Кіріспе

Ұшқыштарды өлтіруге арналған аэрозоль – ауаға шашыратылатын, химиялық инсектицид болып келетін аэрозоль баллоны. Ұшқыштарға қарсы спрейлер үй ұшқыштары мен ара сияқты әртүрлі жәндіктерді өлтіреді.

Негізгі қағидалар

Ұшқыштарға арналған спрейде ацетилхолинестераз деп аталатын ферменттің қызметін тұрақты түрде тоқтатып, байланыстыратын химиялық заттар (соның ішінде көптеген органофосфатты қосылыстар) бар. Ацетилхолин (АХ) – бұл моторлық нейрондардың (нейромышектік түйіспе деп аталатын жерде) бұлшықеттердің жиырылуын стимуляциялау үшін бөліп шығаратын нервтік таратқыш. Ацетилхолинестераздың әрекеті арқасында АХ нейромышектік түйіспеден (НМТ) алынып тасталғанда бұлшықеттер босаңсып, жиырылуын тоқтатады. Холинестеразаны тежеу арқылы жәндік НМТ-дегі АХ-ты ыдырата алмайды, сондықтан оның бұлшықеттері тетания күйінде (үнемі жиырылу) қатып қалады, ұшу мен тыныс алу мүмкін болмайды, содан кейін жәндік қысылып өледі. Ұшқыштарға қарсы спрейдің қара ұшқыштарға қарсы тиімділігі дәлелденді. АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі қара ұшқыштарға қарсы спрейдің тиімділігін егжей-тегжейлі сипаттаған зерттеуді жариялады.

Қауіпсіздік

Көптеген инсектицидтер сияқты, ұшқыштарға арналған спрей де құстар, балықтар, пайдалы жәндіктер және мақсатты емес өсімдіктер сияқты көптеген басқа да организмдерге зиянды болуы мүмкін. АҚШ-та ұшқыштарға арналған спрейлерде көбінесе күшті жәндік токсині – дихлорвос болады, оны экологиялық ұйымдар жиі канцерогендік зат ретінде қарастырады. Ұшқыштарға арналған спрейдегі шағын мөлшердегі токсин көрінеу аз болуы мүмкін, бірақ дұрыс тасталмаса, ол топыраққа, суға, шөпке және басқа да өсімдіктерге сіңіп, оларды ластауы мүмкін.