Кіріспе

Godey's Lady's Book, сондай-ақ Godey's Magazine және Lady's Book деп те аталатын американдық әйелдер журналы, 1830 жылдан 1878 жылға дейін Филадельфияда жарық көрген. Азамат соғысына дейінгі кезеңде ол ең көп таралған журнал болатын. 1840 жылдары таралымы 70 000 болса, 1860 жылы 150 000-ға жеткен. 1860 жылдары «Годи» өзін «айлық журналдардың патшайымы» деп санаған. Бірнеше өзгерістен кейін 1896 жылы жабылды.

Шолу

Журналды 48 жыл бойы (1830-1878) Филадельфиядан Луис А. Годи шығарды. Годи сыйлық кітаптарының танымалдылығын пайдаланып, олардың көпшілігі әйелдерге арналған. Әр нөмірде сол кездегі белгілі жазушылар мен суретшілер жасаған өлеңдер, мақалалар мен гравюралар жарияланды. Сара Жозефа Хейл ("Мэридің кішкентай қозысы" кітабының авторы) 1837 жылдан 1877 жылға дейін редактор болды және тек түпнұсқа, американдық қолжазбаларды жариялады. Журналды ерлер де, әйелдер де оқыды, сонымен қатар олардың еңбектері де жарияланды, бірақ Хейл әйелдердің еңбектері ғана жазылған үш арнайы нөмір шығарды. Хейл "Годидің" жұмысын бастағанда, журналдың тиражы он мың абонентті құрады. Екі жылдан кейін тираж 40 000-ға жетті, ал 1860 жылы 150 000 абонент болды. 1845 жылы Луи Годи журналдың әр нөмірін авторлық құқықпен қорғауды бастады, бұл басқа журналдар мен газет редакторларының мәтіндерін пайдалануына жол бермеу мақсатында жасалды. Америкадағы бұл алғашқы қадам Балтимордың "Saturday Visiter" редакторы тарапынан сынға ұшырады. Олар бұл қадамды "тар шеңберлі өзілдікке ұмтылыс" деп атады және Годи "одан қатты өкінетінін" айтты. Ол кезде журналдың бағасы жоғары болды; абоненттер жылына 3 доллар төлейтін (салыстыру үшін, The Saturday Evening Post жылына 2 доллар ғана тұрды). Дегенмен, ол өз заманындағы ең танымал журнал болды. Хейлдің редакторлығымен "Годидің" абоненттерінің саны 150 000-ға жетті. Хейл өзінің лауазымын пайдаланып, американдық талғамға баға беруші ретінде ықпалды болды. Ол өзінің ықпалын әйелдерге қатысты бірнеше мәселені ілгерілету үшін пайдаланды. Мысалы, ол 1852 жылдан бастап "Әйелдер үшін жұмыс" деген тұрақты бөлімді құрды, онда жұмыс күшіндегі әйелдер туралы талқылаулар өтті. Жалпы алғанда, Годи өзінің журналында саяси мәселелерді немесе даулы тақырыптарды талқылауды ұнатпады. 1850 жылдары ол Сара Джейн Липпинкотті ("Грейс Гринвуд") Ұлттық дәуірде құлдықты айыптағандықтан редактордың көмекшісі қызметінен босатып жіберді. Липпинкотт жауап ретінде Годиді жариялап, ол кейіннен өз пікірінен бас тартты. Дегенмен ол Азамат соғысы кезінде журналының белгілі бір позицияны алуына тыйым салды. Шын мәнінде, соғыс кезінде журнал осы соғысқа ешқандай сілтеме жасаған жоқ, ал оқырмандар соғысқа қатысты ақпаратты басқа жерден іздеді. Осының нәтижесінде "Годи" абоненттерінің үштен бірін жоғалтты. 1878 жылы қайтыс болғанға дейін. 1853 жылдан бастап, әр нөмірге үйде тігілетін киімнің суреті мен өлшемдері қосылды. Пианиноға арналған музыкалық ноталар соңғы вальс, полька немесе галопты қамтитын. "Годиде" табылған сән суреттері, киімнің түрі мен мақсатына қатысты сипаттамалармен бірге, әйелдердің күнделікті әрекеттерін тұтынушылық тұрғысынан көрсетті. Мысалы, "Годидің" сән суреттері серуендеу, атпен жүру және тіпті үйде тамақ дайындауды сәнге және тұтынушылық мәдениетке қатысу мүмкіндігі ретінде ұсынады (мысалы, әйелдің серуендеуге арналған костюмі). "[Годи] жаңа киім күнтізбесін ұсынды, ол маусымдарға немесе үйлену тойлары сияқты ерекше оқиғаларға бөлінбейді, бірақ күнделікті іс-шараларды, мысалы, серуендеу мен шай ішуді өзін-өзі сәндеу мен көрсетудің маңызды мүмкіндіктеріне айналдырады."

Эдгар Аллан По өзінің ең алғашқы "Көрнекі" (кейін "Тағайындама" деп аталды) атты қысқа әңгімесін 1834 жылы "Годиде" жариялады. Ол сондай-ақ журналда бірнеше басқа да еңбектерін жариялады: "Жыртылған таулар туралы әңгіме" (1844 жылдың сәуірінде), "Қоңыр жәшік" (1844 жылдың қыркүйегінде), "Сен адамсың" (1844 жылдың қарашасында) және "Амонтилладоның шарабы" (1846). Басқа да авторлардың арасында Натаниел Хоторн, Оливер Венделл Холмс, Вашингтон Ирвинг, Джеймс Кирк Полдинг, Уильям Гилмор Симмс, Натаниел Паркер Уиллис және Франсис Ходжсон Бернетт болды.

Ықпал

Журнал редакторы Сара Хейл өзінің лауазымын түрлі мәселелерге ықпал ету үшін пайдаланды. Мысалы, ол журнал арқылы әйелдердің білім алуын қолдады. Оның кейбір мақалалары жазу техникаларына назар аударды және университет студенттеріне ұсынылатын оқу тізімдерімен ұқсас оқу тізімдерін ұсынды. Ол әйелдерді студенттер ретінде қабылдаған мектептер туралы жазды және 1865 жылы ашылған Вассар колледжін мақтады, сондай-ақ оны қаржыландыруға жеке көмектесті. Ол әйелдердің білімі еркектердікімен бірдей болуы керек деп сенді және әйелдерге медицинаны қоса, көбірек мамандықтардың ашылуын жақтады. Хейл өзінің редакциялық алаңы мен ықпалын ұлттық Алғыс айту күнін орнату үшін де пайдаланды. Ол журналында көптеген қызықты мақалалар жариялады, онда қазір Алғыс айту күнінің «типі» саналатын тағамдар мен рецепттер сипатталды, мысалы, қуырылған түйе, дәмді толма және тығыш, және қызылша пісірілері. 1858 жылы Хейл АҚШ президенті Джеймс Бьюкененге Алғыс айту күнін ұлттық мереке деп жариялау туралы петиция ұсынды. Ақ үйлену салтының пайда болуы әдетте 1840 жылы Альберт ханзадаға үйленгенде Виктория патшайымының ақ көйлек кигенімен байланыстырылады. Американдық әйелдер жас королева белгілеген стильдерді немесе киімдерді ұстанғандықтан, оның үйленуінен кейін он жыл өтпей Годи журналы ақ көйлек әйелдердің тазалығын білдіретін ұзақ дәстүр болған деп қате мәлімдеді: «Дәстүр, ең ерте заманнан бастап, материалдық ерекшеліктеріне қарамастан, ақ түс ең лайықты екенін шешті. Ол қыздың тазалығы мен күнәсіздігінің символы және енді таңдалған адамға тапсырылатын таза жүрек». Алайда, Викторияның үйлену рәсіміне дейін түрлі-түсті көйлектер кию қалыпты жағдай болған. Британдық корольдік отбасының Виндзор сарайындағы шыршысымен бірге жасалған суреті 1850 жылы Рождествода Годи журналында көшірілді. Гравюра 1848 жылғы желтоқсанда «Иллюстрацияланған Лондон жаңалықтарында» жарияланған Виктория патшайымының Рождество шыршысымен бірге түскен бұрынғы суретіне негізделген. Годи журналының нұсқасы Викторияның тиарасын және Принц Альберттің мұртынан айырылып, олардың бейнесін өзгертіп, гравюраны американдық көрініске айналдырды. Халықтық мәдениет тарихшысы Альфред Шумейкер «1850-60 жылдар аралығында Рождество шыршысын таратуда Годи журналынан артық маңызды ешқандай құрал болған жоқ» деп қорытындылады. Сурет 1860 жылы қайта басылып шықты, ал 1870 жылдары АҚШ-тағы үйлерде Рождество шыршысын орнату кең таралды.