Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австрия драматургі, суретші және жазушы (1886–1980)
Austrian dramatic, painter and writer (1886–1980)
Оскар Кокошка (1 наурыз 1886 – 22 ақпан 1980) – австриялық суретші, ақын, драматург және педагог. Ол интенсивті экспрессионистік портреттері мен пейзаждарымен, сондай-ақ Вена экспрессионистік қозғалысына ықпал еткен көру туралы теорияларымен әйгілі.
Oskar Kokoschka (1 March 1886 – 22 February 1980) was an Austrian artist, poet, playwright, and teacher best known for his intense expressionistic portraits and landscapes, as well as his theories on vision that influenced the Viennese Expressionist movement.
Ерте өмір
Чех алтын шебері Густав Йозеф Кокошка мен Мария Романа Кокошканың (қыз есімі Лойдл) екінші баласы Оскар Кокошка Пёхларн қаласында дүниеге келді. Оның 1889 жылы туған Берта деген қарындасы, 1892 жылы туған Бохуслав деген інісі және нәресте кезінде қайтыс болған ағасы болды. Анасы оны дүниеге әкелгеннен кейін көп ұзамай Пёхларнда өрт шыққандығы туралы әңгіме оны ырымдарға сенуге итермеледі. Отбасының өмірі оңай болған жоқ, көбінесе әкесінің қаржылық тұрақтылығының болмауынан. Олар қаланың гүлденген орталығынан алыстаған сайын үнемі кішірек пәтерлерге көшіп отырды. Әкесінің лайықты емес екеніне көз жеткізген Кокошка анасына жақындады және қаржылық тәуелсіздікке ие болғаннан кейін отбасын күтіп-бағуға көмектесті, өзін жанұяның басшысы деп санады. Кокошка 1897 жылы Realschule мектебіне түсті, ол орта білім беретін мекеме, онда ғылым және тіл сияқты қазіргі заманғы пәндерді оқытуға баса назар аударылды. Химия саласында формалды білімін жалғастыруға ниеттенгенімен, Кокошка мұндай пәндерге қызығушылық танытпады, себебі ол тек суретте ғана көзге түсті және сабақтарда уақытының көп бөлігін классикалық әдебиеттерді оқып өткізді. Кокошканың көптеген француз және неміс құрбылары сияқты, ол Еуропа бойынша этнографиялық көрмелерде ұсынылған қарапайым және экзотикалық өнерге қызығушылық танытты.
The second child of Gustav Josef Kokoschka, a Czech goldsmith, and Maria Romana Kokoschka (née Loidl), Oskar Kokoschka was born in Pöchlarn. He had a sister, Berta, born in 1889; a brother, Bohuslav, born in 1892; and an elder brother who died in infancy. Oskar had a strong belief in omens, spurred by a story of a fire breaking out in Pöchlarn shortly after his mother gave birth to him. The family's life was not easy, largely due to a lack of financial stability of his father. They constantly moved into smaller flats, farther and farther from the thriving centre of the town. Concluding that his father was inadequate, Kokoschka drew closer to his mother; and seeing himself as the head of the household, he continued to support his family when he gained financial independence. Kokoschka entered a Realschule in 1897, a type of secondary school, where emphasis was placed on the study of modern subjects such as the sciences and language. Despite his intent of continuing a formal education in chemistry, Kokoschka was not interested in such subjects, as he only excelled in art, and spent most of his time reading classic literature during his lessons. Like many of Kokoschka's French and German contemporaries, he was interested in the primitive and exotic art featured in the ethnographical exhibits around Europe.
Білім
Кокошканың бір мұғалімі оның кейбір суреттеріне тәнті болғаннан кейін, оған көркем өнер саласында мансап қууды ұсынды. Оның ерте мансабы австриялық мәшһүрлердің портреттерімен ерекшеленді, олар шаршаңқы-жанды стильде салынған. Көркемдік білімін жетілдірген соң, Кокошка өмірінің көп бөлігін өнерге оқытуға, сондай-ақ өз ұстаздық көзқарастары мен тәжірибесін баяндайтын мақалалар мен сөздер жазуға арнады. 17 ғасырдың чех гуманисті және білім реформаторы Ян Амос Коменский, Кокошканың білім беруге қатысты көзқарасының негізгі ықпалы болды. Коменскийдің теорияларынан Кокошка оқушылардың ой-өрісін дамыту үшін бес сезімін пайдаланудан ең көп пайда көретініне сенді. Кокошка 1911 жылдан 1913 жылға дейін Венада, ал 1919 жылдан 1923 жылға дейін Дрезденде сабақ берді. Оның педагогтық еңбегі түрлі басылымдарда жарияланғанмен, көбінесе оның сыныптағы әдістерінен гөрі, өзінің өнерінде бейнеленген тұлғасына назар аударды. Кокошка өнер біліміндегі дәстүрлі құрылымдалған әдістемелер мен теорияларды қабылдамай, оның орнына мифологиялық сюжеттер мен күшті эмоцияларға толы әңгімелер арқылы оқытты. Өзінің өнерін талқылағанда Кокошка, шабыттың көзі – ол замандас айналасымен байланыс жасай отырып, күнделікті бақылаулардан жинаған оптикалық тұрғыдан алған әсерлер екенін айтты. Кокошканың осы ынталандырулардың ішкі қиялында қалай көрініс тапқанын мойындауы, оптикалық көрініске емес, санастың тереңінен туған туындыларға әкелді. Сонымен қатар, Кокошка көрерменге бейнені өз санасының шеңберіндегі сезіміне қарай түсіндіру міндетін жүктеді. Бұл тұжырым, Василий Кандинскийдің өнердегі руханият туралы теориясымен үндес келіп, өнер тарихшыларының Вена экспрессионизмін түсінуіне негіз болды.
One of Kokoschka's teachers suggested he pursue a career in the fine arts after being impressed by some of his drawings. His early career was marked by portraits of Viennese celebrities, painted in a nervously animated style. Following his own artistic training, Kokoschka dedicated years of his life thereafter teaching art and writing articles and speeches documenting his views and practices as an educator. 17th century Czech humanist and education reformer, Jan Amos Comenius, was Kokoschka’s primary influence in terms of how to approach education. From Comenius’s theories, Kokoschka adopted the belief that students benefit most from using their five senses to facilitate reasoning. Kokoschka taught in Vienna from 1911 to 1913 and then again in Dresden from 1919 to 1923. While his efforts as a teacher were noted in various publications, they generally focused on his personality captured within his own art rather than his classroom practices. Kokoschka neglected the conventional structured methodologies and theories assumed by art educators, and instead taught through storytelling infused with mythological themes and dramatic emotion. In considering his own art, Kokoschka expressed that inspiration stemmed from daily observations that he collected optically while engaging with his contemporary surroundings. Kokoschka’s ability to acknowledge how these stimulations manifested within his inner imagination resulted in works that draw upon the subconscious rather than optical vision. Further, Kokoschka granted the viewer with the task of interpreting the image based upon how they experience the vision within their own realm of consciousness. This concept, in congruency with Wassily Kandinsky’s theory pertaining to spirituality in art, has become the basis for which art historians understand Viennese Expressionism.
Веналық авангард
1908 жылы Кокошкаға алғашқы Вена көрмесіне жұмыстарын ұсыну мүмкіндігі туды. Өзінің өмірбаянында Кокошка поэманың пайда болу тарихын түсіндірді, ол жас студент кезінде швед сыныптасы Лилитке ғашық болған жеке тәжірибесіне негізделген. "Die träumenden Knaben" кіріспе беттерден, екі кішкентай қара-ақ литографиядан және әр суреттің жанында тік бағанамен орналасқан сегіз үлкен түсті литографиядан тұрады. Орта ғасырлық өнердегі композициялардың ықпалымен Кокошка әр суретте бірнеше сәтті бір уақытта бейнеледі. Кокошка сондай-ақ дәстүрлі еуропалық халық өнерінің батыл сызықтары мен экспрессивті түстерін қабылдап, оларды Югендстильдің стильдік әшекейлерімен және екі өлшемді бейнелерімен үйлестірді. "Дас Мейнен Ли и ич" ("Ли және мен қыз") деп аталатын соңғы бетте бельгиялық мүсінші Жорж Минне стилінде жас жігіт (Кокошка) пен қыздың (Лилит) тік бұрышты пішіндері бейнеленген. Бұл туындыны Кокошка бұрынғы ұстазы Густав Климтке арнады. Кокошка өмірінің соңына дейін Альма Малерге ғашық болды, ал оның ең танымал туындыларының бірі – "Желдің күйреуі" ("Тұман"; 1913) олардың қарым-қатынасын көрсетеді. Кокошка осы шедеврді суретке түсірген кезде ақын Георг Тракл студияға келді. Кокошканың "Аллос Макар" поэмасы осы қарым-қатынастан шабыттанды.
In 1908 Kokoschka was offered the opportunity of submitting works to the first Vienna Kunstschau. In his autobiography, Kokoschka explained the origins of the poem, which follow his personal experience as a young student who was in love with his Swedish classmate, Lilith. Die träumenden Knaben consists of introductory pages with two small black and white lithographs, in addition to eight larger color lithographs with a vertical column of text positioned beside each image. Influenced by the compositions found in medieval art, Kokoschka depicted various moments in time simultaneously within each individual image. Kokoschka also adopted the bold lines and expressive colors of traditional European folk art and juxtaposed them with the stylized ornamentation and two dimensional bodies of Jugendstil. The final page, titled Das Mädchen Li und ich (the Girl Li and I), features the angular forms of the young boy (Kokoschka) and girl (Lilith), taking on the style of the Belgian sculptor George Minne. This work, which Kokoschka dedicated to his former teacher Gustav Klimt, demonstrates the transition from Jugendstil to Expressionism. Kokoschka continued to love Alma Mahler his entire life, and one of his most acclaimed works, The Bride of the Wind (The Tempest; 1913), is expressive of their relationship. The poet Georg Trakl visited the studio while Kokoschka was painting this masterpiece. Kokoschka's poem Allos Makar was inspired by this relationship.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста Австрия армиясының атты әскеріне ерікті болып кешті. 1915 жылы ауыр жарақат алды. Ауруханада дәрігерлер оның психикалық жағдайы тұрақсыз деп шешті. Дегенмен, ол суретшілік мансабын дамытуын жалғастырып, Еуропаны аралап, пейзаждарды суреттеді. 1918 жылы ол толық мөлшердегі әйел қуыршақ жасауға тапсырыс берді. Ол қуыршақты Алмаға ұқсатып жасады, оның махаббатын сезіну үшін, бірақ «Алма қуыршағы» Кокошканы қанағаттандырмады және ол оны бір кеште жойды. 1919 жылы Кокошка Дрездендегі Сурет академиясында оқытуды бастады. 1920 жылы Дрезден тұрғындарына жолданған ашық хатында Кокошка революциялық партиялар арасындағы азамат соғысы шайқастарын қала шекарасынан тысқа жылжыту қажет екенін айтты, осылайша қиылысқа түспейтін өнерді қорғауға болады. Бұл хат 1920 жылдың 15 наурызында болған оқиғадан кейін жазылды, сол күні Петр Пауль Рубенстің «Фонтандағы Батшеба» суретіне оқ тиді. Хатының нәтижесінде Кокошка коммунист суретшілер Джордж Грос пен Джон Хартфилдтен сынға ұшырады, бұл «Күнстлумпе» пікірсайысы, яғни «Өнер алаяғы» пікірсайысы деп аталды. Бірақ көптеген суретшілер Кокошканың туындыларын қолдауын жалғастырды. 1922 жылдың мамырында ол Халықаралық прогрессивті суретшілер конгресіне қатысып, «Прогрессивті халықаралық суретшілер одағының негізін қалау туралы жарлыққа» қол қойды. 1931 жылдың күзінде Кокошка Венаға оралды, онда ол ата-анасына он бір жыл бұрын сатып алған үйінде алты ай тұрды. Венаның Либхарсталь ауданында орналасқан бұл үй қазір суретшінің шеберханасы болып жұмыс істейді, және қалалық кеңес балалар үйіне айналдырған Вильгельминберг сарайына көрініс ашады. Осы уақытта Кокошка «Қызыл Вена» Социал-демократиялық қалалық кеңесінен Ратушада, яғни қалалық әкімшілікте ілінетін сурет салуға тапсырыс алды. Кокошкаға және басқа австриялық суретшілерге Венаны бейнелейтін сурет салу тапсырылды, бұл жобаны Вена қаласының тарихи мұражайы басқарды. Қалалық кеңестің гуманитарлық еңбегіне құрмет көрсету мақсатында Кокошка суреттің алғы планында сарайдың сыртында ойнап жүрген балаларды салуға шешім қабылдады, ал қалған бөлігі қала көрінісінен тұрды. 1935 жылы ол Чехословакия азаматтығын алды. 1938 жылы чехтар Вермахттың күтілетін шабуылына дайындық бастағанда, ол Ұлыбританияға қашып, соғыс жылдарында сол жерде қалды. Чехословакиядан келген босқындар комитетінің (кейін Чех босқындар сенім қоры) көмегімен ОКБ-ның барлық мүшелері Польша және Швеция арқылы қашып кетуге мүмкіндік алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кокошка фашизмге қарсы «Біз не үшін күресудеміз» (1943) сияқты аллегориялық туындылар жасады. Бұл сурет неміс оккупациясының салдарынан оның тұрақсыздығын көрсетеді, осының нәтижесінде ол Еуропаның басқа елдерінде пана іздеуге мәжбүр болды. Кокошканың осы және басқа пейзаждар суреттерін Лондонға аяқталмаған күйінде әкеліп, оларды саяси аллегорияларға айналдырды. 1941-1946 жылдар аралығында ол және Ольда әр жазды бірнеше апта чех профессоры Эмиль Корнермен Уигтаунширдегі Элриг үйінде өткізді.
He volunteered for service as a cavalryman in the Austrian army in World War I, and in 1915 was seriously wounded. At the hospital, the doctors decided that he was mentally unstable. Nevertheless, he continued to develop his career as an artist, traveling across Europe and painting the landscape. He commissioned a life sized female doll in 1918. Although intended to simulate Alma and receive his affection, the 'Alma doll' did not satisfy Kokoschka and he destroyed it during a party. In 1919, Kokoschka began teaching at the Kunstakademie Dresden. In an open letter addressed to the inhabitants of Dresden from 1920, Kokoschka argued that the civil war battles between the revolutionary parties should be moved outside of the city’s borders in order to protect the art which could not escape the crossfire. This letter was penned after an incident on 15 March 1920 when a bullet damaged Bathsheba at the Fountain, a painting by Peter Paul Rubens. As a result of his letter, Kokoschka received backlash from the Communist artists George Grosz and John Heartfield in what was referred to as the Kunstlump debate, or Art Scoundrel Debate. Many other artists, however, continued to support the work of Kokoschka. In May 1922 he attended the International Congress of Progressive Artists and signed the "Founding Proclamation of the Union of Progressive International Artists". Kokoschka returned to Vienna in the autumn of 1931, where he spent six months in the home he had purchased for his parents eleven years earlier. Located in Vienna’s 16th District known as Liebharstal, the house, now functioning as the artist’s studio, provided a view of Schloss Wilhelminenberg which had been converted into a Kinderheim, or orphanage, by the City Council. During this time, Kokoschka accepted a commission by the Social Democratic City Council, ‘Red Vienna,’ for a painting that would be hung inside the Rathaus, or City Hall. Kokoschka, along with other Austrian artists, was asked to create an artwork depicting Vienna in contribution to this project managed by the Historisches Museum der Stadt (Wien Museum). In honor of the humanitarian efforts of the City Counsel, Kokoschka decided to illustrate children playing outside of the palace in the foreground of the composition which otherwise consisted of a cityscape. He obtained Czechoslovak citizenship in 1935. In 1938, when the Czechs began to mobilize for the expected invasion by the Wehrmacht, he fled to the United Kingdom and remained there during the war. With the help of the British Committee for Refugees from Czechoslovakia (later the Czech Refugee Trust Fund), all members of the OKB were able to escape through Poland and Sweden. During World War II, Kokoschka painted anti Fascist works such as the allegory What We Are Fighting For (1943). Further, this painting demonstrates the instability he felt as a result of German occupation forcing him to seek refuge in other countries across Europe. This landscape painting, amongst others by Kokoschka, were brought with him to London unfinished where they were transformed into political allegories. Between 1941–1946 he and Olda spent several weeks each summer with the Czech Professor Emil Korner at his home The House of Elrig in Wigtownshire.
Кейінгі өмірі
Кокошка 1947 жылдың 21 ақпанында Ұлыбритания азаматы ретінде натурализацияланды және 1978 жылға дейін Австрия азаматтығын қайта алған жоқ. 1947 жылы ол АҚШ-қа қысқа сапар жасап, 1953 жылы Швейцариядағы Вильневке қоныстанды, және өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды. Кокошка осы жылдары Халықаралық жазғы академияда оқытушы болып жұмыс істеді (Рикарда Якоби оның шәкірттерінің бірі болды), сонымен қатар сахналық безендірулер жасап, өзінің жазбаларының жинағын жариялады. 1962 жылы Лондонның Тейт галереясында Кокошканың туындыларының ретроспективалық көрмесі өтті. 1952 жылдан 1955 жылға дейін ол Германия суретшілер одағының мүшесі ретінде жыл сайынғы көрмелеріне қатысты. [16] Ол Documenta 1 (1955), Documenta II (1959) және 1964 жылы Кассельде өткен Documenta III-ге қатысты. 1966 жылы ол Германия Бундестагы үшін Конрад Аденауэрдің портретін салу конкурсында өзінің бәсекелесі Эуген Денцельді жеңіп шықты. Кокошка 1980 жылдың 22 ақпанында Монтрёде 93 жасында, 94 жасқа толуына сегіз күн қалғанда, грипп салдарынан туындаған асқынулардан қайтыс болды. Ол Монтрё орталық зиратына жерленді. 1960 жылы ол Марк Шагаллмен бірге Эразм сыйлығына ие болды.
Kokoschka naturalised as a British subject on 21 February 1947 and would only regain Austrian citizenship in 1978. He travelled briefly to the United States in 1947 before settling in Villeneuve, Switzerland in 1953, where he lived the rest of his life. Kokoschka spent these years as an educator at the Internationale Sommer Akademie für Bildenden Künste, (Ricarda Jacobi being one of his pupils) while also working on stage designs and publishing a collection of his writings. A retrospective of Kokoschka's work was exhibited at the Tate Gallery in London in 1962. As a member of the Deutscher Künstlerbund, Oskar Kokoschka took part in its annual exhibitions from 1952 to 1955. [16] He took part in documenta 1 (1955), documenta II (1959), and also documenta III in 1964 in Kassel. In 1966 he won the competition for the commissioned portrait of Konrad Adenauer for the German Bundestag against his competitor Eugen Denzel. Kokoschka died on 22 February 1980 in Montreux, at the age of 93, eight days before his 94th birthday, of complications after contracting influenza. He was interred in the Montreux Central Cemetery. He also received the Erasmus Prize in 1960 together with Marc Chagall.
Жазбалар
Кокошканың әдеби шығармалары оның өнері сияқты ерекше де қызықты. Оның "Көріністермен оралымды теңіз" атты естелік кітабында денелік және ішкі сезімдік көру туралы теориялары, сондай-ақ олардың сананы, өнерді және шындықты қалай қалыптастыратыны туралы толыққанды айтылады. Оның "Қиянатшы, әйелдердің үміті" (1909) атты қысқа пьесасы, Пол Хиндемит тарапынан он жылдан кейін "Кісі өлтіруші, әйелдердің үміті" операсы ретінде қойылған, көбінесе алғашқы экспрессионистік драма деп есептеледі. Оның "Орфей мен Эвридика" (1918) шығармасы Эрнст Кренектің операсына айналды, алғашқыда оған қосымша музыка жазу ұсынылған болатын.
Kokoschka's literary works are as peculiar and interesting as his art. His memoir, A Sea Ringed with Visions, details his theories of both corporeal and visceral vision and how they shape consciousness, art, and realities. His short play Murderer, the Hope of Women (1909, set ten years later by Paul Hindemith as Mörder, Hoffnung der Frauen) is often called the first Expressionist drama. His Orpheus und Eurydike (1918) became an opera by Ernst Krenek, who was first approached for incidental music.
Мақалалар, очерктер мен жазбалар
1960: "Сапар хаты", Оскар Кокошка, X журналы, 1-том, 2-нөмір (1960 жылғы наурыз)
1960: "Lettre de Voyage", Oskar Kokoschka, X magazine, Vol. I, No. II (March 1960)