Кіріспе

Америка Құрама Штаттары армиясының генералы (1895–1993)

Генерал Мэтью Бункер Риджвей (3 наурыз 1895 – 26 шілде 1993) – Америка Құрама Штаттары армиясының жоғары шенді офицері, 1952–1953 жылдары Еуропадағы Жоғарғы Бас қолбасшы, ал 1953–1955 жылдары Америка Құрама Штаттары армиясының 19-шы Бас штаб бастығы болды. Бірінші дүниежүзілік соғыста жауынгерлік қызметке қатыспағанмен, ол Екінші дүниежүзілік соғысқа белсенді түрде қатысты, онда ол 82-ші «Барлық американдық» әуе десанттық дивизиясының алғашқы Бас қолбасшысы болды. Ол Сицилия, Италия және Нормандиядағы шайқастарда дивизияны жетекшілік етті, ал 1944 жылдың тамызында жаңа құрылған XVIII әуе десанттық корпусының қолбасшысы болды. Ол соғыс аяқталғанға дейін, 1945 жылдың ортасына дейін бұл қызметте болды, корпусты Арденн шайқасында, «Варсити» операциясында және Германияға батыс одақтастарының басып кіруінде басқарды. Риджвей Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бірнеше маңызды қолбасшылық қызметтерді атқарды және Корея соғысы кезінде Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) соғыс күшін жаңғыртуымен ең танымал болды. Көптеген тарихшылар Риджвейді соғысты БҰҰ жағына бұрғандықтан мақтады. Ол сонымен қатар президент Дуайт Д. Эйзенхауэрді Бірінші Индокитай соғысына тікелей әскери араласудан бас тартуға көндірді, осылайша француз колониялық күштерін қолдау арқылы Америка Құрама Штаттарының Вьетнам соғысын он жылдан астам уақытқа кейінге шегерді. 1986 жылдың 12 мамырында ол «Еркіндік» президенттік медалін алды. Риджвей 1993 жылы 98 жасында қайтыс болды.

Ерте өмір және білім

Риджвей 1895 жылдың 3 наурызында Вирджиния штатындағы Монро фортында артиллерия офицері, полковник Томас Риджвей мен Рут Старбак (Бункер) Риджвей отбасында дүниеге келді. Балалық шағында ол түрлі әскери базаларда өмір сүрді. Кейін ол өзінің "ең алғашқы естеліктерім – қару-жарақ пен марш жасайтын адамдар, таңғы дабылдың (ревель) дыбысына ояну және түнде 'Тaps' әнінің әсем, қайғылы үнімен күнің ресми аяқталуы" екенін айтты. 1912 жылы Бостон қаласындағы ағылшын тіліндегі орта мектебін бітірген ол, Вест-Пойнт әскери академиясына түсуге өтініш берді, себебі бұл әкесіне ұнайды деп ойлады (әкесі Вест-Пойнт түлегі еді). Риджвей математикадан жетілмегендігіне байланысты алғашқы емтиханды тапса алмады, бірақ қарқынды түрде өздігінен оқығаннан кейін екінші рет сәтті қабылдады.

Ерте әскери мансап

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Риджвей Мексика шекарасында 3-ші жаяу әскер полкінің құрамында, содан кейін Вест-Пойнтта испан тілінен нұсқаушы болып қызмет етті. Соғыс кезінде жауынгерлік міндетке жіберілмегеніне көңілі толмады, себебі "жақсылықтың жамандыққа қарсы соңғы, ұлы жеңісіне қатыспаған жауынгердің ғұмыры бекер болады" деп ойлады. 1924 және 1925 жылдары Риджвей Джорджия штатындағы Форт-Беннингтегі АҚШ армиясының жаяу әскер мектебіндегі рота офицерлері курсын бітірді, одан кейін Қытайдың Тяньцзинь қаласында 15-ші жаяу әскер полкінің рота командирі болды. Содан кейін ол Никарагуаға жіберілді, онда 1927 жылы бос сайлаулардың өткізілуін қадағалауға көмектесті. 1930 жылы Риджвей Филиппиннің генерал-губернаторының кеңесшісі болды. Ол 1935 жылы Канзас штатындағы Форт-Левенворттағы Армияның командалық және штаб мектебін, ал 1937 жылы Пенсильвания штатындағы Карлайл казармасындағы Армия соғыс колледжін бітірді. 1930 жылдары ол VI корпустың штаб бастығының орынбасары, Екінші армияның штаб бастығы және Төртінші армияның штаб бастығының орынбасары болып қызмет етті. АҚШ армиясының штаб бастығы генерал Джордж Маршалл 1939 жылдың қыркүйегінде Еуропада Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Риджвейді соғыс жоспарлау бөліміне тағайындады.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1940 жылы 1 шілдеде подполковник болып тағайындалғаннан кейін ол 1942 жылдың қаңтарына дейін соғыс жоспарлау бөлімінде қызмет етті. Сол айда ол бір жұлдызды генерал-майор шеніне көтерілді, ал бір ай бұрын, 11 желтоқсанда уақытша полковник шеніне көтерілген болатын. Сәуір айында 82-ші дивизия, Риджвей пікірінше, көптеген дивизиялар алған оқу уақытының үштен бірін ғана алған, Сицилияға шабуылға дайындалу үшін Солтүстік Африкаға жіберілді.

Италиялық науқан

Риджвей Сицилияға шабуылдың әуе десант бөлігін жоспарлауға көмектесті. 1943 жылдың шілдесінде өткен шабуылды полковник Гэвиннің 505-ші парашюттік жаяу әскер полкі бастап кетті (Таккердің 504-ші полкінің 3-ші батальоны 505-ші парашюттік жаяу әскер полкінің жауынгерлік тобына қосылды). Бірқатар жетістіктерге қарамастан, Сицилия әуе десант дивизиясының тамырына балта шабуға жақын болды. Риджвейдің бақылауынан тыс жағдайларға байланысты 82-ші дивизия Сицилияда ауыр шығынға ұшырады, оның ішінде дивизияның орынбасар командирі, бригадир генерал Чарльз Л. Киранс қаза тапты. 9 шілде күні таңертең 504-ші полк десант тастағанда, достық отқа байланысты десантшылар шашырап кетті. Риджвей АҚШ-тың жетінші армиясының (82-ші дивизия оның құрамында болған) қолбасшысы генерал-лейтенант Джордж С. Паттонға Сицилияға десантталған 82-ші әуе десант дивизиясының 5300-ден астам десантшысының ішінде, өзінің бақылауында 400-ден азы ғана бар екенін хабарлауға мәжбүр болды. Италия материгіне шабуыл жоспарланғанда, 82-ші дивизияға «Гигант II» операциясы аясында Римді күшпен басып алу міндеті жүктелді. Риджвей бұл орынсыз жоспарға қарсы күшті наразылық білдірді, ол 82-ші дивизияны екі неміс ауыр дивизиясының арасында, Италия астанасы Римнің шетінде десанттауды көздеген. Операция басталуға бірнеше сағат қалғанда тоқтатылды. Дегенмен, 82-ші дивизия қыркүйек айында Салерно шабуылында маңызды рөл атқарды, бірақ Риджвейдің екі парашют полкі десанттамағанда, одақтастар теңізге кері шегінуі мүмкін еді. 82-ші әуе десант дивизиясы кейіннен Италия кампаниясының алғашқы кезеңдерінде қысқа ғана уақыт қызмет етті, одақтастарға қазан айында Волтурно шебін бұзуға көмектесті. Содан кейін дивизия жақында азат етілген итальяндық Неаполь қаласында гарнизондық міндеттерге қайта оралды, одан кейін көп ұзамай әрекеттен тоқтады және қараша айында Италиядан Солтүстік Ирландияға аттанды. Бесінші АҚШ армиясының қолбасшысы генерал-лейтенант Марк У. Кларк, 1917 жылғы Вест-Пойнт түлектерінің бірі, Риджвейді «тамаша жауынгер, зерек, батыл және адал» деп сипаттап, «Бесінші армияның ең жақсы бөлімдерінің бірін даярлаған» Риджвей мен 82-ші дивизиядан айырылуға дайын емес еді. Келісім бойынша полковник Таккердің 504-ші парашюттік жаяу әскер полкі мен оны қолдаушы бөлімдер Италияда қалды, олар 82-ші әуе десант дивизиясының қалған бөлігімен мүмкіндігінше тезірек қосылуы керек еді.

Франция мен Германия

1943 жылдың соңында 82-ші әуедесанттық дивизия Солтүстік Ирландияға жіберілгеннен кейін және 1944 жылдың басында Риджвей Нормандияға жасалған "Оверлорд" операциясының (Одақтастардың Нормандияға шабуылы) әуедесанттық әрекеттерін жоспарлауға көмектесті. Ол бұл операцияға қатысатын 82-ші және тәжірибесіз 101-ші американдық әуедесанттық дивизияларының күшін арттыруды сәтті ұсынды – екі парашют полкі мен бір десанттық полкіден (бірақ тек екі батальонмен) үш парашют полкіне дейін, ал десанттық полкі үш батальоннан тұруы керек еді. Нормандия шайқасында ол әскерімен бірге десантқа түсіп, Шербургқа жақын Сент-Саувер-ле-Виконтке дейін 33 күн бойы шайқасты. Шілде айының басында майданнан алынған 82-ші әуедесанттық дивизиясы Нормандияның бокажындағы қатал шайқастарда 46 пайыздық шығынға ұшырады. 1944 жылдың тамызында Риджвейге XVIII әуедесанттық корпусының басшылығы тапсырылды. 82-ші әуедесанттық дивизиясының басшылығы Риджвейдің дивизия командирінің орынбасары болған бригадир генерал Джеймс М. Гавинге берілді. Риджвей қатысқан алғашқы операция – "Маркет-Гарден" операциясы, онда оның 101-ші әуедесанттық дивизиясы Эйндховенге жақын жерге түсіп, Эйндховен мен Вегель арасындағы Арнемге баратын жолдағы көпірлерді қамтамасыз етуге тиіс болды. Риджвей әскерімен бірге десантқа түсіп, дивизияның шайқастағы алдыңғы қатарында болды. XVIII әуедесанттық корпусы желтоқсандағы "Балж" шайқасында неміс әскерлерін тоқтатып, кері итеруге көмектесті. 1945 жылдың наурыз айында британдық 6-шы әуедесанттық дивизиясы мен АҚШ-тың 17-ші әуедесанттық дивизиясының басшылығымен ол "Варсити" операциясы кезінде корпусты Германияға бастап барды, бұл "Пландар" операциясының әуедесанттық бөлігі болды. 1945 жылдың 24 наурызында неміс гранатасының сынықтарынан иығына жара алды. Ол корпусты Германияға батыс Одақтастардың шабуылына жетекшілік етті. 1945 жылдың 4 маусымында ол генерал-лейтенант шеніне көтерілді. Риджвей Монтгомериді "кейде шектеуге қиын келетін еркін рухты" десе де, оны "үлкен қабілеті бар бірінші сыныпты кәсіби офицер" деп атады және "Монти британдық басшылық астында болған кезде маған Монтиден артық қолдау көрсеткен ешкімді білмеймін. Мен Монтимен ешқандай қиындық көрген емеспін" деді.

Жақсылық аралығы

Риджвей 1945 жылдың қазан айына дейін Лузон аймағында командир болды, одан кейін XVIII әуе десантты корпусы таратылды. Содан кейін ол Жерорта теңізі аймағындағы АҚШ күштеріне қолбасшылық етті, Жерорта теңізіндегі одақтас әскерлердің жоғарғы қолбасшысының орынбасары атағын алды. 1946 жылдан 1948 жылға дейін ол Біріккен Ұлттар Ұйымының әскери штаб комитетінде АҚШ армиясының өкілі болып қызмет етті. 1948 жылы ол Кариб теңізіндегі АҚШ күштерін бақылауға Кариб командасына тағайындалды, ал 1949 жылы Америка Құрама Штаттары армиясының штаб бастығы генерал Дж. Лоутон Коллинз басшылығымен әкімшілік штабының орынбасары болып тағайындалды. 1947 жылдың желтоқсан айында Риджвей үшінші әйелі Мэри Принцесса "Пенни" Энтони Лонгқа үйленді. Бұрынғы армияның хал-ахуалына келгенде, Риджвейдің бірінші қадамы – сарбаздардың өзіне сенімін қайтару болды. Ол үшін ол командалық құрылымды қайта ұйымдастырды. Кореядағы алғашқы брифингтерінің бірінде Риджвей әртүрлі қорғаныс жоспарлары мен төтенше жағдайларды кеңінен талқылады. Соңында ол штабтан шабуыл жоспарларының жай-күйі туралы сұрады; корпустың G 3 (операциялық офицері) мұндай жоспарлар жоқ екенін жауап берді. Бірнеше күн ішінде I корпуста жаңа G 3 болды. Ол сондай-ақ жаудың орналасқан жерін анықтау үшін патрульдер жібермеген офицерлерді ауыстырды және егер жергілікті бөлімшелер жаудың сол жерде екенін тексеру үшін соңғы кезде байланыс жасамаса, командирлердің жоспарлау карталарынан "жау позицияларын" алып тастады. Риджвей алты ай бойы әрекетке қатысқан дивизия командирлерін алмастыру және оларды жаңа басшылармен ауыстыру жоспарын жасады. Ол барлық деңгейдегі командирлерге көбірек уақытын майдан желісінде, ал азырақ уақытын тылдың командалық орындарында өткізу керектігін бұйырды. Бұл қадамдар моральға бірден әсер етті. Қытайдың араласуымен Корея соғысының мәні өзгерді. Соғыстың кеңеюіне жол бермеу үшін саяси көшбасшылар БҰҰ күштеріне Қытайдағы жабдықтау базаларын, сондай-ақ Қытай мен Солтүстік Корея арасындағы шекарадағы Ялу өзенінің арғы жағындағы көпірлерді бомбалауға рұқсат бермеді. Американ армиясы шабуылдық позициядан қорғанысқа және кешіктіру тактикасына көшті. Риджвейдің екінші маңызды тактикалық өзгерісі – артиллерияны кеңінен пайдалану болды. Қытайдың қазасы көбейе бастады және үйлесімді артиллерия атысына шабуыл толқындарын басу арқылы өте жоғары болды. Риджвейдің басшылығымен қытайлық шабуыл баяулап, ақыры Чипьонни және Вонжу шайқастарында тоқтатылды. Содан кейін ол өз әскерлерін 1951 жылдың басында қарсы шабуыл операциясы "Жұлдызша" операциясында жетектеді.

БҰҰ Жоғарғы қолбасшысы

Сәуір айында президент Гарри С. Трумэн генерал МакАртурды қызметтен босатып, Риджвей Кореядағы Біріккен Ұлттар Ұйымының барлық күштеріне қолбасшы болып тағайындалды және толық генерал шеніне көтерілді. Кореядағы қолбасшы генерал ретінде Риджвей жүк көтеру жабдығына кеуде деңгейінде бекітілген қол гранаталарын тағу әдеті үшін "Тин-Титс" деген лақап атын алды. Ол Алыс Шығыс командалығындағы АҚШ әскері бөлімдерінің бірігуі мен интеграциясын бақылады, бұл әскердің жалпы ажыратылуына маңызды әсер етті. 1951 жылы Риджвей Вирджиниядағы Цинциннати қоғамының құрметті мүшесі болып сайланды. Риджвей МакАртурдан Жапонияның әскери губернаторы және одақтас державалардың Жоғарғы Бас қолбасшысы лауазымын да қабылдады. Өкілеттігінің кезеңінде Риджвей 1952 жылғы 28 сәуірде Жапонияның тәуелсіздігі мен егемендігін қайта орнатуды бақылады.

Еуропадағы одақтас әскерлердің Жоғарғы қолбасшысы

1952 жылғы мамыр айында Риджвей генерал Дуайт Д. Эйзенхауэрдің орнын басып, жаңа құрылған Солтүстік Атлантикалық келісім ұйымының (НАТО) Еуропадағы Жоғарғы Бас қолбасшысы (SACEUR) болды. Бұл қызметте Риджвей үйлесімді басқару құрылымын дамытуда табысқа жетті, күштер мен базаларды кеңейтуді қадағалады, жаттығулар мен стандартизацияны жақсартты. Ол өзін американдық қызметкерлермен қоршап алып, басқа еуропалық әскери басшыларды ренжітті. Оның шындықты айтуға бейімділігі әрқашан саяси тұрғыдан тиімді болмады. 1952 жылғы шолуда Бірлескен штабтар төрағасы генерал Омар Брэдли президент Гарри С. Трумэнға «Риджвей НАТО-ны «нақты кезеңге» жеткізді және «әртүрлі қорғаныс күштерінің қалыптасуының жалпы алғанда көңіл көтеріп тұрған картинасын» көрсетті» деп хабарлады. Риджвей Германиядағы Англия-Франция-Америка жоғарғы комиссарларын Екінші дүниежүзілік соғыстың Шығыс майданындағы соғыс қылмыстары үшін айыпталған барлық неміс офицерлерін кешіруге шақырды. Ол өзінің Кореяда «неміс генералдары түрмеде отырғандай» бұйрықтар бергенін атап өтті. Оның «әскерлік ар-ұяты» оны «Еуропалық армияның неміс сарбазына бір бұйрық бермес бұрын» осы офицерлерді босатуға мәжбүр етті. Риджвей Эйзенхауэрдің армияның санын едәуір қысқарту ұсынысы кеңестік әскери қауіпке қарсы тұруға қабілетсіз қалдырады деп алаңдады, бұл 1954 жылы Гватемаладағы Альфхем оқиғасында көрсетілгендей. Бұл алаңдаушылықтар оның бас штаб бастығы қызметі кезінде қайта-қайта келіспеушіліктерге әкелді. Риджвей АҚШ армиясының «Ешқашан Емес Клубының» жетекшісі болды, ол Корея соғысын тең нәтижемен аяқталуын сәтсіздік деп қарады және Азияда, әсіресе Қытайға қарсы тағы бір құрлықтағы соғысқа қарсы болды. 1954 жылдың көктемінде Риджвей Диен-Бьен-Фу шайқасында француздарды жеңілістен құтқару үшін тактикалық ядролық қаруды қолданып, Вьетнамға американдық әскери араласуды көздеген «Қарқын» операциясына қарсы болды. Бірлескен штабтар төрағасы адмирал Артур В. Рэдфорд «Қарқын» операциясын қолдады және оны Эйзенхауэрге ұсынды, өйткені АҚШ коммунистік Вьетминьнің француздарға қарсы жеңісіне жол бере алмайды деді. 1954 жылдың 20 наурызында жағдайды ушықтырып, француз бас штабының бастығы генерал Поль Эли Вашингтонға келді, ал Рэдфорд оған «Қарқын» жоспарын көрсетті және АҚШ оны жүзеге асыруға бейім екенін сезіндірді. Эйзенхауэр ақырында «Қарқынды» жүзеге асыруға келісті, бірақ тек Конгресс алдымен мақұлдаса және Ұлыбритания оған қосылса ғана. 1954 жылдың 7 мамырында Диен-Бьен-Фудегі француз күштерінің қалдықтары капитуляциялады, бұл Парижде премьер-министр Жозеф Ланьель үкіметінің құлауына және Пьер Мендес Франция басқаратын жаңа үкімет құрылуына әкелді, оның жалғыз мандаты Индокитайдан барлық француз күштерін шығару болды. Президент Эйзенхауэр 60 жасқа толғанда армиядан міндетті түрде зейнетке шығу ережесінен бас тартуға рұқсат берді, осылайша Риджвей штаб бастығы қызметіндегі екі жылдық мерзімін аяқтады. Әкімшілікпен армияның мәртебесін төмендету туралы, АҚШ Әскери-теңіз күштері мен АҚШ Әуе күштерінің пайдасына келіспеушіліктері Риджвейдің екінші мерзімге тағайындалуына кедергі келтірді. Риджвей 1955 жылдың 30 маусымында армиядан зейнетке шықты, оның орнына 82-ші әуе десант дивизиясының бұрынғы бас штабы генерал Максвелл Д. Тейлор келді. Зейнетке шыққаннан кейін де Риджвей президент Эйзенхауэрді үнемі сынады. 1960 жылдың 7 қазандағы президенттік пікірталас кезінде Джон Ф. Кеннеди генерал Риджвейді АҚШ-тың Қытайдың (ҚХР) шабуылынан Квемой (Кинмен) мен Мацуды қорғауға тырыспауы керек деген пікірді қолдайтындардың бірі ретінде атады.

"Даналық"

1967 жылдың қарашасында Риджвей президент Линдон Джонсонға Вьетнам соғысы бойынша кеңес беру үшін уақыт-уақыт жиналатын зейнеткер дипломаттар, саясаткерлер мен генералдардан құралған "Даналар" тобына қосылды. Бұрынғы Мемлекеттік хатшы Дин Ачесон бейресми жетекші болған "Даналар" тобының Джонсонға фотосурет түсіру мүмкіндігін беру үшін құрылған амал екені жиі айтылса да, президент "Даналарға" үлкен құрметпен қарады және олардың кеңестерін тыңдықпен қабылдады. 1968 жылдың басында Риджвей генерал Джеймс М. Гэвин мен генерал Дэвид М. Шоуппен бірге Солтүстік Вьетнамға қарсы стратегиялық бомбалау науқанына қарсылық білдірді және Оңтүстік Вьетнамды қорғауға жұмсалған күш-жігердің нәтижесіз екенін мәлімдеді. Бұл сын-ескерту президент Джонсонның ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі В.В. Ростоуды алаңдатты, ол президентке 5 беттік ескертухат жазып, Риджвей, Гэвин және Шоуп ненің туралы сөйлеп жатқанын түсінбейтінін және бомбалау науқаны Солтүстік Вьетнамды тез арада жеңіске бұратынына сенімді екенін жеткізді. Тет шабуылынан кейін, Джонсонның Нью-Гэмпширдегі Демократиялық сайлаудағы шамалы артықшылығымен (соғысқа қарсы сенатор Юджин Маккартиді 300 дауыспен жеңгенімен), Ақ үй дағдарысқа ұшырады, Джонсон Вьетнам соғысына әскери шешім табуды жалғастыру мен дипломатиялық шешімге көшудің арасында қысымға түсті. Дағдарыстың күшеюіне біріккен штабтар төрағасы генерал Эрл Уилердің Джонсонды дипломатиялық шешімнен бас тартуға және әскери шешімді жалғастыруға мәжбүрлеу әрекеті де себеп болды. 1968 жылдың 23 ақпанында Уилер генерал Уильям Уэстморлендке Джонсонға Вьетнамға тағы 206 000 әскер жіберуді ұсынуын айтты, тіпті Уэстморленд қосымша әскердің қажеті жоқ екенін мәлімдегеніне қарамастан. Уилердің ықпалымен Уэстморленд Джонсонға берген есебінде, оларсыз соғысты жеңу мүмкін емес екенін айтып, тағы 206 000 сарбаз сұрады. Уилердің Уэстморлендті әскер сұрауына итермелеу мақсаты Джонсонды резервтік және ұлттық гвардияны шақыруға мәжбүрлеу болды. 1968 жылы Вьетнамдағы жарты миллиондық әскерге қосымша 206 000 адамды жіберу, Еуропа, Оңтүстік Корея және басқа да елдердегі АҚШ-тың міндеттемелерін орындамайынша, резервтік және ұлттық гвардияны жұмылдырусыз мүмкін емес еді. Риджвей мен Гэвин Клиффордқа Вьетнамда жеңіске жету мүмкін емес екенін және Джонсонқа дипломатиялық шешім іздеуге ықпал етуі керектігін айтты. Уэстморленд есебінде Вьетнамдағы жеңіс қосымша 206 000 әскерсіз мүмкін емес екенін айтқандықтан, әскер сұранысын қабылдамау әскери шешімнен бас тартуды білдіреді. Осы пікірталасқа шешім беру үшін Джонсон 1968 жылдың 25 наурызында "Даналар" жиналысын шақырып, не істеу керектігін кеңес сұрады. 14 "Даналық адамнан" тек генерал Максвелл Тейлор, Роберт Мерфи, Эйб Фортас және генерал Омар Брэдли Джонсонға әскери шешім іздеуді жалғастыруды ұсынды, ал қалғандары дипломатиялық шешімді қолдады. Ажырасудан кейін көп ұзамай Риджвей Маргарет ("Пегги") Уилсон Дабниге (1891–1968) үйленді, ол Вест-Пойнт түлегі (Генри Гарольд Дабни, 1915 жылғы түлек) еді, ал 1936 жылы Пеггидің қызы Вирджиния Энн Дабниді (1919–2004) асырап алды. Риджвей мен Пегги 1947 жылдың маусым айында ажырасты. Сол жылы ол Мэри Энтони Лонг (1918–1997) ханшайымына үйленді, оны "Пенни" деп атады. Олар өмірінің соңына дейін бірге болды. Олар Бакнелл университетін бітіргеннен кейін және Резервтік офицерлер оқу корпусы арқылы екінші лейтенант болып тағайындалғаннан кейін апатта қайтыс болған Мэтью-младший ұлының ата-анасы болды. Риджвей зейнетке шыққаннан кейін де белсенді өмір салған, басшылық қызметтер атқарған, сондай-ақ лекция оқыған және жазған. 1955 жылы ол Питтсбург маңындағы Фокс-Чапелге көшіп келді, өйткені Mellon институтының қамқоршылар кеңесінің төрағасы және Gulf Oil Corporation директорлар кеңесінің мүшесі болып тағайындалды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін бір жыл өткен соң ол өзінің "Әскер: Мэтью Б. Риджвейдің естеліктері" атты автобиографиясын жариялады. 1967 жылы "Корея соғысы" кітабы жарық көрді. 1960 жылы Риджвей Mellon институтындағы қызметінен зейнеткерлікке шықты, бірақ бірнеше корпоративтік директорлар кеңесінде, Питтсбургтің қоғамдық ұйымдарында және Пентагонның стратегиялық зерттеу комитеттерінде жұмыс істеуін жалғастырды. Риджвей күшті әскерді сақтықпен пайдалануды жақтады. Ол көптеген лекциялар оқыды, жазбалар жазды және түрлі панельдерге, талқылауларға және топтарға қатысты. 1968 жылдың басында ол Ақ үйде Индокитай мәселесін талқылау үшін тамаққа шақырылды. Тамақтан кейін Риджвей президент Джонсонмен және вице-президент Губерт Хамфримен жеке кездесті. Одан пікірін сұрағанда, Риджвей Вьетнамға тереңірек араласуға және Пуэбло оқиғасын шешу үшін күш қолдануға қарсы болды. "Foreign Affairs" журналында жарияланған мақаласында Риджвей саяси мақсаттардың маңызды ұлттық мүдделерге негіделгенін және әскери мақсаттардың саяси мақсаттарға сәйкес келуі және оларды қолдауы керектігін, бірақ Вьетнам соғысында екі жағдайдың да орындалмағанын айтты. Риджвей химиялық, биологиялық және радиологиялық қаруларға ие болуді жақтады, олар қазіргі қолданылып жүрген қарулардан ұлттық мақсаттарға жетуге жақсырақ көмектесе алатынын мәлімдеді. 1976 жылы Риджвей "Қазіргі қауіптің комитеті" құрылғанда оның басқару кеңесіне кірді, ол кеңестік қауіптің күшеюіне қарсы тұру үшін әскери дайындық деңгейін арттыруға шақырды. 1985 жылдың 5 мамырында Риджвей АҚШ президенті Рональд Рейганның Битбург маңындағы Колмесхёэ зиратына барған сапарында болды, сол кезде бұрынғы Люфтваффе эйсті пилоты Йоханнес Штайнхофф (1913–1994) кездеспеген кезде оның қолынан мықты түрде қол алысты, бұл бұрынғы жауынгерлер арасындағы келісімнің белгісі болды.

Өлім

1993 жылы 26 шілдеде Риджвей Питтсбург маңындағы үйінде 98 жасында жүрек тоқтауынан қайтыс болды. Ол Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Арлингтон ұлттық зиратына жерленді. Қабір басындағы сөзінде, Біріккен штабтар төрағасы генерал Колин Пауэлл: "Ешбір әскер адам өзінің міндетін осы адамдай жақсы атқармаған. Ешбір сарбаз өзінің ар-намысын осы кісідей сақтамаған. Ешбір сарбаз өзінің елін осы кісідей жақсы сүймеген. Әрбір американдық әскер адам осы ұлы адамға міндетті." деді.

Мұра

Өзінің мансабында Риджвей ерекше көшбасшы ретінде танылып, бағыныстыларының, әріптестерінің және жоғары тұрған офицерлерінің құрметін алды. Генерал Омар Брэдли Риджвейдің Корея соғысының бағытын өзгерте алғанын "Армия тарихындағы жеке көшбасшылықтың ең ұлы ерлігі" деп сипаттады. Нормандиядағы бір солдат маңызды көпірді басып өтуге тырысқан шайқас туралы: "Сол күні ең есте қаларлық көрініс – Риджвей, Гэвин және Малони ең қауіпті [ең қатты атыс] болатын жерде тұрғандары еді. Ішкі мәселе мынада, сол жолға шыққан әрбір сарбаз генерал-офицерлерді, полк және батальон командирлерін сол жерде көрді. Бұл шынымен рухани күш берді." деді. Неміс әскерінің Арденн шайқасында ең алысқа жылжыған күні Риджвей XVIII әуеде десантталған корпусының офицерлеріне былай деді: "Жағдай қалыпты және толыққанды қанағаттанарлық. Дұшпан барлық мобильді резервтерін салған, және бұл оның осы соғыстағы соңғы үлкен шабуылы. Бұл корпус осы шабуылды тоқтатады, содан кейін шабуылға өтіп, оны талқандайды." Риджвей көшбасшылықтың үш негізгі қағиясы бар деп есептеді: мінез-құлық, батылдық және қабілеттілік. Ол мінез-құлықты – өзіңді-өзің тәрбиелеуді, адалдықты, өзімшілдіксіздікті, қарапайымдылықты, жауапкершілікті қабылдауға және қателіктерді мойындауға дайындықты – "көшбасшылықтың бүкіл құрылысы тірелетін берік негіз" деп сипаттады. Оның батылдық туралы түсінігіне физикалық және рухани батылдық екеуі де кірді. Қабілеттілікке физикалық жарамдылық, дағдарыстардың қашан болатынын болжау және оларды шешу үшін болу, сондай-ақ бағыныстыларға жақын болу, олармен ашық байланыс орнату және олардың дұрыс және әділ басқарылуын қамтамасыз ету кірді.

Атаулар ауыстырылуы

Риджвей өзі қабылдаған Питтсбург қаласының құрметіне ие болды, қаланың білім және мәдени орталығында орналасқан Солдаттар мен теңізшілер ұлттық әскери мұражайы мен ескерткішіне кіреберіс "Риджвей алаңы" деп аталып, оның есімімен аталады. Питтсбург университетіндегі Халықаралық қауіпсіздік зерттеулері орталығы Мэтью Б. Риджвей атымен аталады.