Кіріспе
Футурама кейіпкері профессор Хьюберт Дж. Фарнсворт, көбінесе профессор Фарнсворт немесе жай ғана профессор деп аталады, – американдық «Футурама» анимациялық телесериалының ойдан шығарылған кейіпкері. Басты кейіпкерлер жұмыс істейтін «Planet Express» жеткізу қызметінің иесі, ол уақыт парадоксы салдарынан сериалдың басты кейіпкері Филип Дж. Фрайдың 30-ша буын немересі және Туранга Лиланың күйеуі болғандықтан 30-ша буын немересі. Ол сонымен қатар Елена Фрайдың алыс атасы, себебі оның әкесі мен алыс атасының арасындағы шашының түсі сары болған, Куберт Фарнсворттың әкесі және «жаратушысы», олардың туыстығы Куберт пен Еленаны алыс туыстар етеді, өйткені олардың әкелері бір-бірімен байланысты. Өте қарт болғандықтан, 175 жасқа толғандықтан, ол ақыл-парасаттылық пен аморалды қарттық арасында ауысады. Ол сериал сюжеттеріне қажетті кез келген ғылым саласын толық меңгерген және Жердегі ең данышман өнертапқыштардың бірі саналады. Алайда ол үнемі ұйықтап қалады және өз командаларын қауіпті тапсырмаларға жібереді.
Professor Hubert J. Farnsworth, commonly referred to in show as either Professor Farnsworth or simply Professor, is a fictional character in the American animated television series Futurama. The mad scientist proprietor of the Planet Express delivery service for whom the main characters work, he is the great (×30) grandnephew and the great (×30) grandson of series protagonist Philip J. Fry because of a time paradox and Turanga Leela due to marriage. He is also Elena Fry's distant grandfather due to have an orange joe hair between her father and distant grandfather and Cubert Farnsworth's father and “creator” because of their relation that would make Cubert and Elena distant cousins since their fathers are related to each other. He alternates between intelligence and amoral senility due to his greatly advanced age of 175. He demonstrates a mastery of any field of science necessary for the series' plots and is suggested to be one of the most brilliant inventors on Earth. However, he falls asleep constantly, and he routinely sends his crews on suicide missions.
Кейіпкер
Өзін-өзі ақылсыз ғалым деп атаған профессор – 160 жастағы (кейінгі "Менің клоным" сериясы бойынша) қартайған, аморальды, бұзық және болжауға келмейтін қарт адам, өте қалың көзілдірігі бар. Ол қиямет құрылғыларын жасау және атомдық супермендерді құруға бейім. Өзінің өнертабыстарымен кем дегенде бір параллель әлемді қауіпке тікелей ұшыратқан, ал ондаған басқа әлемдерді зерттеген ("Фарнсворт парабоксы" сериясын қараңыз). Профессор Марс университетінде сабақ береді және бірнеше рет Momcorp компаниясында жұмыс істеген, бірақ көбінесе күлкілі құрылғыларды ойлап табумен және Планета Экспресс жеткізу тобын өлімге қауіпті тапсырмаларға жіберумен айналысады. Momcorp компаниясында жұмыс істеген кезде ол директорға ғашық болған, бірақ ол оның "Q.T. McWhiskers" ойыншығын қаруландыруға шешім қабылдағанда оны және Momcorp компаниясын тастап кеткен. Оның қандай мамандық бойынша профессор екені нақты айтылмаған. "Марс университеті" эпизодында ол не үйрететіні туралы сұраққа: "Мен әр семестрде оқытатын математика, кванттық нейтрино өрістерін үйретемін. Бұл атауды ешкім батыл болсын деп жасадым", – деп жауап береді. Алайда, бұл мәлімдеме профессордың эпизодтың сюжетіне қатысты ғылымның кез келген саласын меңгеруін көрсетуіне кедергі келтірмейді, мысалы, Бендердің "Үлкен ұпай" романында көрсетілгендей, ол: "Мен кез келген нәрсені тікелей кез келген нәрсеге қосып біріктіре аламын! Мен профессормын!", – деп айтып, Гермес бас миын кеме компьютерлеріне қосып жіберген. Сериалдың уақыт жолағынан шамамен 100 жыл бұрын ол жас (әлі профессор емес) Вернстромды оқытқан, оны Фарнсворт өте бағалы студент деп санаған. Вернстромға нашар жазу қабілеті үшін A минус бағасын бергеннен кейін, екеуі қатал бәсекелестерге айналған ("Үлкен қоқыс" эпизодында көрсетілген). Филипп Дж. Фрайдың үлкен (30 есе) туысы ретінде, ол 20-шы ғасырдағы Фрайдың ағасы Янси Фрайдың үлкен (29 есе) немересі болуы мүмкін. Бұл оны Янсидің ұлы Филипп Дж. Фрай II-нің үлкен (28 есе) немересі етеді, бірақ оның Фраймен ортақ отбасы мүшелері туралы нақты мәлімет жоқ. Алайда, Фрай өзінің атасы болғандықтан, ол сонымен қатар Фрайдың тікелей ұрпағы, атап айтқанда оның үлкен (31 есе) немересі. "Барлық президенттердің бас сүреті" эпизодында ол Фило Фарнсворттың (телевизияны ойлап тапқан адам ретінде танымал) ұрпағы екенін айтады; әскери авиаторлар мен теңізшілердің түстерді көру проблемаларын тексеру үшін Фарнсворт фонарь сынағын жасаған Диан Фарнсворт; және отарлық дәуірдегі қалпында жасаушы және қылмыстары үшін асылған британдық агент Дэвид Фарнсворт. Көптеген эпизодтардың негізгі сюжеттік желілерін Фарнсворт "Жақсы жаңалық, барлығына!" деп жариялап бастайды, өзінің соңғы өнертабысын ашады немесе компанияның соңғы тапсырмасын сипаттайды, бұл әдетте өлімге қауіпті тапсырма болады; ол мұны "Біллеон арқалы аң" кітабында мойындайды. Шынында жақсы жаңалық болған кезде, ол көбінесе "Жаман жаңалық, барлығына!" деп бастайды. Фрай "Заң мен Писакерлік" эпизодында жұмысынан кеткеннен кейін, ол бұл фразаларды Фрайды "өзінің мағынасыз жұмысына жақсырақ сезінуі үшін" ғана айтатынын мәлімдейді. Тағы бір сөзі – "Жауыз зомби Иса!". Ол жиі "Эх, не дедің?" дейді, жағдайды білмей қалғанда немесе біреу оның айтқан сөзіне күмән келтіргенде. Профессор көбінесе бір-біріне қарама-қайшы мәлімдемелерді бірнеше секундтың арасында жасайды; бұл оның қызметкерлеріне ақпарат берген кезде жиі болады, екінші мәлімдеме бірінші, сенімді сөйлемді жояды. Профессор экипаж қауіпсіздігі туралы сирек уайымдайды, оларды мақсатқа жету құралы ретінде қарастырады, бұл бірінші эпизодта көрсетілген. Галактикааралық ғарыш кемесіне жаңа экипаж іздеп жүргенін айтқаннан кейін, одан: "Ал бұрынғы экипажыңа не болды?" деп сұрады. Оның жауабы: "О, кедейлер, бірақ бұл маңызды емес! Маған жаңа экипаж керек!". Кейінірек Фарнсворттың қызметкерлері олардың алдыңғылары ғарыш араларынан ("Стинг") қарапайым емес бал жинап жатқанда қайтыс болғанын біледі. Профессор өзінің жаңа экипажына бұрынғы экипаждың мансаптық сұлбаларын "Көңілді құстың асқазанының мазмұны" ("Көңілді ұшқыш 3000") деген таңбаланған манила конверттен береді. "Мобиус Дик" эпизодында алғашқы экипаж 2961 жылы төрт өлшемді ғарыш китінің жұтқандығы, 3011 жылы Лила құтқарып, Жерге оралғандығы туралы айтылған. Бұл профессордың сезім білдірген жалғыз экипажы, өйткені ол жоғалып кеткеніне 50 жыл толғанда ескерткіш сатып алды. Ол өз экипажына қауіпті тапсырмаларға жиі жібереді, тіпті олар аман-есен қайтып оралмайтынын алдын ала білсе де. Оның тапсырмалары басқа жеткізу компанияларының батыл болмайтын тапсырмаларына ұқсайды, мысалы, мафия бақылаған әлемдерге сотқа шақыру қағаздарын табыс ету немесе вирустық инфекцияға ұшыраған планеталарға кездейсоқ жеткізу. Оның компаниясы үшін жасаған жарнамасы да осыған қатысты бірнеше мәлімдемелер жасайды, мысалы: "Басқа компаниялардың өте батыл немесе ақымақ болмаған кезде" және "Біздің экипаж ауыстырылатын, сіздің сүйіншіңіз емес". Бір эпизодта экипаж пен оның кемесі соғысқа жіберілген кезде, ол бірден басқа экипажты жалдауға тырысады, тіпті оларға ұқсас рөлдерді тағайындайды; ол бұрынғы экипажының оралғанын көргенде таңғалып қалған. Оның Фраймен туыстық қатынасы да қауіпті жеткізу тапсырмаларын тағайындағандағы қуанышын басаңдатпайды. Оның жеткізу "бизнесінің" мәні туралы сұраққа Фарнсворт бір рет компаниясын "арзан еңбек көзі ретінде, отбасы сияқты" деп түсіндірді. Ол сонымен қатар қызметкерлерінің органдарын және қанын жиі іздейді; ол Эми Вонгты олардың қан тобы бірдей болғандықтан ұстап тұрады, ал "Қызығушылық антологиясы II" эпизодында Лила есінен айырылғанда пластикалық қысқыштар жәшігі мен "Лиланың органдары" деп жазылған қорапты алып келеді. "Гермес өзінің биін қайта тапқан" эпизодында ол өзіне-өзі зиян келтіруге бейім Гермес Конрадты бауыр етіне зиян келтірмей өліп қалуға ынталандырады, өйткені "басқаларға ол керек". "Ана күні" эпизодында профессордың бір кезде Моменің сүйіктісі және қызметкері болғаны белгілі болды. Алайда, Моменің билікке құмарлығы олардың қарым-қатынасын сақтауға мүмкіндік бермеді, осылайша олар ажырасты (бұл үш рет болған). Мом барлық әлемдік роботтарды бақылауға алып, көтеріліс тудырғанда, оның ұлдары Уолт, Ларри және Игнер профессорды Моменің сүйісін қалпына келтіріп, роботтарды басқару пультін алуға көндіруге тырысады. Олар қысқа уақытқа қайта қосылады, бірақ Мом профессордің бастапқыда оны пайдаланғанын білгеннен кейін тағы да ажырасады. Бендердің ойынында профессор Моменің ең кіші ұлы Игнердің биологиялық әкесі екені белгілі болды, оны Мом ең жек көреді. Оның маңызды өнертабырларына маймылды адам деңгейіне жеткізетін шляпа, мутант атомдық супермендердің түрі, қиямет құрылғыларының кең ауқымы және 31-шы ғасырда қолданылатын 'заманауи' роботтарды дамытудағы пионерлік еңбек кіреді.
Өндіріс
Профессор Фарнсвортты Билли Уэст, Берджесс Мередит пен Фрэнк Морганның әсерлерінің комбинациясын қолданады. Уэст Фарнсворттың дауысы сәл дірілдегенін және дауысты жасау кезінде ол "бала кезіңде естіген барлық сиқыршы кейіпкерлерінің, Берджесс Мередит пен Фрэнк Морганның біріндісін" ойлап тапқанын айтты. Бұған тікелей сілтеме "Anthology of Interest II" эпизодында бар, онда профессор Оз сиқыршысының рөлін сомдайды. Көптеген сілтемелер Weird Tales ғылыми-фантастикалық журналына сілтеме жасайды, профессор оның редакторы Фарнсворт Райттың құрметіне аталған болуы мүмкін. Тағы бір мүмкіндік – ол американдық өнертапқыш және теледидар саласындағы пионер Фило Фарнсворттың немесе "Футурама" эпизоды "Барлық президенттердің бас сүрлерінде" профессор мен Филип Фрайдың ата-бабасы ретінде пайда болған американдық отарлық тұлға Дэвид Фарнсворттың есімімен аталған болуы мүмкін. Профессордың бірінші аты Хьюберт Калифорния университетінің философия профессоры Хьюберт Дрейфустың құрметіне таңдалған болуы мүмкін, оның авторы және продюсері Эрик Каплан бұрынғы студенті болған. Фарнсворттың дизайны Мэтт Гронингтің басқа сериалы "Симпсондардан" М. Бернс, Папа Симпсон және профессор Фринктің комбинациясымен салыстырылды. "Space Pilot 3000" эпизодының бастапқы сценарийлерінде Фрай профессордың Эдди Фарнсворт есімді қарындасы мен күйеуінен тарағанын болжайды. Бірінші маусымда Фарнсворт өзінің көмектеспеуін "мен бұрыннан пижамада болғанмын" деп түсіндіреді. Бұл "The Series Has Landed" эпизодынан кейін тоқтатылған ұранына жасалған алғашқы әрекет болды. "Реинкарнация" эпизодының "Акция жеткізу күші" сегментінде профессор Фарнсворттың дауысын Дэвид Герман береді.
Мұра
2020 жылы Үндістанның Батыс Гатынан жаңа жылан түрі табылды, ол Ahaetulla farnsworthi деп аталды және осы кейіпкердің құрметіне аталды. Зерттеушілердің бірі, Ачьютан Срикантан, осы шоудың және кейіпкердің жанкүйері болды, ал түрге Фарнсворт есімі берілді, бұл кейіпкердің жойылған қасқыр жыландарды қайта тірілту әрекеттеріне сілтеме жасады.