Кіріспе

Американдық баскетболшы (туған 1962)

Клайд Остин Дрекслер (22 маусым 1962 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы, қазіргі таңда Big3 3 on 3 баскетбол лигасының комиссары қызметін атқарады. "Клайд Глайд" деген лақап атымен танымал, ол Ұлттық баскетбол қауымдастығында (НБА) 15 маусым ойнады, мансабының көп бөлігін «Портленд Трейл Блейзерс» командасында өткізіп, соңынан «Хьюстон Рокетс» командасымен аяқтады. Ол он мәрте NBA All-Star атанды және НБА-ның 50 және 75 жылдық мерекелік командаларына енді. Дрекслер 1995 жылы «Хьюстон» командасымен НБА чемпионатында жеңіске жетті және 1992 жылғы «Арман командасы» деп аталған АҚШ Олимпиадалық құрамасымен алтын медальді жеңіп алды. Ол 2004 жылы жеке мансабы үшін және 2010 жылы «Арман командасы» құрамындағы мүшесі ретінде Naismith Memorial Basketball Hall of Fame-ге екі рет енгізілді. Дрекслер – барлық уақыттағы ең ұлы баскетболшылардың және ең ұлы қорғаушылардың бірі саналады.

Алғашқы жылдар

Дрекслер Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында дүниеге келді және Техас штатының Хьюстон қаласындағы Оңтүстік Парк ауданында тұрды. Ол Хьюстондағы Росс Стерлинг орта мектебінде оқыды, онда теннисші Зина Гаррисонмен бірге оқыды. Екінші курста ол бейсбол командасына ілікті, содан кейін баскетбол командасына қатысуға тырысты, бірақ ілікпеді. 1982–83 маусымында Хьюстон №1 рейтингпен финалдық төрттікке қайта оралды. Жартылай финалда олар №2 Луисвилл және "Данк докторларымен" кездесті, Хьюстон екі тараптан да керемет данкинг көрсеткеннен кейін 94–81 есебімен жеңіске жетті, оның ішінде Дрекслердің екі рет соққан данкі Sports Illustrated жазушысы Карри Киркпатрикпен «ғасырдың негізгі ойыны» деп аталды. Ол 21 ұпай, 7 доптарды қайтарып алу және 6 нәтижелі пас берді. Солтүстік Каролина штатына қарсы өткен чемпионат ойынында Дрекслер бірінші кезеңде төрт фол алғаннан кейін көзге түсе алмады және NC штатының күтпеген жеңісінде бес лақтырудың біреуінен және екі айып тартудан тек 4 ұпай ғана жинады. Дрекслер үшінші курста НБА-ға қатысуға өтініш берді, Хьюстонды үш маусымда 14.4 ұпай, 3.3 нәтижелі пас және 9.9 доптарды қайтарып алу орташа көрсеткіштерімен тастап кетті. Оңтүстік-Батыс конференциясының жыл ойыншысы және соңғы маусымында бірінші құраманың үздік американдық ойыншысы атанды, сонымен қатар мектеп тарихында кем дегенде 1000 ұпай, 900 доптарды қайтарып алу және 300 нәтижелі пас жинаған жалғыз ойыншы болып қалады; ол сонымен қатар 268 ұрлықпен Хьюстонның барлық уақыттағы үздік ойыншысы болып табылады.

Портленд Трейл Блейзерс (1983-1995)

1983 жылғы НБА драфтында Дрекслерді «Портленд Трейл Блейзерс» командасы 14-ші нөмірмен таңдады. Жаңағы маусымда ол ойынға 17,2 минуттан орташа есеппен 7,7 ұпай жинады. Екінші маусымында алаңда өткізген уақыты артып, көрсеткіштері жақсарды: 17,2 ұпай, 6 доптарды қайтарып алу, 5,5 нәтижелі пас және 2,2 допты ұрлау. Үшінші маусымында Дрекслер алғаш рет «All-Star» командасына шақырылып, ойынға орташа есеппен 18,5 ұпай, 5,6 доптарды қайтарып алу, 8 нәтижелі пас және 2,6 допты ұрлады. 1989 жылдың 6 қаңтарында Дрекслер «Сакраменто Кингс» клубымен өткен қосымша уақытқа созылған ойында мансаптық рекордын жаңарып, 50 ұпай жинады. 1989–1990 маусымында Дрекслер «Портленд Трейл Блейзерс» командасын 1990 жылғы НБА финалға жеткізіп, маусым бойы орташа есеппен 23,3 ұпай, 6,9 доптарды қайтарып алу және 5,9 нәтижелі пас жинады. «Блейзерс» (Батыс конференциясында 3-ші орын) «Финикс Санс» клубымен өткен конференциялық финалға өтті. Дрекслер соңғы екі ойында ғана ең көп ұпай жинаса, «Терри Портер» және «Джером Керси» сияқты ойыншылардың арқасында «Блейзерс» алты ойындық серияда жеңіске жетті. Дрекслер мен Портер 112:109 есебімен жеңіске 23 ұпайдан қосты, бұл Портлендке 1977 жылдан бергі алғашқы конференция чемпиондығын сыйлады. Финалда олар «Детройт Пистонс» командасымен кездесті. Дрекслер бірінші ойында 21 ұпай жинап, «Блейзерс» командасын бастап тұрды, бірақ олар 105:99 есебімен жеңілді. Екінші ойында Дрекслер 33 ұпай жинап, қосымша уақытта екі айып допты дәл орындап, «Детройт» командасын 106:105 есебімен жеңді. Бұл «Блейзерс» үшін сериядағы жалғыз жеңіс болды, олар төртінші ойында үш ұпаймен жеңіліп, соңғы ойында «Детройт» командасы қатарынан 9 ұпай жинағаннан кейін ұтылып қалды. 1990–1991 маусымында Дрекслер Портлендті 63–19 есебімен клуб тарихындағы ең жақсы көрсеткішке жеткізді. Ол төрт маусымнан кейін алғаш рет барлық ойындарда қатысып, ойынға орташа есеппен 21,5 ұпай жинады, сонымен қатар орташа есеппен 6,7 допты қайтарып алып, алты нәтижелі пас берді. Батыста жеңіске жетуге үміткер болған «Лос-Анджелес Лейкерс» командасы «Трейл Блейзерс» клубын жеңіп, Батыс конференциясының финалында жеңіске жетті. 1991–92 маусымында ол «All-NBA First Team» құрамына еніп, «MVP» дауыс беруде «Майкл Джорданнан» кейін екінші орынды иеленді, ойынға орташа есеппен 25 ұпай жинады, 6,6 допты қайтарып алып, 6,7 нәтижелі пас берді, ал ойынға 35 минуттан астам уақыт ойнады; «Блейзерс» 57–25 есебімен Батыс конференциясындағы ең жақсы көрсеткішті көрсетті. «Блейзерс» постсезонның алғашқы екі турында тек екі рет жеңілді. Конференция финалында олар «Юта Джазз» командасымен кездесті. Командаласы «Терри Портер» он жылдардан кейін Дрекслерді ойынның соңына келгенде допты беруге арналған негізгі ойыншы ретінде атады. Портленд Юта штатындағы алғашқы екі ойында жеңіске жетті, ал «Юта» Портлендте екі ойында жеңіске жетті. Бесінші ойында Портленд қосымша уақытта жеңіске жетіп, Ютада өтетін алтыншы ойынға жол ашты. Портер мен Дрекслер алтыншы, шешуші ойында әрқайсысы 18 ұпай жинады, нәтижесінде «Блейзерс» 105:97 есебімен жеңіске жетіп, үш жылдың ішінде екінші конференция чемпиондығын жеңіп алды. Дрекслер мен «Блейзерс» 1992 жылғы НБА финалында «Джордан» мен «Чикаго Буллз» командасына қарсы шықты. Финалда Дрекслер алты ойынның әрқайсысында «Блейзерс» үшін ең көп ұпай жинаған немесе тең ұпай жинаған ойыншы болды, үшінші ойында 94:84 есебімен жеңілгенде 32 ұпаймен барлық ойыншылардың арасында көшбасшы болды. Екі рет тең серияға шығуға мәжбүр болғанына қарамастан, «Буллс» төртінші тоқсанда 15 ұпайдан кемшілікке ұшырап, серияны жеңіп алды. «Чикагоға» қарсы алты ойындық серияда Дрекслер 24,8 ұпай, 7,8 допты қайтарып алу және 5,3 нәтижелі пас жинады. Сол жылы ол АҚШ-тың Олимпиадалық баскетбол құрамасына шақырылды, бұл құрама «Арман командасы» деп аталды және Барселонада алтын медальді жеңіп алды. Дрекслер «Блейзерс» клубының тарихындағы ең көп ұпай жинаған ойыншы болып, 18 040 ұпай жинады, бұл көрсеткіш 2022 жылға дейін клубтың рекорды болып сақталды, содан кейін «Дэмиан Лиллард» осы көрсеткішті жаңартты.

Хьюстон Рокетс (1995-1998)

1995 жылғы 14 ақпанда «Блейзерс» командасы чемпионат үшін күресте жемісті болмағандықтан, Портленд Дрекслердің үміткер командаға ауысу туралы өтінішін қабылдады. Олар «Блейзерс» командасының жұлдызын «Хьюстон Рокетс» командасына, Трейси Мюрреймен бірге, Отис Торп, Марсело Николаның құқықтары және 1995 жылғы бірінші раундтағы таңдауының орнына жіберді. «Рокетс» командасы 47–35 есебімен регулярлық маусымды аяқтады, бұл оларды Батыс конференциясындағы 8 плей-офф командасының арасында 6-орынға қойды. Дрекслер мен ұзақ жылдар бойы дос болған Хаким Олажувонның көмегімен, 1995 жылы екінші рет қатарынан чемпионатты жеңіп алды. 5 мамырда, бірінші раундта «Юта Джаз» командасына қарсы есеп 2:1 болғанда, Дрекслер 41 ұпаймен командасын жеңіске бастады, ал Олажувон 40 ұпай қосты, нәтижесінде 123–106 есебімен жеңіс тіркелді. «Хьюстон» шешуші 5-ші ойында жеңіске жетіп, плей-офф кезеңіндегі барлық қалған ойындарда да жеңіске қол жеткізді. Финалда «Рокетс» «Орландо Мэджик» командасын таза жеңді. Дрекслер үшін НБА финалындағы үшінші және соңғы қатысуында, ол ойын барысында орташа есеппен 21,5 ұпай, 9,5 доптама және 6,8 нәтижелі пас берді. Дрекслер «Рокетс» командасымен соңғы үш толық маусымын өткізді. 1995–1996 жылғы маусымда тізе және білезік жарақаттарына байланысты 52 ойында орташа есеппен 19,3 ұпай жинады. «Рокетс» командасы алғашқы раундта «Лейкерс» командасын жеңіп, «Сиэтл Суперсоникс» командасымен кездесті. Дрекслер сериядағы әртүрлі көрсеткіштер бойынша команданы жетектеді, мысалы, доптама (екі рет), ұпай (екі рет) және нәтижелі пас (бір рет), бірақ «Суперсоникс» командасы «Рокетс» командасын төрт ойыннан кейін жеңіп шықты. Келесі жылы, «Рокетс» командасы Чарльз Барклиді сатып алғаннан кейін маусымды 21–2 есебімен бастады, бірақ командаға жарақаттар тиді, Дрекслер де жамбас жарақатын алды; ол «All-Star» ойынына шақырылды, бірақ ол өзінің соңғы таңдауы болған бұл ойында қатыспады. Дрекслер барлығы 62 ойын ойнап, орташа есеппен ойынға 18 ұпай, 6 доптама және 5,7 нәтижелі пас берді. «Рокетс» командасы 57–25 есебімен аяқтап, «Джаз» командасына қарсы конференция финалына өтті. «Рокетс» 3-ші және 4-ші ойындарда жеңіске жеткеннен кейін алты ойынға дейін созылды, бірақ «Джаз» командасы маусымды аяқтау үшін алты ойында жеңіске жетті. 1997–1998 жылғы маусым – оның НБА-дағы соңғы маусымы болды. Ол 70 ойында ойнап, орташа есеппен ойынға 18,4 ұпай, 4,9 доптама (жаңадан келгеннен бері ең төменгі көрсеткіш) және 5,5 нәтижелі пас берді. Бұл көрсеткіштер команданы (жарақаттарға байланысты Олажувонның қатысуы азайған) 41–41 есебімен және плей-оффқа шығуға жеткізді. «Рокетс» командасы алғашқы раундта «Джаз» командасымен ойнады және 4-ші ойынға дейін серияда көшбасшылықты сақтап қалды, бірақ Барклидің жарақаттануы олардың үмітін жойды, өйткені «Юта» командасы «Хьюстонды» бес ойында жеңіп, үйіне қайтарды, бұл «Хьюстонның» 1991 жылдан бері алғашқы раундтағы жеңілісі болды. Дрекслер 35 жасында зейнеткерлікке шықты, себебі ол әлі де «жоғары деңгейде» ойнап жүріп, өз қалауынша кетуді қалады. Ол зейнеткерлікке шыққан кезде, Дрекслер тарихында 20 000 ұпай, 6 000 нәтижелі пас және 6 000 доптама жинаған үш ойыншының бірі болды. 15 маусым ішінде ол плей-оффты ешқашан өткірмеді.

Плей-офф

3 ойындық сериядағы ең көп ұрлау: 13, «Портленд Трейл Блейзерс» – «Даллас Маверикс», 1990 жылғы Батыс конференциясының бірінші турында.

Бір кезеңдегі ең көп ұрлау: 6, «Портленд Трейл Блейзерс» – «Феникс Санс», 1990 жыл.

Жұлдыздар ойыны

Карьерадағы ең жоғары еркін лақтыру пайызы: 1.000 (12—12)

Ойыншы профилі

Клайд "Глайд" Дрекслер, Хьюстон университетінде және кәсіби мансабының барысында осы лақап атымен танылды, ол алаңдағы жылдамдығы мен атлетикалық қабілетімен, ал алаңнан тыс жердегі қарапайым және тыныш мінезімен әйгілі болды. Хьюстон университетінде Дрекслер өте жақсы ойыншы ретінде танымал болды, бірақ көбінесе ол керемет атушы деп есептелмеді. Кәсіби карьерасы барысында Дрекслер өте жан-жақты ойынды дамытты, тіпті тиімді пост-ойыншыға және тұрақты сыртқы атушыға айналды. Оның ерекше секіру қабілеті оған акробатикалық данкер болуға мүмкіндік берді және Дрекслер 1980-ші жылдардың соңында көптеген NBA All-Star данқ байқауларына қатысты. Дрекслер әмбебап ойыншы ретінде танылды және ұпай, доптарды қайтарып алу, нәтижелі пас беру және допты ұрлау көрсеткіштері бойынша өз позициясындағы көшбасшылардың қатарында болды. Сонымен қатар, ол өзінің бойына қарағанда көптеген доптарды кедергіледі, күзетшілер арасындағы мансаптық көрсеткіштері бойынша үшінші орында тұрды. Дрекслер 1989 жылы 3 метр 38 сантиметрлік (11 фут 1 дюйм) биіктіктегі доп себетіне данк жасап, "Трейл Блейзерс" командасының рекордын орнатты. 2008 жылғы мәліметтерге сәйкес, Дрекслер кез келген күзетшіге қарағанда ойынға орташа есеппен 2,4 допты қайтарып алу бойынша көш бастап тұр. 2021 жылы NBA-ның 75 жылдығын мерекелеу аясында "The Athletic" барлық уақыттағы ең үздік 75 ойыншыны анықтады және Дрекслерді NBA тарихындағы 43-ші ең үздік ойыншы деп атады.

Құрметтер

Дрекслердің 22 нөмірі бар жейдесі Cougars (суретте), Rockets және Trail Blazers командаларында мәңгілікке тоқтатылды. Ол 2004 жылдың 10 қыркүйегінде алғашқы мүмкіндігінде Naismith Memorial Basketball Hall of Fame-ге ойыншы ретінде енгізілді. 1996 жылы ол НБА тарихындағы 50 ең ұлы ойыншының бірі деп танылды және 2021 жылы лиганың 75 жылдығына арналған құрама командасына қосылды. 2004 жылы Дрекслер өзінің «Клайд Глайд» өмірбаянын Portland Tribune газетінің спорт жазушысы Керри Эггерспен және Хьюстон университетіндегі сыныптасы, CBS Sports телеарнасының комментаторы Джим Нантцпен бірлесіп жазды, ал кіріспе сөзді олар жазды.

Жеке өмір

Дрекслер 1988 жылғы 30 желтоқсанда Гейнеллмен үйленді. Олар 2011 жылы ажырасты. Оның төрт баласы бар: Эрика, Остин, Элис және Адам (соңғы үшеуі Гейнеллмен туған). 2014 жылы Дрекслер екінші әйелі Тонямен үйленді, оны НБА жұлдызы Доминик Уилкинс таныстырған. Дрекслер Хьюстон қаласының Ривер Окс – Мемориал ауданында және Портленд қаласының Данторп шағын қаласында үйлерге ие болған. Оның ағасы Джеймс және екі әпкесі Денис пен Вирджиния Хьюстон қаласындағы Drexler's World Famous BBQ & Grill деп аталатын отбасылық барбекю мейрамханаларын басқарады, соның ішінде "22 Бар" та бар. Оның анасы Юнис Скотт 1967 жылы оның әкесі ашқан қалалық мейрамханада жұмыс істейді. Мекеменің екі орны бар: Хьюстон қаласының орталығы және Буш халықаралық әуежайы. Дрекслер сондай-ақ НБА-дағы бірінші маусымында жылжымайтын мүлікке инвестициялауды бастады, және қазір көбінесе зейнеткерлікте болғанымен, Хьюстон қаласының орталығында орналасқан Drexler Holdings LLC компаниясын басқарумен айналысады.

Теледидардағы рөлдері

Дрекслер "Балалы үйленгендер" сериалында қонақ ретінде, "Арлисс" сериалының бір эпизодында камео рөлінде, сондай-ақ "Сентинель" сериалының бір эпизодында жұлдыз ретінде пайда болды. 2006 жылы ол "Майк 2: Стритбол" баскетбол фильмінде камео түсірді. Сол жылы Дрекслер Spike телеарнасының "Прос vs Джо" шоуының бірінші маусымына қатысты, онда үш әуесқой бес кәсіби спортшыға қарсы күш сынасты. Дрекслер маусым барысындағы Жасыл команданың және маусым финалындағы Қызғылт команданың құрамында болды. 2007 жылдың 21 ақпанында Дрекслер серіктесі Елена Гриненкомен бірге "Жұлдыздармен билеудің" американдық нұсқасының төртінші маусымына қатысатыны жарияланды. Дрекслер 2007 жылдың 17 сәуірінде өткен бесінші кезеңде дауыс беру нәтижесінде төртінші жұлдыз ретінде жобадан шығарылды. 2010 жылдың 11 сәуірінде Дрекслер NBC телеарнасының "Селебрити-апрентісі" бағдарламасында қонақ ретінде пайда болды, онда ол "Rock Solid" ерлер командасына Right Guard өнімдері үшін бейне жарнамалар жасау тапсырмасын орындауға көмектесті.