Кіріспе
Американдық дипломат, саясаткер және әскери шенеунік (1819–1898)
Уильям Старк Роузкранс (6 қыркүйек 1819 – 11 наурыз 1898) – американдық өнертапқыш, көмір майы компаниясының басшысы, дипломат, саясаткер және АҚШ армиясының офицері. Ол Америка Азамат соғысы кезінде Одақ әскерінің генералы ретінде танымал болды. Батыс майданындағы маңызды шайқастарда жеңіске жетті, бірақ 1863 жылы Чикамуга шайқасындағы ойсыратылған жеңілісінен кейін әскери мансабы дерлік аяқталды. Роузкранс 1842 жылы АҚШ Әскери академиясын бітірді, онда инженерлік қызметтерде және профессор ретінде қызмет етті, содан кейін армияны тастап, азаматтық инженерия саласында мансап қуды. Азамат соғысы басталғанда, Огайо штатынан әскерлерді басқарып, батыс Вирджинияда ерте жауынгерлік жетістіктерге қол жеткізді. 1862 жылы Батыс майданында генерал-майор Улисс Гранттың басшылығымен Иука және Коринф шайқастарында жеңіске жетті. Оның тікелей, ашық мінезі және жоғары лауазымдағылармен ашық түрде дауласуға дайындығы Грантпен (сондай-ақ Соғыс министрі Эдвин М. Стэнтонмен) кәсіби бәсекелестікке әкелді, бұл Роузкранстың мансабына кері әсер етті. Камберленд армиясының қолбасшылығына тағайындалған ол Стоунс-Риверде Конфедерация генералы Брэкстон Брэггке қарсы күресті, кейін Таллахома кампаниясында оны жеңіп, Конфедерация әскерін Орта Теннессиден ығыстырды. Оның стратегиялық қимылдары Брэггтің Чаттануга қаласын тастап кетуіне себеп болды, бірақ Роузкранстың Брэггті қууы Чикамуга шайқасында аяқталды, онда оның өкінішке орай, дұрыс емес бұйрығы Одақ шебінде жарық тудырып, Роузкранс пен оның әскерінің үштен бірі шайқас алаңынан ығыстырылды. Чаттанугада қоршауда қалған Роузкранс Гранттан қолбасшылық қызметінен босатылды. Ұятты жеңілістен кейін Роузкранс Миссури департаментіне қайта тағайындалды, онда ол Прайстің шабуылына қарсы тұрды. Соғыстан кейін ол дипломатиялық және тағайындалған саяси лауазымдарда қызмет етті және 1880 жылы Калифорниядан Конгресске сайланды.
Ерте өмір және білім
Уильям Старк Роузкранс Огайо штатының Делавэр округіне қарасты Кингстон қалашығындағы Литтл Тейлор Рун маңындағы фермада дүниеге келді. Ол Крандалл Роузкранс пен Джемима Хопкинстің бес ұлының екіншісі болды. (Алғашқы баласы Чонси нәресте кезінде қайтыс болды.) Крандалл 1812 жылғы соғыстың қатысушысы, ол генерал Уильям Генри Харрисонның адъютанты қызметін атқарды, содан кейін таверна мен дүкен, сондай-ақ отбасылық шаруашылықты басқарды. Крандаллдың қадір тұтқан генералдарының бірі – Джон Старк, Уильямның орта атының таңдалуына себепкер болды. Роузкранстар Голландия-скандинавиялық ақсүйек Хармон Хенрик Розенкранцтан (1614–1674) тараған. Ол 1651 жылы Жаңа Амстердамға келді, бірақ Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде отбасылық тегінің жазылуы өзгерді. Оның анасы – Род-Айленд колониясының губернаторы және Тәуелсіздік декларациясына қол қойған Стивен Хопкинстің туысы Тимоти Хопкинстің жесірі еді. Уильямның балалық шағында ресми білімі аз болды, ол көбінесе кітап оқуға сүйенді. 13 жасында ол үйден шығып, Утикада, кейін Мансфилдте (Огайо штаты) дүкенде клерк болып жұмыс істеді. Колледжге оқуға мүмкіндігі болмағандықтан, Роузкранс АҚШ Әскери академиясына түсуге бел буды. Ол өзінің тағайындауын ұлына сақтап келген конгрессмен Александр Харпермен кездесті, бірақ Харпер Роузкранстың қабілетіне қатты әсерленіп, оны орнына ұсынды. Ресми білімі жетілмесе де, Роузкранс Вест-Пойнтта оқуда үлгерді, әсіресе математика, сондай-ақ француз тілі, сурет салу және ағылшын грамматикасы салаларында. Академияда ол «Рози» немесе көбінесе «Олд Рози» деген лақап атын алды. Ол 1842 жылы Вест-Пойнтты 56 курсанттың арасында бесінші болып бітірді, олардың арасында болашақ генералдар Джеймс Лонгстрит, Абнер Даблдей, Д. Х. Хилл және Эрл Ван Дорн да бар еді. Ол жоғары академиялық жетістіктерін көрсеткендігі үшін беделді инженерлер корпусының екінші лейтенанты болып тағайындалды. Бітіру кешінде ол Нью-Йорк қаласынан Анна Элизабет (немесе Элиза) Хегеманмен (1823–1883) танысып, бірден ғашық болды. Олар 1843 жылдың 24 тамызында үйленді. Олардың некесі оның 1883 жылдың 25 желтоқсанындағы қайтысына дейін жалғасты. Олардың сегіз баласы болды.
Мансап
Вест-Пойнт оқу орнын бітіргеннен кейін Роузкранс Вирджиния штатындағы Монро фортына теңіз қабырғаларын салуға тағайындалды. Бір жылдан соң ол Вест-Пойнт университетінде профессорлық қызметке өтініш білдірді, онда инженерлік пәндерді оқытып, гарнизондық комиссар және кварталмейстер болып қызмет етті. Вест-Пойнт епископтық протестантизмнің берік тірегі болғанымен, осы қызмет кезінде 1845 жылы ол католицизмге көшті. Өзін методисттік сенімде тәрбиелеген отбасына бұл шешімі туралы хат жазды, бұл оның інісі Сильвестр Хортон Роузкрансты да дінін өзгертуге ынталандырды. Сильвестр Колумб Рим-католик епархиясының алғашқы епископы болды. Ақырында, Роузкранстың екі ата-анасы да өлім төсегінде католицизмге көшті. Вирджиния университетінің тарихшысы Уильям Б. Курцтің айтуынша, «замандастарының көпшілігінен айырмашылығы, дінді әйелдеріне қалдыруға разы болғандардың көптігіне қарағанда, ол отбасының рухани өмірінде орталық рөл атқарды». Оның курстық сыныбындағы көптеген офицерлер Мексика-Америка соғысына қатысқанмен, Соғыс министрлігі Роузкрансты Вест-Пойнтта қалдырды. 1847 жылдан 1853 жылға дейін ол Ньюпортта (Род-Айленд штаты), Нью-Бедфордта (Массачусетс штаты) және Вашингтон теңіз кемесінде инженерлік жұмыстарда қызмет етті. Осы кезеңде Роузкранс өсіп келе жатқан, енді төрт баласы бар отбасын асыраудың балама жолы ретінде бірнеше азаматтық жұмысқа үміттене бастады. 1851 жылы Вирджиния әскери институтында профессорлық қызметке өтініш білдірді, бірақ бұл лауазымды әріптесі Томас Джексон жеңіп алды. Ньюпортта (Род-Айленд штаты) қызмет еткен кезде ол өз еркімен Сент-Мэри католик шіркеуін салуға инженер ретінде көмектесті. Шіркеу 1953 жылы Джон Ф. Кеннеди мен Жаклин Бувьедің үйлену тойының өткен жері ретінде танымал және сол кезде АҚШ-та салынған ең ірі шіркеулердің бірі болды. Шіркеуде Роузкранстың құрметіне арналған еске алу терезесі бар. Роузкранс денсаулығының нашарлауына байланысты 1854 жылы армиядан кетіп, азаматтық қызметке көшті. Ол Батыс Вирджинияда (қазіргі Батыс Вирджиния штаты) кен өндіру бизнесін иелігіне алып, оны табысты басқарды. Ол Батыс Вирджиниядағы алғашқы толыққанды құлыптар мен бөгеттер жүйесінің бірін жобалап, орнатты, қазір ол Coal River Locks, Dams, and Log Booms археологиялық ауданы ретінде танылған. Цинциннатиде ол екі серіктесімен бірге Аллегей тауларының батысындағы алғашқы мұнай өңдеу зауыттарының бірін салды. Ол көптеген өнертабыстарға патент алды, соның ішінде дөңгелек фитильді жаққан алғашқы керосин шам және сабын жасаудың жақсартылған әдісі. 1859 жылы Роузкранс Престон көмір май компаниясының президенті болып жұмыс істеген кезде, сынақ «қауіпсіз» майлы шам жарылып, өңдеу зауытын өртеп жібергенде ауыр күйік шақты. Оның жазылуына 18 ай кетті, ал нәтижесіндегі бетіндегі жарақаттар оған үнемі күлімсірегендей көрінетін сыртқы түрін берді. Ол жарақаттан толыққанды айығып келе жатқанда, Азамат соғысы басталды.
Америка Азаматтық соғысы
Форт Самтер берілгеннен кейін бірнеше күн өткен соң Роузкранс өзінің қызметін Огайо губернаторы Уильям Деннисонға ұсынды, ол оны соғыстың басында Огайо штатының барлық ерікті күштеріне басшылық еткен генерал-майор Джордж Б. Макклелланның ерікті көмекшісі етіп тағайындады. Полковник шеніне көтерілген Роузкранс қысқа мерзімге Огайо штатының 23-ші жаяу әскер полкіне қолбасшылық етті, оның құрамында болашақ президенттер Рутерфорд Б. Хейс және Уильям Маккинли болды. 1861 жылдың 16 мамырында ол тұрақты армияда бригадир генерал болып тағайындалды. Оның жоспарлары мен шешімдері Батыс Вирджиния науқанында өте тиімді болды. 1861 жылдың шілдесінде Рич-Маунтин және Коррик Фордтағы жеңістері соғыстағы алғашқы одақтық жеңістердің бірі болды, бірақ оның жоғары лауазымды офицері генерал-майор Макклеллан осы жеңіске лайық деп есептелді. Роузкранс «көп маневр жасап, бірақ аз шайқасқан» арқасында Конфедерацияның бригадир генералы Джон Б. Флойд пен оның жоғары офицері генерал Роберт Лидің Батыс Вирджиния штатына айналған аймақты қайта басып алуына жол бермеді. Макклеллан Булл-Ран шайқасының бірінші кезеңіндегі федералдық күштердің жеңілісінен кейін Вашингтонға шақырылғанда, Бас қолбасшы Уинфилд Скотт Макклелланға Батыс Вирджиния командованиесін Роузкрансқа беруді ұсынды. Макклеллан келісті, ал Роузкранс Батыс Вирджиния департаментінің басшысы болды. 1861 жылдың соңында Роузкранс Вирджиния штатының Винчестер қаласын басып алу мақсатында қысқы науқан жоспарлады, бұл Манассастағы конфедераттардың қанатын қиюға мүмкіндік берер еді. Ол Макклелланның келісімін алу үшін Вашингтонға сапар шекті. Алайда Макклеллан Роузкрансқа 20 000 одақтық әскерді Винчестерге жіберудің орнына, конфедераттар да сол аудандағы күштерін теңестіретінін айтты. Сонымен қатар, ол Роузкранстың 22 000 әскерінен 20 000-ын бригадир генерал Фредерик В. Ландерге қарастыруға берді, Роузкрансты науқан жүргізуге жеткіліксіз ресурстармен қалдырды. 1862 жылдың наурыз айында Роузкранстың департаменті Тау департаментіне айналдырылды және ол саяси генерал Джон С. Фремонтқа берілді, Роузкранс қолбасшылықтан шеттетілді. Ол қысқа мерзімге Вашингтонда қызмет етті, онда оның пікірлері жаңа тағайындалған Соғыс министрі Эдвин М. Стэнтонмен қақтығысты, әсіресе Шендоах алқабындағы Стоунволл Джексонға қарсы науқандағы тактика және одақтық қолбасшылық ұйымы туралы. Стэнтон Роузкранстың ең белсенді сыншыларының біріне айналды. Стэнтонның Роузкрансқа берген тапсырмаларының бірі – бригадир генерал Луи Бленкердің дивизиясын (Фремонт департаменті) аңғарда бағыттау болды, және Роузкранс Джексонға қарсы науқандағы саяси және қолбасшылық шатасуға тікелей қатысты.
Батыс театры
Роузкранс 1862 жылдың мамыр айында Батыс театрына ауыстырылды және генерал-майор Джон Поуптың Миссисипи армиясының екі дивизиясының (оң қанаты) басқаруын алды. Ол генерал-майор Генри В. Галлек басшылығымен Коринфті қоршауға белсенді қатысты. 26 маусымда ол бүкіл армияға қолбасшылық етті, ал шілдеде Коринф округін басқару жауапкершілігі де оған жүктелді. Осы қызметтерінде ол Батыс Теннесси округінің және Теннесси армиясының қолбасшысы генерал-майор Улисс С. Грантқа бағынышты болды. 1862 жылдың қыркүйек және қазан айларында Иука-Коринф жорығында ол Гранттан нұсқаулар алды.
Иука
Конфедерация генерал-майоры Стерлинг Прайс генерал Брэкстон Брэггтің бұйрығымен өз әскерін Тупелодан Теннесси штатының Нэшвилл қаласына қарай, Брэггтің Кентуккидегі жорылысына қатысу үшін жылжытты. Прайс әскері Иукаға орналасты және генерал-майор Эрл Ван Дорнның Батыс Теннесси армиясының келуін күтті. Екі генерал Гранттың батыс Теннессидегі байланыс жолдарына бірлесіп шабуыл жасауды жоспарлады. Егер Грант күткендей әрекет етсе, бұл Бьюэллдің күшеюіне кедергі келтіретін еді, ал егер Грант белсенділік танытпаса, олар Брэггтің ізінен еріп, оның Солтүстікке басып кіруіне көмектесе алатын еді. Грант шабуыл күтуге асықпады және Роузкранстың Ван Дорн оны күшейтпес бұрын Прайске екі бағытта жиналу жоспарын мақұлдады. Грант бригада генералы Эдвард Ордты үш Теннесси армиясының дивизиясымен (шамамен 8000 адам) Мемфис және Чарльстон темір жолы арқылы Иукаға солтүстік-батыстан жол тартты. Роузкранс әскері Мобил және Огайо темір жолымен бірге жүріп, оңтүстік-батыстан Иукаға шабуылдап, Прайс әскерінің қашу жолын жапты. Грант Ордтың штабымен бірге қозғалды және шайқас кезінде Роузкрансқа тактикалық бақылауды тиісінше жүзеге асыра алмады. 18 қыркүйек күні Орд Иукаға қарай жылжуда, ал Роузкранс кешікті, себебі ол сазға батқан жолдармен өтуі керек болды. Сонымен қатар, оның бір дивизиясы қате жолға бұрылып, дұрыс жолға қайта оралуға мәжбүр болды. Сол түні ол Грантке 32 шақырым қашықтықта екенін, бірақ таңғы сағат 4:30-да қайтадан жүріп, 19 қыркүйекте түстен кейін Иукаға жететінін хабарлады. Бұл кешігуді ескере отырып, Грант Ордқа қаладан 6 шақырым қашықтықта қозғалуға, бірақ Роузкранс пен Прайс арасындағы шайқастың дыбысын күтуге бұйырды. Роузкранс әскері 19 қыркүйекте ерте таңда жол тартты, бірақ бастапқы жоспарланғандай екі жолды пайдаланудың орнына, тек біреуін ғана таңдады. Роузкранс екі жолды да пайдаланса, егер Конфедерация шабуыл жасаса, оның бөлінген күштерінің екі жартысы бір-бірін қолдап кете алмайды деп алаңдады. Роузкранс 19 қыркүйекте қаладан 3 шақырым қашықтықта болды, Конфедерацияның күзетін кері итеріп, оның алдыңғы бөлігі кенеттен Конфедерация дивизиясының шабуылына ұшырады. Прайс кейіннен "мұндай шайқасқа бұрын куә болмағанмын" деді. Ордтың орналасқан жерінен Иукаға қарай соққан жаңа солтүстік жел акустикалық көлеңке тудырып, дыбыстың оған жетпеуіне себеп болды, сондықтан ол және Грант шайқас аяқталғанша одан хабарсыз болды. Ордтың әскері шайқас бірнеше шақырым қашықтықта жүріп жатқанда, әрекетсіз күйінде тұрды. Түнде Роузкранс пен Орд күндізгі шайқастың жаңаруын күтіп, күштерін қайта орналастырды, бірақ Конфедерация күштері кері шегінді. Прайс бұл қадамды 18 қыркүйектен бастап жоспарлап отырды, ал Роузкранстың шабуылы оның кетуін ғана кейінге қалдырды. Конфедерация әскері Одақ әскері бұғаттамаған жолды пайдаланып, бес күннен кейін Ван Дорн әскерімен кездесті. Роузкранстың кавалериясы мен жаяу әскерінің бір бөлігі Прайсты 24 шақырымға дейін қуып жете алмады, себебі оның әскері шаршағандықтан, оның колоннасы оны басып өтіп, қудалаудан бас тартты. Грант өзінің мақсатына ішінара жетті – Прайс Кентуккидегі Брэггпен байланыса алмады, бірақ Роузкранс Конфедерация әскерін жоя алмады немесе оның Ван Дорнмен байланысып, Коринттегі маңызды темір жол торабына қауіп төндіруіне кедергі келтіре алмады. Иука шайқасы Роузкранс пен Грант арасындағы ұзаққа созылған кәсіби антагонизмнің басталуын білдірді. Солтүстік баспасөз Грант есебінен Роузкрансқа өте жағымды баға берді. Кейбір әңгімелерде Ордтың колоннасы Роузкранспен бірдей шабуылға түспеуінің себебі шайқастың естілмеуі емес, Гранттың мас және қабілетсіз болғандығы айтылды. Гранттың шайқас туралы алғашқы есебі Роузкрансқа жоғары баға берді, бірақ Роузкранс өзінің есебін жариялағаннан кейін жазылған екінші есебі айтарлықтай жағымсыз өзгерді. Оның үшінші мәлімдемесі жеке естеліктерінде болды, онда ол былай деп жазды: "Мен Иука шайқасының нәтижесіне көңілім қалды, бірақ генерал Роузкрансқа деген құрметім соншалықты жоғары болғандықтан, сол кезде ешқандай кінә таппадым".
Камберленд әскері
Роузкрайнс тағы да солтүстік баспасөзінің қаһарманы екенін анықтады. 24 қазанда оған XIV корпустың (оған Камберленд департаменті де берілгендіктен, жақын арада Камберленд армиясы деп аталатын) басқаруы тапсырылды. Ол Кентукки штатындағы Перривилл шайқасында генерал Брэкстон Брэггке қарсы күрескен, бірақ тым сақтықпен әрекет еткендігі үшін сынға ұшыраған, тиімсіз генерал-майор Дон Карлос Бьюэллді алмастырды. Роузкранс генерал-майор шеніне көтерілді (тұрақты армиядағы бригадир шенінен өзгеше, еріктілер арасынан). Бұл көтерілу 1862 жылдың 21 наурызынан бастап күшіне енді, осылайша ол әріптес генерал-майор Томасқа қарағанда жоғарырақ дәрежеде болды; Томаске бұрын Бьюэллдің басқаруы ұсынылған еді, бірақ ол жеке адалдығының арқасында одан бас тартты. Грант Роузкранстың өзінің басқаруынан кетуіне риза болған жоқ. Армия қолбасшысы ретінде Роузкранс Одақ армиясының ең танымал генералдарының біріне айналды. Оның әскеріне "Олты Рози" есімімен таныс болды, бұл лақап атын ол Уэст-Пойнтте алған, сонымен қатар "күшті римдік" деп сипатталған үлкен қызыл мұрнының да әсері болды. Әулетті католик болғандықтан, ол сағатында крест, ал қалтасында дұға таспасын алып жүрді және діни доктринаны талқылауға түннің жартысына дейін штабын сергекті ұстаудан ләззат алды. Ол ашу-ызадан жақсы көңілге тез ауысып, оның әскеріне ұнады.
Таллахома
Роузкранстың XIV корпусы жақын арада Камберленд армиясы деп қайта аталды, ол Мурфрисбороны шамамен алты ай бойы басып алып, уақытын қайта жабдықтау мен оқу-жаттығуларға жұмсады, себебі ол қысқы лайлы жолдармен шабуыл жасауға құлшынбады. Ол президент Линкольн, соғыс министрі Стэнтон және Бас генерал Халектен Брэггке қарсы науқанды жаңарту туралы көптеген өтініштер алды, бірақ қыс және көктем айларында оларға мойын бұрмады. Үкіметтің басты алаңы – егер Роузкранс әрекетсіз отыра берсе, Конфедерация Брэгг армиясынан бөлімдерді алып, Миссисипидегі Виксбургке, генерал Улисс С. Гранттың жасаған қысымын азайтуға тырысуы мүмкін еді. Линкольн Роузкрансқа: «Мен сізді ешқандай асығыс қимылға итермелейтін болмасам да, Брэггтің Грантқа қарсы Джонстонға көмектесу үшін жоғалып кетуіне жол бермеу үшін сіздің бар күшіңізді жұмсағаныңызды қатты қалаймын» деп жазды. Роузкранс, егер ол Брэггке қарсы қимылға көшсе, Брэггтің бүкіл армиясы Миссисипиге көшіп, Гранттың Виксбург науқанына одан да үлкен қауіп төндіретінін айтып, сылтау келтірді; осылайша, Брэггке шабуыл жасамау арқылы ол Грантка көмектесіп отыр. Роузкранстың сылтауларына наразы болған Халек, ол қимылға көшпесе, оны қызметтен босататынымен қорқытты, бірақ соңында ол тек «Роузкранстың телеграммаларға жұмсаған шығындарына» наразылық білдірді. 2 маусымда Халек телеграмма арқылы Роузкранстың қимылға дайын болмаса, оның әскерлерінің бір бөлігі Грантты күшейту үшін Миссисипиге жіберілетінін хабарлады. Роузкранс өз корпусы мен дивизия командирлеріне сауалнама жіберіп, оның позициясын қолдауды құжаттауға тырысты – Брэгг Миссисипиге маңызды күштерді жібермегені, Камберленд армиясын жылжыту мұндай ауыстырудың алдын алмайтыны және кез келген дереу қимыл жақсы идея емес екені. Он жеті аға генералдың он бесеуі Роузкранстың позициясын қолдады және алға жылжуға қарсы кеңес бірауыздан қабылданды. Тек жаңадан тағайындалған штаб бастығы, бригада генералы Джеймс А. Гарфилд ғана алға жылжуды ұсынды, бірақ тарихшы Стивен Э. Вудворттың пікірінше, ол «өзінің мәлімдемесі Вашингтонда қандай әсер қалдыратыны туралы көбірек алаңдаған болуы мүмкін». 16 маусымда Халек тікелей хабар жіберді: «Сіздің дереу қимылға көшу ниетіңіз бар ма? Нақты «иә» немесе «жоқ» жауабы қажет». Роузкранс осы ультиматумға жауап берді: «Егер «дереу» бүгін немесе ертең дегенді білдірсе, жоқ. Егер барлық дайын болған кезде, бес күн десеңіз, иә». Жеті күннен кейін, 24 маусымның таңында Роузкранс Камберленд армиясының Брэггке қарсы қимылға көшкенін хабарлады. Таллахома науқаны (24 маусым – 3 шілде 1863) мінсіз маневрлермен және өте аз шығындармен сипатталды, өйткені Роузкранс Брэггті Чаттанугаға кері шегінуге мәжбүр етті. Көптеген тарихшылар Таллахоманы «тамаша» науқан деп санайды. Авраам Линкольн: «Шелбивилл, Таллахома және Чаттанугада Брэггтің қанатын айналып өту – мен білетін стратегияның ең керемет бөлігі» деп жазды. Одақтың атты әскерінің командирі Дэвид С. Стэнли былай деп жазды: «Егер әскери өнерді зерттеуге ниеттенген студент үлгілік науқанды зерттегісі келсе, ол өзінің карталарын және генерал Роузкранстың науқанының күнделікті қимылына берген бұйрықтарын алсын. Туллахома науқанынан гөрі сәтті стратегияның басқа мысалы соғыс кезінде қолданылмаған». Роузкранстың әскері Шелбивиллге кіргенде, олар тұтқынға алынған одақтың тыңшысы Паулин Кушманды құтқара алды. Кушман генерал Брэггтің қимылын бақылап жүрген кезде тұтқынға алынған (генерал Джон Хант Морган оны сұраққа алу үшін генерал Брэггке алып барған). Әскери сот оны кінәлі деп тапты, оны тыңшы ретінде асып өлтіруге тиіс болды. Ол өлім жазасына кесілуіне үш күн қалғанда ғана құтқарылды. Роузкранс пен Кушман 1863 жылы Цинциннатидегі Огайо штатының санитарлық жәрмеңкесінде әскерилерге көмек көрсету үшін бір миллион доллардан астам қаражат жинады. Керісінше, Роузкранс 1863 жылдың 9 маусымында Франклин, Теннессиде Лоуренс Ортон Уильямс пен Уолтер Петерс есімді екі конфедерация офицерін әскери соттау және асылу туралы шешімді бекітті, себебі бұл екі офицер тыңшылық мақсатымен өздерін одақтың офицерлері ретінде жасырған. Роузкранс оның науқанына басқа жағдайларда көпшіліктің ризашылығын толыққанды алған жоқ. Ол аяқталған күні генерал Роберт Лидің сәтсіз аяқталған Пикетт шабуылын бастап, Геттисбург шайқасында жеңілген күні болды. Келесі күні Виксбург Грантка берілді. Министр Стэнтон Роузкрансқа телеграмма жіберіп: «Ли әскері жеңілді, Грант жеңіске жетті. Сіз бен сіздің абыройлы армияңыз енді көтеріліске соңғы соққы беру мүмкіндігіне иесіздер. Сіз бұл мүмкіндікті пайдаланбайсыз ба?» деп сұрады. Роузкранс осы көзқарасқа ашуланып, «Жақында ғана Виксбургтің құлауы мен Лидің жеңілісі туралы қуантарлық телеграммаңызды алдым. Сіздің бұл абыройлы армия орталық Теннессиден жауды ығыстырғанын байқамай отырғаныңызға көңілім толады. Бұл армияның осы үлкен оқиғасын қанмен жазылмағандықтан соғыс министрлігі естен шығармауы үшін өтінемін» деп жауап берді.
Чиккамауга
Роузкранс Брэггті дереу қуып, Стэнтонның талап еткендей "қозғалысқа соңғы нүкте" қоймады. Ол қайта топланып, Чаттануганың батысы мен оңтүстігіндегі таулы аймақтардағы қуғынның логистикалық қиындықтарын зерттеді. Ол жолға шығуға дайын болғанда, Брэггке тиімсіздік тудыратын маневр жасады. Конфедераттар Чаттануганы тастап, Солтүстік-Батыс Джорджия тауларына шегінді. Роузкранс Брэггтің шегінуін жалғастыра береді деген болжаммен бұрынғы сақтығын жиілетіп, үш бағыттан әскерін қуа бастады, бұл оның корпус командирлерін қауіпті түрде алыстатты. 11 қыркүйектегі Дэвис Крос Роудс шайқасында Брэгг Роузкранстың оқшауланған корпусының бірін қоршауға алып, жоюға жақындады. Қауіпті түсінген Роузкранс әскерін жинауға бұйрық берді, екі қарсылас Батыс Чикамауга ағысының арғы жағында кездесті. Чикамауга шайқасы 19 қыркүйекте басталды, Брэгг толық жиналмаған одақтың әскеріне шабуыл жасады, бірақ Роузкранстың қорғаныс позициясын бұза алмады. Бірақ, шайқастың екінші күні Роузкранс жағдайды дұрыс түсінбегендіктен, дұрыс емес бұйрық берді. Бұйрық Бриг. генерал Томас Дж. Вудқа, "[генерал Джозеф Дж.] Рейнольдстың [бөліміне] жақындап, қолдау көрсетуге" бағытталды, желідегі болжамды олқылықты толтыруды жоспарлап отырды. Алайда Вудтың кейінгі қимылы желіде бөлім өлшемді жаңа олқылық ашты. Сәйкес келіп, генерал-лейтенант Джеймс Лонгстрит сол жерде кең ауқымды шабуыл жасауды жоспарлаған, ал конфедераттар олқылықты толық пайдаланып, Роузкранстың оң қанатын қиратты. Одақтың оң жағындағы көп бөлігі Чаттанугаға қарай тәртіпсіздікпен шегінді. Роузкранс, Гарфилд және екі корпус командирі, шегініп бара жатқан бөлімдерді жинауға тырысқанмен, көп ұзамай олармен бірге қауіпсіздікке қарай жүгірді. Роузкранс қайтып келген әскерін және қаланың қорғанысын ұйымдастыру үшін Чаттанугаға асығыс жолға шықты. Ол Гарфилдті генерал-майор Джордж Х. Томасқа, Чикамаугада қалған күштерге басшылық ету және шегіну туралы бұйрықпен жіберді. Одақ әскері Томас Horseshoe Ridge-де ұйымдастырған бекем қорғаныс арқасында толық апаттан құтылды, бұл ерлік оған "Чикамауга тасы" деген лақап атты әкелді. Әскер сол түні Чаттанугадағы бекінілген позицияларға шегінді. Брэгг Камберленд армиясын жою мақсатына жете алмады, бірақ Чикамауга шайқасы Батыс театрындағы одақтың ең ауыр жеңілісі болды. Томас Роузкрансты армияға қайта қосылып, оған жетекшілік етуге шақырды, бірақ физикалық және психологиялық тұрғыдан шаршаған Роузкранс Чаттанугада қалды. Президент Линкольн өзінің генералының рухын көтеріп, телеграмма жіберіп: "Көңіл көтеріңіз. Біз сізге және сіздің әскерлеріңізге және офицерлеріңізге толық сенім артамыз. Бастысы, не істеу керектігін өзіңіз шешуіңіз керек. Егер мен кеңес берсем, Бернсайд қосылғанша мықты позицияларда тұрып, әскеріңізді сақтаңыз демекшімін." Линкольн Джон Хейге жеке айтқанда, Роузкранс "басына соққы тигендей, шатасып, таңғалғандай" көрінгенін айтты. Роузкранстың Томас әлі де алаңда екенін білген-білмегеніне қарамастан, Роузкранстың Томасқа барып, Гарфилдті Чаттанугаға жібермегені апат болды. Егер ол жеке басымен майданға барып, өз әскеріне өзін көрсеткен болса, Stone River сияқты, ол апаттан жеңіске жетуі мүмкін еді, бірақ ол Томастан артық істей алатыны күмәнді. Алайда Роузкранс оның орнына Чаттанугаға аттанды. Роузкранстың әскері күшті қорғаныс позицияларымен қорғалғанмен, Чаттанугаға жабдықтау жолдары нашар болды және конфедераттық атты әскерлердің шабуылдарына ұшырады. Брэгг әскері қаланы қоршап тұрған биіктіктерді басып алып, одақтың әскерін қоршауға алды. Жеңілісінен әсер көрген Роузкранс күшейтілген күштерсіз қоршауды бұза алмады. Чикамаугадағы жеңілістен кейін бірнеше сағат өткен соң, министр Стэнтон генерал-майор Джозеф Хукерге Вирджиниядағы Потомак армиясының екі корпусында 15 000 адаммен Чаттанугаға баруды бұйырды. Генерал-майор Улисс С. Грантқа Виксбургтен (Миссисипи штаты) өзінің бас қол астындағы генерал-майор Уильям Т. Шерманның 20 000 әскерін жіберу бұйрығы берілді. 29 қыркүйекте Стэнтон Грантқа жаңа құрылған Миссисипи әскери бөлімінің командирі ретінде Чаттанугаға өзі баруды бұйырды. Грантқа әлсіреген Роузкрансты Томаспен ауыстыру мүмкіндігі берілді. Грант екі генералмен де жақсы қарым-қатынаста болмағанымен, Камберленд армиясын басқаруға Томасты таңдады. Грант таулы жабдықтау жолдарымен Чаттанугаға 23 қазан күні келді. Грант Роузкранс пен Бриг. генерал Уильям Ф. "Балди" Смит жасаған "Крекер жолын" ашып, әскерді жабдықтау жоспарын іске асырды, содан кейін Чаттануга үшін болған шайқастарда (1863 жылдың 23-25 қарашасы) Брэгг әскерін жеңіп, оны Грузияға шегіндірді.
Although Rosecrans's men were protected by strong defensive positions, the supply lines into Chattanooga were tenuous and subject to Confederate cavalry raids. Bragg's army occupied the heights surrounding the city and laid siege upon the Union forces. Rosecrans, demoralized by his defeat, proved unable to break the siege without reinforcements. Only hours after the defeat at Chickamauga, Secretary Stanton ordered Maj. Gen. Joseph Hooker to travel to Chattanooga with 15,000 men in two corps from the Army of the Potomac in Virginia. Maj. Gen. Ulysses S. Grant was ordered to send 20,000 men under his chief subordinate Maj. Gen. William T. Sherman, from Vicksburg, Mississippi. On September 29, Stanton ordered Grant to go to Chattanooga himself, as commander of the newly created Military Division of the Mississippi. Grant was given the option of replacing the demoralized Rosecrans with Thomas. Although Grant did not have good personal relations with either general, he selected Thomas to command the Army of the Cumberland. Grant traveled over the treacherous mountain supply line roads and arrived in Chattanooga on October 23.
text=On the morning of the 21st we took the train for the front, reaching Stevenson Alabama, after dark. Rosecrans was there on his way north. He came into my car and we held a brief interview, in which he described very clearly the situation at Chattanooga, and made some excellent suggestions as to what should be done. My only wonder was that he had not carried them out. |source=Ulysses S. Grant, Memoirs
Grant executed a plan originally devised by Rosecrans and Brig. Gen. William F. "Baldy" Smith to open the "Cracker Line" and resupply the army and, in a series of battles for Chattanooga (November 23–25, 1863), routed Bragg's army and sent it retreating into Georgia.
Миссури және отставка
Роузкранс Цинциннатиге қосымша бұйрықтарды күтуге жіберілді, бірақ соңында ол соғыста маңызды рөл атқармады. 1864 жылдың қаңтар-желтоқсаны аралығында Миссури департаментіне басшылық етті, ол Стерлинг Прайстың Миссуриге жасаған шабуылын тойтаруға белсенді қатысты. 1864 жылғы Республикалық Ұлттық конвенцияда оның бұрынғы штаб бастығы Джеймс Гарфилд, Огайо делегациясының жетекшісі, телеграмма арқылы Роузкранстан Абрахам Линкольннің вице-президентігіне кандидат болуды қарастыра ма деп сұрады. Сол жылы республикашылар Линкольнмен бірге сайлауға түсу үшін «Ұлттық Одақ Партиясы» деген уақытша атаумен соғыс демократын іздеді. Роузкранс жауабында ишаралы түрде келісім білдірді, бірақ Гарфилд кері телеграмма алмады. Роузкранстың достары соғыс министрі Эдвин М. Стэнтон оны ұстап алып, жасырған болуы мүмкін деп болжады. Роузкранс 1866 жылдың 15 қаңтарында АҚШ еріктілер қызметінен босатылды. 1866 жылдың 30 маусымында президент Эндрю Джонсон Роузкрансты тұрақты армияда генерал-майор шеніне тағайындады, ол 1865 жылдың 13 наурызынан бастап, Стоунс-Ривердегі іс-қимылдары үшін көрсетілген ерлігі үшін марапатталды. АҚШ Сенаты оның тағайындамасын 1866 жылдың 25 шілдесінде бекітті. Роузкранс 1867 жылдың 28 наурызында тұрақты армиядан кетті. 1889 жылдың 27 ақпанында Конгресс шешімімен ол тұрақты армияда бригада генералы қызметіне қайта тағайындалды және 1889 жылдың 1 наурызында зейнеткерлер тізіміне енгізілді. Соғыстан кейін Роузкранс АҚШ-тың адал легионының әскери орденінің Колумбия округі бөлімінің мүшесі болды – Одақ армиясында қызмет еткен офицерлер мен олардың ұрпақтарынан құралған әскери қоғам.
Кейінгі өмірі
Соғыстан кейін Роузкранс теміржолдарға қызығушылық танытып, Оңтүстік Тынық мұхиты теміржолының он бір құрылтайшысының бірі болды, бірақ теміржол акцияларындағы құнды мүдделері оның бизнес серіктестері болған кейбір адалсыз қаржыгерлерге жоғалды. 1868 жылдан 1869 жылға дейін Роузкранс Мексикадағы АҚШ министрі қызметін атқарды, бірақ оның ескі қарсыласы Улисс Грант президент болғаннан кейін бес айдан соң қызметтен алынды. Осы қысқа мерзімде ол Мексиканың Тампикодан жағалауға дейін тар теміржол мен телеграф желісінен пайда көретініне сенімді болды, бірақ бұл жоба 1869 жылдан 1873 жылға дейін сәтсіз аяқталды. Роузкранс азаматтық басқаруға қызығушылық танытып, бұрынғы газетші Жосия Райлимен бірге «Халық үкіметі» атты кітап жазды, онда тіркеу және дауыс беру реформаларын жақтады. Ол әртүрлі саяси партиялар тарапынан жоғары лауазымға үміткер болуға шақырылды: Огайо губернаторы (Одақ партиясы, 1866); Калифорния губернаторы (Демократиялық партия, 1868); Огайо губернаторы (Демократиялық партия, 1869); АҚШ өкілі, Невададан (Демократиялық партия, 1876). Ол осы ұсыныстардың барлығын қабылдамады, өйткені олар перспективалы бизнес-жобаларымен келіспеді, соның салдарынан оны «Ұлы бас тартушы» деп атады. 1869 жылы Роузкранс Лос-Анджелес алқабындағы Сан-Педро ранчосын акрына 2,50 доллардан (620 доллар/км²) сатып алды, бұл төмен баға болуы мүмкін, себебі жерде су көзі болмағандықтан құнды емес деп есептелді. «Роузкранс ранчо» деп аталған ранчоның солтүстігінде Флоренс даңғылы, оңтүстігінде Редондо Бич бульвары, шығысында Централь даңғылы және батысында Арлингтон даңғылы орналасқан. Роузкранс қайтыс болған кезде оның ұлы Карл мұражайда тұрып жатқан, бірақ жердің көп бөлігі Роузкранстың тау-кен кәсіптеріне салған қаржылық қажеттіліктерін өтеу үшін бөлек-бөлек сатылды. 1880 жылы Роузкранс Калифорния штатының 1-ші сайлау округінен Демократиялық партиядан АҚШ өкілі болып сайланды. Сол жылы Джеймс Гарфилд Республикалық партиядан президент болып сайланды. Роузкранс Гарфилдтің сайлау науқанындағы материалдары соғыстағы оның рөлін Роузкранстың есебінен көрсеткенін көріп, қатты ренжіді. Олардың бұрынғы достығы қайта қалпына келмейтіндей бұзылды. Гарфилдтің қазасынан кейін Чарльз А. Дана Гарфилдтің Чикамаугадан кейін сол кездегі Қаржы министрі Салмон П. Чейске жазған хаттарын жариялап, трагедиядан пайдаланды; бұл хаттар Роузкранстың сол кездегі саяси қолдауын жоғалтуының басты себебі болуы мүмкін. Роузкранс 1882 жылы қайта сайланды және Палатаның Әскери істер комитетінің төрағасы болды, онда бұрынғы президент Грант пен оның әйеліне зейнетақы беру туралы заң жобасына қарсылық білдірді. Грант отбасының қиын қаржылық жағдайы туралы білмей, Роузкранс Гранттың кейбір ресми мәлімдемелерінің «жалған екенін және ол оларды жасаған кезде жалған екенін білгенін, ал мен оларды ресми есептерімде жалған екенін көрсеттім» деді. «Мен осы елдің халқына кедейлерді миллиондаған доллар тонап отырған бизнес, егер оны кішкентай масштабта жасаса, оның басшыларын түрмеге жіберуі мүмкін, егер бас менеджер ұлы есімді тонау құралы ретінде пайдалануға рұқсат берсе, маңызды деп есептеуге болмайды» деді. Заң жобасы оның қарсылығына қарамастан қабылданды. 1889 жылы Роузкранстың шені мен зейнеткерлік тізіміне енгізу туралы заң жобасы ұсынылғанда, кейбір өкілдер Роузкранстың 1885 жылы Грантқа қарсы әрекеттеріне байланысты қарсылық білдірді, бірақ заң жобасы қабылданды. Роузкранс 1884 жылы қайта сайлануға түспеді. Ол 1884 және 1885 жылдары Калифорния университетінің регенті болып қызмет етті. Роузкранс бірнеше рет президенттікке үміткер ретінде талқыланды, бірақ соғыстан кейін алғашқы демократ президенті 1884 жылы Гровер Кливленд болды. Газеттерде Роузкранстың оның Соғыс министрі болып тағайындалуына қатысты қызу талқыланып жатқаны туралы хабарлар тарады, бірақ оның орнына ол Қаржы министрлігінің тіркеушісі болып тағайындалды, ол 1885 жылдан 1893 жылға дейін қызмет етті. Роузкранс 1889 жылдың 19 қыркүйегінде Чикамауга майданында ардагерлердің (солтүстік және оңтүстік) салтанатты жиналысында сөз сөйлеп, ұлттық келісімді мақтаған әсерлі сөз сөйледі. Бұл жиналыс Конгрестің келесі жылы Чикамауга және Чаттануга ұлттық әскери паркін құруына әкелді, ол елдегі алғашқы ұлттық майдан паркі болды. 1896 жылы ол Нотр-Дам университетінен американдық католиктер үшін ең көне және беделді сыйлық – Лаетар медалімен марапатталды.
Өлім
1898 жылдың ақпан айында Роузкранс суық тиіп, ол өкпе қабынуына айналды, бірақ жақсы жазылып кетті. Содан кейін ол өзінің сүйікті немерелерінің бірі (Лили мен Монтананың тұңғыш губернаторы Джозеф Кемп Туулдың ұлы Роузкранс Туул) дифтериядан қайтыс болғанын естіді. Ол терең қайғыға батып, денсаулығы күрт нашарлады. 1898 жылдың 11 наурызында Калифорния штатының Редондо-Бич қаласындағы Ранчо Саусал Редондода дүние салды. Оның табыты Лос-Анджелес қалалық әкімдігінде қойылды, үстіне Стоунс-Ривер және Чикамауга шайқасы кезінде штаб-пәтер үстінде желбіреген ту жамылды. 1908 жылы оның мәйіті Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.
Мұра
Сан-Диегодағы Форт-Роузкрайн ұлттық зираты, Калифорния, оның құрметіне аталған. Уильям Роузкранс есімімен аталған негізгі көшелерге Лос-Анджелес округінің оңтүстік бөлігінен өтетін шығыс-батысқа қарай орналасқан Роузкранс даңғылы және жоғарыда аталған зираттың жанында өтетін Сан-Диегодағы Роузкранс көшесі жатады. Лос-Анджелес қалашығының Комптон қаласында оның есімін алған мектеп (Роузкранс және Акасия даңғылдарындағы Генерал Роузкранс бастауыш мектебі) бар. Огайо штатының Санбери қаласындағы генерал Роузкранс бастауыш мектебі де оның есімімен аталған. Оның туған жері мен балалық шағындағы үйінің орнына ескерткіш орнатылды. Оның есімімен аталған ауылдық жолдың жанында, темір қоршаумен қоршалған үлкен тасқа ескерткіш орнатылған. 55 000 фунт салмақты қара гранит тасқа сүйенген ат мүсіні қазір Санбери қаласының алаңында орналасқан. Роузкранның штаб-пәтері 1978 жылы Чикамауга кампаниясының алдындағы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген. Роузкранның беделі соңғы жылдары жақсарды. Тарихшы Франк Варни өзінің "Генерал Грант және тарихты қайта жазу: генерал Уильям С. Роузкранстың жойылуы Азамат соғысы туралы түсінігімізге қалай әсер етті" деген кітабында оны қайта қарастыру үшін негізді жағдай ұсынады. 20-ғасырдың басында Тынық мұхитында қызмет атқарған әскер тасымалы кемесі болды. U.S.A.T. William S. Rosecrans, тағы бір осындай атаумен аталған кеме, Орегон кеме құрылысы корпорациясымен Liberty Ship 570 корпусы ретінде салынды және 504 сарбазды тасымалдауға арналған.