Ганс Макарт: Австриялық суретші, дизайнер және декоратор
Hans Makart
Ганс Макарт (1840-1884) – австриялық суретші, тарихшы, дизайнер. Оның өнері Австрия-Мажарстан, Германиядағы көркем өнерге үлкен әсер етті. Сурет академиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австриялық академиялық тарих суретшісі, дизайнер және декоратор (1840-1884)
Austrian academic history painter, designer, and decorator (1840 1884)
Ханс Макарт (28 мамыр 1840 – 3 қазан 1884) – 19 ғасырдың австриялық академиялық тарих суретшісі, дизайнер және декораторы. Макарт – өнімді суретші, оның идеялары Австрия-Венгрия, Германия және одан тыс елдерде бейнелеу өнерінің дамуына маңызды әсер етті.
Hans Makart (28 May 1840 – 3 October 1884) was a 19th century Austrian academic history painter, designer, and decorator. Makart was a prolific painter whose ideas significantly influenced the development of visual art in Austria Hungary, Germany, and beyond.
Өмір
Макарт Мирабелль сарайындағы камерагердің ұлы, Моцарттың туған қаласы Зальцбургтің ханшайым-архиепископтарының бұрынғы резиденциясында дүниеге келген. Алғашқыда ол 1850 және 1851 жылдар аралығында Иоганн Фишбахтан Вена академиясында сурет салуды оқыды. Академияда неміс өнері классицизмнің билігінде болды, ол толығымен интеллектуалды және академиялық болды – нақты және дәл сурет салу, мүсіндік модельдеу және бейнелеу ғылымы ең жоғары бағаланды. Кедей суретші болғанымен, түстерге құштарлығы мен сезімтал махаббаты бар Макарт, суретшілік мектептің қалыпты сабақтарынан шығуға асықты. Оның нұсқаушылары оны барлық дағдысынан айырып, Вена академиясын тастауға мәжбүр етті. Ол Мюнхенге барып, екі жыл жеке оқығаннан кейін Карл Теодор фон Пилотидің назарын аударды. Оның жетекшілігімен 1861 және 1865 жылдар аралығында өзінің сурет салу стилін дамытты. Осы жылдары Макарт оқуын жалғастыру үшін Лондонға, Парижге және Римге сапарлады. Пилоти басшылығымен салған алғашқы картинасы, түрмедегі Лавуазье, ұялшақ және консервативті деп есептелсе де, түстер сезімімен назар аударды. Келесі туындысында, «Рыцарь және су нимфаларында» ол алғаш рет декоративтік қасиеттерін көрсетті, кейін жұмысында барлық басқасын құрбан етті. Оның атағы келесі жылы «Заманауи Аморетти» және «Флоренциядағы оба» атты екі жұмысымен бекітілді. Оның «Ромео мен Джульетта» картинасын Австрия императоры көп ұзамай Вена мұражайына сатып алды, ал Макартты аристократия Венаға шақырды. Ханзада фон Хоэнлоге Макартқа Gusshausstraße 25 мекенжайындағы ескі қорыту зауытын студия ретінде пайдалануға рұхсат берді. Ол оны бірте-бірте мүсіндер, гүлдер, музыкалық аспаптар, реквизиттер мен зергерлік бұйымдармен толықтырып, керемет орынға айналдырды, оларды әсіресе әйелдердің портреттері үшін классикалық тұрғыда қолданды. Соңында оның студиясы салонға ұқсап, Венадағы әлеуметтік кездесу ортасына айналды. Косима Вагнер оны «декоративтік сұлулықтың ғажайыбы, керемет қойма» деп сипаттады. Оның сәнді студиясы жоғарғы орта таптың көптеген қонақ бөлмелеріне үлгі болды. Макарт ательесінің бай, жартылай қоғамдық кеңістіктері суретші мен оның көрермендері арасындағы үнемі кездесу орыны болды. Макарт қоғамның әртүрлі деңгейлері арасындағы делдал болды: ол ақсүйектер мен буржуазияның бір-бірімен кездесіп, шеберді өзара құрметтейтін әлеуметтік екіұшты сфераны құрды және аристократия әлемінен алынған тарихи үлгілер арқылы буржуазияның өркендеген өзін-өзі тануын эстетикалық етті. Осылайша Макарт сияқты суретші жоғары қоғам оның бейнесін қалыптастырғандай өмір сүрді. Макарт 1870 жылдары қызу белсенділік кезеңінен өткен Венаның көркем өмірінің танылған көшбасшысы болды. Бұл қызметтің басты нәтижесі – Рингштрасседегі сәнді безендірілген қоғамдық ғимараттар. Ол сурет салумен ғана айналыспай, сонымен қатар интерьер дизайнері, костюм дизайнері, жиһаз дизайнері және декоратор болды, оның жұмысы сол дәуірдің көптеген қоғамдық кеңістіктерін безендірді. Оның еңбегі «Макарт стилі» терминін тудырды, ол осы дәуірді толық сипаттады. 1879 жылы Макарт императорлық жұп Франц Иосиф I мен оның әйелі Баварияның Елизаветасының күміс тойын мерекелеу үшін ұйымдастырылған шеруді жобалады. Ол костюмдерді, көркемдік безендіруді және жеңіс көліктерін жеке өзі жобалады. Бұл «Макарт шеруі» деп аталды, Вена тұрғындарына тарихи киім киіп, бірнеше сағатқа өткенге оралу мүмкіндігін берді. Шерудің алдында Макарт ақ атта отырып жетекшілік еткен суретшілер арбасы тұрды. Оның фестивальдері Венада 1960 жылға дейін жалғасқан институтқа айналды. Бірінші шеру өткен жылы Макарт Вена академиясының профессоры болды. Макарттың «Карл V-нің Антверпенге кіруі» картинасы кейбір дау-дамайларға себеп болды, өйткені Карл V жалаңаш қыздармен қоршалған процессияда келген (осындай салыстырмалы түрде заманауи сахнаға жалаңаштарды қосу қорлау деп саналды). АҚШ-та картина Энтони Комстоктың тыйым салуына түсті, бұл Макарттың сол жердегі атағын қамтамасыз етті. Америка жұртшылығы бірден Комстоктың не қудалап жатқанын көргісі келді, сондықтан ол дұрыс немесе қате әрекет етіп жатқанын анықтауға тырысты. 1882 жылы император Франц Иосиф I өзінің императрицасы үшін Лайнцте (Венаға жақын) Вилла Герместі салдыруға бұйрық берді және жатын бөлмесін безендіруге Шекспирдің «Жазғы түнгі арманынан» шабыттандырды. Макарт оған арман әлемін бейнелейтін үлкен картина (1882) жасады, ол бүгінге дейін сақталған. Өкінішке орай, оның дизайны 1884 жылы ерте қайтыс болғаннан кейін ешқашан іске аспады. Оның антикалық заттар мен өнер жинағы 1083 данадан тұрады және өнер сатушысы H. O. Miethke аукционына қойылды. Зальцбургтың Макарт алаңы, немесе Макартплац, суретшінің құрметіне аталды.
Makart was the son of a chamberlain at the Mirabell Palace, born in the former residence of the prince archbishops of Salzburg, the city in which Mozart had been born. Initially, he received his training in painting at the Vienna Academy between 1850 and 1851 from Johann Fischbach. While in the Academy, German art was under the rule of a classicism, which was entirely intellectual and academic—clear and precise drawing, sculpturesque modelling, and pictorial erudition were esteemed above all. Makart, who was a poor draughtsman, but who had a passionate and sensual love of color, was impatient to escape the routine of art school drawing. For his fortune, he was found by his instructors to be devoid of all talent and forced to leave the Vienna Academy. He went to Munich, and after two years of independent study attracted the attention of Karl Theodor von Piloty, under whose guidance, between 1861 and 1865 he developed his painting style. During these years, Makart also travelled to London, Paris and Rome to further his studies. The first picture he painted under Piloty, Lavoisier in Prison, though it was considered timid and conventional, attracted attention by its sense of color. In his next work, The Knight and the Water Nymphs, he first displayed the decorative qualities to which he afterwards sacrificed everything else in his work. His fame became established in the next year, with two works, Modern Amoretti and The Plague in Florence. His painting Romeo and Juliet was soon after bought by the Austrian emperor for the Vienna Museum, and Makart was invited to come to Vienna by the aristocracy. The prince Von Hohenlohe provided Makart with an old foundry at the Gusshausstraße 25 to use as a studio. He gradually turned it into an impressive place full of sculptures, flowers, musical instruments, requisites and jewellery that he used to create classical settings for his portraits, mainly of women. Eventually his studio looked like a salon and became a social meeting point in Vienna. Cosima Wagner described it as a "wonder of decorative beauty, a sublime lumber room". His luxurious studio served as a model for a great many upper middle class living rooms. The opulent, semi public spaces of the Makart atelier were the scene of a recurring rendezvous between the artist and his public. Makart became the mediator between different levels of society: he created a socially ambiguous sphere in which nobility and bourgeoisie could encounter one another in mutual veneration of the master, and aestheticized the burgeoning self awareness of the bourgeoisie by means of historical models drawn from the world of the aristocracy. In this way, an artist like Makart lived out the image that high society had created of him. Makart became the acknowledged leader of the artistic life of Vienna, which in the 1870s passed through a period of feverish activity. A chief result of this activity are the sumptuously decorated public buildings of the Ringstraße. He not only practised painting, but was also an interior designer, costume designer, furniture designer, and decorator, and his work decorated most of the public spaces of the era. His work engendered the term "Makartstil", or "Makart style", which completely characterized the era. In 1879, Makart designed a pageant organised to celebrate the Silver Wedding Anniversary of the Imperial couple, emperor Franz Joseph I and his wife Elisabeth of Bavaria —he designed, single handedly, the costumes, scenic setting, and triumphal cars. This became known as the "Makart parade", and gave the people of Vienna the chance to dress up in historical costumes and be transported back into the past for a few hours. At the head of the parade was a float for artists, led by Makart on a white horse. His festivals became an institution in Vienna which lasted up until the 1960s. In the same year of the first parade, Makart became a Professor at the Vienna Academy. Makart's painting The Entry of Charles V into Antwerp caused some controversy, because Charles V was depicted arriving in a procession surrounded by nude virgins (it was considered offensive to include nudes in such a relatively modern scene). In the United States, the painting fell under the proscription of Anthony Comstock, which secured Makart's fame there. The American public desired at once to see what Comstock was persecuting, so they could tell whether he was acting correctly or in error. In 1882, emperor Franz Joseph I ordered the building of the Villa Hermes at Lainz (near Vienna) for his empress and specified the bedroom decoration to be inspired from Shakespeare's Midsummer Night's Dream. Makart designed for him a dreamworld decoration as a large painting (1882) that is still extant. Unfortunately his design was never executed after his early death in 1884. His collection of antiques and art consisted of 1083 pieces and was put up for auction by art dealer H. O. Miethke. Salzburg's Makart Square, or Makartplatz, was named after the painter.
Өнер
Венадағы бір дәуірдің мәдениетін анықтаған "Макарт стилі" – оған дейін-ақ көрмеген, және бүгінге дейін қайталанбаған эстетикалық ерекшелік. "Түстердің жұмаласы" деп аталған ол, суреттерін жарқын түстермен және ағылшын пішіндермен салды, мұнда туындының дизайны мен эстетикасы бәрінен жоғары тұрды. Ол бояуларына асфальт қосып, осының салдарынан жылдар өте келе суреттерінің кейбіреулері нашарлаған. Суреттері көбінесе ірі масштабты және тарихи мотивтердің театрландырылған қойылымдары болды. "Папа сайлауы" сияқты туындылар Макарттың драманы беру үшін батыл түрлермен түс қолдану шеберлігін, сондай-ақ оның кейінірек дамыған виртуоздық сурет салу дағдысын көрсетеді. Макарт барлық көркем өнердің өзара әрекеттесуіне және 19 ғасырдағы өнер туралы пікірталасқа үстемдік еткен "жалпы өнер туындысы" идеясын іске асыруға қызығушылық танытты. Ол өзі ұйымдастырған әсем мерекелерде осы идеалды жүзеге асырды. 1879 жылғы Макарт шеруі – осы күш-жігердің шыңы болды. Макарт композитор Рихард Вагнердің досы болды, және екеуі әртүрлі өнер салаларында бірдей ұғымдар мен стильдік тенденцияларды дамытқан деуге болады: тарих және мифология мотивтерін эстетизм аясында ендіруге деген ұмтылыс, олардың туындыларын тарихи сахналық қойылымдарға айналдырды. Макарттың туындылары, сол кездегі басқа академиялық суретшілердің туындылары сияқты, Катерина Карнаро, Диананың аң аулауы, V Карлдың Антверпенге кіруі, Аббуданция, Көктем, Жаз, Клеопатраның өлімі, Бес сезім және Бахус пен Ариадна сияқты аллегориялық және тарихи суреттерден тұрады. Ол француз Уильям Адольф Бугероның австриялық қарсыласы саналды. Австрияда оның ең жақын бәсекелесі Ханс Канон болды, ал ол Италияға бірге саяхаттаған мүсінші Виктор Тильгнермен байланысты болды.
The "Makartstil", which determined the culture of an entire era in Vienna, was an aestheticism the likes of which hadn't been seen before him and has not been replicated to this day. Called the "magician of colors", he painted in brilliant colors and fluid forms, which placed the design and the aesthetic of the work before all else. Often to heighten the strength of his colors he introduced asphalt into his paint, which has led to some deterioration in his paintings over the years. The paintings were usually large scale and theatrical productions of historical motifs. Works such as The Papal Election reveal Makart's skill in the bold use of color to convey drama as well as his later developed virtuoso draughtsmanship. Makart was deeply interested in the interaction of all the visual arts and thus in the implementation of the idea of the "total work of art" which dominated discussions on the arts in the 19th century. This was the ideal which he realised in magnificent festivities which he organised and centred on himself. The 1879 Makart parade was the culmination of these endeavors. Makart was also a friend of the composer Richard Wagner, and it can be argued that the two developed the same concepts and stylistic tendencies in their differing art forms: a concern for embedding motifs of history and mythology in a framework of aestheticism, making their respective works historical pageants. Makart's work, like those of other academic artists of the time, consisted of allegorical painting and history painting as seen in Catherina Carnaro, Dianas Hunt, The Entry of Charles V into Antwerp, Abundantia , Spring, Summer, The Death of Cleopatra, The Five Senses, and Bacchus and Ariadne. He was considered the Austrian rival to the French William Adolphe Bouguereau. Within Austria, his nearest competitor was considered to be Hans Canon, and he was associated with the sculptor Viktor Tilgner, who travelled with him to Italy.
Ықпал
Макарттың академиялық өнерге және сол кездегі Венаның жоғары мәдениетіне айқын әсерінен өзге, ол одан кейін келген көптеген суретшілер мен безендірушілерге де ықпал етті, оның ішінде стиліне қарсы шыққандар да болды – ең белгілісі Густав Климт, ол оны құдай санаған. Климттің ерте шығармашылық стилі тарихилыққа негізделген және Макарттың картиналарымен айқын ұқсастықтары бар. Климт қатысқан Австрия модернінің – Сецессияның бүкіл сәндік бағыты Макарттың өнердегі сәндік аспектілерін алға шығарған ортада қалыптасты. Сондай-ақ, кейбіреулер модерн өнеріндегі жыныстық символизмнің басымдылығы Макарттың көптеген картиналарындағы сезімталдықтан туындағанын айтады.
Aside from his clear influence on the academic art and high culture of Vienna at the time, Makart also influenced a range of painters and decorators who followed him, including many who rebelled against his style—the most notable being Gustav Klimt, who is said to have idolized him. Klimt's early style is based in historicism and has clear similarities to Makart's paintings. The entire decorative focus of the Secession, the Austrian Art Nouveau of which Klimt was a part, arose in an environment in which Makart had put the decorative aspects of art in the forefront. Some have also suggested that primacy of sexual symbolism in Art Nouveau artworks were influenced by the sensuality in many of Makart's paintings.