Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ағылшын астрономы Джон Понд FRS (1767 – 7 қыркүйек 1836) – 1811 жылдан 1835 жылға дейін қызмет еткен, белгілі ағылшын астрономы және Корольдік астрономның алтыншы лауазымын атқарған тұлға.
English astronomer
John Pond FRS (1767 – 7 September 1836) was a renowned English astronomer who became the sixth Astronomer Royal, serving from 1811 to 1835.
Өмірбаян
Понд Лондонда дүниеге келген, бірақ оның туған жылы белгілі болса да, күні мен айы туралы жазбалар ұрпаққа жоғалып кеткен. Пондтың әкесі Лондон саудагері ретінде байлық жинады, бұл жас Джонға 1784 жылы он алты жасында Кембридждегі Тринити колледжіне түсуге мүмкіндік берді. Алайда ол ешқандай ғылыми дәреже алған жоқ, өйткені оның оқуы ауыр өкпе ауруларымен үзіліп, ұзақ уақыт шетелде болуға мәжбүр етті. 1794 жылы ол Ішкі ғибадатханаға қабылданды, бірақ нашар денсаулығы оны одан бас тартуға итермеледі. Ол Гринвич бақылауларының сегіз томдық жинағын жариялады, Пьер Симон Лапластың «Système du monde» еңбегін аударды және ғылыми жинақтарға отыз бір мақала жариялады. Оның 1833 жылғы 1112 жұлдыздың орналасуы туралы каталогы зор құндылыққа ие болды және бұрын-соңды көрілмеген дәлдікті көрсетті. Корольдік астроном ретінде Понд Гринвич обсерваториясын жан-жақты жаңғыртуға жауапты болды, бұл жабдықты жақсартудан бастап жаңа жұмыс тәсілдеріне дейін қамтыды. Оның ең көзге түсетін жетістігі, мүмкін, 1833 жылы обсерватория төбесіне уақыт шарларын орнату болды. Ұлыбританиядағы алғашқы қоғамдық уақыт сигналы саналатын шар күніне сағат 13:00-де түсіп, Темзадағы теңізшілерге теңіз хронометрлерін синхрондауға көмектесуге арналған. Эппинг орманындағы Поул-Хилл Гринвич меридианында орналасқан және Гринвичтен тікелей көрінетін сол бағыттың ең биік нүктесі болғандықтан, бір кезде Корольдік обсерваториядағы географтар телескоптары мен бақылау құралдарын нақты нөлдік бағытқа орнату үшін маркер ретінде пайдаланған. Оның шыңында граниттен жасалған обелиск орналасқан, онда мына жазу бар:
Pond was born in London and, although the year of his birth is known, the records indicating the day and month have been lost to posterity. Pond's father made a fortune as a London merchant, enabling young John to enter Trinity College, Cambridge in 1784 at the age of sixteen. He took no degree, however, as his course was being interrupted by severe pulmonary attacks which compelled a long residence abroad. He was admitted to the Inner Temple in 1794, but his poor health prompted him to withdraw. He published eight folio volumes of Greenwich Observations, translated Pierre Simon Laplace's Système du monde and contributed thirty one papers to scientific collections. His 1833 catalogue of positions of 1112 stars was of great value and displayed an accuracy which had previously never been achieved. As Astronomer Royal, Pond was responsible for a substantial modernisation of the Observatory at Greenwich, extending from equipment improvements to new working practices. Perhaps his most noticeable addition was the 1833 installation of the time ball on the roof of the Observatory. Arguably, the first public time signal in the UK, the ball's drop occurs daily at 1:00 p. m. and was intended to aid mariners on the Thames to synchronise their marine chronometers. Pole Hill in Epping Forest lies directly on the Greenwich meridian and, being the highest point on that bearing directly visible from Greenwich, was at one time used as a marker by geographers at the Royal Observatory to set their telescopes and observation equipment to a true zero degree bearing. On the summit of the hill is an obelisk made of granite and bearing the following inscription:
«Бұл бағана 1824 жылы Корольдік астроном Джон Пондтың басшылығымен орнатылды. Ол Гринвич меридианына орналастырылды және мақсаты – Корольдік обсерваторияның транзиттік телескопынан нақты солтүстік бағытын көрсету болды. Гринвич меридианы 1850 жылы өзгертілді және 1884 жылы халықаралық келісіммен қабылданды, нөлдік бойлық сызығы осы бағанадан 19 фут шығысқа өтеді.» Джон Понд 69 жасқа толған жылы Лондондағы Блэкхитте қайтыс болды және жақын маңдағы Лидегі Сент Маргарет шіркеуінің зиратында, Корольдік астрономдар Эдмoнд Галлей мен Натаниэль Блисс қабірінің жанына жерленді.
This pillar was erected in 1824 under the direction of the Reverend John Pond, MA, Astronomer Royal. It was placed on the Greenwich Meridian and its purpose was to indicate the direction of true north from the transit telescope of the Royal Observatory. The Greenwich Meridian as changed in 1850 and adopted by international agreement in 1884 as the line of zero longitude passes 19 feet to the east of this pillar. John Pond died in Blackheath, London in the year of his 69th birthday and was buried beside and near fellow Astronomers Royal Edmond Halley and Nathaniel Bliss, respectively, in the churchyard of St Margaret's in nearby Lee.