Кіріспе

Емдеуге қарқынды жаттығулардан аулақ болу, диетада жеткілікті мөлшерде калий алу, бета-блокаторларды қолдану немесе жүрекке имплантацияланатын кардиовертер-дефибрилляторды орнату кіруі мүмкін. Ұзын QT синдромы шамамен 7 000 адамның біреуіне әсер етеді.

Белгілері мен симптомдары

Көптеген ұзақ QT синдромы бар адамдарда ешқандай белгілер мен симптомдар байқалмайды. Симптомдар пайда болған жағдайда, олар көбінесе жүрек ырғағының бұзылуынан (аритмия) туындайды, ең көп кездесетіні – Torsades de pointes (TdP) деп аталатын қарыншалық тахикардияның бір түрі. Егер аритмия өздігінен қалыпты ырғаққа оралса, зардап шеккен адам басы ауыруы (пресинкоп деп аталады) немесе есінен тануы мүмкін, бұл көкіректе дірілдеу сезімімен алдын ала болуы мүмкін. Эпилепсия да ұзақ QT синдромының кейбір түрлерімен байланысты. Ұзақ QT синдромының кейбір сирек түрлері дене мүшелерінің басқа бөліктеріне әсер етеді, нәтижесінде Jervell және Lange Nielsen синдромында саңыраулық, ал Andersen–Tawil (LQT7) синдромында мерзімді сал пайда болады. TdP дамуының ең сенімді көрсеткіші – адамның бұрын аритмияны немесе жүрек тоқтауын бастан өткергені. ЭКГ тіркелмеген кезде есінен тануды бастан өткерген LQTS-тің иегерлері де жоғары тәуекелде болады, себебі мұндай жағдайларда есінен тану көбінесе құжатталмаған, өзінен-өзі тоқтатылатын аритмияға байланысты болады. Кейбір адамдарда QT аралығы өте ұзақ болса, енді бірінде QT аралығы шамалы ғана ұзарған немесе тіпті тыныш күйде нормалы болады (жасырын LQTS). QT аралығы ең ұзақ адамдар TdP-ға көбірек бейім, ал 500 мс-ден жоғары түзетілген QT аралығы жоғары тәуекелге ие адамдарды көрсетеді. Дегенмен, QT аралығы шамалы ғана ұзарған немесе жасырын LQTS-і бар адамдарда да аритмия қаупі сақталады.

Себептер

Ұзақ QT синдромының бірнеше түрі бар. Оларды екі негізгі топқа бөлуге болады: генетикалық мутациялар салдарынан туындайтын, адамдар туған кезден бастап өмір бойы сақталатын және балаларына берілетін (мұраға қалған немесе туа біткен ұзақ QT синдромы), және басқа факторлардың әсерінен пайда болатын, мұраға қалмайтын және көбінесе қайтымды болатын (қолданылған ұзақ QT синдромы).

Мұрагерлік

Ұзақ QT синдромы тұқым қуалайтын немесе туа біткен және генетикалық аномалиялардың салдарынан туындайды. LQTS бірнеше гендердегі өзгерістерден пайда болуы мүмкін, кейбір жағдайларда өте әртүрлі белгілерге алып келеді. Бұл өзгерістерді байланыстыратын ортақ нәрсе – олар бір немесе бірнеше иондық тоқтарға әсер етеді, нәтижесінде қарыншалық әрекет потенциалы ұзарады, соның салдарынан QT аралығы ұзарады. Сирек кездесетін түрі – Джервелл және Ланге Нильсен синдромы, бұл аутосомалық рецессивті LQTS түрі, ол QT аралығының ұзаруын және туа біткен саңыраулықты біріктіреді.

Басқа тергеулер

Диагностикалық белгісіздік жағдайында, ұзартылған QT аралығын анықтау үшін қосымша зерттеулер көмектесуі мүмкін. QT аралығының тыныш күйдегі ұзаруымен қатар, LQTS жаттығулар мен адреналин сияқты катехоламиндердің әсерінен QT аралығының өзгеруіне де әсер етуі мүмкін. Осы бұзылған реакцияларды анықтау үшін жаттығуға төзімділік сынақтары немесе адреналинді тікелей инфузиялау сияқты провокациялық тесттер қолданылуы мүмкін. Бұл зерттеулер, ең алдымен, тыныш күйдегі QT аралығы қалыпты 1-ші типті LQTS 1 (LQT1) жасырын туа біткен ауруы бар адамдарды анықтауға пайдалы. Денсау адамдарда жаттығу кезінде QT аралығы қысқарса, жасырын LQT1 бар адамдарда жаттығу немесе адреналин инфузиясы QT аралығының парадоксальды ұзаруына алып келуі мүмкін, бұл жасырын жағдайды ашады. Екі нұсқаулық та LQTS диагнозын қоюға болады, егер адамның Шварц ұпалы 3-тен жоғары болса немесе QT аралығына қарамастан, LQTS-ке байланысты патогендік генетикалық өзгеріс анықталса. Бұған қоса, LQTS-і бар адамдар үшін екі түрлі емдеу әдісі белгілі: аритмияның алдын алу және аритмияны тоқтату.

Аритмияның алдын алу

Аритмияны басу – LQTS-ке байланысты аритмиялардың түпкі себебіне бағытталған дәрілік препараттарды немесе хирургиялық араласуларды қолдануды қамтиды. LQTS-те аритмиялардың себебі ерте кейіндік деполяризациялар (EAD) болғандықтан және олар адренергиялық стимуляция күшті болғанда күшейеді, сондықтан бұл жағдайдағы адамдарда адренергиялық стимуляцияны әлсіретуге шаралар қолдануға болады. Осыған бета-рецепторларды блокадалайтын препараттарды қолдану жатады, бұл стрестен туындаған аритмиялардың қаупін азайтады. Надолол – қуатты селективті емес бета-блокер, ол барлық үш негізгі генотипте (LQT1, LQT2 және LQT3) аритмиялық тәуекелді азайтуға дәлелдеген. Ең сенімді жағдай – ұзақ QT синдромының себебі, тұрақты кешіккен ток (LQT3) тудыратын бұзылған натрий каналдарынан туындаған жағдайларға қатысты. Мексилетиннің негізгі әсері ерте натрий тогына бағытталғандықтан, ранолазин сияқты кешіккен натрий тогын басымдықпен тежеуге арналған препараттар тиімдірек болуы мүмкін деген теориялық негіздер бар, бірақ мұндай жағдайды растайтын тәжірибелік деректер шектеулі. Алдын алу шарасы ретінде кардиовертер-дефибриллятор (КДД) имплантациясы қарастырылуы мүмкін.

Нәтижелері

ЛКТС-пен ауыратын науқастардың жағдайының ең дұрыс болжамы генотип және QTc аралығының ұзақтығы болып табылады. 1 2 3 LQTS Risk Calculator деп аталатын тәуелсіз расталған тәуекелдік балл калькуляторын қолдануға келісім берілді, ол жеке 5 жылдық өмірге қауіпті аритмиялық оқиғалар тәуекелін есептеуге мүмкіндік береді. Емделмеген және ЛКТС салдарынан жүрек тоқтауы немесе есінен тануға ұшыраған адамдардың 15 жыл ішінде өлімге ұшырау қаупі шамамен 50% құрайды.

Эпидемиология

LQTS тұқым қуалау арқылы берілетін түрі 2500-7000 адамның біреуіне әсер етеді деп есептеледі. Бұл ЭКГ ойлап табылғанға дейінгі бірнеше онжылдықтарда болған, бірақ бұл Джервелл және Ланге-Нильсен синдромының алғашқы сипатталған жағдайы болуы мүмкін. 1957 жылы Антон Джервелл мен Фред Ланге-Нильсен, Норвегияның Тенсберг қаласында жұмыс істеп жүрген кезде, ЭКГ арқылы құжатталған алғашқы жағдайды сипаттады. 1963 жылы итальяндық педиатр Сезарино Романо және 1964 жылы ирланд педиатры Оуэн Конор Уорд есту қабілеті қалыпты LQTS-тің көбірек таралған түрін жеке-жеке сипаттады, кейін ол Романо-Уорд синдромы деп аталды. 1979 жылы Халықаралық Ұзақ QT синдромы тіркелімінің құрылуы көптеген туыстық байланыстарды жан-жақты бағалауға мүмкіндік берді. Бұл көптеген гендерді анықтауға көмектесті. LQTS-тің трансгендік жануарлар модельдері әртүрлі гендер мен гормондардың рөлін анықтауға көмектесті, және соңғы кезде жануарлардағы бұзылған реполяризацияны қалыпқа келтіруге бағытталған эксперименталды фармакологиялық терапиялар жарияланды.