Шығыс Йоркширдің қазба жұмыстары мен археологиясы: Джон Роберт Мортимер өмірі мен еңбектері
John Robert Mortimer
Джон Роберт Мортимер: археолог, зерттеген Йоркшир қабірлері, қазба жұмыстары, Driffield мұражайының негізін қалаушы. Британ археологиясының маңызды тұлғасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Роберт Мортимер (15 маусым 1825 – 19 тамыз 1911) – ағылшын бидай саудагері және археолог, Йоркширдің Шығыс Ридинг аймағындағы Дриффилд қаласында тұрған. Ол Йоркшир Волдсіндегі көптеген маңызды обаларды қазуға жауапты болды, соның ішінде Дугглеби Хоу обасын, «Шығыс Йоркширдегі британдық және саксон жерлеу обаларын қырық жыл зерттеу» еңбегінде тіркелген. Ол Дриффилдте археология мұражайын ашты, ол осындай мұражайлардың алғашқыларының бірі болды. Оның қазбалары жерлеу обаларын зерттеуде ғылыми әдістерді қолданудың ерте мысалдары болып табылады; оның жазбалары мен қазбалардан табылған заттары британ археологиясындағы құнды деректер саналады.
John Robert Mortimer (15 June 1825 – 19 August 1911) was an English corn merchant and archaeologist who lived in Driffield, East Riding of Yorkshire. He was responsible for the excavation of many of the notable barrows in the Yorkshire Wolds, including Duggleby Howe, recorded in the work Forty Years Researches in British and Saxon Burial Mounds of East Yorkshire. He established a dedicated museum of archaeology at Driffield, one of the first of its kind. His excavations represent early examples of the application of scientific methods to the study of burial mounds; his written work and excavated finds remain a valuable resource in British archaeology.
Өмірбаян
Джон Роберт Мортимер 1825 жылғы 15 маусымда Йоркшир Волдс аймағындағы Фимберде дүниеге келді. Ол жергілікті шаруаның үш баласының үлкені болған. Білімін Фредейтхорп ауылының мектебінде алды. Ересек болған соң, ол астық саудагері болып жұмыс істеді, 1869 жылы жақын орналасқан, ірі Дриффилд қаласына көшіп барды; сол жылы Санктон және Холм-он-Волдс шлютерінің қызы Матильда Митчеллге үйленді. Оның бизнесіне тұқым, тыңайтқыш және тыңайтқыштар сату, сондай-ақ малт қуыру пештері мен сыра зауыты кірді. Мортимердің қызығушылығы 1851 жылғы Ұлы көрмеге, Британ мұражайындағы геологиялық және археологиялық экспонаттарға, сондай-ақ Бридлингтон қаласындағы Эдвард Тиндаллдың жеке жинағына бару арқылы оянды. Ағасы Робертпен бірге Мортимер қазбалар мен ежелгі заттардың шағын коллекциясын жинады; олар сондай-ақ көптеген жергілікті шаруаларды кездесетін қандай да бір үлгілерді жинауға оқытып, үйретті; жергілікті тұрғындар мұндай артефакттарды жай тілде «Мортимерлер» деп атады. XIX ғасырдың соңында бұл аймақ коллекционерлер үшін тартымды орынға айналды, бұл оның жинағының танымалдылығының есебінен болды; ең көп ізделіп алынған заттар – ежелгі тас, кремень және қола қарулар еді. Бұл артефакттарға талас туды, олардың құнының өсуіне әкелді. Жергілікті шаруалармен байланыс арқылы Мортимерлер мыңдаған үлгілерді жинады. 1850-ші жылдардың соңында Мортимер жергілікті аймақтың сызықтық жер жұмыстарын тіркеуді бастады. 1860-жылдары ол обаларды қазуға кірісті; оның алғашқы қазба жұмысы 1863 жылғы 4 мамырда Хай Тоуторпта өтті. Оның көптеген қазба жұмыстары 1863 және 1879 жылдар аралығында жүргізілді және оның жеке бизнесінен қаржыландырылды; 1878 жылы Мортимер Дриффилдте мақсатты түрде салынған мұражай ашты. 1870-жылдардан кейін ауыл шаруашылығындағы дағдарыс астықтың бағасын төмендетті (1846 жылғы Астық заңдарының жойылғанын қараңыз), ол 1887 жылы 1800 фунт стерлингтік қарызбен банкротқа ұшырады; мұражайға және қазба жұмыстарына жұмсалған шығындар осыған үлкен үлес қосты. Мортимер қазба жұмыстарын жалғастырды, бірақ көбінесе басқа адамдардың қаржылық қолдауымен. Археологиялық мансабында ол 300-ден астам обаны қазып шығарды, оның жұмысының көп бөлігі «Шығыс Йоркширдегі британдық және саксондық жерлеу обаларындағы қырық жылдық зерттеулер» (1905) атты еңбегінде жазылған. Ол сондай-ақ Danes Graves немесе Danesdale деп аталатын темір дәуіріндегі зиратты қазып шығарды. Мортимер кейде ағасы Робертпен, сондай-ақ антикварлар канон Уильям Гринвелл және Томас Бойнтонмен бірге жұмыс істеді. Джон Роберт Мортимер 1911 жылғы 19 тамызда Дриффилдтегі үйінде қайтыс болды. Оның алты баласы болды, олардың бесеуі одан кейін тірі қалды.
John Robert Mortimer was born at Fimber in the Yorkshire Wolds on 15 June 1825, the eldest of three children of a local farmer; he received a village school education at Fridaythorpe. In adult life he operated as a corn merchant, moving to the nearby larger town of Driffield in 1869; in the same year marrying Matilda née Mitchell, daughter of the vicar of Sancton and of Holme on the Wolds. His business included trade in seed, manure and fertiliser, and included malt kilns and a brewery as assets. Mortimer's interest was stimulated by visits to the 1851 Great Exhibition, and the geological and archaeological exhibits in the British Museum, and by the private collection of Edward Tindall of Bridlington. Together with his brother Robert, Mortimer assembled a small collection of fossil and antiquarian specimens; they also trained and instructed many local farm workers to collect any likely specimens they found; locally such artefacts became known colloquially as 'Mortmers'. During the latter part of the 19th century the area became a magnet for collectors, in part due to publicity from his collection; most sought ancient stone, flint and bronze weapons. Competition arose for these artefacts, causing a rise in their monetary value. Through their contacts with local agricultural workers the Mortimers were able to collect a great many thousands of specimens. In the late 1850s, Mortimer began recording the linear earthworks of the local area. In the 1860s, he began to excavate barrows; his first excavation was 4 May 1863 at High Towthorpe. Many of his excavations took place between 1863 and 1879, and were self financed from his own business; in 1878 Mortimer opened a purpose built museum in Driffield. After the 1870s, an agricultural depression caused the price of grain to decrease (see Repeal of the 1846 Corn Laws), he became bankrupt in 1887 owing £1,800; the expenditure on the museum, and on excavation both contributing significantly. Mortimer continued to excavate, but often under the financial backing of other persons. Over his archaeological career he excavated over 300 such mounds, the bulk of his work was recorded in his magnum opus "Forty Years' Researches in British and Saxon Burial Mounds of East Yorkshire" (1905). He also excavated the Iron Age graveyard known as Danes Graves, or Danesdale. Mortimer sometimes worked with his brother Robert, and also worked with the antiquarians Canon William Greenwell and Thomas Boynton. John Robert Mortimer died at home in Driffield on 19 August 1911. He had six children, five of whom survived him.
Ғылыми әдіс және мұра
Мортимердің далалық жұмысы және жасаған жазбалары замандастарымен салыстырғанда жоғары деңгейде. Оның зерттеулеріне егін іздерін тіркеу, ал жергілікті жерде тіреу тіректерінің гипстен жасалған қалыптарын құю кіреді. Ол стратиграфиялық байқаулар жасады, бірақ олар көбінесе егжей-тегжейлі болмады, кейінірек жүргізілген зерттеулер оның кейбір есептерінде қателер бар екенін көрсетті. Мортимер өз жұмысының жақсы жазбаларын сақтады, оған «Қырық жылдық зерттеулерде» оның қызы, суретші Агнес Мортимер көмектесті. Ол әлі жасөспірім кезінде әкесінің ежелгі заттарының эскиздерін жасады, олар кейіннен кітапта жарияланды. Мортимер өзінің кітабының алғы сөзінде Агнеске: «Бұл кітапта бейнеленген нұсқалардың эскиздері және басқа жерлерде қолданылған көптеген иллюстрациялар үшін мен тек қызым Агнеске қарыздымын. Ол он үш жасынан он тоғыз жасқа дейін бос уақытының көп бөлігін осы жұмысты аяқтауға арнады, ол оның жасында қиын және жалықтыратын міндет болған шығар», – деген ризашылық білдірді.
Mortimer's fieldwork and recording compares favourably with his contemporaries. His investigations include the recording of crop marks, and made plaster casts of post holes on site. He made stratigraphic observations, but these often lacked detail, some of his reporting has been shown to contain errors by later investigations. Mortimer made good records of his work, he was aided in Forty Years' Researches by his daughter Agnes Mortimer, an artist, who when she was still a teenager did the sketches of her father's antiquities later published in the book. Mortimer credits Agnes in the preface to his volume: "For the sketches of the specimens figured in this book, and for numerous illustrations used elsewhere, I am solely indebted to my daughter Agnes, who from the time she was thirteen years of age until she was nineteen, devoted many of her leisure hours to the completion of this, which at her age, must have been a tedious and irksome task.”
Мортимер өткенді анықтау үшін ғылыми әдісті қолданды, жай ғана қызықты заттарды жинаушы болғаннан гөрі. Бастапқыда ол қызығушылықпен жетекшілік еткенімен, сонымен қатар жердің ежелгі тұрғындары туралы білімді жинап, сақтауға ұмтылды; ол шаруашылық әдістеріндегі өзгерістер, мысалы, қарқынды жырту сияқты өзгерістердің салдарынан көптеген дәлелдердің тез жойылып бара жатқанына алаңдады. "[Мортимерді] ең алғашқы құтқару археологтарының бірі деп санауға болады" делінеді. 1913 жылы Мортимердің коллекциясын полковник Г.Х. Кларк сатып алып, Халл қаласына тапсырды. 1929 жылдан бастап коллекция Виктория галереясында (Халл қалалық әкімшілігінің бөлігі) Мортимер мұражайы ретінде қойылды. 1956 жылы ол Хай-стриттегі Көлік және археология мұражайына көшірілді. Қазір ол Халл және Ист-Райдинг мұражайы коллекциясының маңызды бөлігін құрайды және британдық тарихқа дейінгі археологияға маңызды үлес қосады. Мортимер коллекциясында 66 000-нан астам жер астынан табылған заттар бар, сонымен қатар тағы бірнеше мың жер бетінен табылған заттар да бар. Мортимердің Дриффилд мұражайы мақсатты түрде салынған мұражайдың ерте мысалы болды, кейіннен ол масондық ложа ретінде пайдаланылды және қазір «Масондық зал» деп аталады. 1996 жылы ол ескерткіш болып жарияланды.
Mortimer applied the scientific method to his work in an attempt to infer the past, rather than being a pure collector of curiosities. Though initially driven by curiosity he was also motivated a desire to gain and preserve knowledge of ancient inhabitants of the land; he was concerned that much evidence was being increasingly rapidly destroyed by changes in farming methods, such as intensive ploughing. comments that "[Mortimer] can be regarded as one of the earliest rescue archaeologists". In 1913, the Mortimer collection was acquired by Colonel G. H. Clarke and given to the City of Hull. From 1929, the collection was displayed in the Victoria Galleries (part of Hull City Hall), as the Mortimer Museum. It was transferred to the Transport and Archaeology Museum on High Street in 1956. It now forms an important part of the collection of the Hull and East Riding Museum, and remains an important contribution to British prehistoric archaeology. The Mortimer collection contains over 66,000 provenanced pieces from barrows, and a further several thousands of un provenanced surface finds. Mortimer's Driffield museum was an early example of a purpose built museum, it later functioned as a Masonic Lodge, and is now known as the 'Masonic Hall'. It became a listed building in 1996.