясы молекулаларының жылулық қозғалысы осы таңбалардың көп бөлігін физикалық тұрғыдан мағынасыз етеді. Санның өзіне деген табиғи қызығушылықтан болашақта одан да жоғары дәлдікпен π-ді есептеу әрекеттері жалғасты.
Ludolph van Ceulen spent a major part of his life calculating the numerical value of the mathematical constant , using essentially the same methods as those employed by Archimedes some seventeen hundred years earlier. He published a 20 decimal value in his 1596 book Van den Circkel ("On the Circle"), which was published before he moved to Leiden, and he later expanded this to 35 decimals. Van Ceulen's 20 digits is more than enough precision for any conceivable practical purpose. Even if a circle was perfect down to the atomic scale, the thermal vibrations of the molecules of ink would make most of those digits physically meaningless. Future attempts to calculate to ever greater precision have been driven primarily by curiosity about the number itself.