Әділ сауда дүкендері (Worldshops) – әділ сауда өнімдерін ұсынатын, білім беру шараларын ұйымдастыратын, коммерциялық емес дүкендер. Тарихы 1959ж-ға дейін жетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Worldshops, world shops немесе Fair Trade Shops – әділ сауда тауарларын ұсынатын және насихалайтын мамандандырылған бөлшек сауда орындары. Worldshops әдетте әртүрлі білім беру мақсатындағы Fair Trade шараларын ұйымдастырады және саудадағы әділдік пен Солтүстік-Оңтүстік арасындағы саяси науқандарға белсенді қатысады. Worldshops көбінесе коммерциялық емес ұйымдар болып табылады және жергілікті демеушілер желісімен басқарылады. Бұл қозғалыс Еуропада пайда болғанмен, әлем дүкендерінің көп бөлігі сол континентте орналасқан, бүгінде Солтүстік Америкада, Австралияда, Израильде және Жаңа Зеландияда да кездеседі.
Worldshops, world shops or Fair Trade Shops are specialized retail outlets offering and promoting Fair Trade products. Worldshops also typically organize various educational Fair Trade activities and play an active role in trade justice and other North South political campaigns. Worldshops are often not for profit organizations and run by locally based volunteer networks. Although the movement emerged in Europe and a vast majority of worldshops are still based on the continent, worldshops can also be found today in North America, Australia, Israel and New Zealand.
Тарих
Бұл қозғалыстың бастауы әдетте 1959 жылы Oxfam ұйымы құрған Еуропадағы алғашқы дүниежүзілік дүкенге байланысты. Oxfam дүкенінде Қытайдан келген бұйымдар мен Гонконгқа коммунистік революциядан қашқан қытай босқындарынан алынған заттар сатылды. Дегенмен, кейбір дереккөздерде 1958 жылы АҚШ-та ашылған және Пуэрто-Риконың тігін өнімдерін сатқан алғашқы әділ сауда дүкені туралы айтылады. Алайда, сол кезде бұл дүкендер дүниежүзілік дүкендер деп аталмаған. Баламалы сауда ұйымдары 1960 жылдардан бастап, қазірге дейін жалғасып келе жатқан, шикі қант сияқты үшінші әлем елдерінен тауарларды импорттады. Бұл тауарлар «үшінші әлем дүкендерінде» немесе «дамушы елдер дүкендерінде» (елдерде атауы әртүрлі болды) сатылды. Ең белсенді ұйымдар Ұлыбритания мен Нидерландыда жұмыс істеді. «Worldshop» термині 1990 жылдары қолданысқа енді. 1994 жылы дүниежүзілік дүкендер NEWS – Еуропалық дүниежүзілік дүкендер желісінің құрамында бірікті, ол қазір Дүниежүзілік әділ сауда ұйымының бөлігі болып табылады. Әділ сауда таңбасы, әділ сауда өнімдерінде қолданылатын, 1980 жылдардағы дүниежүзілік дүкендер қозғалысының бастауын алды.
The start of the movement is usually attributed to the first worldshop in Europe, which was founded by Oxfam in 1959. The Oxfam shop sold Chinese bric a brac that had been sourced from Chinese refugees that had escaped the Communist revolution to Hong Kong. However, some sources credit the first fair trade shop that had been opened in the US in 1958, selling Puerto Rican needlework. The shops were not called worldshops at that time, however. Alternative trading organisations imported various third world goods, such as cane sugar starting in the 1960s, and still continuing today. These goods were sold in "third world shops" or "developing country shops" (the actual name differing from country to country). The most active organisations were operating in the United Kingdom and the Netherlands. The term "worldshop" came into existence in the 1990s. In 1994, worldshops organised themselves under the auspices of NEWS, the Network of European Worldshops, who now falls under the World Fair Trade Organization. The Fairtrade label, which is used on fair trade products, has its roots in the 1980s worldshop movement.
Мақсаттары
Worldshops сауда серіктестерімен мүмкіндігінше тікелей әрі әділ сауда жасауға ұмтылады. Әдетте, бұл дамушы елдердегі өндірушілер мен өнеркәсіп дамыған елдердегі тұтынушылар арасындағы қатынасқа қатысты. Worldshops-тың мақсаты – өндірушілерге тұрмысқа жеткілікті қаражатты және оң әлеуметтік дамуды қамтамасыз ететін әділ баға төлеу. Олар көбінесе импорт тізбегіндегі делдалдарды алып тастайды.
Worldshops' aim is to make trade as direct and fair with the trading partners as possible. Usually, this means a producer in a developing country and consumers in industrialized countries. The worldshops' target is to pay the producers a fair price that guarantees subsistence and positive social development. They often cut out any intermediaries in the import chain.