Кіріспе
Американдық баскетбол басшысы және ойыншы
Дэниел Рей Эйндж (ағылш. Daniel Ray Ainge; 17 наурыз 1959 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы, жаттықтырушы және кәсіби бейсболшы, қазір Ұлттық баскетбол қауымдастығының (НБА) «Юта Джаз» командасының басшысы. «Бостон Селтикс» командасының бас менеджері ретінде 18 жылдық мансабында команданы қайта құруға көмектесетін батыл шешімдер қабылдағаны, есептік төлемдерді азайтып, жақсы таңдау мүмкіндігі үшін күш жібергені белгілі. Эйндж 2003 жылдан 2021 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін «Бостон Селтикс» баскетбол операцияларының президенті болды, содан кейін оның орнына 2014 жылы ол жұмысқа алған бас бапкер Брэд Стивенс келді. Мектепте үш түрлі спорттың жұлдызы болған ол футбол, баскетбол және бейсболдан Америка құрамаларына іліккен. Бригам Янг университетінде ол ұлттық баскетбол колледжінің үздік ойыншысы атанды және ең бағалы ойыншыға берілетін Джон Р. Вудэн сыйлығын жеңіп алды. Оқу кезінде Эйндж сонымен қатар Үлкен лига бейсболының (MLB) «Торонто Блю Джейс» командасы сапында үш маусым ойнады, көбінесе екінші базада. Кейін ол НБА-ға «Селтикс» командасымен қосылды. Эйндж НБА-да 14 маусым ойнады, «Селтикс», «Портленд Трейл Блейзерс», «Сакраменто Кингс» және «Феникс Санс» командаларында, негізінен, қорғаушы ретінде өнер көрсетті. Ол «Санс» командасын үш маусым жаттықтырғаннан кейін «Селтикс» басшылығына келді, осы командамен ол үш рет НБА чемпиондығын жеңіп алды (екі рет ойыншы ретінде, бір рет команда басшысы ретінде). Ойыншылық карьерасы барысында ол 1988 жылғы «All-Star» ойынына қатысты және 2008 жылы НБА жылдың басшысы атанды.
Ерте өмір
Орегон штатының Юджин қаласында туып өскен Айндж Солтүстік Юджин орта мектебінде көптеген спорт түрлерінде көзге түскен жұлдыз болды. Ол 1976 және 1977 жылдары «Highlanders» баскетбол командасын қатарынан ААА штатының чемпионатында жеңіске жеткізді, екі жыл бойы штатының үздік ойыншысы атанып, Орегон штатындағы ең жақсы футболшылардың бірі саналды. Оқушы кезінде ол 1977 жылғы «Parade» журналының Америка мектептерінің құрама командасына енді және футбол, баскетбол және бейсболдан мектептердің бірінші құрама командасының АҚШ құрамасына кірген жалғыз спортшы.
Колледж мансабы
Айндж Юта штатының Прово қаласындағы Бригам Янг университетінде (BYU) колледж баскетболын ойнады. 1981 жылғы NCAA турнирінің ең әйгілі сәттерінің бірінде, Атлантадағы «Sweet Sixteen» кезеңінде «Нотр-Дам» командасына қарсы, ол бір ұпаймен жеңіске жеткізді. Ол алаңның бір жағынан екінші жағына шапқындап, ойын аяқталуға екі секунд қалғанда допты себетке түсірді. Айндж өзінің соңғы курсын Истман сыйлығымен және елдегі ең үздік студент-баскетболистке берілетін Джон Р. Вудэн сыйлығымен аяқтады. BYU-дағы төрт жылдық мансабында ол All American, екі мәрте First Team Academic All American, WAC жыл ойыншысы және төрт мәрте All WAC құрамына іліккен. Ол колледж карьерасын 112 ойын қатарынан екі таңбалы ұпай жинап аяқтады, бұл сол кездегі NCAA рекорды еді.
Бостон Селтикс (19811989)
Бастапқыда НБА баскетболында Айндж үшін бәрі жақсы болмады. Ол жаттығудың алғашқы күнін өте нашар өткізді, "0–2547 рет сәттіліксіз лақтырды", - деп жазды Ларри Бёрд өзінің "Drive: The Story of My Life" автобиографиясында. "Селтикс" клубының бас бапкері Билл Фитч Айнджге қиындық туғызды, оның баскетболдағы нәтижесіз лақтыруларының көрсеткіші, бейсболдағы соққы беру көрсеткішінен де нашар екенін айтты. Бірақ Айндж 1984 және 1986 жылдары НБА чемпиондығын жеңіп алған "Селтикс" командасының маңызды ойыншысы болды. Айндж жаңадан бастаған маусымында (1981–82) сирек ойнады, бірақ екінші жылы орта есеппен 9,9 ұпай жинап, негізгі құрамға енді. Алайда, жаңа бапкер К. С. Джонс үшінші маусымында (1983–84) Айнджді қайтадан қосалқы құрамға көшіріп, оның орнына Джеральд Хендерсонды қойды. Айндж сол жылы НБА финалында өзінің принципиалды қарсыласы "Лос-Анджелес Лейкерс" клубын жеңуге көмектесіп, қосалқыдан маңызды рөл атқарды. "Селтикс" клубы маусым соңында Хендерсонды "Сиэтлге" саудалап, Айнджді Деннис Джонсонға қарсы тұратын негізгі қорғаушы позициясына қайтарды. Айндж 1984–85 маусымында орта есеппен 12,9 ұпай және 5,3 нәтижелі пас берді. Ол келесі бес маусымның көп бөлігінде "Селтикс" клубының негізгі ойыншысы болды. "Селтикс" 1985–86 маусымында тағы да чемпион атанды; бұл команда НБА тарихындағы ең ұлы командалардың бірі деп есептеледі. 1986–87 маусымында Айндж НБА-да еркін лақтыруда (89,7%) екінші және үш ұпайлық лақтыруда (44,3%) үшінші орынды иеленді. Келесі жылы ол 148 үш ұпайлық лақтыру жасап, "Юта Джаз" клубының ойыншысы Даррелл Гриффиттің 92 үш ұпайлық лақтырудан тұратын бұрынғы НБА рекордты бұзды. Айндж сол жылы NBA All-Star ойынына бір рет қатысып, 12 ұпай жинады.
Сакраменто Кингз (1989-1990)
1989 жылы Айндж Брэд Лохауспен бірге жас орталық Джо Клейин (Селтикс командасы оны қартайған Роберт Пэриштің ықтимал мұрагері деп санаған) және Эд Пинкниге айырбасталды. Енді супержұлдыздары жоқ команданың негізгі ойыншысы болған Айндж, сол жарты маусымда "Кингс" сапындағы ойындарда орташа есеппен 20,3 ұпай және 6,7 нәтижелі пас берді. "Кингс" командасы "Голден Стейт Уорриорз" клубына жеңіліс тапқан ойында ол 45 ұпай жинады, бұл көрсеткіш "Селтикс" сапында ойнағанда бірнеше ай бұрын "Филадельфия 76ерс" клубына қарсы орнатқан жеке рекордымен бірдей болды.
Портленд Трейл Блейзерс (1990-1992)
1990 жылы Айндж Байрон Ирвин мен драфт таңдауларының орнына «Портленд Трейл Блейзерс» командасына ауыстырылды. Ол Орегон штатында туғандықтан, «Блейзерс» жанкүйерлері үшін жергілікті сүйікті ойыншы саналды. 1992 жылдың 5 мамырында Айндж тарихындағы ең көп ұпай жиналған НБА плей-офф ойынында маңызды рөл атқарды, «Феникс Санс» командасымен өткен 155–153 еселенген қосымша уақыт ойынында 25 ұпай жинап, бірнеше маңызды соққыларды жасады. Бұл жеңіс «Блейзерс» командасына Батыс конференциясы жартылай финалында 3:1 есебімен көшбасшылыққа шығуға мүмкіндік берді. Айндж «Блейзерс» командасының 1992 жылғы НБА финалына жеткеніне көмектесті, бірақ алты ойыннан кейін «Чикаго Буллз» командасына еңсере қалды. 5 маусымда ол қосымша уақытта тоғыз ұпай жинап, финалдық ойындардағы қосымша уақыттағы ең көп ұпай жинау бойынша НБА рекордын жаңартты.
Феникс Санс (1992-1995)
1991–92 маусымынан кейін Айндж еркін агентке айналды. Ол бұқаралық ақпарат құралдарына берген сұхбатында идеалды жағдайда Портлендте қалуды қалағанын және басқа командалардың ұсыныстарын қабылдамас бұрын «Блейзерс» басшылығымен байланысатынын мәлімдеген еді. Алайда, 1992 жылдың 1 шілдесінде Айндж еркін агенттік статусын алған күнінің өзінде «Феникс Санс» командасымен келісімшартқа қол қойды. Сол жылы «Санс» 62–20 есебімен жеңіліп, НБА финалға шықты, онда Майкл Джорданның «Буллс» командасына алты ойында есе жіберді. Айндж ойынға орташа есеппен 11,8 ұпай жинады. 1994 жылдың 18 қаңтарында ол НБА тарихында 900 үш ұпайлық лақтыру жасаған екінші ойыншы болды (оның мансабында 1002 үш ұпайлық лақтыру бар), ал 1042 НБА ойынында 11,964 ұпай (ойына орташа 11,5 ұпай), 2,768 допты қайтарып алу (ойына орташа 2,7), және 4,199 нәтижелі пас (ойына орташа 4) көрсетті. Айндж 1994–95 маусымынан кейін карьерасын аяқтады. Ол зейнеткерлікке шыққан кезде, кем дегенде 1000 ойын өткізген ойыншылардың арасында НБА тарихындағы ең жоғары жеке жеңіс көрсеткішіне ие болды, Карим Абдул-Жаббарды 69,0% - 68,8% есебімен басып өтті. 1999 жылы Айндж Орегон спорттық даңқ залына енгізілді.
Беделі
Өзінің ойыншылық мансабы бойында Эйндж өршіл, қатал ойыншы ретінде танымал болды және жиі допты көп ұстап алып, командаластарын ашуландыратын. 1983 жылы Атланта Хокс командасына қарсы плей-офф ойынында ол Три Роллинсті "әлсіз" деп атады, содан кейін Роллинс Эйндждің бетіне шынтақпен соқты. Эйндж Роллинске шабуыл жасап, екеуі күреске түсті. Роллинс Эйндждің ортаңғы саусағын соншалықты қатты шақты, оның сіңірлерін тігіп қою үшін екі тігіс қажет болды. Эйндж төбелес салғаны үшін ойыннан қуылды. Оқиға 1983 жылғы 25 сәуірде "Бостон Геральд" газетінде "Ағаш адамды шақты" деген тақырыппен жарияланды. 1993 жылғы маусымда "Феникс Санс" командасы сапында ойнаған кезде Эйндж Майкл Джорданмен орта алаңда төбелес жасады; екеуіне де техникалық фол берілді. 1994 жылғы постсезондық ойында Эйндж Хьюстон Рокетс командасының қорғаушысы Марио Элидің басына допты лақтырып, оның бетін соқты, мойнына күшті соққы берді.
Жаттықтырушылық мансап
1996 жылы мамыр айында Айндж бас бапкер Коттон Фитцсимонстың көмекшісі ретінде «Феникс Санс» командасына қайта келді. 1996 жылы 14 қарашада Фитцсимонс «Санс» командасы маусымды 0–8 есебімен бастағаннан кейін қызметтен кетті, ал Айндж оның орнына тағайындалды.
Бостон Селтикс командасының жетекшісі
2003 жылы ол «Селтикс» баскетбол операцияларының атқарушы директоры болып тағайындалды. Айндж «Селтикс» атқарушы директоры ретінде жиі дау тудырып, үш мәрте All-Star Антуан Уокер сияқты танымал ойыншыларды саудалап (өзін «Трейдер Дэнни» деп атады) және сол кездегі бас бапкер Джим О’Брайенмен жеке даулары болды (бұл О’Брайеннің «Филадельфия 76ers» командасына кетуіне әкелді). Дегенмен, Айнге «Селтикс» меншік тобының, ең бастысы, 2006 жылдың қазан айында қайтыс болғанға дейін командада «аға көмекші» ретінде жұмыс істеген, легендарлы бұрынғы бас бапкер Ред Ауербахтың қолдауын сақтап қалды. 2006–07 жылғы «Селтикс» 24–58 есебімен аяқтады, бұл команда тарихындағы екінші нашар көрсеткіш. Маусымнан кейін команда капитаны және франшизаның бет-бейнесі Пол Пирс команданың сәтсіздігіне наразылығын білдірді. Егер басшылық Пирс сияқты тәжірибелі ойыншыларды алуға шамасы келмесе, ол бәсекелес командаға ауысуды сұрады. Айнге екі батыл қадам жасады, ол франшизаның тағдырын бірден өзгертті: 2007 жылы «Миннесота Тимбервулвз» клубының Кевин Гарнетті және «Сиэтл Суперсоникс» клубының Рэй Алленді сатып алу «Селтикс» командасын 1990 жылдардың басынан бері алғаш рет НБА элитасының қатарына қайтарды. Олар Пирспен бірге жаңа «Үлкен Үштік» құрды және 2007–08 маусымда «Селтикс» командасын НБА-дағы ең жақсы көрсеткішке (66–16) жеткізді. Бұл лига тарихындағы ең үлкен бір маусымдық прогресс (алдыңғы жылмен салыстырғанда 42 жеңіс көп) болды және Айнгеге НБА жылдың үздік атқарушы директоры сыйлығын әкелді. «Бостон» 2008 жылғы НБА финалдық ойындарында «Лос-Анджелес Лейкерс» командасымен кездесіп, екі команда арасындағы ұзақ жылдарға созылған бәсекелестікті жаңартты. «Селтикс» серияны алты ойыннан кейін жеңіп, франшизаға 17-ші НБА чемпиондығын сыйлады. Дэнни Эйндж 1986 жылғы жеңістен бері алғаш рет осы кубокты иеленді. 2008 жылдың қазан айында «Селтикс» чемпиондық маусымнан кейін ол баскетбол операцияларының президенті болып тағайындалды. 2010 жылдың 3 мамырында Айнгеге шығыс конференциясы жартылай финалының екінші ойынында «Кливленд Кавальерс» клубының шабуылшысы Джей Джей Хиксонды алаңдату үшін сүлгі лақтырғаны үшін 25 мың доллар айыппұл салынды. 2013 жылы Айнге Гарнетті және Пирсті Джейсон Терримен және Д.Дж. Уайтпен бірге «Бруклин Нетс» клубына 2014, 2016 және 2018 жылдардағы бес ойыншы мен «Нетс» клубының бірінші раунд таңдау құқығына алмастырды. «Бостон» сонымен қатар 2017 жылы «Бруклинмен» таңдау құқығын алмастыруға келісім жасады. Бұл лига тарихындағы «Селтикс» үшін ең тиімді сауда-саттықтардың бірі деп есептеледі. 2017 жылдың 22 тамызында Айнге тағы бір маңызды келісім жасады, ол All-Star ойыншысы Исайя Томас, сондай-ақ Джей Кроудер, Анте Жижич және «Нетс» клубының 2018 жылғы бірінші раунд таңдау құқығын All-Star Кайри Ирвингке «Кливленд Кавальерс» клубына сатты. Сегіз күннен кейін келісімге Майами Хит клубының 2020 жылғы екінші раунд таңдау құқығы да қосылды, бұл Томасқа қатысты бұрынғы жарақатты өтеу ретінде берілді. 2021 жылдың 2 маусымында Айнге зейнетке шығуын жариялады және бас бапкер Брэд Стивенсті баскетбол операцияларының президенті лауазымына тағайындады.
Utah Jazz бас бапкері
2021 жылдың 15 желтоқсанында Эйндж баскетбол операцияларының бас директоры және «Юта Джаз» баскетбол клубының балама губернаторы болып тағайындалды. Оның алғашқы қадамы – Куин Снайдер бас бапкерліктен кеткеннен кейін жаңа бас бапкер Уилл Хардини жұмысқа алу болды. 2022 жылғы НБА маусымынан кейін ол Руди Гобертті «Миннесота» командасына, ал Донован Митчеллді «Кливлендке» ауыстырды. Бұл екі маңызды ауыстырудың нәтижесінде ол Лаури Маркканен, Колин Секстон (айырбас келісімі арқылы), Малик Бизли, Джарред Вандербильт, тиісінше 14-ші және 22-ші таңдаулардың құқықтары (Очай Агбаджи және Уокер Кесслер), 7 бірінші раунд таңдауы және 4 бірінші раунд таңдауларын алмастырды. Оның үшінші қадамы – 2023 жылғы ауыстыру мерзіміндегі ірі ауыстырулар болды, ол Майк Конлиді «Миннесотаға», Малик Бизли мен Джарред Вандербильтті «Лейкерске» ауыстырды, бұл командаға есеп айыру кеңістігін ашуға мүмкіндік берді. Қарсылықта «Джаз» Рассел Уэстбрукты (кейін «Клипперс» командасымен келісімшарт жасады), Хуан Тоскано Андерсонды, Дэмиан Джонсты және 2027 жылғы бірінші раунд таңдауын алды. Сондай-ақ, ол жас перспективалар Крис Данн, Лука Саманич және Вернон Кэри-күлді де жұмысқа алды. Митчелл/Гоберт ауыстыру команда үшін табысты болды, себебі Лаури Маркканен өте жақсы маусым өткізіп, 2022-23 жылғы НБА-ның ең жақсы жақсарған ойыншысы атанды.
Басқа істер
1996 жылы Дэнни Эйндж «Space Jam» фильмінде актерлік дебютін жасады, онда ол өзін-өзі сомдады. Ғалымдардың айтуынша, ол экранда аз ғана уақыт болғанымен, Чарльз Барклидің дағдылары Монстарлармен ұрланғаннан кейін, Эйндж допты ұстап, бірден лақтырған кезде «Нашар атушы» деп аталды. «Санс» командасының ойыншысы болған кезінде Эйндж бүкіл елге таралған шляпа дүкендерінің желісін ашты, бірақ кейіннен оны сатты. Ол көптеген қайырымдастық ұйымдарында ерікті болып жұмыс істеді. Сондай-ақ, Эйндж TNT телеарнасында НБА жарыстарын комментировать етті.