Кіріспе

Эстониядағы Аренсбург есімді ежелгі неміс қаласы. Аренсбург – Германияның Шлезвиг-Гольштейн жеріндегі Стормарн ауданының қаласы. Ол Гамбургтің солтүстік-шығысында орналасқан және Гамбург қалалық аймағының бір бөлігі. Халық саны шамамен 31 000 адамды құрайды. Қаланың символы – 1595 жылы салынған Ренессанс кезеңіне жататын Ахренсбург сарайы.

География

Аренсбург Туннель аңғарында орналасқан, онда Альфред Раст мұз дәуіріне дейінгі көптеген заттарды қазып шығарған. Аренсбург А1 тас жолының қасында және Гамбург пен Любек халықты қалалары арасындағы теміржол бағытында жатыр.

Ерте тарих

Аренсбург туннельді аңғары – жоғарғы палеолит мәдениетінен қалған көптеген қазбалардың табылу орны. Археологтар бұл мәдениетті Ахренсбург мәдениеті деп атайды.

Орта ғасырлар

Қаланың тарихы 13 ғасырға дейін жетеді, онда Шауенбург графы Вольденхорн ауылын (кейіннен Аренсбург қаласы аталды) және көршілес Аренсфельде, Мейлсдорф және Беймор ауылдарын негіздеді. Вольденхорн алғаш рет 1314 жылы тарихқа енді. 1327 жылы ауыл цистерциандық Рейнфельд аббаттығының меншігіне өтті, ал Вольденхорн 16 ғасырдың ортасына дейін монастырь басқарушысының ордасы болды. "Аркс Арнсбург", сондай-ақ Арнсвельде қамалы деп те аталады, шамамен 1200 жылы салынған. Қамалдың қираған қалдықтары қаланың оңтүстігіндегі Хаген орманды аймағында әлі де көрініп тұр. Қаланың гербінің жоғарғы бөлігінде қамалдың суреті бейнеленген. 1295 және 1304 жылдары қамал ішінде орналасқан басқарушылар туралы жазбалар сақталған. 1326 жылы Шауенбург графы Иоанн III өзінің басқарушысын Триттауға көшіріп, қамалды тастап кетті.

Қазіргі заман

Реформациядан кейін монастырлар таратылғаннан соң, бүкіл аймақ Дания патшасының меншігіне өтті. Ол 1567 жылы өз генералы Даниэль Ранцауға осы ауылдардың иелігін сыйлады. Оның інісі және мұрагері Петер Ранцау 1595 жыл шамасында су сарайы түріндегі Аренсбург сарайын, қазір қаланың символы және сарай шіркеуін салды. Шіркеудің жанындағы қайырымдылық үйлерді салу үлгі болып табылды. "Аренсбург иелігі" деп аталатын, кең өкілеттіктерге және өздігінен басқаруға ие болған ақсүйектердің иеліктеріне жатты. Ранцаулардың иелігі 18 ғасырдың ортасына қарай қатты қарызға батып, 1759 жылы кәсіпкер Генрих Карл фон Шиммельман сатып алды. Шиммельман сарайды және ауылды барокко стилінде қайта жаңартып, қаланың қазіргі жоспарлауы осы өзгерістерді көрсетеді. 1967 жылдың 7 маусымында Вулденхорн ауылы тәуелсіз прусстық ауылдық қауымға айналып, қауым кеңесінің шешімімен Аренсбург деп аталды. Ол "Амт Аренсбург" құрамына кірді, ал 1912 жылы "amtsfreie" қауым тағы бір рет одан бөлінді. 1865 жылы Гамбург пен Любек арасындағы теміржолдың салынуы Аренсбургті Гамбургтен тыс демалыс орнына айналдырып, тұрғындар саны арта түсті. 1910 жылға қарай халық саны 2750-ге жетті. 1928 жылы айналасындағы бірнеше қауымдардың қосылуы қала аумағының шамамен 5 км²-ге дейін ұлғаюына әкелді. "Дахайм/Хеймгартен" (қазіргі Аммерсбек қауымының аумағында орналасқан) және "Ам Хаген" (бастапқыда "Франц Зельдте қонысы" деп аталған) елді мекендерінің құрылысы 1933 жылы басталды. Гамбург маңынан келген қоныс аударушылардың көптігі қазіргі тұрғын үйлердің орналасуын қалыптастырды. 1949 жылы Аренсбургке қала құқығы берілген кезде, қалада 17 775 адам тұрды, олардың шамамен жартысы бұрынғы Шығыс Германия аймақтарынан келген босқындар еді. 1950 жылы қала әкімі болып сайланған Эрика Кек Германияда сайланған алғашқы әйел қала әкімі атанды.

Дін

Аренсбург 1823 жылдан 1899 жылға дейін лютеран шіркеуінің Стормарн провинциясының орталығы болды. Аренсбургте 1930 жылдардың басына дейін кішкентай еврей қауымы болды. 1938 жылы нацизм кезіндегі «Кристалл түні»нде синагог өртеліп қиратылды. Еврей зираты (1822 жылы ашылған) қала шетінде (Аренсбург батысында) әлі де көрініп тұр.

Құрметті азамат

1965 – Альфред Раст (1900–1983), археолог, NS тобы «Аненербе» мүшесі болғандықтан даулы тұлға.