Кіріспе

Vanden Plas – арнайы және жоғары деңгейдегі автомобильдерді жасаушы компаниялар үшін кузовтар шығарған кузов жасаушылардың атауы. Кейінірек бұл атау British Leyland және Rover Group еншілес компанияларының автомобильдерінің ең сәнді модельдерін белгілеу үшін қолданыла бастады. Соңғы рет 2009 жылы Jaguar XJ (X350) моделінің ең сәнді нұсқасын көрсету үшін пайдаланылды.

Баспасөз және арнайы дайындалған көпіршік

1870 жылы Бельгияның Брюссель қаласында шағын кәсіпорын құрылды. Оны темірші Гийом ван ден Плас және оның үш ұлы – Антуан, Анри және Вилли негіздеді. Кейін олар Париж қаласында филиал ашты. Гийомның тегі голланд тілінен шыққан, «көлден» деген мағынаны білдіреді. 1884 жылы олар Брюссельден Антверпенге көшіп келді. Кәсіп өрісі кеңейген соң, 1890 жылы Брюссельде тағы бір филиал ашты. 1900 жылға қарай, олар De Dion Bouton, Berlier, Germain және Packard компанияларымен жұмыс істеді. 1908 жылы Carrosserie Van den Plas компаниясында 400 адам жұмыс істеп, жылына 300 арнайы кузов жасады, ал одан кейін бұл көрсеткіш 750-ден асып түсті. Француздық филиал 1934 жылы өндірісті тоқтатты, ал Бельгиядағы кәсіпорын 1949 жылға дейін жұмыс істеді. Костюм жасаушылардың аты алғаш рет 1906 жылы Ұлыбританияда пайда болды, ол кезде Carrosserie Van den Plas кузовымен жабдықталған Métallurgique автомобильдері импортталды. Англиядағы алғашқы Vanden Plas компаниясын 1913 жылы Уорвик Райт (қазіргі Peugeot дилерлері) құрды, ол Бельгияның Carrosserie Van den Plas компаниясынан лицензия алып кузовтар жасады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбританиядағы қызмет әуе кемелерін жасауға бағытталды, ал Ұлыбританиядағы кәсіпорынды Лондонның жанындағы Хендон қаласында орналасқан The Aircraft Manufacturing Company сатып алды. 1917 жылы Vanden Plas (1917) Ltd. компаниясы тіркелді. Соғыстан кейін кузов жасау саласына қайта оралу қиын болды, сондықтан 1922 жылы компания банкроттыққа ұшырады. Ұлыбританиядағы эксклюзивті атау құқығы жоғалған болуы мүмкін, себебі 1920-шы жылдардың басында бельгиялық фирма британдық кәсіпорынмен бірге Лондон автосалонында өнімдерін көрсетті. 1923 жылы атау құқығы мен жақсы беделді Fox ағайындылары сатып алды, олар Vanden Plas (England) 1923 Limited компаниясын құрды. Олар кәсіпорны Хендоннан Кингсбериге көшіріп, Bentley компаниясымен орнаған байланыстарды нығайта бастады. 1924 және 1931 жылдар аралығында, Bentley компаниясы қиындыққа тап болғанда, Vanden Plas олардың 700-ден астам шассиіне кузов жасады. 1930-шы жылдары компания бір автокөлік өндірушісіне тәуелділігін азайтты және Alvis, Armstrong Siddeley, Bentley, Daimler, Lagonda, Rolls Royce және Talbot сияқты компанияларға кузовтар жеткізді. Сонымен қатар, компания өндіріс әдістерін жаңартып, ұқсас кузовтардың шағын партияларын жасауға кірісті. 1939 жылы соғыс басталғанда, кузов жасау тоқтатылды және компания екінші дүниежүзілік соғыстың ең табысты ұшақтарының бірі – de Havilland Mosquito ұшағының ағаш қаңқасын жасап, әуе кемелерін жасауға оралды. Соғыстан кейін компания de Havilland компаниясымен ынтымақтастығын жалғастырды және Vampire реактивтік истребителінің бөлшектерін жасады.

Әмірші

1945 жылы бейбітшілік орнағаннан кейін компания жаңа клиент келгенде бұрынғы қызметін қайта жандандыруға көшті. Остин өзінің 4 литрлік, Rolls Royce өлшемдес A110 Sheerline сәнді автокөлігінің шофермен жүргізілетін нұсқасын сатуды жоспарлады және Vanden Plas компаниясына жүгінді. 1946 жылы Vanden Plas, Austin Motor Company компаниясының еншілес компаниясына айналды және Austin Sheerline шассиінің негізінде A120 Princess моделін өндірді. 1958 жылдан бастап, бұл шассилерді құрастыруды да қамтыды, ал Остин, енді BMC, Vanden Plas компаниясын жеке мотор өндіруші ретінде мойындап, атауынан Остин деген сөзді алып тастады, соның арқасында Nuffield дилерлері Princess көлігін сата алды. 1960 жылы Princess, Vanden Plas Princess болып өзгерді.

Daimler DS 420-ның үлгісі

Остин BMC-ге жаңа еншілес компаниясы Daimler-мен Jaguar қосылды. Princess лимузиндерінің өндірісі 1968 жылы тоқтатылды, олардың орнына Daimler DS420 лимузиндері (Jaguar 1960 жылы Daimler-ді сатып алған) Vanden Plas компаниясымен ұзартылған Jaguar Mark X платформасында жасалды. DS420 1979 жылдың қараша айына дейін Кингсбери Лейн зауытында өндірілді. 1967 жылы British Leyland басқармасы Солтүстік Америкада Daimler брендін және Jaguar-ды таңдауға жеткіліксіз қаражат бар екенін шешті. Осыдан бастап, Jaguar-дың ең жоғары санаттағы сәндік модельдерінде Daimler орнына Vanden Plas қолданыла бастады. Vanden Plas атауы Rover Group-қа тиесілі болғандықтан, Jaguar сатылған кезде, ол Америкада пайдалануын жалғастырса да, Ұлыбританияда Vanden Plas қолдануды тоқтатуға міндетті болды. Ұлыбританияда Daimler Double Six Vanden Plas қарапайым Daimler Double Six болып өзгерді.

Жарық инженері

Сондай-ақ, 1957/58 жылдары Леонард Лорд Vanden Plas компаниясынан Austin A105 Westminster автомобильдерінің бір партиясына сәнді жабдықтар қосуды сұрады, осылайша компанияның біліктілігі мен атауын BMC (кейін Британдық Лейланд (BL)) автомобильдерінің көптеген сәнді жабдықталған (және өзгертілген) нұсқаларында қолдану дәстүрі қалыптасты, мысалы 1100/1300 модельдер қатары және Allegro (1975 жылдан 1980 жылға дейін Vanden Plas 1500, 1.5 және 1.7 деп аталды). Vanden Plas зауыты Солтүстік Лондондағы Кингсбериде 1979 жылы жабылып, бренд Абингдонға көшті. 1982 жылдан 1989 жылға дейін Austin Rover өзінің Metro, Maestro, Montego және Rover SD1 және SD3 модельдер қатарында Vanden Plas үлгілерін шығарды. Аталған атау 1982-2008 жылдар аралығында Солтүстік Америкада басқа нарықтарда Daimler деп сатылатын Jaguar автомобильдерінде де қолданылды. 1992 жылы жапон компаниясы Nissan Micra K11 моделінде Vanden Plas 1100/1300 көрінісін қайта жаратты. Бұл Vanden Plas машинасының алдыңғы және артқы бөлігін, соның ішінде 1960 жылдардағы түпнұсқа модельде болған екі түсті бояу схемасын толық қайта жасауды қамтыды. 21-ші ғасырдың басында Rover 75 – Ұлыбритания нарығында Vanden Plas атауын тағылған соңғы британдық автомобиль болды.

Қытай

Rover 75 автомобильдерінің дизайны мен MG Group (бұрын MG Rover болған) құқықтарын қытайлық Нанкин Автомобиль фирмасы сатып алды. Ford, Land Rover брендін Шанхай Automotive-тен қорғау мақсатында, Rover Group-тың бұрынғы иесі BMW-ден Rover атауын сатып алды, себебі Шанхай Automotive бұл атауды 75 үлгісіне негізделген көліктеріне қолдануды жоспарлаған (Форд сол кезде Land Rover және Jaguar брендтеріне ие болған). Нанкин Автомобиль фирмасы Ванден Плас атауын (Солтүстік Америкадан басқа елдерде) және көптеген басқа Лейланд атауларын да сатып алды.