Кіріспе

Фил Спектордың музыкалық өндіріс формуласы. The Wall of Sound (сондай-ақ Spector Sound деп аталады) – американдық жазбалар продюсері Фил Спектордың 1960 жылдары Gold Star Studios-та инженер Ларри Левиннің және кейіннен "Wrecking Crew" деп аталған сессиялық музыканттар тобының көмегімен жасаған музыкалық өндіріс формуласы. Мақсаты – студиялық жазудың мүмкіндіктерін пайдаланып, сол дәуірдің радиолары мен джукбокстарда жақсы естілетін ерекше тығыз оркестрлік дыбыс жасау еді. Спектор 1964 жылы: «Мен дыбыс іздедім, егер материал аса жақсы болмаса, дыбыс жазбаны көтеріп тұратын болар еді. Бұл күшейту, күшейту мәселесі еді. Бәрі бір-біріне тігізгіш сияқты үйлеседі» деп түсіндірді. Бұл техниканың күрделілігі халық музыкасының дыбыс өндірісі саласында бұрын-соңды кездеспеген.

Шығу тегі

1950 жылдардың аяғында Спектор Brill Building әнші-күйшілері Джерри Лейбер және Майк Столлермен жұмыс істеді. Олар көптеген аспаптарды қолдану арқылы толығырақ дыбыс іздеді, бес электр гитарасы мен төрт соққы аспабын пайдаланды. Кейін бұл Спектордың "Дауыстың қабырғасы" (Wall of Sound) деп аталатын өзіндік стиліне айналды, Лейбер мен Столлер оны өздері жасаған жұмыстардан өте ерекше деп есептейді: "Фил бірінші болып бірнеше барабан жиынтығын, үш пианино және тағы басқаларын қолданды. Біз аспаптардың дыбыстарын анық естілетіндей етуге тырыстық, ал ол бәрін бір-бірімен араластырып, тұманды қылып берді. Оның көзқарасы мүлдем басқаша болды". Спектордың алғашқы туындысы – 1958 жылы өзі жазған "Don't You Worry My Little Pet" әні, оны Teddy Bears тобымен бірге орындады. Жазу үшін әннің демо-таспасын алып, студияның дыбыс жүйесі арқылы қайта ойнатып, үстіне тағы бір орындауды жазды. Нәтижесінде, дауыстар бір-біріне үйлеспей, шатасқан, анық естілмейтін дыбыс пайда болды. Спектор келесі бірнеше жылды осы ерекше жазба әдісін жетілдіруге арнады. 1960 жылдары Спектор көбінесе Лос-Анджелестегі Gold Star Studios студиясында жұмыс істеді, себебі онда ерекше эхо-камералар болды. Ол сондай-ақ Ларри Левин сияқты дыбыс инженерлерімен және кейін The Wrecking Crew деп танылған студиялық музыканттар тобымен жұмыс істеді.

Этимология

Эндрю Лоуг Олдхэм "Phil Spector's Wall of Sound" терминін 1964 жылы Righteous Brothers тобының "You've Lost That Lovin' Feelin'" синглінің жарнамасында қолданды. Бұл терминді алғаш рет джаз әртісі Стэн Кенттонның аспаптық шешіміне қатысты қолданған, ол көптеген мырыш аспаптарын пайдаланып, адам құлағын дірілдетіп, сезімталдыққа әсер ететін дыбыс жасаған.

Қабаттастыру

Процесс для большинства записей Спектора был почти одинаковым: Спектор начинал с репетиций с собранными музыкантами в течение нескольких часов перед записью. Фонограмму исполняли и записывали в монофоническом режиме; добавление бас-барабана в "Da Doo Ron Ron" было исключением из правила. Версия "Zip A Dee Doo Dah" в исполнении Bob B. Soxx & the Blue Jeans стала основой для будущей практики сведения Спектора и Левина, практически не отклоняясь от установленной формулы. Дэниел Лануа вспоминает ситуацию во время записи трека "Goodbye" из альбома Эммилу Харрис "Wrecking Ball": "Мы применили огромное сжатие к фортепиано и мандогитаре, и это превратилось в фантастический, звенящий гармонический инструмент. Мы почти получили старый спектровский звук 60-х, не за счет наложения дорожек, а за счет сильного сжатия того, что уже было между мелодическими событиями, происходящими между этими двумя инструментами". Тем не менее, наложение идентичных инструментальных партий оставалось неотъемлемой частью многих работ Спектора, как вспоминал сессионный музыкант Барни Кессел:

Все ранние записи в стиле "Wall of Sound" были сделаны на трехдорожечном магнитофоне Ampex 350. Левин объяснил, что во время сведения "я [записывал] одно и то же на двух из трех дорожек [машины Ampex] только для усиления звука, а затем стирал одну из них и заменял голосом. Консоль имела очень ограниченный эквалайзер для каждого входа. Это было все, в основном, с точки зрения эффектов, помимо двух эхо-камер, которые также были там, прямо за контрольной комнатой, конечно". Брайан Уилсон согласился, заявив: "Я смотрю на звук как на картину, у вас есть баланс, и баланс формируется в вашем сознании. Вы заканчиваете звук, понижаете его уровень, и вы отпечатываете картину своего баланса с помощью моно-сведения. Но в стерео вы оставляете это понижение уровня слушателю – его расположению динамиков и балансу динамиков. Мне просто кажется, что это неполно".

Дыбыстың ең жоғары мөлшері ретінде

Спектордың "дыбыс қабырғасы" әр секундты ең көп шумен толтырады деген пікір сын тұрғысынан жинақы түрде дұрыс емес айтылды. "Дыбыс қабырғасы" жетекші вокалды және үйлесімді, біріктірілген қосымша вокалдарды қамтитын стандартты поп-микстің, сондай-ақ регги мен фанк музыкасына тән кеңістікті микстермен салыстырылады. Музыка зерттеушісі Ричард Миддлтон былай деп жазды: "Бұл, мысалы, фанк пен реггидегі ашық кеңістіктермен және теңдес сызықтармен салыстырылуы мүмкін, бұл кеңістіктерге тыңдаушының өзін енгізіп, белсенді қатысуға шақыратын сияқты." Бұған қолдау ретінде Джефф Барри: "[Спектор] жетекші вокалды жасырып жіберді және ол оны істеуден тоқтамады. Егер сіз оның жазбаларын тізбектеп тыңдасаңыз, жетекші вокал одан сайын тереңге сіңеді және менің ойымша, ол "Бұл ән емес, тек солардың иықтарын тыңдаңыз. Маған көбірек музыканттар керек, бұл менің өнерім." дегісі келді." Көбірек ойланып қарағанда, "Дыбыс қабырғасы" вокалдың басты рөлде болуымен үйлесімді, тіпті оны қолдады. Мұндай шеберлік ақырында Спектордың жеке мақсатына қызмет етті. "The Righteous Brothers" тобының вокалдық шеберлігі оған "қауіпті және сәнді бас тіреуін" ұсынды, мысалы Бобби Хэтфилдтің "Unchained Melody" әнін орындауында.

Жалпылама термин ретінде

Автор Мэтью Баннистердің пікірінше, Спектордың «дыбыс қабырғасы» рок музыкасындағы әдеттегі «дыбыс қабырғасы» деп сипатталатынынан өзгеше. Баннистер 1980-жылдары «Джангл және дрон, сонымен қатар реверберация Спектордың «дыбыс қабырғасының» заманауи баламасын құрады – зор, керең, үңгірдей шу, көптеген инди-топтар қолданған құрал: Flying Nun, Sneaky Feelings-тен Straitjacket Fits-ке және JPS Experience-қа дейін». Ол 1960-жылдардағы психоделикалық және гараж рок, мысалы, The Byrds тобының «Eight Miles High» (1966) әнін, осы қозғалысқа басты музыкалық ықпал еткен фактор ретінде көрсетеді.

Фил Спектор

"Дыбыстың қабырғасы" Фил Спектордың жазбаларының негізі болып табылады. Кейбір жазбалар осы әдістің ең жақсы үлгісі саналады.

Басқалар

Сонни Боно Philles Records-тен жұмыстан босатылғаннан кейін Atlantic Records-ке қол қойды және Спектордың бірнеше әріптесін тартып, "I Got You Babe" (Billboard Hot 100 хит-парадында 1-орын) және "Baby Don't Go" (8-орын) әндерін жасады, екеуінде де Wall of Sound элементтері және басқа да әндерде қолданылды. Сол сияқты, Righteous Brothers 1966 жылы Спектормен қарым-қатынасын тоқтатып, Verve/MGM Records-пен келісімшарт жасағанда, "(You're My) Soul and Inspiration" әнін шығарды, оны Medley осы тәсілмен өндірді және Billboard Hot 100 хит-парадында 1-орынға ие болып, үш апта бойы сол деңгейде тұрды. Спектордың талантты командасынан тыс Wall of Sound тәсілін алғаш қабылдағандардың бірі британдық продюсер Джонни Франц болды, әсіресе Дасти Спрингфилд және The Walker Brothers тобымен жұмыс істегенде, "I Only Want to Be with You" және "You Don't Have to Say You Love Me" сияқты әндерде. Тағы бірі – Shadow Morton, оның Shangri-Las тобымен жасаған туындылары, соның ішінде "Leader of the Pack" әні АҚШ-та 1-орынға шықты. Билли Джоэлдің (Shangri-Las-тың "Remember (Walking in the Sand)" әніндегі пианист) айтуынша, Мортон Шығыс жағалауының Фил Спекторы болуға ниеттенген. Ал Арт Гарфункл оны Спектор өндірген "Let It Be" әнімен салыстырды. Спектордың Righteous Brothers тобымен жұмысы R&B тобы Checkmates, Ltd. әсер етті, олар "I Can Hear the Rain", "Please Don't Take My World Away" және "Walk in the Sunlight" сияқты әндерді жазды. Осындай тәжірибелердің нәтижесінде олардың менеджері Спекторды екінші альбомына, Love Is All We Have to Give, қатысуын қамтамасыз етуге тырысты. 1973 жылы британдық Wizzard тобы Wall of Sound-ты "See My Baby Jive", "Angel Fingers" және "I Wish It Could Be Christmas Everyday" атты үш хитінде қайта жаңғыртты. "See My Baby Jive" кейіннен ABBA-ның "Waterloo" әніне әсер етті. ABBA да осы техниканы "People Need Love" әнінен бастап, "Ring Ring", "Waterloo" және "Dancing Queen" сияқты әндерде толыққанды пайдаланды; "Ring Ring" жазбасын бастамас бұрын инженер Майкл Б. Третоу Ричард Уильямстың "Out of His Head: The Sound of Phil Spector" кітабын оқыды, бұл оны оркестрді имитациялау үшін топтың жазбаларына көптеген аспаптық овердабтарды қосуға шабыттандырды, бұл ABBA дыбысының маңызды бөлігіне айналды. Брюс Спрингстин де "Born to Run" альбомында Wall of Sound-ты қолданды, бастапқы әні E Street Band-тің қолдауымен жазылды. E Street Band осы әдістің белгілі шеберлеріне айналды, мысалы Ронни Спектордың Билли Джоэлдің "Say Goodbye to Hollywood" әнін орындауы (өзі Ронеттерге арналған құрмет ретінде жасалған). Джим Штайнман және Тод Рандгрен, Meat Loaf-тың "Bat Out of Hell" альбомының композиторы және продюсері, сәйкесінше Wall of Sound-ты пайдаланды. Штайнман әндерді Спектордың, сондай-ақ Вагнер мен Спрингстиннің (E Street Band-тің Рой Биттен мен Макс Вайнбергтің пианино мен барабанда орындауымен) туындыларына негіздеп жазды. Брайан Уилсон сияқты, Штайнман "Be My Baby" әнін тыңдағандағы сезімге арналған "гимндер жасағысы келді. Кейінірек Штайнман осындай аспаптарды басқа әндер үшін өзінің жеке туындыларында қолданды, мысалы Бонни Тайлердің "Total Eclipse of the Heart" (Спектордың стилінде жасалған), Air Supply ("Making Love Out of Nothing at All") және Селин Дионға ("It's All Coming Back to Me Now") дейінгі оның дискографиясы "балама дыбыс қабырғасы" деп сипатталды. Вагнериялық рок өзінің ерекшелігін Спектордың Wall of Sound және Ричард Вагнердің операларының үйлесімінен алады.