Америка Азамат Соғысы: Доннелсон бекінісі шайқасы

Кіріспе

Америкалық Азаматтық соғысы

Миссисипи өзенінің эскадрильясы
| units2 = * Орталық Кентукки армиясы
Форт Донелсон гарнизоны
| strength1 = 24 531
4 бронекеме, 3 ағаштан жасалған кеме
| strength2 = 16 171
4 бронекеме зақымдалды, 2 ауыр зақымдалған
| casualties2 = 13 846 жалпы (327 қаза тапқан, 1 127 жараланған, 12 392 тұтқынға алынған/жоғалған) 12 шақырым (19 км) жерде Форт Донелсонға қарай, 11-13 ақпан аралығында шағын шабуылдар жасалды. 14 ақпанда Флаг-офицер Эндрю Х. Фут басқаратын Одақтың канонерлік кемелері фортты атыспен алуға тырысты, бірақ форттың су батареяларынан ауыр зақымдар шегіп, кері шегінуге мәжбүр болды. 15 ақпанда форт толық қоршалғанда, Конфедерация әскерлері, бригада генералы Джон Б. Флойд басшылығымен, оның орынбасары бригада генералы Гидеон Джонсон Пиллоу бастауымен, Грант армиясының оң фланкіна күтпеген шабуыл жасады. Мақсат – Теннесси штатының Нэшвилл қаласына қашуға арналған жол ашу еді. Грант шабуыл басталғанда майданнан тыс болды, бірақ әскерін жинап, қарсы шабуылға келді. Пиллоудың шабуылы жол ашуға мүмкіндік берді, бірақ Флойд өзінің батылдығын жоғалтып, әскерін фортқа қайтаруға бұйрық берді. Келесі күні таңертең Флойд пен Пиллоу шағын әскер тобымен қашып кетіп, бригада генералы Саймон Боливар Бакнерге басшылықты тапсырды, ол сол күні кешке Гранттың шартсыз капитуляция талабын қабылдады. Соғыс нәтижесінде Кентуккидің барлық аймағы, сондай-ақ Теннессинің көп бөлігі, Нэшвиллді қоса алғанда, Одақтың бақылауына өтті.

Әскери жағдай

Форт-Донельсон шайқасы 12 ақпанда басталды, бұл 1862 жылғы 6 ақпанда Теннесси штатындағы Форт-Генридің тапсырылуынан кейін болды. Форт-Генри Теннессиді қорғаған желінің орталық бөлігіндегі маңызды бекініс болды, ал фортты басып алу Теннесси өзенін Одақ әскерлерінің және жабдықтаудың қозғалысына ашты. Форт-Генридің Конфедерациялық қорғаушыларының шамамен 2500 адамы, тапсырылуға дейін 19 шақырым (12 миль) шығысқа қарай Форт-Донельсонға қарай жүріп қашып кетті. Форт-Генри тапсырылғаннан кейін Одақ әскерлері форттың оңтүстігіндегі теміржол желілерін кесіп, Конфедерациялықтардың күштерді аймаққа жеткізу мүмкіндігін шектеді. Форт-Генри тапсырылғаннан кейін Конфедерациялықтар қиын таңдауларға келіп қалды. Грант әскері Конфедерация генерал Альберт Сидни Джонстонның екі негізгі күшін бөліп алды: П.Г.Т. Борегард Кентукки штатының Колумбус қаласында 12 000 әскермен және Уильям Дж. Харди Кентукки штатының Боулинг-Грин қаласында 22 000 әскермен. Форт-Донельсонде шамамен 5 000 әскер ғана болды. Одақ әскерлері Колумбусқа шабуылдауы мүмкін; олар Форт-Донельсонға шабуылдап, осылайша Теннесси штатының Нэшвилл қаласына қауіп төндіруі мүмкін; немесе Грант пен Луисвиллде 45 000 әскермен орналасқан генерал-майор Дон Карлос Бьюэлл Джонстонға тікелей шабуыл жасауы мүмкін, ал Грант Бьюэллдің артынан еріп келуі мүмкін. Джонстон Одақтың канонерлік кемелері Форт-Генриді жеңіске жеткізудің оңайлығына алаңдады (Теннесси өзенінің су деңгейінің көтерілуі фортты су басуда маңызды рөл атқарғанын түсінбеді). Ол Гранттан гөрі Бьюэллдің қатерінен көбірек алаңдады және өзен операциялары жай ғана алдау болуы мүмкін деп күдіктенді. Джонстон Форт-Донельсонге Буль-Раңда жақсы көзге түскен Борегардты тағайындағысы келді, бірақ ол тамағының ауруына байланысты бас тартты. Оның орнына жауапкершілік Бригадир-генерал Джон Б. Флойдқа жүктелді, ол Роберт Э. Лидің бастығы ретінде Батыс Вирджинияда сәтсіз тапсырмадан кейін жақында келген болатын. Флойд Джеймс Бьюкенен басқарған кезде сыбайлас жемқорлық және сепаратистік қызметтер үшін Солтүстікте іздестіріліп жатқан адам болды. Флойдтың тәжірибесі әскери емес, саяси болғанмен, ол Камберленд өзеніндегі аға бригадир-генерал болды. Одақ жағынан Миссури департаментінің командирі, Гранттың бастығы генерал-майор Генри В. Халлек те алаңдады. Халлек Грантқа Форт-Генриді басып алуға рұқсат берген, бірақ қазір Форт-Донельсонға бару қауіпті деп санады. Гранттың осы күнге дейінгі табысына қарамастан, Халлек оған сенімсіздікпен қарады, Грантты салғырт адам деп есептеді. Халлек өзінің қарсыласы Дон Карлос Бьюэллді науқанға басшылық етуге көндіруге тырысты, осылайша оның қосымша күштерін қосуға. Джонстонның Бьюэллге деген жоғары бағасына қарамастан, Одақ генералы Гранттың белсенділігіне қарағанда пассивті болды. Грант өзінің жоғары лауазымдағы адамдары оны қызметтен босатуды қарастырып жатқанын сезбеді, бірақ кез келген кешігу немесе кері кету Халлекке жүйкесін жоғалтып, операцияны тоқтатуға мүмкіндік беретінін жақсы білді. 6 ақпанда Грант Халлекке телеграмма жіберді: "Форт-Генри біздікі. Мен 8-і күні Донельсон бекінісін басып алып, жоямын және Форт-Генриге қайта ораламын". Бұл өзіне қойған мерзім үш факторға байланысты тым оптимистік болды: Донельсонға дейін 12 мильдік (19 шақырым) жолдың жағдайы нашар болды, әскерлердің су тасқынынан алысқа тасымалдануы керек болды (8 ақпанға қарай Форт-Генри толығымен су астында қалды) және Футтың Батыс канонерлік флотилиясы Форт-Генридегі артиллериялық шайқаста зардап шекті. Егер Грант жылдам әрекет еткен болса, 8 ақпанда Форт-Донельсонды басып алған болар еді. 11 ақпанның таңында Грант соғыс кеңесін өткізді, онда оның барлық генералдары Форт-Донельсонға шабуыл жасау жоспарын қолдады, тек Бригадир-генерал Джон А. МакКлернанд ғана күдікпен қарады. 1862 жылдың басында өткен бұл кеңес Гранттың Азамат соғысының соңына дейін өткізген соңғы кеңесі болды.

The battle of Fort Donelson, which began on February 12, took place shortly after the surrender of Fort Henry, Tennessee, on February 6, 1862. Fort Henry had been a key position in the center of a line defending Tennessee, and the capture of the fort now opened the Tennessee River to Union troop and supply movements. About 2,500 of Fort Henry's Confederate defenders escaped before its surrender by marching the 12 miles (19 km) east to Fort Donelson. In the days following the surrender at Fort Henry, Union troops cut the railroad lines south of the fort, restricting the Confederates' lateral mobility to move reinforcements into the area to defend against the larger Union forces. With the surrender of Fort Henry, the Confederates faced some difficult choices. Grant's army now divided Confederate Gen. Albert Sidney Johnston's two main forces: P. G. T. Beauregard at Columbus, Kentucky, with 12,000 men, and William J. Hardee at Bowling Green, Kentucky, with 22,000 men. Fort Donelson had only about 5,000 men. Union forces might attack Columbus; they might attack Fort Donelson and thereby threaten Nashville, Tennessee; or Grant and Maj. Gen. Don Carlos Buell, who was quartered in Louisville with 45,000 men, might attack Johnston head on, with Grant following behind Buell. Johnston was apprehensive about the ease with which Union gunboats defeated Fort Henry (not comprehending that the rising waters of the Tennessee River played a crucial role by inundating the fort). He was more concerned about the threat from Buell than he was from Grant, and suspected the river operations might simply be a diversion. Johnston wanted to give command of Fort Donelson to Beauregard, who had performed ably at Bull Run, but the latter declined because of a throat ailment. Instead, the responsibility went to Brig. Gen. John B. Floyd, who had just arrived following an unsuccessful assignment under Robert E. Lee in western Virginia. Floyd was a wanted man in the North for alleged graft and secessionist activities when he was Secretary of War in the James Buchanan administration. Floyd's background was political, not military, but he was nevertheless the senior brigadier general on the Cumberland River. On the Union side, Maj. Gen. Henry W. Halleck, Grant's superior as commander of the Department of the Missouri, was also apprehensive. Halleck had authorized Grant to capture Fort Henry, but now he felt that continuing to Fort Donelson was risky. Despite Grant's success to date, Halleck had little confidence in him, considering Grant to be reckless. Halleck attempted to convince his own rival, Don Carlos Buell, to take command of the campaign to get his additional forces engaged. Despite Johnston's high regard for Buell, the Union general was as passive as Grant was aggressive. Grant never suspected his superiors were considering relieving him, but he was well aware that any delay or reversal might be an opportunity for Halleck to lose his nerve and cancel the operation. On February 6, Grant wired Halleck: "Fort Henry is ours. I shall take and destroy Fort Donelson on the 8th and return to Fort Henry." This self imposed deadline was overly optimistic due to three factors: miserable road conditions on the twelve mile march to Donelson, the need for troops to carry supplies away from the rising flood waters (by February 8, Fort Henry was completely submerged), and the damage that had been sustained by Foote's Western Gunboat Flotilla in the artillery duel at Fort Henry. If Grant had been able to move quickly, he might have taken Fort Donelson on February 8. Early in the morning of February 11, Grant held a council of war in which all of his generals supported his plans for an attack on Fort Donelson, with the exception of Brig. Gen. John A. McClernand, who had some reservations. This council in early 1862 was the last one that Grant held for the remainder of the Civil War.

Алдын ала қозғалыстар мен шабуылдар (12-13 ақпан)

12 ақпанда Одақ әскерлерінің көпшілігі Форт-Генриден шықты, онда олар Одақ канонерлік кемелерінің оралуын және Одақ күштерін шамамен 25 000 адамға дейін арттыратын қосымша әскерлердің келуін күтіп отырды. "USS Carondelet" – өзенге бірінші болып келген канонерлік кеме. Ол дереу фортқа көптеген оқтарды атып, шегінуге дейін оның қорғанысын сынады. Грант 12 ақпанда келді және штабын сызықтың алдыңғы жағының сол жағында, Жесір Кристің үйіне жақын орналастырды. 11 ақпанда Бакнер Флойдтан Пиллоуға Флойд пен Бакнердің әскерлерін өзеннің оңтүстігінде, Камберленд қаласының жанында орналастыру туралы бұйрық берді. Олар Одақтың жабдықтау желілеріне шабуыл жасап, сол уақытта да Нашвиллге қайту жолын ашық ұстай алатын еді. Алайда, бұл Форт-Донельсонға қарасты Конфедерация күштерін күрт азайтатын еді. Генерал Пиллоу 12 ақпан күні таңертең ерте генерал Флойдпен осы бұйрықтарды талқылау үшін кетті, ал Бакнер фортты басқаруды өз қолына алды. Артиллерия атысының шуын естіген соң, Пиллоу Форт-Донельсонға оралып, басқаруды қайтадан иеленді. Күндізгі оқиғалардан кейін Бакнер Конфедерацияның оң жағына басшылық ету үшін Форт-Донельсонға қалды. Грант әскері келген соң генерал Джонстон Флойдқа Кларксвиллде қалған әскерлерді Форт-Донельсонды қорғауға көмектесу үшін алып келуді бұйырды. 13 ақпанда Конфедерацияның қорғанысына қарсы бірнеше шағын шабуылдар жасалды, бұл Гранттың жалпы шайқасқа шығуға тыйым салған бұйрығын елемеді. Одақтың сол жағында Смит өзінің төрт бригадасының екеуін (полковниктер Якоб Лауман мен Джон Куктың басқаруында) оның алдындағы қорғанысты сынау үшін жіберді. Шабуыл жеңіл шығынға ұшырады және ешқандай нәтиже бермеді, бірақ Смит түн бойы атыс жүргізе алды. Оң жақта МакКлернанд рұқсатсыз шабуылға бұйрық берді. Полковник Уильям Р. Моррисон бригадасының екі полкі және полковник В. Х. Л. Уоллес бригадасының 48-ші Иллинойс полкі, олардың позициясын қиындыққа салған батареяны ("No 2 Редан") басып алуға бұйрық алды. 48-ші Иллинойс полкінің полковнигі Ишам Н. Хейни полковник Моррисоннан жоғары шенді болды. Екі полкке заңды түрде басшылық етуге құқылы болса да, Моррисон шабуыл басталғаннан кейін басқаруды өз еркімен тапсыруға келісті; алайда, шабуыл басталғанда Моррисон жарақат алды, бұл басшылықтың түсініксіздігін жойды. Белгісіз себептермен Хейни толық бақылауды алған жоқ және шабуыл сәтсіз аяқталды. Атыс кезінде жарақат алған бірнеше адамдар артиллериядан тұтанған өртте өліп қалды. Генерал Грант командир Генри Уокке Каронделетті Камберленд өзенімен жоғары көтеріліп, фортқа оқ ату арқылы алалау жасауға бұйырды. Конфедерациялықтар ұзақ қашықтықтан оқтармен жауап берді және ақырында канонерлік кемені атты. Уокер форттан бірнеше шақырым төмен шегінді, бірақ көп ұзамай қайтып келді және су батареяларын бомбалауды жалғастырды. Осы уақыт аралығында генерал МакКлернанд өзінің әскерін өзенге қарай созуға тырысты, бірақ Конфедерацияның артиллериясымен қиындықтарға тап болды. МакКлернанд өзенге дейін созуға жеткілікті әскері жоқ екенін түсінді, сондықтан Грант көбірек күш шақыруға шешім қабылдады. Ол Форт-Генриде қалған генерал Уоллеске әскерін Форт-Донельсонға жеткізуді бұйырды. Флойд Форт-Донельсонға басшылық етуге келген соң, Пиллоу Конфедерацияның сол жағына басшылық етуді өз мойнына алды. Өзін қоршағандай сезінген Флойд басқарудың көп бөлігін Пиллоу мен Бакнерге қалдырды. Күннің соңында бірнеше шайқас болды, бірақ екі тараптың да орналасуы өзгермеді. Түн екі тараптың да суыққа қарсы күресуімен өтті. Бұл науқанға дейін ауа райы көбінесе жаңбырлы болғанмен, 13 ақпан күні түнде қар бораны болды, қатты желмен температура 10–12 °F (-12 °C) дейін төмендеді және таңертең 3 дюйм (8 см) қар жауды. Оқ-дәрілер мен арбалар жерге қатып қалды. Жаудың жақындығы мен атысшылардың болуына байланысты әскерлер жылыну үшін немесе тамақ пісіру үшін от жағуға батыл болмады, сондықтан екі тарап та қиын жағдайда болды, көптегені одеялда немесе пальтосыз келген еді.

On February 12, most of the Union troops departed Fort Henry, where they were waiting for the return of Union gunboats and the arrival of additional troops that would increase the Union forces to about 25,000 men. USS Carondelet was the first gunboat to arrive up the river, and she promptly fired numerous shells into the fort, testing its defenses before retiring. Grant arrived on February 12 and established his headquarters near the left side of the front of the line, at the Widow Crisp's house. On February 11, Buckner relayed orders to Pillow from Floyd to release Floyd's and Buckner's troops to operate south of the river, near Cumberland City, where they would be able to attack the Union supply lines while keeping a clear path back to Nashville. However, this would leave the Confederate forces at Fort Donelson heavily outnumbered. Gen. Pillow left early on the morning of February 12 to argue these orders with Gen. Floyd himself leaving Buckner in charge of the fort. After hearing sounds of artillery fire, Pillow returned to Fort Donelson to resume command. After the events of the day, Buckner remained at Fort Donelson to command the Confederate right. With the arrival of Grant's army, General Johnston ordered Floyd to take any troops remaining in Clarksville to aid in the defense of Fort Donelson. On February 13, several small probing attacks were carried out against the Confederate defenses, essentially ignoring orders from Grant that no general engagement be provoked. On the Union left, C. F. Smith sent two of his four brigades (under Cols. Jacob Lauman and John Cook) to test the defenses along his front. The attack suffered light casualties and made no gains, but Smith was able to keep up a harassing fire throughout the night. On the right, McClernand also ordered an unauthorized attack. Two regiments of Col. William R. Morrison's brigade, along with one regiment, the 48th Illinois, from Col. W. H. L. Wallace's brigade, were ordered to seize a battery ("Redan Number 2") that had been plaguing their position. Isham N. Haynie, colonel of the 48th Illinois, was senior in rank to Colonel Morrison. Although rightfully in command of two of the three regiments, Morrison volunteered to turn over command once the attack was under way; however, when the attack began, Morrison was wounded, eliminating any leadership ambiguity. For unknown reasons Haynie never fully took control and the attack was repulsed. Some wounded men caught between the lines burned to death in grass fires ignited by the artillery. General Grant had Commander Henry Walke bring the Carondelet up the Cumberland River to create a diversion by opening fire on the fort. The Confederates responded with shots from their long range guns and eventually hit the gunboat. Walke retreated several miles below the fort, but soon returned and continued shelling the water batteries. General McClernand, in the meantime, had been attempting to stretch his men toward the river but ran into difficulties with a Confederate battery of guns. McClernand ultimately decided that he did not have enough men to stretch all the way to the river, so Grant decided to call on more troops. He sent orders to General Wallace, who had been left behind at Fort Henry, to bring his men to Fort Donelson. With Floyd's arrival to take command of Fort Donelson, Pillow took over leading the Confederate left. Feeling overwhelmed, Floyd left most of the actual command to Pillow and Buckner. At the end of the day, there had been several skirmishes, but the positions of each side were essentially the same. The night progressed with both sides fighting the cold weather. Although the weather had been mostly rainy up to this point in the campaign, a snowstorm arrived the night of February 13, with strong winds that brought temperatures down to 10–12 °F (−12 °C) and deposited 3 inches (8 cm) of snow by morning. Guns and wagons were frozen to the earth. Because of the proximity of the enemy lines and the active sharpshooters, the soldiers could not light campfires for warmth or cooking, and both sides were miserable that night, many having arrived without blankets or overcoats.

Көмек пен теңіз шайқасы (14 ақпан)

14 ақпан күні сағат 11:00-де Флойд Довер қонақ үйіндегі штаб-пәтерінде соғыс кеңесін өткізді. Басым көпшілік пікір Донелсон бекінісін ұстап тұру мүмкін емес екендігіне келді. Генерал Пиллоуға бекіністен қашып өту әрекетін басқару, фортты эвакуациялау және Нэшвиллге қарай жорық жасау тапсырылды. Әскерлер желіден артқа жылжытылып, шабуылға дайындалды. Олар одақтың желісін бұзып өтті, бірақ Грант оларды Форт-Донельсонға қайтарды. Әдетте шайқаста агрессивті болатын Пиллоу алаңдап, олардың қозғалысы байқалғандықтан, қашып өту жоспарына тоқтағанын хабарлады. 14 ақпанда генерал Лью Уоллес бригадасы Форт-Генриден шамамен түскі уақытта келді, ал Фут флотилиясы күндізгі ортасында Камберленд өзеніне жетті. Олар алты канонерлік кеме және он екі көліктік кемемен 10 000 одақтық күшін қосты. Уоллес жаңа әскерлерді екі бригададан тұратын үшінші дивизияға біріктірді, оған полковниктер Джон М. Тейер мен Чарльз Круфт басшылық етті, және олар конфедераттардың орларын қарсылап, желінің орталық бөлігін басып алды. Бұл МакКлернандтың оң флангын Лик Крикке дейін кеңейтуге жеткілікті күштерді қамтамасыз етті. Ол полковник Джон МакАртурдың Смит дивизиясының бригадасын резервтен ертеңгі таңдағы бос орынды жабуға ниеттенген позицияға жылжытты. Фут келген соң Грант оны форттың өзендегі батареяларына шабуыл жасауға шақырды. Фут тиісті барлау жүргізбей тұрып, шабуылға баруға құлшынбаса да, сағат 15:00-ге дейін канонерлік кемелерін жағаға жақын жылжытып, Форт-Генридегідей оқ ашты. Конфедерат артиллериясы канонерлік кемелер оқ атарға жақындағанға дейін от ашудан ауыз қойды. Конфедерат артиллериясы флотты ауыр оқтармен бомбалады, және шабуыл сағат 16:30-да аяқталды. Фут жараланды (аймаққа қарай аяғына). Оның флагманы USS St. Louis ағысқа қарай кетіп, басқару мүмкіндігінен айырылды. USS Louisville де істен шығып, USS Pittsburg су жиналай бастады. Флоттың зардабы ауыр болды және олар өзен бойымен кері шегінді. Конфедераттар 500 оқ атқаннан, St. Louis 59 рет, Carondelet 54 рет, Louisville 36 рет және Pittsburg 20 рет соққыға ұшырады. Фут шабуылды дұрыс есептемеген. Тарихшы Кендалл Готт фортты басып алу үшін мүмкіндігінше өзен бойымен төмен қарай қалып, флоттың ұзын қашықтықтағы қаруларын пайдаланудың тиімдірек екенін айтты. Балама ретінде, 1863 жылғы Виксбург кампаниясындағыдай, түнде батареяларды басып алуға тырысуға болар еді. Одақтың флоты өзендегі бекітілген батареялардан өткеннен кейін, Форт-Донельсон қорғаныссыз болар еді. Одақтың сегіз теңізшісі қаза тауып, 44-і жараланды, ал конфедераттар ешкімнен айырылмады. (Өткен күні Каронделеттің бомбалауы кезінде өзен батареяларының капитаны Джозеф Диксон қаза тапқан еді.) Құрлықта жақсы қаруланған одақ әскерлері конфедераттарды қоршап алды, ал одақтың кемелері зақымдалған болса да, өзенді бақылап отырды. Грант Форт-Донельсонды басып алу үшін күшті теңіздік қолдаусыз армияның күшіне сүйенуге тура келетінін түсінді, сондықтан ол Халлекке қоршауға түсуге дайын екенін хабарлады.

At 11:00 a. m. on February 14, Floyd held a council of war in his headquarters at the Dover Hotel. There was general agreement that Fort Donelson was probably untenable. General Pillow was designated to lead a breakout attempt, evacuate the fort, and march to Nashville. Troops were moved behind the lines and the assault readied, and they broke through Union lines, but Grant sent them back to Fort Donelson reeling. Pillow, normally quite aggressive in battle, was unnerved and announced that since their movement had been detected, the breakout was sent back. On February 14, General Lew Wallace's brigade arrived from Fort Henry around noon, and Foote's flotilla arrived on the Cumberland River in mid afternoon, bringing six gunboats and another 10,000 Union reinforcements on twelve transport ships. Wallace assembled these new troops into a third division of two brigades, under Cols. John M. Thayer and Charles Cruft, and occupied the center of the line facing the Confederate trenches. This provided sufficient troops to extend McClernand's right flank to be anchored on Lick Creek, by moving Col. John McArthur's brigade of Smith's division from the reserve to a position from which they intended to plug the gap at dawn the next morning. As soon as Foote arrived, Grant urged him to attack the fort's river batteries. Although Foote was reluctant to proceed before adequate reconnaissance, he moved his gunboats close to the shore by 3:00 p. m. and opened fire, just as he had done at Fort Henry. Confederate gunners waited until the gunboats were within to return fire. The Confederate artillery pummeled the fleet with heavy cannon fire and the assault was over by 4:30 p. m. Foote was wounded (coincidentally in his foot). The wheelhouse of his flagship, USS St. Louis, was carried away, and she floated helplessly downriver. USS Louisville was also disabled, and the Pittsburg began to take on water. The damage to the fleet was significant and it retreated downriver. Of the 500 Confederate shots fired, St. Louis was hit 59 times, Carondelet 54, Louisville 36, and Pittsburg 20 times. Foote had miscalculated the assault. Historian Kendall Gott suggested that it would have been more prudent to stay as far downriver as possible, and use the fleet's longer range guns to reduce the fort. An alternative might have been to overrun the batteries, probably at night as would be done successfully in the 1863 Vicksburg Campaign. Once the Union fleet was past the fixed river batteries, Fort Donelson would have been defenseless. Eight Union sailors were killed and 44 were wounded while the Confederates lost none. (Captain Joseph Dixon of the river batteries had been killed the previous day during Carondelet's bombardment.) On land the well armed Union soldiers surrounded the Confederates, while the Union boats, although damaged, still controlled the river. Grant realized that any success at Fort Donelson would have to be carried by the army without strong naval support, and he wired Halleck that he might have to resort to a siege.

Қашуға тырысу (15 ақпан)

Күтпеген теңіз жеңісіне қарамастан, Конфедерация генералдары форттағы мүмкіндіктеріне күмәнданып, түнгі уақытта тағы бір соғыс кеңесі өткізді, онда бұрынғы құтылу жоспарын қайтадан іске асыруға шешім қабылдады. 15 ақпанның таңында Конфедерация әскерлері Біллоудың басшылығымен МакКлернанд дивизиясының оң жақ, қорғалмаған фланкіна қарсы шабуыл жасады. Салқын ауа райында ұйықтамаған Одақ әскерлері толығымен дайындалмаған жоқ, бірақ Грантты таң қалдырды. Конфедерация әскерлерінің құрлықтағы шабуылын күтпеген ол таң атпай тұрып, Фут офицерін өзендегі флагмандық кемесіне барады. Грант өзінің генералдарына ешқандай жауынгерлік қимылдарды бастамауға және оның болмауы кезінде екінші басшы тағайындалмауына бұйрық берді. Конфедерация жоспары бойынша Пиллоу МакКлернандты ығыстырып, Винн ферри және Фордж жолдарын – Нэшвиллге апаратын басты бағыттарды бақылауға алуы керек еді. Шабуыл бастапқыда МакКлернанд әскерлерінің тәжірибесіздігі мен дұрыс орналаспауы, сондай-ақ Форрест басқаратын Конфедерация атты әскерінің фланктік шабуылының нәтижесінде сәтті болды. Одақтың Ричард Оглсби және Джон МакАртур полк бригадалары ең көп зардап шекті; олар қайта топтасу және жабдықтау үшін артқа, тәртіпті түрде шегінді. Сағат 8:00 шамасында МакКлернанд Лью Уоллеске көмек сұрап хабарлама жіберді, бірақ Уоллес Гранттан, ол әлі де болмағандықтан, шабуылға жауап беруге бұйрық алмады және бастапқы өтінішті қабылдамады. Бұйрықтарға бағынуға тартынған Уоллес Гранттың штаб-пәтеріне қосымша нұсқаулар алу үшін көмекшісін жіберді. Осы уақыт аралығында МакКлернандтың оқ-дәрісі таусылып бара жатқан еді, бірақ оның шегінуі әлі жеңіліс емес еді. (Бұрынғы квартирмейстер Улисс С. Гранттың әскері әлі де алдыңғы қатардағы бригадалардың жанында резервтік оқ-дәрі мен жабдықтарды ұйымдастыруды үйренбеген еді.) Екінші хабаршы Уоллес лагеріне көз жасымен келіп, "Біздің оң жақ фланкіміз бұрылып кетті! Барлық армиямыз қауіпте!" деп айқайлады. Бұл жолы Уоллес МакКлернандқа көмек көрсету үшін полковник Чарльз Круфттың басқаруындағы бригада жіберді. Круфт бригадасы Оглсби мен МакАртур бригадаларын алмастыру үшін жіберілді, бірақ олар Пиллоудың конфедераттарына тап болғанын және фланкіден шабуылға ұшырағанын түсінгенде, олар да шегіне бастады. Конфедерацияның алға жылжуымен бәрі де жақсы болған жоқ. Сағат 9:30-да Одақ бригадалары шегінген кезде Нейтан Бедфорд Форрест Бушрод Джонсонды дезорганизацияланған әскерлерге толыққанды шабуыл жасауға шақырды. Джонсон жалпы шабуылға келіспеді, бірақ жаяу әскерді баяу жылжуға келісті. Ұрысқа екі сағат өткен соң, генерал Пиллоу Бакнердің қанаты өзімен бірге шабуылдамайтынын түсінді. Екі генералдың арасындағы қақтығыстан кейін Бакнердің әскері қозғалып, Пиллоудың оң қанатымен бірігіп, В. Х. Л. Уоллестің бригадасына соқты. Конфедерация Фордж жолын және Винн ферри жолының маңызды бөлігін бақылауға алып, Нэшвиллге жол ашты, бірақ Бакнердің кешігуі Лью Уоллес күштеріне МакКлернандтың шегінуін толыққанды жеңіліске ұшыратпастан күшейтуге уақыт берді. Гранттың бұрынғы бұйрықтарына қарамастан, Уоллес бөлімдері Тайер бригадасымен оңға жылды, бұл МакКлернанд әскерлеріне Уоллес жабдықтарынан оқ-дәрі жинап, қайта топтасуға уақыт берді. 68-Огайо артқы жақты қорғау үшін қалдырылды. Конфедерация шабуылдары сағат 12:30-да аяқталды, Уоллес пен Тайердің Одақ әскерлері Винн ферри жолының жотасында қорғаныс шебін құрды. Конфедерация әскерлері оларға үш рет шабуыл жасады, бірақ сәттілікке жете алмады және 0,5 миль (1 км) қашықтықтағы жотаға шегінді. Дегенмен, олар жақсы таң болды. Конфедерация Одақ қорғаушыларын бір-екі шақырымға (2-3 км) артқа итеріп, қашу жолын ашты. Грант, шайқас туралы ештеңе білмейтін, көмекшісі хабарлағаннан кейін кешкісін әскеріне оралды. Грант алғаш рет Одақтың сол жағында орналасқан Смитке барды, онда Грант 8-ші Миссури және 11-ші Индиананы Одақтың оң жағына бұйырды. Грант өзеннен қайтып келе жатқанда, қарудың дыбыстарын естіп, Футке өзінің әскерлерінің рухын көтеру үшін теңіздік атысты көрсетуді бастау туралы хабар жіберді. Грант кейбір конфедераттардың (Бакнердің) үш күндік рационымен толтырылған рюкзактармен соғысып жатқанын байқады, бұл олар жеңіске емес, қашуға тырысып жатқанын білдірді. Ол көмекшісіне: "Қазір шабуыл жасаған жеңіске жетеді. Егер мен олардан озып кетсем, жау асығуы керек" деді. Сәтті шабуылға қарамастан, ашық қашу жолына және Флойд пен Бакнердің таңғалысына қарамастан, Пиллоу сағат 13:30-ға қарай әскерлерін окопқа қайтаруға бұйрық берді. Бакнер Пиллоуға қарсы шықты, ал Флойд бұйрықты күшін жоюға ниеттенді, бірақ Пиллоу оның әскерлеріне қайта топтасу және эвакуация алдында жабдықталу қажет екенін айтты. Пиллоу таласты жеңіп алды. Флойд С. Ф. Смит дивизиясы күшті күшейтіліп жатыр деп те сенді, сондықтан барлық Конфедерация күштеріне Fort Donelson шебіне қайтуға бұйрық берілді, бұл күні ертерек бақылап алған жерлерін беріп қойды. Грант мүмкіндікті пайдалануға асықты және Смитке: "Оң жақтағы барлық әрекет сәтсіз аяқталды – сіз Fort Donelson-ды алуыңыз керек" деді. Смит: "Мен істеймін" деп жауап берді. Смит шабуыл жасау үшін екі қалған бригадасын құрды. Лауман бригадасы полковник Джеймс Таттлдың 2-Огайо жұмыскерлік полкінің басшылығымен басты шабуылды жасайды. Кук бригадасы Лауман бригадасынан отты аудару үшін оң және арт жақта қолдау көрсету үшін және алдау үшін орналастырылды. Смиттің екі бригадалық шабуылы 30-шы Теннессиден, Бакнер дивизиясынан қалған полковник Джон В. Хед басқаратын Конфедерацияның оң жағындағы окоптардың сыртқы желісін жылдам басып алды. Екі сағат бойы қайталап жасалған қарсы шабуылдарға қарамастан, Конфедерация Смитті басып алған бекіністен ығыстыра алмады. Одақ енді ертеңгі таңда Fort Donelson және оның өзендік батареяларын басып алуға дайын еді. Осы уақыт аралығында Одақтың оң жағында Лью Уоллес таңғы шайқаста жоғалған жерді қайтару үшін үш бригададан – өзінің дивизиясынан біреуі, МакКлернандтан біреуі және Смиттен біреуі – шабуыл жасау колоннасын құрды. Уоллестің ескі Зуав бригадасы (11-ші Индиана және 8-ші Миссури), қазір полковник Морган Л. Смит басқарады, сондай-ақ МакКлернанд пен Уоллес дивизияларынан таңдалғандар шабуылды бастау үшін таңдалды. Круфт (Уоллес дивизиясы) және Леонард Ф. Росс (МакКлернанд дивизиясы) бригадалары фланкілерде қолдау көрсету үшін орналастырылды. Уоллес шабуылды алға жылжытуға бұйрық берді. Смит, 8-ші Миссури және 11-ші Индиана Зуав тактикасын қолданып, төбеге қысқа қашықтыққа жылжыды, онда әскерлер бірнеше рет шабуылдап, содан кейін жатып қалды. Сағат 17:30-ға қарай Уоллес әскерлері таңғы шайқаста жоғалған жерді қайта басып алды, ал түнде Конфедерация әскерлері бастапқы позицияларына қайтарылды. Грант таңдағы шабуылды қайта бастау жоспарларын жасады, бірақ Пиллоу ашқан қашу жолын жаппады. Джон А. Логан 15 ақпанда ауыр жарақат алды. Дональсон жеңісінен кейін ол еріктілердегі бригада генералына дейін көтерілді.

Despite their unexpected naval success, the Confederate generals were still skeptical about their chances in the fort and held another late night council of war, where they decided to retry their aborted escape plan. At dawn on February 15, the Confederates launched an assault led by Pillow against McClernand's division on the unprotected right flank of the Union line. The Union troops, unable to sleep in the cold weather, were not caught entirely by surprise, but Grant was. Not expecting a land assault from the Confederates, he was up before dawn and had headed off to visit Flag Officer Foote on his flagship downriver. Grant left orders that none of his generals was to initiate an engagement and no one was designated as second in command during his absence. The Confederate plan was for Pillow to push McClernand away and take control of Wynn's Ferry and Forge Roads, the main routes to Nashville. The attack was initially successful because of the inexperience and poor positioning of McClernand's troops and a flanking attack from the Confederate cavalry under Forrest. The Union brigades of Cols. Richard Oglesby and John McArthur were hit hardest; they withdrew in a generally orderly manner to the rear for regrouping and resupply. Around 8:00 a. m. McClernand sent a message requesting assistance from Lew Wallace, but Wallace had no orders from Grant, who was still absent, to respond to an attack on a fellow officer and declined the initial request. Wallace, who was hesitant to disobey orders, sent an aide to Grant's headquarters for further instructions. In the meantime, McClernand's ammunition was running out, but his withdrawal was not yet a rout. (The army of former quartermaster Ulysses S. Grant had not yet learned to organize reserve ammunition and supplies near the frontline brigades.) A second messenger arrived at Wallace's camp in tears, crying, "Our right flank is turned! The whole army is in danger!" This time Wallace sent a brigade, under Col. Charles Cruft, to aid McClernand. Cruft's brigade was sent in to replace Oglesby's and McArthur's brigades, but when they realized they had run into Pillow's Confederates and were being flanked, they too began to fall back. Not everything was going well with the Confederate advance. By 9:30 a. m., as the lead Union brigades were falling back, Nathan Bedford Forrest urged Bushrod Johnson to launch an all out attack on the disorganized troops. Johnson was too cautious to approve of a general assault, but he did agree to keep the infantry moving slowly forward. Two hours into the battle, Gen. Pillow realized that Buckner's wing was not attacking alongside his. After a confrontation between the two generals, Buckner's troops moved out and, combined with the right flank of Pillow's wing, hit W. H. L. Wallace's brigade. The Confederates took control of Forge Road and a key section of Wynn's Ferry Road, opening a route to Nashville, but Buckner's delay provided time for Lew Wallace's men to reinforce McClernand's retreating forces before they were completely routed. Despite Grant's earlier orders, Wallace's units moved to the right with Thayer's brigade, giving McClernand's men time to regroup and gather ammunition from Wallace's supplies. The 68th Ohio was left behind to protect the rear. The Confederate offensive ended around 12:30 p. m., when Wallace's and Thayer's Union troops formed a defensive line on a ridge astride Wynn's Ferry Road. The Confederates assaulted them three times, but were unsuccessful and withdrew to a ridge 0.5 mile (1 km) away. Nevertheless, they had had a good morning. The Confederates had pushed the Union defenders back one to two miles (2–3 km) and had opened their escape route. Grant, who was apparently unaware of the battle, was notified by an aide and returned to his troops in the early afternoon. Grant first visited C. F. Smith on the Union left, where Grant ordered the 8th Missouri and the 11th Indiana to the Union right,

True to his nature, Grant did not panic at the Confederate assault. As Grant rode back from the river, he heard the sounds of guns and sent word to Foote to begin a demonstration of naval gunfire, assuming that his troops would be demoralized and could use the encouragement. Grant observed that some of the Confederates (Buckner's) were fighting with knapsacks filled with three days of rations, which implied to him that they were attempting to escape, not pressing for a combat victory. He told an aide, "The one who attacks first now will be victorious. The enemy will have to be in a hurry if he gets ahead of me." Despite the successful morning attack, access to an open escape route, and to the amazement of Floyd and Buckner, Pillow ordered his men back to their trenches by 1:30 p. m. Buckner confronted Pillow, and Floyd intended to countermand the order, but Pillow argued that his men needed to regroup and resupply before evacuating the fort. Pillow won the argument. Floyd also believed that C. F. Smith's division was being heavily reinforced, so the entire Confederate force was ordered back inside the lines of Fort Donelson, giving up the ground they gained earlier that day. Grant moved quickly to exploit the opening and told Smith, "All has failed on our right—you must take Fort Donelson." Smith replied, "I will do it." Smith formed his two remaining brigades to make an attack. Lauman's brigade would be the main attack, spearheaded by Col. James Tuttle's 2nd Iowa Infantry. Cook's brigade would be in support to the right and rear and act as a feint to draw fire away from Lauman's brigade. Smith's two brigade attack quickly seized the outer line of entrenchments on the Confederate right from the 30th Tennessee, commanded by Col. John W. Head, who had been left behind from Buckner's division. Despite two hours of repeated counterattacks, the Confederates could not repel Smith from the captured earthworks. The Union was now poised to seize Fort Donelson and its river batteries when light returned the next morning. In the meantime, on the Union right, Lew Wallace formed an attacking column with three brigades—one from his own division, one from McClernand's, and one from Smith's—to try to regain control of ground lost in the battle that morning. Wallace's old brigade of Zouaves (11th Indiana and 8th Missouri), now commanded by Col. Morgan L. Smith, and others from McClernand's and Wallace's divisions were chosen to lead the attack. The brigades of Cruft (Wallace's Division) and Leonard F. Ross (McClernand's Division) were placed in support on the flanks. Wallace ordered the attack forward. Smith, the 8th Missouri, and the 11th Indiana advanced a short distance up the hill using Zouave tactics, where the men repeatedly rushed and then fell to the ground in a prone position. By 5:30 p. m. Wallace's troops had succeeded in retaking the ground lost that morning, and by nightfall, the Confederate troops had been driven back to their original positions. Grant began plans to resume his assault in the morning, although neglecting to close the escape route that Pillow had opened. John A. Logan was gravely injured on February 15. Soon after the victory at Donelson, he was promoted to brigadier general in the volunteers.

Бас тарту (16 ақпан)

Шамамен 1000 сарбаз екі тараптан да қаза тапты, ал 3000-ға жуық жаралылар әлі де майданда қалды; кейбіреулері қарлы боразда мұздап қалды, көптеген одақтық сарбаздар жамылғыларын және пальтоларын тастап кетті. Күтпегендей, генералдар Флойд пен Пиллоу күнінің нәтижесіне көңіл көтеріліп, генерал Джонстонға үлкен жеңіске жеткендерін хабарлады. Алайда, генерал Саймон Боливар Бакнер олардың қиын жағдайда екенін, ал одақтың күшейткіштері келгеннен кейін жағдайдың нашарлап бара жатқанын айтты. 16 ақпанда сағат 1:30-да Дувер қонақ үйінде өткен соңғы соғыс кеңесінде Бакнер егер Смит қайтадан шабуыл жасаса, олар тек отыз минутқа ғана тұра алатынын және фортты қорғаудың құны жетпіс бес пайыздық шығынға жететінін мәлімдеді. Бакнердің пікірі кездесуде басымдық алды. Ірі масштабты қашу қиын болар еді. Көптеген өзен көліктері жаралыларды Нэшвиллге тасымалдап жатқан және команданы эвакуациялау үшін уақытында қайта оралмайтын еді. Флойд, егер ол тұтқындалса, соғыстан бұрын президент Джеймс Бьюкененнің кабинетінде соғыс министрі қызмет еткен кезінде жемқорлыққа айыпталар деп ойлағандықтан, өзінің басқаруын Пиллоуға жедел түрде тапсырды, ол солтүстіктің кек алуынан қорқып жүрді. Пиллоу өз кезегінде басқаруды Бакнерге тапсырды, ол артта қалуға және армияны тапсыруға келісті. Түнде Пиллоу Камберленд арқылы шағын қайықпен қашып кетті. Флойд келесі күні таңертең жалғыз пароходпен Вирджиния жаяу әскерінің екі полкімен бірге кетті. Осылайша батылдық танытпағанын көріп ашуға ішіндегісін шығара алмаған Нейтан Бедфорд Форрест: «Мен мұнда басқаруымды тапсыру үшін келген жоқпын» деп мәлімдеді. Ол кеңестен шығып, шамамен жеті жүз атты әскерін бастап форттан қашып кетті. Форресттің атты әскері Лик Крик өзенінің суы арқылы Нэшвиллге қарай аттанды, жауға кездеспеді және егер Бакнер осындай әрекеттерге жол бермеу үшін күзетшілерді орнатпаса, олардың көптегені де сол жолмен қашып кетуі мүмкін едіін растады. 16 ақпанның таңында Бакнер Грантке бейтараптық туралы өтінішпен және капитуляциялау шарттарын сұраған хат жіберді. Хат ең алдымен генерал Смитке жетті, ол: «Бұл көтерісшілерге ешқандай шарттар жоқ!» деп айғайлады. Хат Грантке жеткенде Смит оған ешқандай шарттар ұсынбауға шақырды. Бакнер Грант бұрынғы достығына орай кеңпейілді шарттар ұсынады деп үміттенген. (1854 жылы Грант Калифорниядағы АҚШ армиясының бекетінде алкоголизмге байланысты қызметтен алынған. Бакнер, сол кездегі АҚШ армиясының офицері, Грантқа міндетінен алынғаннан кейін Иллинойсқа оралу үшін ақша берді.) Бакнердің үмітіне қарамастан, Грант федералды үкіметке қарсы көтерілгендерге ешқандай мейірім көрсетпеді. Гранттың тікелей жауабы соғыстың ең танымал цитаталарының біріне айналды, оған «Шартсыз капитуляция» деген лақап ат берілді:

Nearly 1,000 soldiers on both sides had been killed, with about 3,000 wounded still on the field; some froze to death in the snowstorm, many Union soldiers having thrown away their blankets and coats. Inexplicably, generals Floyd and Pillow were upbeat about the day's performance and wired General Johnston at Nashville that they had won a great victory. General Simon Bolivar Buckner, however, argued that they were in a desperate position that was getting worse with the arrival of Union reinforcements. At their final council of war in the Dover Hotel at 1:30 a. m. on February 16, Buckner stated that if C. F. Smith attacked again, he could only hold for thirty minutes, and he estimated that the cost of defending the fort would be as high as a seventy five percent casualty rate. Buckner's position finally carried the meeting. Any large scale escape would be difficult. Most of the river transports were currently transporting wounded men to Nashville and would not return in time to evacuate the command. Floyd, who believed if he was captured, he would be indicted for corruption during his service as Secretary of War in President James Buchanan's cabinet before the war, promptly turned over his command to Pillow, who also feared Northern reprisals. In turn, Pillow passed the command to Buckner, who agreed to remain behind and surrender the army. During the night, Pillow escaped by small boat across the Cumberland. Floyd left the next morning on the only steamer available, taking his two regiments of Virginia infantry. Disgusted at the show of cowardice, a furious Nathan Bedford Forrest announced, "I did not come here to surrender my command." He stormed out of the meeting and led about seven hundred of his cavalrymen on their escape from the fort. Forrest's horsemen rode toward Nashville through the shallow, icy waters of Lick Creek, encountering no enemy and confirming that many more could have escaped by the same route, if Buckner had not posted guards to prevent any such attempts. On the morning of February 16, Buckner sent a note to Grant requesting a truce and asking for terms of surrender. The note first reached General Smith, who exclaimed, "No terms to the damned Rebels!" When the note reached Grant, Smith urged him to offer no terms. Buckner had hoped that Grant would offer generous terms because of their earlier friendship. (In 1854 Grant was removed from command at a U. S. Army post in California, allegedly because of alcoholism. Buckner, a fellow U. S. Army officer at that time, loaned Grant money to return home to Illinois after Grant had been forced to resign his commission.) To Buckner's dismay, Grant showed no mercy towards men rebelling against the federal government. Grant's brusque reply became one of the most famous quotes of the war, earning him the nickname of "Unconditional Surrender":

Грант алдаспады. Смит енді фортқа шабуыл жасауға жақсы мүмкіндік алды, оның бекіністерінің сыртқы шебін басып алды және келесі күні басқа дивизиялардың қолдауымен шабуыл жасауға бұйрық алды. Грант өзінің позициясы жоспарланған қоршаудан бас тартуға және фортты сәтті шабуылдауға мүмкіндік береді деп сенді. Бакнер Гранттың талабына жауап берді:

Грант капитуляциядан кейін Бакнерге сыпайылықпен қарай, оған қамауда өтетін уақытына жеткілікті ақша беруді ұсынды, бірақ Бакнер бас тартты. Капитуляция Бакнер үшін жеке қорлық, ал Конфедерация үшін стратегиялық жеңіліс болды, олар 12 000-нан астам сарбазды, 48 артиллериялық құралды, жабдықтарының көп бөлігін және Камберленд өзенінің бақылауын жоғалтты, бұл Нэшвилльдің эвакуациясына әкелді. Бұл Гранттың соғыс барысында қолға түсірген үш конфедерациялық армияның біріншісі болды. (Екіншісі Джон К. Пембертонның Виксбург қоршауындағы армиясы, ал үшіншісі Роберт Лидің Солтүстік Вирджиния армиясы Аппоматтокста болды). Бакнер сонымен қатар Грант әскерлеріне өте қажет болған едәуір әскери жабдықтар мен азық-түліктерді тапсырды. 7000-нан астам конфедерациялық соғыс тұтқындары Форт-Донельсоннан Чикагодағы Дуглас лагеріне, Индианаполистегі Мортон лагеріне және Солтүстіктегі басқа да тұтқын лагерлеріне тасымалданды. Бакнер 1862 жылдың тамызында айырбасталғанға дейін Бостондағы Форт-Уорренде тұтқын ретінде ұсталды.

Салдары

Форт-Донельсон шайқасындағы қазалар көп болды, негізінен конфедераттардың көптеп қарсы тапсыруының нәтижесінде. Одақтың жоғалғандары 2691 (507 қаза тапты, 1976 жараланды, 208 тұтқындалды/жоғалды), конфедераттардың жоғалғандары 13 846 (327 қаза тапты, 1127 жараланды, 12 392 тұтқындалды/жоғалды). Алберт Сидни Джонстонның күштерінің үштен бірі дерлік тұтқынға алынды. Грант барлық бұрынғы американдық генералдардан гөрі көп сарбаздарды тұтқынға алды, соның салдарынан Джонстон Шило шайқасындағы шешуші артықшылықты қамтамасыз ете алатын он екі мыңнан астам сарбаздан айырылды, ал бұл шайқас екі айдың ішінде өтуі тиіс болған. Джонстонның қалған күштері Нэшвилл мен Колумб арасында 320 шақырым (200 миль) қашықтықта орналасқан, ал Гранттың армиясы олардың арасында болды. Гранттың күштері сонымен қатар жақын жердегі өзендер мен теміржолдарды бақылап отырды. Генерал Бьюэллдің армиясы Нэшвиллге қауіп төндірді, ал Джон Поуптың әскерлері Колумбқа қауіп төндірді. Джонстон 23 ақпанда Нэшвилльден эвакуацияланды, бұл маңызды өнеркәсіптік орталықты Одаққа тапсырды және оны құлаған алғашқы конфедерациялық штаттың астанасы етті. Колумб 2 наурызда эвакуацияланды. Теннессидің көп бөлігі, сондай-ақ Кентуккидің барлығы Одақтың бақылауына көшті, бірақ екеуі де шабуылға және конфедераттардың мерзімді рейдтеріне ұшырады.

Жауынгерлік алаңның сақталуы

Ұрыс орны Ұлттық парк қызметі тарапынан Форт-Донелсон ұлттық шайқас алаңы ретінде сақталған. 2021 жылдың қараша айына дейін Американдық шайқас алаңдарының қоры мен оның шайқас алаңдарының жерін сақтаудағы серіктестері шайқас алаңының бір бөлігін сатып алып, сақтап қалды, оның көп бөлігі парк қызметіне берілді және парктің құрамына қосылды.

Мемуарлар және негізгі көздер

Роберт Андервуд Джонсон, Кларенс Клоу Буэлл, Азамат соғысының шайқастары мен басшылары: Соғыстың бастапқы шайқастары, 1-том (Pdf), Нью-Йорк: The Century Co., 1887. АҚШ Соғыс министрлігі, Көтеріліс соғысы: Одақ және Конфедерация армияларының ресми құжаттарының жинағы. Вашингтон, округ Колумбия: АҚШ Үкіметтік баспаханасы, 1880–1901.