Кіріспе

Шотланд инженер-электригі (1863–1930)

Алан Арчибальд Кэмпбелл Суинтон (18 қазан 1863 – 19 ақпан 1930) – шотланд кеңесші инженер-электригі, ол технология оны іске асыруға мүмкіндік бермес бұрын екі он жылдай электрондық теледидар үшін теориялық негізді ұсынды. Ол 1903 жылдан бастап суреттерді электрондық түрде тарату және қабылдау үшін катодты сәулелі түтіктерді пайдаланумен тәжірибелер жасады. Кэмпбелл 1908 жылы Nature журналына жазған хатында теледидарды толығымен электрондық әдіспен өндірудің теориялық негізін сипаттады. Кэмпбелл Суинтонның идеясы катодты сәулелі теледидар үшін өте маңызды болды, себебі ол катодты сәулелі түтікті жарық таратушы және қабылдағыш ретінде қолдануға мүмкіндік беретін өзгеріс енгізуді ұсынды.

Өмір

Ол Эдинбургте адвокат Арчибальд Кэмпбелл Свинтонның ұлы болып дүниеге келді. Кэмпбелл Суинтон Каргилфилд Тринити мектебінде және Феттс колледжінде білім алған (1878–1881). Ол радиографияның медициналық қолданылуын зерттеген алғашқылардың бірі болды және 1896 жылы Ұлыбританияда алғашқы рентгенографиялық зертхананы ашты. 1915 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. Ол электрондық теледидардағы жұмысымен көбірек танымал. 1896 жылы ол магниттік фокус құбылысын ашты, бұл осьтік катушка арқылы туындаған бойлық магнит өрісінің электрондық сәулені фокусқа келтіретінін көрсетті. Кэмпбелл Суинтон 1908 жылғы 4 маусымдағы Nature журналындағы Shelford Bidwell-дің «Телеграфтық фотосурет және электрлік көру» мақаласына жауап ретінде хат жазды. Ең ерте 1908 жылы-ақ, «механикалық сканерлеудің кез келген түрінің соңғы, еңсерілмейтін мәселесі – секундына сканерлеудің шектеулі саны, бұл суреттің жыпылықтауына және дискідегі әр тесіктің салыстырмалы үлкендігіне, нәтижесінде нашар ажыратымдылыққа әкелді» дегені анықталды. Кэмпбелл Суинтонның хаты 1908 жылғы 18 маусымда Nature журналында жарияланды. Мақаланың тақырыбы «Алыстан электрлік көру» болды. Ол былай деп жазды: «Алыстан электрлік көру мәселесінің бұл бөлігін, тарату және қабылдау станцияларындағы екі катодтық сәулені (бір-бірімен синхронды түрде, бір-біріне перпендикуляр орналасқан екі электромагниттің өзгеретін өрістерімен бұрылатын) қолдану арқылы шешуге болады, олардың қозғалмалы ұштары секундына бір ондық бөлігінде визуальды тұрақтылықты пайдалану үшін қажетті беттің барлық бөлігін бірдей қамтуға мүмкіндік береді. Шындығында, қабылдау аппаратына қатысты, қозғалатын катод сәулесін жай ғана тиісті сезімтал флуоресцентті экранға бағыттау және оның қарқындылығын тиісті түрде өзгерту арқылы қажетті нәтижеге жету жеткілікті». Ол 1911 жылы Лондонда сөйлеген сөзінде алыстан электрлік көрудің қалай жүзеге асырылатынын егжей-тегжейлі сипаттады. Бұл үшін тарату және қабылдау бөлімдерінде катодтық сәулелі түтіктерді (CRT) пайдалану қажет болды. Ұсынылған тарату құрылғысындағы фотоэлектрлік экран – оқшауланған рубидий кубтарынан жасалған мозаика болды. Бұл әлі күнге дейін қолданылып келе жатқан электрондық теледидардың алғашқы нұсқасы еді. Свинтон сөйлеген кезде басқалар катодтық сәулелі түтіктерді қабылдағыш ретінде пайдаланумен тәжірибе жасаған, бірақ технологияны таратушы ретінде пайдалану туралы ешкім естімеген. Оның толыққанды электрондық теледидар жүйесі туралы идеясын кейін Хьюго Гернсбек 1915 жылғы тамызда шыққан танымал «Electrical Experimenter» журналында «Кэмпбелл Свинтон электрондық сканерлеу жүйесі» деп атап, танымал етті. 1914 жылы ол жүйесін тағы да Рентген сәулесі қоғамына жасаған президенттік құттықтауында сипаттады, ал 1921 жылы оны егжей-тегжейлі сипаттаған кітап жарық көрді. Ол өзінің жүйесін жеті жылдан кейін 1928 жылғы маусымда шыққан «Modern Wireless» журналында «Катод сәулелері арқылы теледидар» деп сипаттады. «Әрине, уақыты мен қаржысы жететін адамдардың механикалық құрылғылардан бас тартып, еңбектерін, көбінесе, салмақсыз электрондардың қозғалысымен ғана шешілетін, көбірек перспективалы әдіске жұмсағандары абзал». 1926 жылғы қазанда Nature журналына жазған хатында Кэмпбелл Свинтон Г. М. Минчин мен Дж. Олар селенмен қапталған металл пластинаға сурет түсіріп, сол сәтте катод сәулесімен сканерлеу арқылы электр сигналын жасауға тырысты. Бұл тәжірибелер 1914 жылғы наурыздан бұрын, Минчин қайтыс болған кезде жүргізілді, бірақ кейіннен 1937 жылы екі түрлі команда қайталады: оның студенттері Х. Миллер мен Дж. EMI компаниясынан У. Стрейндж, сондай-ақ RCA компаниясынан Х. Йамс пен А. Роуз. Екі команда да бастапқы Кэмпбелл Свинтонның селенмен қапталған пластинасымен «өте әлсіз» суреттерді беруге қол жеткізді, бірақ металл пластина мырыш сульфидімен немесе селенидімен қапталғанда әлдеқайда жақсы суреттер алынды.