Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қандағы оттегінің төмендеуі
Decreased oxygen in the blood
Цианоз – капиллярлық төсектегі қызыл қан жасушаларындағы гемоглобинмен байланысқан оттегі мөлшерінің азаюы салдарынан дене тіндерінің түсінің көкшіл-қызғылт түске өзгеруі. Цианоз көбінесе жұқа тері жамылған дене тіндерінде, соның ішінде шырышты қабықтарда, еріндерде, тырнақ ортасында және құлақ жапырақшаларында байқалады. Цианозды анықтау үшін дұрыс физикалық тексеру және науқастың анамнезін алу өте маңызды. Цианозды емдеу негізгі себепке бағытталған, себебі цианоз – ауру емес, ол симптом. Бұл жүрек-өкпе жүйесінің мәселесін көрсетеді. Орталық цианоздың себептері төменде талқыланады.
Cyanosis is the change of body tissue color to a bluish purple hue, as a result of decrease in the amount of oxygen bound to the hemoglobin in the red blood cells of the capillary bed. Cyanosis is apparent usually in the body tissues covered with thin skin, including the mucous membranes, lips, nail beds, and ear lobes. Appropriate physical examination and history taking is a crucial part to diagnose cyanosis. Management of cyanosis involves treating the main cause, as cyanosis isn’t a disease, it is a symptom. This indicates a cardiopulmonary condition. Causes of central cyanosis are discussed below.
Перифериялық цианоз
Перифериялық цианоз перифериялық қан айналымының веналық бөлігінде дезоксигемоглобин концентрациясының артуынан пайда болады. Яғни, цианоз дезоксигемоглобин концентрациясына тікелей байланысты. Ауыр анемиясы бар пациенттерде дезоксигемоглобин концентрациясы қалыптыдан жоғары болса да, қалыпты түспен көрінуі мүмкін. Ал қан клеткаларының саны артық (мысалы, полицитемия вера) болған пациенттерде дезоксигемоглобин концентрациясы төмен болған кезде де цианоз байқалуы мүмкін.
Peripheral cyanosis happens when there is increased concentration of deoxyhemoglobin on the venous side of the peripheral circulation. In other words, cyanosis is dependent on the concentration of deoxyhemoglobin. Patients with severe anemia may appear normal despite higher than normal concentrations of deoxyhemoglobin. While patients with increased amounts of red blood cells (e. g., polycythemia vera) can appear cyanotic even with lower concentrations of deoxyhemoglobin.
Орталық цианоз
Орталық цианоз көбінесе қан айналымы немесе тыныс алу мәселесіне байланысты, бұл өкпеде қанның жеткілікті түрде тотығуына кедерес келтіреді. Бұл артериялық оттегімен қанығу деңгейі 85% немесе 75% төмен түскенде дамиды. Кедергілі ұйқы апноэсі. Аяқ-қолдарға жететін қан оттегіге тоқ емес, ал тері арқылы қарағанда факторлардың жиынтығы көк түс пайда болуына әкелуі мүмкін. Орталық цианозға себеп болатын барлық факторлар перифериялық белгілердің пайда болуына да себеп болуы мүмкін, бірақ перифериялық цианоз жүрек немесе өкпе жеткіліксіздігі болмаған жағдайда да байқалуы мүмкін. Өкпе қысымы аорта қысымынан асып кеткенде, шунттың кері ағысы (оңнан солға шунт) пайда болады. Маңыздысы, лайлы қабықшалар перифериялық цианозда қызғылт түсті болады, ал орталық цианозда цианоздық болады. Егер метемоглобин деңгейі метемоглобинемияны көрсетсе, бірінші кезектегі емдеу – метилен көк түсті енгізу. Д-р Кристен Лундсгардтың пікірінше, цианозды алғаш рет 1749 жылы француз дәрігері Жан Батист де Сенак сипаттаған. Де Сенак мәйітте жасалған зерттеулер нәтижесінде цианоздың артериялық және веналық қан айналымының араласуына әкелетін жүрек ақауынан туындайтынын қорытындылады. Бірақ 1919 жылға дейін ғана Д-р Лундсгард цианозға себеп бола алатын дезоксигемоглобиннің (8% көлемдік пайыз) концентрациясын анықтады.
Central cyanosis is often due to a circulatory or ventilatory problem that leads to poor blood oxygenation in the lungs. It develops when arterial oxygen saturation drops below 85% or 75%. Obstructive sleep apnea The blood reaching the extremities is not oxygen rich and when viewed through the skin a combination of factors can lead to the appearance of a blue color. All factors contributing to central cyanosis can also cause peripheral symptoms to appear, but peripheral cyanosis can be observed in the absence of heart or lung failures. As soon as pulmonary pressure exceeds aortic pressure, shunt reversal (right to left shunt) occurs. Of note, mucous membranes remain pink in peripheral cyanosis as compared to central cyanosis where the mucous membranes are cyanotic. If the methemoglobin levels are positive for methemoglobinemia, first line treatment is to administer methylene blue. It is postulated by Dr. Christen Lundsgaard that cyanosis was first described in 1749 by Jean Baptiste de Sénac, a French physician who served King Louis XV. De Sénac concluded from an autopsy that cyanosis was caused by a heart defect that led to the mixture of arterial and venous blood circulation. But it was not until 1919, when Dr. Lundsgaard was able to derive the concentration of deoxyhemoglobin (8 volumes per cent) that could cause cyanosis.