Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Девон қаласы, Англия.
Town in Devon, England
Мортонхэмпстед – Дартмур ұлттық паркі аумағында, Дартмурдың солтүстік-шығыс жиегінде орналасқан Девон облысындағы базар қаласы, приход және ежелгі меншік. Приходқа қазір Доккомб ауылы ('/d//ɒ//k//ə//m/') кіреді, ал оны солтүстіктен бастап сағат тілімен Дрюстейнгтон, Дансфорд, Бридфорд, Бови Трейси, Ластли, Солтүстік Бови және Чагфорд приходтары қоршап тұрады. 2011 жылғы халық санауы бойынша приходта 1703 адам тұрады. Приход шіркеуі Әулие Андрейге арналған. Девондағы бірнеше жер сияқты, Мортонхэмпстед те 16 әріптен тұратын Англиядағы ең ұзын жер аттарының бірі. Мортонхэмпстед Франциядағы Беттон қаласымен туысқан.
Moretonhampstead is a market town, parish and ancient manor in Devon, situated on the north eastern edge of Dartmoor, within the Dartmoor National Park. The parish now includes the hamlet of Doccombe ('/d//ɒ//k//ə//m/), and it is surrounded clockwise from the north by the parishes of Drewsteignton, Dunsford, Bridford, Bovey Tracey, Lustleigh, North Bovey and Chagford. At the 2011 census the population of the parish was 1,703, The parish church is dedicated to St. Andrew. Along with a few other places in Devon, it is one of the longest place names in England with 16 letters. Moretonhampstead is twinned with Betton in France.
Топонимика
1086 жылғы «Domesday Book» кітабында осы поместье MORTONE деп тіркелген. Атаудың бұл бөлігі ежелгі ағылшын тілінен алынған, ол Дартмур даласындағы қала немесе ауылды білдіреді, қаланың орналасқан жеріне сілтеме жасайды. 1493 жылы қала «Инквизициялар тізімінде» «Мортон Хэмпстед» деп жазылған. «Хэм» және «стеде» сөздерінің екеуі де англосаксон тілінде «үй» немесе «қоршалған аумақ» деген мағынаны білдіреді, бірақ бұл атау қоныстың тарихи контексі үшін қажет емес сияқты. «The Oxford Names Companion» (1991) бұл әулеттік атау немесе жақын жердің аты болуы мүмкін деп болжайды. Дегенмен, «Кембридж ағылшын жер-атауларының сөздігі» (2004) осы қосымшаның себебі белгісіз екенін айтады. Атаудың «Хэмпстед» бөлігі әрдайым қолданылмаған, 1692 жылғы «Common Pleas» сотының іс қағаздарында ол «Moreton al. Мортон Хэмпстед» деп көрсетілген, ал «Moreton» немесе «Morton» деп аталатын тағы 45 елді мекен тіркелген.
The Domesday Book of 1086 records the manor as MORTONE. This part of the name derives from the Old English for a town or village in moorland, referring to the town's situation on Dartmoor. In 1493 the town was recorded as "Morton Hampstead" in the Calendar of Inquisitions Post Mortem, with 'ham' and 'stede' both being Anglo Saxon words for a home or enclosed area, but seemingly unnecessary to the historical context of the settlement. The Oxford Names Companion (1991) speculates that this may be a family name, or a nearby place. However The Cambridge Dictionary of English Place Names (2004) simply says the reason for the addition is unknown. The 'Hampstead' part of the name was not always used, with the Recovery Rolls from the Court of Common Pleas in 1692 noting it as "Moreton al. Moreton Hampstead", with 45 other settlements called Moreton or Morton.
Тарих
Девонның орталық аймағы 710 жылдан кейін сакстар тарапынан басылып алынды. Уақыт өте келе, ол бірнеше иеліктерге бөлінді, және осы бөліністердің бірі Тейнь және Бовей өзендерінің шекараларындағы барлық жерді қамтыды, ал Моретон оның маңызды елді мекені болды. Қазіргі кездегі 6000 акр (24 км²) жерді алып жатқан приход – ежелгі патшалық иеліктің қалдығы. 1066 жылғы Нормандық жаулап алудан кейін ол дереу патшалық иелік болып қалды, бұл 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында тіркелген, онда ол Вильгельм Жеңімпаздың 72 Девон иелігінің 45-і ретінде көрсетілген. Иелік корольдің үлкен сержанттығымен король Эдуард I (1272–1307) тұсында Ричард де Бург, Ольстердің 2-ші графы (1259–1326) ұстады, жыл сайын бір қарақұс ұсыну шартымен. Одан кейін бұл орын сэр Филипп де Куртенэйге (1314 жылы Стерлингте қаза тапқан) тиесілі болды, ол сэр Хью де Куртенэйдің (1292 жылы қайтыс болған) екінші ұлы, Окегемптонның феодал бароны, оның әйелі Элеонора ле Деспенсер (1328 жылы қайтыс болған), Винчестердің 1-ші графы Хью ле Деспенсердің қарындасы, және Тивертон қамалының 1-ші/9-шы Девон графы (1276–1340) Хью де Куртенэйдің кіші інісі еді. Ол баласыз қайтыс болған кезде Моретонхэмпстедті оның үлкен ағасы Девон графы мұра етті, ол Моретонхэмпстедті үшінші ұлы Роберт де Куртенэйге сыйлады, ол оны өз резиденциясына айналдырды. Роберттің немересі Уильям де Куртенэй (1377–1388) баласыз қайтыс болды.
The central region of Devon was occupied by the Saxons sometime after 710. Over time, it was divided into a number of estates, and one of these divisions included all land within the boundaries of the rivers Teign and Bovey, with Moreton as its major settlement. The present parish of over 6,000 acres (24 km2) is the remainder of an ancient royal estate. It remained a royal estate immediately after the Norman Conquest of 1066, as is recorded in the Domesday Book of 1086, where it is listed as the 45th of the 72 Devonshire holdings of King William the Conqueror. The manor was held by grand serjeanty from the king by Richard de Burgh, 2nd Earl of Ulster (1259–1326) during the reign of King Edward I (1272–1307), for the annual yielding of one sparrow hawk. After that time it was the seat of Sir Philip de Courtenay (killed at Stirling 1314), second son of Sir Hugh de Courtenay (died 1292), feudal baron of Okehampton, by his wife Eleanor le Despenser (died 1328), sister of Hugh le Despenser, 1st Earl of Winchester, and younger brother of Hugh de Courtenay, 1st/9th Earl of Devon (1276–1340) of Tiverton Castle. When he died childless Moretonhampstead was inherited by his elder brother the Earl of Devon, who gave Moretonhampstead to his third son Robert de Courtenay, who made it his seat. Robert's grandson William de Courtenay (1377–1388) died childless,
Джордж Паркер Бидер (13 маусым 1806 – 20 қыркүйек 1878), «есептеуші бала» деп белгілі, есептеудегі дарынды және инженер: ол дүниеге келген үй 1926 жылы өртенді.
George Parker Bidder (13 June 1806 – 20 September 1878), known as "the calculating boy", a calculating prodigy and engineer: the house where he was born burned down in 1926.
Крест ағашы
1882 жылы Р. Д. Блэкмордың "Кристовелл" романында мәңгілікке қадірленген "Крест ағашы" қазір тек тірегі жоқ крест түрінде сақталған, ол қайырымды үйлердің жанында орналасқан. Бұл танымал би ағашы, әдемі көне қарағай, шарап құю ыдысы пішінде кесіліп, (осы атпен де белгілі болған), көп бұрын жойылды, ал оның орнына бук ағашы отырғызылды. Дәл осы ағаш төңірегінде ауылдың жігіттері мен қыздары би билейтін, ал Наполеон соғыстары кезінде Принстаундағы Дартмур түрмесінен сөз берген француз офицерлерінің "Крест ағашының төңірегіне өздерінің музыкалық тобымен жиналғандығы" жазылған.
The Cross Tree, immortalised by R. D. Blackmore in his 1882 novel Christowell, is now only represented by a cross minus its shaft, which is enclosed near the almshouses. This famous dancing tree, a fine old elm, cut and clipped in the form of a punch bowl (by which name it was also known), has long since disappeared, and in its place a beech tree has been planted. It was around the original tree that the village lads and lasses would dance and it recorded that French officers on parole from Dartmoor Prison at Princetown during the Napoleonic Wars, "did assemble around the Cross Tree with their Band".
Қайырлы үйлер
Ағаш кресттің артында, қатты граниттен салынған, әйгілі қайырымдылық үйлер орналасқан. Сырт жағындағы 1637 жылы – олардың жөнделген күнін көрсетеді. Жақында жасалған зерттеулер көрсеткендей, бұл ғимараттардың негізгі бөлігі кем дегенде екі жүз жыл көне. 19 ғасырдың басында ғимарат екі тұрғын үйден төртке дейін өзгертілді, соның салдарынан қасбеті зақымданды. 1938 жылға қарай олар тозығы жетіп, қирап қалды. 1940 жылы қала оларды сатып алып, қайтадан екі тұрғын үйге айналдырды. 1952 жылы оларды Ұлттық сенім қоры сатып алды.
Standing behind the Cross Tree are the famous almshouses, built in solid granite. The date of 1637 on the outside is actually the date they were refurbished. Recent research has shown that the main core of these buildings are at least two hundred years older. Early in the 19th century the building was converted from two tenements into four and the facade was damaged. By 1938 they had fallen into disrepair. In 1940 they were purchased for the town and converted back into two tenements. In 1952 they were purchased by the National Trust.
Әулие Андрей шіркеуі
I дәрежелі енші шіркеу, Әулие Андрейге арналған, қаланың шығыс жағында орналасқан. Оның бесбұрышты баспалдақ мұнарасы бар, төрт қабаттан тұрады және 1418 жылға дейін салынған. Бүкіл шіркеу гранит блоктарынан тұрғызылған, бірақ қабырғалары сыланған. Онда мұнара сияқты тік бұрышты қоршаулы екі қабатты кіреберіс бар. Ішінде солтүстік және оңтүстік наурыздар сегізбұрышты гранит тіреулерден тұратын бес бөлімді аркадалармен орталық бөлімнен бөлінген. Барлық терезелер стандартты тік бұрышты стильде жасалған, ал Певснердің сөзіне сәйкес, шіркеу 1856 және 1904-1905 жылдардағы ауқымды жөндеулерге байланысты "көзге түсетін ешқандай қызықты бөлшектері жоқ". Барлық қабір тастары алғашқы жөндеу кезінде еден плиткаларымен бірге алынып тасталған, бірақ оңтүстік есіктің үстінде "осы приходта 32 жыл қызмет еткен" Фрэнсис Уиддон (магистр) еске алу тақтасы (1656 жылы қайтыс болған) сақталған. Сонымен қатар, Эдвард Боуринг Стивенстің капитан Джон Ньюкомбқа арналған классикалық ескерткіші (1855 жылы қайтыс болған) және 1980 жылғы ағаш және шыныдан жасалған мұнара қоршауы бар.
The Grade I listed parish church, dedicated to St. Andrew, is at the eastern end of the town. Its imposing four stage tower with pentagonal stair turret was being built by 1418. The entire church is built of granite blocks although the body is roughcast. It has a two storey porch, battlemented like the tower. Inside, the north and south aisles are separated from the nave by arcades of five bays, constructed of octagonal granite piers. All the windows are of standard Perpendicular design, and according to Pevsner there is "a singular absence of fitments of interest", due to the heavy restorations the church was subjected to in 1856 and in 1904–5. All the ledger stones were removed with the floor flagstones in the first restoration, but above the south door a wall memorial to Rev Francis Whiddon, MA (died 1656) who "was 32 years minister of this parish" survives. There is also a classical monument by Edward Bowring Stephens to a Captain John Newcombe (died 1855), and a tower screen of wood and glass of 1980.
Туризм
Мортонгемпстед туризмге көптен бері тіреу табады. Оның географиялық орны Дартмур мен Девонды зерттеу үшін ыңғайлы база болып табылады. Қаланың орталық бөлігі 700 фут (213 м) биіктікте орналасқан, бірақ приход ішіндегі қысқа серуендеу саяхатшыны 1,100 фут (340 м) биіктіктен асырып, айналағы аймақтардың әдемі көрінісін ашады. Мортонгемпстедте төрт паб пен үш кафе бар. Әртүрлі қонақүйлер, жатақханалар, жеке тамақтануға арналған үйлер мен кемпингтік жайлар ұсынылады. Мортонгемпстедте жақсы спорттық жабдықтар бар, ал Дартмурға жақындығы оны, әсіресе тау велосипедімен айналысушылар мен жаяу жүрушілер арасында танымал етеді.
Moretonhampstead relies heavily on tourism, and has done so for a long time. Its position makes it a base to explore both Dartmoor and Devon. The central part of the town stands at an altitude of 700 feet (213 m) but a short stroll within the parish will elevate the walker to beyond 1,100 feet (340 m) and afford views of the surrounding area. Moretonhampstead has four pubs and three cafes. There is a wide selection of hotels, bed and breakfast, self catering and camping accommodation. Moretonhampstead has a good range of sporting facilities and the proximity of Dartmoor makes it popular with ramblers and cyclists, in particular for mountain biking.
Оқиғалар
Мортонгемпстедте жыл сайын тамыздың төртінші аптасында өтетін карнавал бар, ол жергілікті топтар мен ұйымдарға қаржы жинауға бағытталған. 2012 жылдан бері жыл сайын ту фестивалі де өткізіледі: 2017 жылы маусымның ортасында болды. Басқа шараларға оттық шоу, жыл сайынғы пантомима, тағам және сусын фестивалі, сондай-ақ жыл бойына өтетін музыкалық шаралар кіреді.
Moretonhampstead has an annual carnival, held in the fourth week in August which raises funds for local groups and associations. Since 2012 it has also held an annual flag festival: in 2017 it took place in mid June. Other events include a fireworks night, annual pantomime, food and drink festival and music events spread throughout the year.
Көлік
Қала A382 тас жолында орналасқан, ол A38 және A30 магистральдық тас жолдарымен байланысады. Мортонэмпстед теміржол стансасы Мортонэмпстед және Оңтүстік Девон теміржолы тарапынан 1866 жылғы 26 маусымда қаланың оңтүстік жағында ашылды. 1959 жылғы 28 ақпанда жолаушылар тасымалы тоқтатылды, бірақ жүк пойыздары 1964 жылғы 6 сәуірге дейін жүріп тұрды. Одан кейін жүк қоймасы және локомотивтер депосы көп жылдар бойы коммерциялық автомобиль тасымалдау компаниясымен пайдаланылды. Автобус қызметтері қала орталығынан батысқа қарай орналасқан тұрақтан жүзеге асырылады және Эксетерге (359/173) және Океэмптон/Ньютон Абботқа (178) бағыттарын қамтиды.
The town lies on the A382 road, connecting it to the trunk A38 and A30 roads. Moretonhampstead railway station was opened by the Moretonhampstead and South Devon Railway on the south side of the town on 26 June 1866. It closed to passengers on 28 February 1959, although goods trains continued until 6 April 1964. After this the goods shed and engine shed continued to be used for many years by a commercial road haulage business. Bus services are from the car park just west of the town centre and include services to Exeter (359/173) and Okehampton/Newton Abbot (178).
Спорт және демалыс
Мортонэмпстедте Король Георгийдің алаңы бар, ол король Георгий V-ге арналған ескерткіш. Бұл кешенде баскетбол сияқты ойындарға арналған жабық корттар, спорт залы және жалға алуға конференц-бөлмелер бар. Сондай-ақ, крикет алаңдары, кемпинг, футболға арналған жайлар мен скейт-парк те бар.
Moretonhampstead has King George's Field, a memorial to King George V. This facility includes indoor courts for basketball etc., a gym and also conference rooms to rent. It has cricket fields a camping site, football facilities and a skate park.