Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Америкада 1637 және 1664 жылдар аралығындағы ағылшын отарлығы.
English colony in North America between 1637 and 1664
Нью-Хейвен отарлығы – 1638 жылдан 1664 жылға дейін Коннектикут отарлығындағы шағын ағылшын отарлығы, сонымен қатар Нью-Йорк, Нью-Джерси, Пенсильвания және Делавэрде де бекіністері болған. Отардың тарихы көңілін қалдыратын және сәтсіздікке ұшыраған оқиғалар тізбегінен тұрады. Ең маңызды мәселе – Нью-Хейвен отарлығының заңды құқық беретін жарғысы болмауы еді. Солтүстіктегі Коннектикут отарлығында мұндай жарғы болған. Нью-Хейвеннің басшылары кәсіпкерлер мен саудагерлер болғанымен, ауыл шаруашылығының нашар дамығандығы, тасты топырақты өңдеудің қиындығы және оқшау орналасқан жеріне байланысты үлкен немесе табысты сауда құра алмады. Оливер Кромвелл Нью-Хейвен отаршылдарын Ирландияға немесе ол жаулап алуды жоспарлаған испан территорияларына көшіруді ұсынды, бірақ Нью-Хейвен пуритандары жаңа жерлеріне адал болды. 1664 жылы Нью-Хейвен отарлығының қалалары Коннектикут отарлығына қосылды. Одан кейін ол Нью-Хейвен қаласы болды, ал кейіннен Нью-Хейвен аймағындағы басқа қазіргі заманғы қалалар одан бөлініп шықты.
The New Haven Colony was a small English colony in Connecticut Colony from 1638 to 1664, with outposts in New York, New Jersey, Pennsylvania, and Delaware. The history of the colony was a series of disappointments and failures. The most serious problem was that New Haven colony never had a charter giving it legal title to exist. The larger, stronger colony of Connecticut to the north did have a charter. New Haven's leaders were businessmen and traders, but they were never able to build up a large or profitable trade because their agricultural base was poor, farming the rocky soil was difficult, and the location was isolated. Oliver Cromwell recommended that the New Haven colonists all migrate to Ireland or to Spanish territories that he planned to conquer, but the Puritans of New Haven were committed to their new land. The towns in New Haven Colony joined Connecticut Colony in 1664. It then became the city of New Haven, from which other modern towns in the New Haven region were later split off.
Негізін қалау
1637 жылы Лондон саудагерлері мен олардың отбасылары жаңа елді мекен құру ниетімен Бостонға көшіп келді. Олардың басшылары пуритан дін қызметкері Джон Дэвенпорт пен бұл іске 3000 фунт стерлинг салым қосқан бай саудагер Теофилус Итон болды. Екеуі де Массачусетс шығанақ компаниясы үшін кемелерді дайындау тәжірибесіне ие болған. Олар жалдаған екі кеме 1637 жылғы 26 маусымда Бостонға жетті. Олар Квиннипиак өзені маңындағы аймақ туралы Пеквот соғысына қатысқан әскерден білді, сондықтан Итон аймақты көру үшін тамыз айының соңында аттанды. Бұл жер сауда үшін өте қолайлы болып көрінді, себебі ол Бостон мен Голландияның Нью-Амстердам қалаларының арасында, Манхэттенде орналасқан, сондай-ақ Коннектикут өзенінің аңғарындағы Хартфорд және Спрингфилд елді мекендерінен тері алуға ыңғайлы болды. Итон Бостонға оралып, жеті адамды қыста қалдырып, компанияның қалған бөлігінің келуіне дайындық жасауды тапсырды. 1638 жылғы 14 сәуірде қоныс аударушылардың басты тобы, Массачусетстен келгендермен бірге, шамамен 250 адамнан тұрды. Алғашқы тұрғын үйлердің көпшілігі үңгірлер немесе "жер асты" болып, жартылай жерге көміліп, төбелерге қазылған. Ал Атвотер жергілікті тұрғындардан жер сатып алу олардың сәуірде келгеніне дейін жүзеге асырылғанын айтады, бірақ 1638 жылғы 24 қарашаға дейін жазбаша келісімге қол қойылмаған. Уильям Пек (1601-1694) 1638 жылы Нью-Хейвеннің алғашқы иелерінің бірі болды, оның қолтаңбасы 4 маусым 1639 жылы жасалған колония үкіметінің Негізгі Келісіміне немесе Конституциясына қойылды. Бұл тарихтағы "үкіметті ұйымдастырып, оның құқықтарын анықтайтын алғашқы жазбаша конституциялардың" бірі деп есептеледі.
In 1637, a group of London merchants and their families moved to Boston with the intention of creating a new settlement. The leaders were John Davenport, a Puritan minister, and Theophilus Eaton, a wealthy merchant who brought £3000 to the venture. Both had experience in fitting out vessels for the Massachusetts Bay Company. The two ships that they chartered arrived in Boston on June 26, 1637. They learned about the area around the Quinnipiac River from militia engaged in the Pequot War, so Eaton set sail to view the area in late August. The site seemed ideal for trade, with a good port lying between Boston and the Dutch city of New Amsterdam on Manhattan and good access to the furs of the Connecticut River valley settlements of Hartford and Springfield. Eaton returned to Boston, leaving seven men to remain through the winter and make preparations for the arrival of the rest of the company. The main body of settlers landed on April 14, 1638, numbering about 250, with the addition of some from Massachusetts. A number of the early dwellings were caves or "cellers", partially underground and carved into hillsides. whereas Atwater holds that a land purchase from the local natives had been effected sometime before their arrival in April, although no written deed was signed until November 24, 1638. William Peck (1601 1694) was one of the original proprietors of New Haven in 1638, his autograph signature being affixed to the fundamental Agreement or Constitution dated June 4, 1639, for the government of the infant colony. This is said to have been one of "the first examples in history of a written constitution organizing a government and defining its powers."
Негізгі келісім
1639 жылы 25 қазанда отаршылар өз-өзін басқару үшін «Негізгі келісімді» қабылдады, бұл ішінара Коннектикут колониясындағы ұқсас әрекеттің нәтижесі болды. Оның шарттарына сәйкес, 16 бургерден – яғни дауыс беретін азаматтардан – тұратын сот құрылды, ол әкімші және лауазымды тұлғаларды тағайындап, плантацияның ісін жүргізді. Дауыс беруге тек «Жаңа Англияның бекітілген шіркеулерінің» мүшелері ғана құқылы болды. Бұл келісімшарт бойынша, қызметкерлер, уақытша тұрғындар және қоғамда тұрақты мүддесі жоқ деп есептелген көшпелі адамдар кірмеді. Олар сондай-ақ «Осы плантациядағы үкімет істерін реттеуде Құдай сөзі ғана басшылыққа алынуға тиіс ереже болады» деп шешім қабылдады. Көшбасшылар көптеген сауда орындарын ашуға тырысты, бірақ барлығы сәтсіз аяқталды. Ақшаның көп бөлігі 1646 жылы Лондонға жіберілген үлкен кемеге жұмсалды, оның жүгінде астық пен сусар терісінен 5000 фунт стерлинг болды. Кеме ешқашан жетпеді. Министр Дэвенпорт Оксфордта білім алған зиялы болды және ол колледж ашуға қадам ретінде Хопкинс атындағы грамматикалық мектебін құрды. Йель колледжі оның қайтысынан көп жылдар өткен соң, 1701 жылы ашылды.
On October 25, 1639, the colonists adopted a "Fundamental Agreement" for self government, partly as a result of a similar action in the Connecticut Colony. According to its terms, a court composed of 16 burgesses, i. e. voting citizens, was established to appoint a magistrate and officials and to conduct the business of the plantation. The only eligible voters were "planters" who were members of "some or other of the approved Churches of New England". This excluded indentured servants, temporary residents, and transient persons, who were considered to have no permanent interest in the community. They further determined "that the word of God shall be the only rule to be attended unto in ordering the affairs of government in this plantation." The leaders attempted numerous merchandising enterprises, but they all failed. Much of the money went into a great ship sent to London in 1646, with £5000 in a cargo of grain and beaver hides. It never arrived. Minister Davenport was an Oxford educated intellectual, and he set up a grammar school, Hopkins School as a step toward establishing a college. Yale College was opened in 1701, long after his death.
Нью-Хейвен колониясының құрылуы
Көп ұзамай Плантацияның жанында Англиядан келген пуритандықтардың басқа топтары да қоныстанды. Голландиялық губернатор Питер Стьювесанттың интригалары салдарынан алғашқы тұрғындар голландтармен бірге бүлік көтерді. 1643 жылғы 23 қазанда Массачусетс шығанағы, Плимут және Коннектикут колонияларынан құралған Жаңа Англия Конфедерациясы құрылғанда, тума тайпаларының шабуылдау қаупіне қарсы бірлескен әскери әрекеттер үшін Нью-Хейвен плантациясы және Лонг-Айлендтегі оның қарастырылған елді мекендері – Стэмфорд және Саутхолд, сондай-ақ Милфорд және Гилфордтың тәуелсіз қалалары біріктіріліп, Нью-Хейвен колониясы деп аталды және кейін Конфедерацияға қосылды. 1644 жылы Бранфорд қаласына Коннектикут колониясының Ветэрсфилд қаласынан келген тұрғындар қоныстанды. Олардың Коннектикут штатындағы теократиялық үкімге наразылығы болды. Олар Нью-Хейвен колониясына қосылды. Итон 1658 жылы қайтыс болғанға дейін жаңа колонияның губернаторы қызметін атқарды.
The Plantation soon had neighboring settlements established by other groups of Puritans from England. Through the intrigues of Dutch Gov. Peter Stuyvesant, the first inhabitants revolted with the Dutch. On October 23, 1643, in the context of the formation of the New England Confederation, composed of Massachusetts Bay, Plymouth and Connecticut Colonies, for joint military action against threats of attack by natives, the New Haven Plantation and its subsidiary settlements, Stamford and Southhold on Long Island, were combined with the independent towns of Milford and Guilford and named the New Haven Colony which then joined the Confederation. The town of Branford was settled in 1644 by residents from Wethersfield, Connecticut Colony, who were dissatisfied with the theocratic rule there. They joined the New Haven Colony. Eaton served as governor of the new colony until his death in 1658.
Нью-Джерси, Филадельфия және Тынық мұхиты
1641 жылы колония Трентонның оңтүстігіндегі Делавэр өзенінің бойындағы жерді Ленапе тайпасынан сатып алғаннан кейін, қазіргі Оңтүстік Джерси және Филадельфия аймағын иеленді. Кейп-Мэй, Нью-Джерси және Салем, Нью-Джерси – құрылған елді мекендердің арасында болды. Ленапе тайпасымен жасалған шарт Делавэрдің батысындағы жерлерге батыс шекарасын белгілемеді, бұл Коннектикут штатының Атлант мұхитынан Тынық мұхитына дейінгі Делавэрдің екі жағындағы барлық жерге иелік етудің заңдық негізіне айналды. Осыдан 150 жыл өткен соң Пеннамит-Янки соғысының бастауы осы шарт болды. 1642 жылы Джордж Ламбертон басқарған кемеде 50 отбасы қазіргі Филадельфия орналасқан Скуилкилл өзенінің сағасына қоныстанды, сауда бекетін құру мақсатында. Бұл аймақта бұрыннан болған голландтар мен шведтер олардың құрылыстарын өртеп жіберді, ал Жаңа Швеция соты Ламбертонды «үндістермен сөз байласып, заңсыз кіргені үшін» кінәлі деп тапты. Нью-Хейвен колониясы Жаңа Англияның қолдаушыларынан ешқандай көмек алмады, ал пуритан губернаторы Джон Уинтроп «Делавэр колониясының» «ауру мен өлім-жітімге» байланысты «таратылғанын» куәландырды.
In 1641, the colony claimed the area that is now South Jersey and Philadelphia after buying land south of Trenton along the Delaware River from the Lenape tribe. Cape May, New Jersey and Salem, New Jersey were among the communities that were founded. The treaty with the Lenape placed no westward limit on the land west of the Delaware, which became the legal basis for a Connecticut "sea to sea" claim of owning all the land on both sides of the Delaware from the Atlantic Ocean to the Pacific Ocean. This set the stage for the Pennamite Yankee War of 150 years later. In 1642, 50 families on a ship captained by George Lamberton settled at the mouth of Schuylkill River to establish the trading post at what is today Philadelphia. The Dutch and Swedes who were already in the area burned their buildings, and a court in New Sweden convicted Lamberton of "trespassing, conspiring with the Indians." The New Haven Colony did not get any support from its New England patrons, and Puritan Governor John Winthrop testified that the "Delaware Colony" "dissolved" owing to "sickness and mortality."
Патшаны өлтірген судьяларды қудалау
Итон 1658 жылы қайтыс болғанға дейін губернатор болып қалды, содан кейін колония басшылығы Фрэнсис Ньюманға, ал 1660 жылы Уильям Литеге берілді. 1661 жылы Англияның I Чарльзының өлім жазасына қол қойған судьяларды II Чарльз іздеп тапты. Олардың екеуі, полковник Эдвард Уэлли мен полковник Уильям Гофф король әскерінен құтылу үшін Нью-Хейвенге қашып келді, ал Джон Дэвенпорт олардың қаланың солтүстік-батысындағы тауларда жасырынуына көмектесті. Олар, өздерінің есімдерімен аталатын тарихи белгісі бар, Батыс Рок саябағындағы Үш судьяның үңгірінде жасырыныпты. Кейін судья Джон Диксвелл де оларға қосылды.
Eaton stayed as governor until his death in 1658, when leadership of the Colony was given to Francis Newman, followed by William Leete in 1660. In 1661, the judges who had signed the death warrant of Charles I of England in 1649 were pursued by Charles II. Two of the judges, Colonel Edward Whalley and Colonel William Goffe fled to New Haven to seek refuge from the king's forces, and John Davenport arranged for them to hide in the hills northwest of the town. They purportedly took refuge in Three Judges' Cave, a rock formation in West Rock park that today bears a historical marker in their name. Judge John Dixwell joined them at a later time.
Коннектикут колониясымен бірігу
Нью-Хейвенге патшалық жарлық қажет болды, бірақ колония патшаны өлтірген судьяларды жасырып, қорғағандықтан Лондонмен арақатынаста жаугершілікке ұшырады. Нью-Хейвеннің Хартфорд орталық болған үлкен әрі қуатты Коннектикут өзені бойындағы елді мекендермен қарым-қатынасындағы басты мәселе – шиеленіс күшті бәсекелестік еді. Нью-Хейвен 1656 жылы толық құқықтық кодекс жариялады, бірақ заң әлі де дінге негізделген болып қалды. Нью-Хейвен мен Коннектикут колонияларының арасындағы маңызды айырмашылық – Коннектикут колониясы басқа шіркеулерге «салмақты пікір таласы» негізінде жұмыс істеуге рұқсат бергені, ал Нью-Хейвен колониясы тек пуритан шіркеуінің ғана болуына мүмкіндік берді. 1662 жылы Коннектикутқа патшалық жарлық берілді, бұл Нью-Хейвеннің жеке колония ретіндегі тәуелсіздігіне нүкте қойды, ал оның қалалары 1664 жылы Коннектикут колониясының үкіметіне біріктірілді. Нью-Хейвеннің тәуелсіздігінен айырылуына бірнеше фактор себеп болды, соның ішінде оның ең күшті губернаторы Итонның қазасы, жалғыз теңіз кемесінен айырылудың салдарынан туған экономикалық қиындықтар, Филадельфиядағы апат және патшаға қарсы қылмыс ісі.
New Haven urgently needed a Royal charter, but the colony had made enemies in London by hiding and protecting the regicide judges. An uneasy competition ruled New Haven's relations with the larger and more powerful Connecticut River settlements centered on Hartford. New Haven published a complete legal code in 1656, but the law remained very much church centered. A major difference between the New Haven and Connecticut colonies was that the Connecticut Colony permitted other churches to operate on the basis of "sober dissent", while the New Haven Colony only permitted the Puritan church to exist. A royal charter was issued to Connecticut in 1662, ending New Haven's period as a separate colony, and its towns were merged into the government of Connecticut Colony in 1664. Many factors contributed to the loss of independence for New Haven, including the loss of her strongest governor in Eaton, the economic disasters of losing her only ocean going ship, the Philadelphia disaster, and the regicide case.
Ньюарк қаласы
Роберт Трейт және басқалар бастаған Нью-Хейвен отаршылдарының тобы 1666 жылы Нью-Джерсиде жаңа қауымдастық құруға көшті. Олар Нью-Хейвен колониясы Коннектикут колониясымен біріккеннен кейін жоғалған пуритан діни тазалығы мен теократиялық билікті сақтап қалуды көздеді. Трейт жаңа қауымды Коннектикут штатының Милфорд қаласының атымен атауды ұсынды. Бірақ Абрахам Пирсон жаңа қауымды "Жаңа Арқа" немесе "Жаңа Еңбек" деп атауға шақырды, ол кейіннен Ньюарк, Нью-Джерси деген атқа айналды.
A group of New Haven colonists led by Robert Treat and others moved to establish a new community in New Jersey in 1666, seeking to maintain the Puritan religious exclusivism and theocracy that was lost with the New Haven Colony's merger with the more liberal Connecticut Colony. Treat wanted to name the new community after Milford, Connecticut. However Abraham Pierson was to urge that the new community be named "New Ark" or "New Work" which was to evolve into the name Newark, New Jersey.