Кіріспе

Австриялық символист суретші (1862–1918)

Густав Климт (14 шілде 1862 – 6 ақпан 1918) – австриялық символист суретші және Вена сецессиясы қозғалысының ең көрнекті мүшелерінің бірі. Климт суреттерімен, фрескаларымен, эскиздерімен және басқа да декоративтік өнер туындыларымен танымал. Климттің негізгі тақырыбы әйел денесі болды, ал оның туындылары ашық эротизммен сипатталады. Оның аллегориялар мен портреттерді қамтитын бейнелеу өнерінің ішінде пейзаждар да бар. Вена сецессиясының суретшілері арасында Климтке жапон өнері мен оның әдістері ең көп әсер еткен. Мансабының басында ол архитектуралық безендірулерді дәстүрлі стильде табысты суреттеген. Жеке стильді дамыта бастағанда, оның туындылары 1900 жыл шамасында Вена университетінің Үлкен залының төбесі үшін аяқтаған суреттері порнографиялық деп сынға ұшырағанда дауға себеп болды. Одан кейін ол қоғамдық тапсырыстарды қабылдаудан бас тартты, бірақ көптеген алтын жапырақтары бар "алтын дәуірінің" суреттерімен жаңа жетістіктерге қол жеткізді. Климттің еңбегі оның жас әріптесі Эгон Шилеге зор әсер етті. 1990 жылдардан бері ол аукциондарда ең жоғары бағаға сатылатын суретшілердің біріне айналды.

Ерте өмір

Густав Климт Австрия империясының Вена маңындағы Баумгартен қаласында жеті баланың екіншісі ретінде дүниеге келді – үш ұл мен төрт қыз. Оның анасы, Анна Климт (қыздығында Финстер), музыкалық орындаушы болу арманынан айырылған. Әкесі, Эрнст Климт-аға, бұрын Богемиядан келген, алтынмен әшекейлеуші болған. Олардың үш ұлының үшеуі де ерте жасынан өнерге бейімділік танытқан. Климттің кіші ағалары – Эрнст Климт және Георг Климт. Климт 1876 жылдан 1883 жылға дейін архитектуралық суреттерді оқыған Вена қолданбалы өнер және қолөнер мектебінде, қазіргі Вена қолданбалы өнер университетінде оқыған кезде кедейлікте өмір сүрді. Ол сол кездегі Венаның ең танымал тарих суретшісі Ханс Макартты өте құрметтеген. Климт консервативті білім беру принциптерін оңай қабылдады; оның ерте туындыларын академиялық стильде деп санауға болады. 1877 жылы оның ағасы Эрнст, әкесі сияқты, гравер болып мектепке түсті. Екі аға мен олардың досы Франц Мацш бірге жұмыс істей бастады және 1880 жылға қарай "Суретшілер компаниясы" деп аталатын команда ретінде көптеген тапсырмалар алды. Олар сондай-ақ өздерінің ұстазына Венадағы Күнтас мұражайындағы қабырға суреттерін салуға көмектесті. Климт өзінің кәсіби мансабын Рингштрасседегі ірі қоғамдық ғимараттардың ішкі қабырғаларын және төбелерін суреттеп бастады, соның ішінде "Аллегориялар мен эмблемалар" сериясы үлкен жетістікке ие болды. 1888 жылы Климт Австрия императоры Франц Иосиф I-ден Венадағы Бургтеатрдың қабырғалық суреттеріне қосқан үлесі үшін Алтын Еңбек орденін алды. Ол сондай-ақ Мюнхен және Вена университеттерінің құрметті мүшесі атанды. 1892 жылы Климттің әкесі мен ағасы Эрнст екеуі де қайтыс болды, сондықтан ол әкесі мен ағасының отбасыларын қаржылық тұрғыдан қамтамасыз етуге міндетті болды. Бұл қайғылы оқиғалар оның көркемдік көзқарасына да әсер етті және ол жақын арада жаңа жеке стильге көшуге ұмтылды. XIX ғасырдың соңындағы оның стилінің ерекшелігі – кейбір туындыларындағы символдық бейне ретінде "Жалаңаш шындық" (Nuda Veritas) суретінің болуы, соның ішінде "Ежелгі Грекия мен Египет" (1891), "Палас Афина" (1898) және "Жалаңаш шындық" (1899). Тарихшылар Климт "Жалаңаш шындық" арқылы Габсбургтердің саясатын және сол кездегі саяси және әлеуметтік мәселелерді елемейтін австриялық қоғамды сынады деп санайды. 1890 жылдардың басында Климт өмірінің соңына дейін серігі болған австриялық сәнгер Эмили Луиза Флёгемен (онының қарындасының күйеуінің сіңлісі) танысты. Оның "Жұбыну" (1907-08) картинасы Климттің 1902 жылғы толық бой суретінен бес жыл кейін салынған ғашықтардың бейнесі деп есептеледі. Ол оның жұмыстарына үлгі болған көптеген костюмдерді жасады. Осы кезеңде Климт кем дегенде он төрт баланың әкесі болды.