Америкалық ұшқышсыз әскери аппарат

Кіріспе

американдық ұшқышсыз әуе кемесі

{|Infobox aircraft type
|type = Жердегі маневрлік күштерге арналған тактикалық барлау ұшқышсыз әуе жүйесі (UAS), сондай-ақ ұшқышсыз шабуылдық әуе кемесі (қосымша мүмкіндік)
|manufacturer = AAI Corporation
|designer =
|first flight = 1991
|introduction = 2002
|retired =
|status = Қызметте, өндірісте
|primary user = АҚШ Армиясы
|more users = 9 басқа қолданушы
|produced =
|number built = 500-ден астам
|program cost=
|unit cost = Жүйе үшін: (2011 жылғы доллармен)

Даму

RQ 7 Shadow – Alliant RQ 6 Outrider ұшағының тоқтатылуынан кейін АҚШ армиясының тиімді жауынгерлік даладағы БПҰ іздеуінің нәтижесі. AAI Corporation компаниясы RQ 2 Pioneer ұшағынан кейін, оған ұқсас, бірақ жақсартылған Shadow 200 БПҰ-ын жасады. 1999 жылдың соңында армия тактикалық БПҰ қажеттілігін қанағаттандыру үшін Shadow 200 ұшағын таңдап, оны RQ 7 деп атады. Армия талаптарына сәйкес, БПҰ авиациялық бензинмен жұмыс істейтін қозғалтқышқа ие болуы, электрооптикалық/инфрақызыл бейнелеу сенсорлық мұнараны тасымалдауы және төрт сағаттық жұмыс уақытында 31 мильге (50 шақырымға) дейін ұшу қашықтығына ие болуы керек еді. Shadow 200 кем дегенде екі есе артық қашықтыққа ұша алатын. Спецификацияларда БПҰ-ның спорт алаңына қонуға қабілетті болуы да талап етілді.

Дизайн

RQ 7 Shadow 200 пилотсыз ұшақ жүйесі жоғары қанатты, тұрақты хордалы түрткіш конфигурациялы, екі құйрық бағанасы және кері V тәрізді құйрығы бар. Ұшаққа Ұлыбританиядағы UAV Engines Ltd компаниясы жасаған және өндірген AR741 1101 Ванкель қозғалтқышы орнатылған. Борттағы электр жүйелері GEC/Plessey 28 вольт, тұрақты ток, 2 кВт генераторымен қуаттанады. Ұшақта бекітілген үш дөңгелекті қону шассисі бар. Ұшуға 170 кг (375 фунт) салмақты ұшақты 40 фут (12 м) аралығында жылдамдатуға мүмкіндік беретін тіркемеге орнатылған пневматикалық ұшырғыш көмектеседі. Жерге қонғаннан кейін ұшақтағы құйрық ілгіш, екі дискілі тежегіш барабанға жалғанған тоқтату сымын ұстап, ұшақты 170 футтан (52 м) кем аралықта тоқтата алады. Shadow ұшағы нашар ауа-райы жағдайында жұмыс істеуге тыйым салынған, оның жаңбырдан ұшуға және бұлттарды көре алмайтын сенсорлары бар.

АҚШ-тағы қызмет

2007 жылдың шілдесіне қарай Shadow платформасы 200 000 ұшу сағатын жинақтады, бұл 13 айда 100 000 сағатты екі есеге арттырды. 2008 жылдың сәуірінде Shadow жүйесі 300 000 ұшу сағатын, ал 2010 жылдың мамырында 500 000 ұшу сағатын құрады. 2011 жылы Shadow 709 000 сағаттан астам уақытты тіркеді. Shadow платформасы АҚШ армиясы мен Ұлттық гвардиясының Ирак және Ауғанстандағы операцияларын қолдауда 37 000-нан астам ұшуды жүзеге асырды. 2014 жылдың маусым айының соңына дейін Shadow БПҰ 900 000-нан астам ұшу сағатын өткізді. Shadow 2001–2002 жылдардағы Ауғанстан кампаниясында қызмет етпеді, бірақ ол «Ирак бостандығы» операциясын қолдап, операциялық миссияларды орындады. Ирактағы жұмыс жағдайлары БПҰ үшін қиындық туғызды, ыстық пен құм қозғалтқыш ақауларына әкелді, нәтижесінде жүйелік технология мен жұмыс процедураларын өзгерту арқылы түзетулерді табуға басымдық берілді. Содан бері Shadow ұшақтары Ирак пен Ауғанстандағы соғыстарды қолдауда 600 000-нан астам ұрыс сағатын ұшты. 2007 жылы АҚШ теңіз жаяу әскерлері RQ 2 Pioneer-ден RQ 7 Shadow-ға көшуді бастады. VMU 1, VMU 2 RQ 2-ден RQ 7-ге және ScanEagle-ге көшуді аяқтады, ал VMU 3 және VMU 4 Shadow және ScanEagle элементтері ретінде құрылды. 2007 жылдың қазанында VMU 1 Ирактағы ұрысқа қатысқан теңіз корпусының бірінші эскадрильясы болды. АҚШ армиясы 2015 жылдан 2019 жылға дейін OH 58 Kiowa тікұшақтарының паркін жою арқылы әуелік барлау қабілеттерін реформалау жоспарын жүзеге асыруда және оларды Shadow және MQ 1C Gray Eagle БПҰ-мен жұптастырылған AH 64 Apache шабуылдық тікұшақтарымен алмастыруда. Адамсыз құралдарды пайдалану алдын ала барлау үшін ұшқыш ұшақтардың ұшқыштарын қауіптен аулақ ұстайды. Реформаланған ұрыс авиациялық бригадалары (CAB) шабуылдық миссиялар үшін 24 Apache тікұшағынан тұратын батальоннан және тағы 24 Apache тікұшағынан тұратын қарулы барлау эскадрильясынан тұрады, олар жалпы 12 RQ 7 құрайтын үш Shadow взводымен біріктіріледі; сондай-ақ Gray Eagle компаниясы да кіреді. Apache тікұшақтары мен ұшқышсыз ұшақтардың (UA) бірлескен жұмысы әуедегі барлау қажеттіліктерінің 80 пайызын қанағаттандыра алады. 2015 жылдың 16 наурызында 1-ші батальон, 501-ші авиациялық полк 3-ші эскадрилья, 6-шы кавалериялық полк болып қайта құрылды, бұл Kiowa барлаушы тікұшағын жою арқылы ауыр шабуылдық барлау эскадрильясына айналған 10 Apache батальонының алғашқысы болды және үш RQ 7 Shadow взводына органикалық түрде бекітілді; шабуылдық батальондар әр дивизияға бекітілген MQ 1C Gray Eagle компаниясымен де жұптасады. Shadow-ды бригадалық ұрыс тобы деңгейінен батальондарға көшіру байланыс желілерін, қашықтық мәселелерін азайтады және операторлар мен ұшқыштарға бірлесіп жақсы оқып, жұмыс істеуге мүмкіндік береді. 2014 жылдың шілде айының басында АҚШ армиясы Бағдадқа RQ 7 Shadow-ды елшілік қызметкерлерін «Ислам мемлекеті» ұлтшылдарының шабуылдарынан қорғау мақсатымен жіберді, сондай-ақ ақпаратты бөлісу және нысаналарды белгілеу үшін оларды ұшқышсыз және ұшқышпен жұптастырылған командалар арқылы пайдалануға болатын Apache шабуылдық тікұшақтарымен бірге. 2018 жылдың 29 шілдесінде АҚШ теңіз жаяу әскерлері RIMPAC жаттығулары кезінде RQ 7B-ді соңғы рет ұшырды, содан кейін оны қызметтен шығарды. 2007 жылдың қазанында Иракта теңіз жаяу әскерлерімен алғаш рет орналастырылғаннан бері ұшақ ақырында төрт тактикалық БПҰ эскадрильясын жабдықтады, 11 операциялық орналасу кезінде 39 000 сағат ұшты. Shadow-дың орнына RQ 21 Blackjack 2014 жылы алғаш рет пайда болды. 2019 жылдың наурызында АҚШ армиясы Martin UAV және AAI Corporation компанияларын «тактикалық БПҰ Shadow-ды ауыстыруға үміткер ретінде сынақтан өткізу үшін взводтарға ұшқышсыз ұшақ жүйелерін ұсыну» үшін таңдады. Армия бұрынғы Shadow-ға қарағанда жақсы акустикалық сипаттамалар мен ұшу-қону жолағына тәуелсіздік, сондай-ақ жабдықтың төмен талаптарын іздейді. Бірінші командалар іріктелгеннен кейін көп ұзамай L3Harris Technologies және Arcturus UAV (кейін AeroVironment) де үміткерлерді ұсынуға таңдалды. Төрт ұшақ қажеттіліктерді бағалау және жаңа мүмкіндіктерді анықтау үшін пайдаланылды, ал 2021 жылдың тамызында армия Болашақ тактикалық ұшқышсыз ұшақ жүйесі (FTUAS) үшін бәсекеге кірісуді шешті; іске қосу шешімі 2025 жылға жоспарланған. Армия 2022 жылдың тамызында AeroVironment Jump 20-ны таңдады. Сатып алу екінші бағдарламалық қосымшаға қажеттіліктерді анықтайды, ол бөлек бәсекелестік сатып алуға негізделеді. Армия Shadow-ды бригадалық ұрыс топтарында ауыстыруды жоспарлаған болса да, бастапқыда оны ұрыс авиациялық бригадалары мен арнайы күштер бөлімшелері 2030 жылдардың ортасына дейін пайдалануды жалғастыру жоспарланған, бірақ армия 2024 жылдың ақпан айында өзінің авиациялық активтерін жаңғырту аясында бүкіл Shadow паркін ауыстыру туралы шешім қабылдады.

By July 2007, the Shadow platform accumulated 200,000 flight hours, doubling its previous record of 100,000 hours in 13 months. The system then surpassed 300,000 flight hours in April 2008, and by May 2010, the Shadow system had accumulated over 500,000 flight hours. As of 2011, the Shadow had logged over 709,000 hours. The Shadow platform has flown over 37,000 sorties in support of operations in Iraq and Afghanistan by US Army and Army National Guard units. More than 900,000 flight hours had been logged by Shadow UAVs by the end of June 2014. The Shadow did not see service in the Afghanistan campaign of 2001–2002, but it did fly operational missions in support of Operation Iraqi Freedom. The operating conditions in Iraq proved hard on the UAVs, with heat and sand leading to engine failures, resulting in a high priority effort to find fixes with changes in system technology and operating procedures. Shadow UAS have since flown more than 600,000 combat hours in support of the Wars in Iraq and Afghanistan. In 2007, the United States Marine Corps began to transition from the RQ 2 Pioneer to the RQ 7 Shadow. VMU 1, VMU 2 completed their transition from the RQ 2 to the RQ 7 and ScanEagle while VMU 3 and VMU 4 were activated as Shadow and ScanEagle elements. In October 2007, VMU 1 became the first Marine Corps squadron to see combat in Iraq. The U. S. Army is implementing a plan to reform its aerial scout capabilities by scrapping its fleet of OH 58 Kiowa helicopters from 2015 to 2019 and replacing them with AH 64 Apache attack helicopters teamed with Shadow and MQ 1C Gray Eagle UAVs. Using unmanned assets to scout ahead would put the pilots of manned aircraft out of reach of potential harm. Reformed combat aviation brigades (CAB) would consist of a battalion of 24 Apaches for attack missions and an armed reconnaissance squadron of another 24 Apaches teamed with three Shadow platoons totaling 12 RQ 7s overall; it would also include a Gray Eagle company. The manned unmanned teaming of Apaches and Unmanned Aircraft (UA) can meet 80 percent of aerial scout requirements. On 16 March 2015, the 1st Battalion, 501st Aviation Regiment was reflagged the 3rd Squadron, 6th Cavalry Regiment, making it the first of 10 Apache battalions to be converted to a heavy attack reconnaissance squadron by eliminating the Kiowa scout helicopter and having three RQ 7 Shadow platoons organically assigned; the attack battalions will also be aligned with an MQ 1C Gray Eagle company assigned to each division. Moving Shadows from brigade combat team level to the battalions themselves reduces lines of communication, distance issues, and allows operators and pilots to better train and work together. In early July 2014, the U. S. Army sent RQ 7 Shadows to Baghdad as part of efforts to protect embassy personnel against Islamic State militant attacks, along with Apache attack helicopters which could use them through manned and unmanned teaming to share information and designate targets. On 29 July 2018, the U. S. Marine conducted its final launch of the RQ 7B during RIMPAC exercises before retiring it. Since first deploying with Marines to Iraq in October 2007, the aircraft eventually equipped four tactical UAS squadrons, flying some 39,000 hours during 11 operational deployments. The Shadow was replaced by the RQ 21 Blackjack, which was first deployed in 2014. In March 2019, the U. S. Army selected Martin UAV and AAI Corporation to "provide unmanned aircraft systems for platoons to try out as candidates to replace the Shadow tactical UAS." The Army seeks better acoustics and runway independence as compared to the old Shadow, as well as lower equipment requirements. Shortly after the selection of the first teams, L3Harris Technologies and Arcturus UAV (later under AeroVironment) were also picked to submit candidates. The four aircraft were used to evaluate requirements and assess new capabilities, and in August 2021 the Army decided to proceed with a competition for the Future Tactical Unmanned Aircraft System (FTUAS); a fielding decision is planned for 2025. The Army chose the AeroVironment Jump 20 in August 2022. The procurement will inform requirements for a second program increment, which will rely on a separate competitive acquisition. Although the Army already planned to replace the Shadow in brigade combat teams, it was initially planned to continue to be used by combat aviation brigades and special forces units into the mid 2030s, but the Army revealed in February 2024 that it had decided to replace the entire Shadow fleet as part of an overhaul of its aviation assets.

Румыниямен қызмет

Алғашқы Shadow 600 БПҰ 1998 жылы Румыния Әуе күштерінің қарулануына түсті, ал 2007 жылға қарай тоғыз дрон пайдалануда болды. Дронтар 2003 жылдан бастап Иракқа Румыния әскерлерінің жөнелтілуі кезінде қолданылды. Бұл дронтар IMINT миссияларын Қорғаныс барлау Бас басқармасының құрамында, Орталық-Оңтүстік көпұлтты бөлімін қолдау мақсатында орындады. Осы жөнелтілу кезінде үш дрон апатқа ұшырады.

RQ-7A көлеңке

RQ 7A – AAI әзірлеген Shadow 200 БПҰ-ның бастапқы нұсқасы. Алғашқы төмен деңгейдегі өндіріс жүйелері 2002 жылы АҚШ армиясына жеткізілді, ал толық көлемді өндіріс жүйелері 2003 жылдың қыркүйегінде жеткізілді. Жүйенің басқа да жақсартуларына AR741 1100 қозғалтқышын AR741 1101 қозғалтқышымен алмастыру кіреді, бұл екі ұшқышпен жұмыс істеу арқылы сенімділікті арттырады, сондай-ақ отынды 100LL дейін шектейді. Сондай-ақ, ескі POP200 пайдалы жүктемесі жаңа POP300 жүйесімен ауыстырылды. Бағдарламадағы басқа да жақсартулар – AR741 1101 карбюраторлы қозғалтқышының орнына электронды отын инжекциясы бар қозғалтқыш пен отын жүйесін орнату. Жүйенің ең байқалатын жақсаруы – 6 метрге (20 фут) дейін кеңейтілген қанаттары, бұл отын сыйымдылығын арттыруға және миссияның ұзақтығын шамамен 9 сағатқа дейін ұзартуға арналған. Жаңа қанаттарда сыртқы қару-жарақ орнатуға арналған бекіткіштер де бар. Армия қазір жаңартылған Shadow 152A ұсынады, ол әскерлік радио толқын пішіміндегі бағдарламалық жасақтаманы қамтиды, бұл командалық пунктке де, олардың әскерлеріне де БПҰ түсіріп алатын суреттерді көруге мүмкіндік береді, егер олар бірдей жиілікте болса. Бұл байланыс қашықтығы мен аумағын да арттырады. Дагвей сынақ алаңында жүргізілген алдын ала TCDL сынақтары сәтті аяқталды. Бұл TCDL-ді 2010 жылдың мамыр айында пайдалануға беру күнін анықтады. Армияның Shadow жүйелері айына 2-3 данадан жаңартылуда, және барлық армиялық Shadow жүйелері 2019 жылға қарай BV2 стандартына сәйкес болуы жоспарлануда. 2020 жылы армия Shadow Block III енгізді. Бұл конфигурация Shadow-ға сағатына екі дюймға дейін жаңбыр жағдайында ұшуға мүмкіндік береді, бұл бұрынғы нұсқалармен салыстырғанда төрт есеге артық, L3 Wescam MX 10 EO/IR камерасын жақсартылған бейне жинау мүмкіндігімен, байланыс релесін қамтамасыз ету үшін Бірлескен тактикалық радио жүйесін және шу деңгейі төмендетілген, сенімдірек және қуаттырақ қозғалтқыш конфигурациясын пайдаланады.

Қарулы көлеңке

2010 жылдың 19 сәуірінде Армия қорғаныс мердігерлерінен "көздерді іздеу туралы сұраныс" (solicitation for sources sought) шығарды, ол "Shadow" жүйесі үшін арналған оқ-дәрілерді табуға бағытталған. Ұсыныстарды берудің соңғы мерзімі 2010 жылдың 10 мамырынан кешіктірілмейтін еді. Әзірге нақты бір оқ-дәрі таңдалмаған, бірақ мүмкін болатын оқ-дәрілердің ішінде Raytheon Pyros бомбасы, General Dynamics 81 мм 4,5 кг (10 фунт) әуеден тасталған басқарылатын минометі, сондай-ақ қашықтағы және қиын жағдайда қалған әскерлерге медициналық жабдықтарды жеткізуге арналған QuickMEDS жүйесі бар. Армия жұмысты кейін баяулатқаннан кейін, Теңіз жаяу әскерлері RQ 7 Shadow-ды қаруландыру ісіне жетекшілік етті. Raytheon компаниясы "Small Tactical Munition" (шағын тактикалық оқ-дәрісімен) сәтті ұшу сынақтарын жүргізді, ал Lockheed Martin RQ 7-ден "Shadow Hawk" (көлеңке қыран) сырғанауыш қаруын сынақтан өткізді. 2012 жылдың 1 қарашасында General Dynamics компаниясы басқарылатын 81 мм әуеден тасталған минометін үш рет сынақтан өткізіп, нысананың координаталарынан жеті метрден аспайтын қашықтықта дәл тиді. 2011 жылдың тамызынан бастап Теңіз жаяу әскерлері қаруланған RQ 7-ні сынауға ресми рұқсат алды және AAI компаниясынан қолдануға дайын дәлдік қаруын таңдауды талап етті. AAI компаниясына 2011 жылдың желтоқсанында 10 миллион доллар бөлдірілді, және олар "Shadow" жүйесінде қару қолданылып жатыр деп мәлімдеді. 2014 жылы Textron компаниясы "Fury" (ашу) дәлдік қаруын "Shadow 200"-ден іске қосты. 2015 жылдың мамырына қарай Теңіз жаяу әскерлерінің RQ 7-ні қаруландыруға қаражаты таусылды, ал Армия бұл бағыттағы жұмысты жалғастыруға қызығушылық танытпады. Армияның пікірінше, "Shadow"-дың басты мүмкіндігі – үздіксіз бақылау, ал нысананы бомбалаудың көптеген басқа да тәсілдері бар, және осы мүмкіндікті "Shadow"-ға қосу оның салмағын арттырып, ұшу уақытын қысқартады.

Түнгі күзетші

2011 жылдың жазында STTB деп аталатын сынақ үлгісі ұшты. AAI 3 цилиндрлі Lycoming ауыр отын қозғалтқышын қосу үшін аралас қанаты бар, M2 деп аталатын үлкен үлгіні әзірлеп жатыр және 2012 жылдың тамызында ұшу сынақтарын бастады. Shadow M2 конформды аралас корпусқа ие, ол кедергіні азайтады, қанаттарының ұзындығы 25 футқа (8 м) дейін ұлғайды және салмағы артық. Оның ұшу ұзақтығы мен қызмет ету биіктігі MQ-1 Predator сияқты 4-топқа жататын БПҚ-мен салыстыруға болады, сондықтан компания M2-ні ірі беспілотты ұшқыштарға бюджеттік балама ретінде ұсынады. Ол синтетикалық апертуралы радар (SAR), кең аумақты бақылау, навигация, сигналдық барлау және электрондық соғыс жүйелерін тасымалдауға қабілетті. Сондай-ақ, ол SATCOM байланысы арқылы көру шегінен тыс басқарылу мүмкіндігіне ие. M2 RQ-7B Shadow 200-дің ішкі құрамдас бөліктерін пайдаланса да және қолданыстағы техникалық қолдау жабдықтарымен және жер үсті инфрақұрылымымен үйлесімді болса да, оның үлкен салмағы қолданыстағы ұшыру құрылғысына өзгерістер енгізуді талап етеді. 2017 жылдың маусым айында Textron Nightwarden TUAS-ты Shadow M2-нің өндіріске дайын үлгісі ретінде таныстырды, атаудың өзгеруі жүйеге енгізілген маңызды жақсартулар мен жетілдірулерге, мысалы, жоғары икемділік пен жауынгерлік қабілеттерге, SATCOM мүмкіндіктеріне және күшейтілген басқару мен бақылау жүйесіне байланысты. Ұшақтың ұшу қашықтығы , ең жоғары жылдамдығы , 15 сағатқа дейін ұшуға қабілетті, 16000 фут (4877 м) биіктікте ұша алады және ең жоғары ұшу салмағы , екі бөлімді жүк көтергіштігі бар .

Көлеңке 600

AAI сонымен қатар "Shadow 600" деп аталатын Пионердің үлкейтілген нұсқасын жасады. Ол да Пионерге ұқсас, бірақ қанаттарының сыртқы бөліктері айқын еңіске ие, сондай-ақ оның қуатты Ванкель қозғалтқышы – UAV EL 801 орнатылған. Көптеген Shadow 600 әскери қызметте бірнеше елде, оның ішінде Румынияда қолданылады.

SR/C көлеңкелі

AAI, Bell Helicopter компаниясымен (Textron компаниясының еншілес кәсіпорны) бірлесіп, екі Shadows дронын вертикальді ұшып көтерілу және қону мүмкіндігін беру үшін үстіне Картер роторын орнатуды жоспарлап отыр. Бұл, қалпына келтіру және пневматикалық ұшырғыш жүйелеріне қажеттілікті жояды, сонымен қатар пайдалы жүктемесін және ұшу уақытын ұлғайтады. 2011 жылдың тамыз айынан бастап, бұл дрондардың 2012 жылы ұшуы күтілуде. AAI сондай-ақ SR/C технологиясын Shadow Knight үшін пайдалануды көздеген, ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің MRMUAS бағдарламасы үшін жасалған, қос пернелі бақылау ұшағы. Алайда, MRMUAS бағдарламасы 2012 жылы тоқтатылды.

Бұрынғы операторлар

Құрама Штаттар теңіз жауынгерлері Соқтығысу салдарынан жүк ұшағы бірнеше айға жөндеуге тоқтатылды, ал RQ-7 қирандылары табылған жоқ. 2014 жылдың 3 сәуірінде Пенсильвания армиясының Ұлттық гвардиясына қарасты RQ-7 Fort Indiantown Gap-тағы оқу-жаттығулар кезінде Пенсильваниядағы бастауыш мектептің жанында құлап, кейін азаматтық көлік соғып, ұшқышсыз аппаратты жойды. Ешкім зардап шеккен жоқ. 2019 жылдың 10 шілдесінде 25-ші жаяу әскер дивизиясы басқаратын АҚШ армиясына қарасты RQ-7 Гавайидегі Schofield Barracks-қа жақын Waianae тауларында құлады. 2019 жылдың 17 шілдесінде Висконсин Ұлттық гвардиясына қарасты RQ-7 оқу-жаттығу кезінде Volk Field-та операторымен байланысын үзіп қалды. Ұшқышсыз аппарат Oakdale мен Camp Douglas арасындағы 90/94 тас жолының оңтүстігіндегі ағаштарға құлап түсті. Зардап шеккендер мен материалдық шығын туралы хабарлама жоқ. Ұшқышсыз аппарат "көлемі зор" зақымдар алды.

Анықтама (200 отбасы)

Ескерту: IE (көтергіштік) қанаттары, CRP (коммуникациялық релелік жиынтығы) және 1102 қозғалтқышымен жабдықталғанда, ұшу уақыты 9 сағатқа дейін ұзарады, қанаттың ені шамамен 22 футқа (7 м) дейін ұлғаяды, ал пайдалану биіктігі 5500 м (18000 фут) құрайды (тек рұқсат болған жағдайда).