Кіріспе

АҚШ-тағы христиандық экуменикалық ұйым

АҚШ-тағы Христиан шіркеулерінің ұлттық кеңесі (NCC), көбінесе Ұлттық шіркеулер кеңесі ретінде танылады, АҚШ-тағы ең ірі экуменикалық ұйым болып табылады. NCC – АҚШ-тағы 38 христиан дін тобының экуменикалық серіктестігі. Оның құрамына негізгі протестанттық, шығыс православиелік, афроамерикандық, евангелистік және тарихи бейбітшілік шіркеулері кіреді. Барлығы, ол 100 000-нан астам жергілікті қауымдастықтарды және 40 миллион жатақты қамтиды. 1908 жылы Федералды шіркеулер кеңесі ретінде құрылған, кейін бірнеше экуменикалық ұйымдармен бірігіп, 1950 жылы Ұлттық шіркеулер кеңесіне айналды. Қазіргі президенті және бас хатшысы – епископ Вашти Мерфи Маккензи.

Тарих

Экуменикалық ұйымға жасалған алғашқы әрекеттер 1908 жылдың мамыр айында Федералды шіркеулер кеңесінің (FCC) құрылуымен басталды. FCC Америка Құрама Штаттарының қарқынды индустриялануы кезінде туындаған "кәсіби проблемаларға" жауап ретінде құрылды. Басты назар жалақы, жұмыс жағдайлары, бала еңбегі және аптасына алты күндік жұмыс режимі (бұрынғы жеті күннен қысқартылған) сияқты көптеген салаларда жұмысшыларды қорғауға бағытталды. Келесі 40 жылдан астам уақыт бойы FCC сол кездегі ішкі әлеуметтік мәселелермен, сондай-ақ АҚШ-ты соғысқа тарту қаупі төндірген халықаралық мәселелермен айналысты. Оның прогрессивті әлеуметтік бағдарламасы және Екінші дүниежүзілік соғысқа наразылық білдіргендерге қолдау көрсетуі христиан фундаменталистерінен қатыгез сынға ұшырады. 1950 жылға қарай FCC-ге қосымша көптеген әлеуметтік бағдарламалар мен жақсарту жобалары құрылды. Үлкен бірлікке ұмтылып, 1950 жылы Кливленд (Огайо штаты) қаласында оннан астам экуменикалық ұйым (оның ішінде FCC) жиналып, олардың ортақ жұмысын тиімдірек қалай ұйымдастыру керектігін талқылады. Осы жиыннан Федералды шіркеулер кеңесі бірнеше басқа экуменикалық ұйымдармен бірігіп, NCC құрылды.

Вашингтондағы ҰКК

Бірнеше жыл бойы NCC Вашингтонда жеке саясатты қолдау кеңсесін ұстады. Капитолий төбесіндегі Біріккен методист ғимаратында орналасқан NCC Вашингтон кеңсесі экуменикалық орталық ретінде қызмет етті, осы арқылы методист ғимаратында орналасқан көптеген конфессиялық саясат кеңселерімен байланыс орната алды. Оның жұмысы негізгі сенімдерде айтылған мәселелерге бағытталған, бірақ ең бастысы екі бағдарлама – Эко-әділет және Экуменикалық кедейлікке қарсы бастамаға шоғырланды. Бұл екі бағдарлама 2013 жылы NCC қайта құрылғаннан кейін жеке, тәуелсіз ұйымдар болып бөлінді. NCC DC және басқа жерлерде Дүниежүзілік нан, Адамзатқа баспана және Балалар қорғау қоры сияқты ондаған дінге негізделген ұйымдармен бірлесіп, кедейлік мәселелерін шешетін кең ауқымды саясатты іске асыруға жұмыс істейді. Кеңес 2005 жылдан бері 20-дан астам штатта ең төменгі жалақыны көтеруге сәттілік әкелген «Әділет айналсын» атты халықтық кедейлікке қарсы науқанын бастауға көмектесті. 2018 жылы кеңес Брет Каваноның Жоғарғы Сотқа тағайындалуына қарсылық білдірген мәлімдеме жасады.

Азаматтық құқықтар қозғалысы

NCC азаматтық құқық қозғалысының көшбасшыларымен, соның ішінде Мартин Лютер Кинг және Эндрю Янгпен тығыз байланыста болды. NCC азаматтық құқық қозғалысы үшін негізгі шіркеулермен маңызды байланыс болды және Монтгомери автобустарын бойкоттау және басқа да шаралар кезінде сегрегацияны үнемі айыптап отырды. 1957 жылы NCC-ге сөйлеген сөзінде Кинг NCC-ге көрсеткен қолдауы үшін алғыс айтты: "Бұл үлкен ұйым – Ұлттық шіркеулер кеңесі – сегрегацияны қайта-қайта айыптап, құрамына кіретін діни ұйымдардан да солай істеуді талап етті". NCC 1950-ші және 1960-шы жылдар бойы азаматтық құқық қозғалысымен тығыз байланыста болды. NCC бүкіл елдегі негізгі христиандарды білім беру және оларды әрекетке шақыру мақсатында "Тұрсық қатынастар күнін" құрды. 1961 жылы Эндрю Янг Ұлттық шіркеулер кеңесіндегі лауазымын тастап, Оңтүстік Христиандық Көшбасшылық Конференциясына қосылды және ақырында осы ұйымның атқарушы директоры болды. 1964 жылы Азаматтық құқықтар туралы заң ұсынылғанда, NCC оның жылдам қабылдануы үшін белсенді түрде лоббиледі. 1963 жылдың қаңтарында NCC Американың Синагогалық Кеңесі және Ұлттық Католиктік Әл-ауқаты Конференциясымен бірлесіп, Дін және Ұлт туралы ұлттық конференция өткізді, ол нәсілшілдікке моральдық тоқтау шақыру арқылы американ халқының санасына үндеді. 1966 жылдан 1973 жылға дейін Оливия П. Стоукс NCC Білім беру даму департаментінің қалалық білім беру жөніндегі директордың орынбасары болып жұмыс істеді, соның нәтижесінде Қара оқу бағдарламасының ресурстық орталығы құрылды. 1972 жылы сайланған NCC-нің бірінші қара президенті У. Стерлинг Кэри нәсілдік әділдік пен Қара күштер қозғалысын жақтаушы болды.

Вьетнам соғысы

ҰКП құрылғаннан бері соғыстың пайдалылығына күмәнмен қараған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде шіркеулер федеративтік кеңесі діни сенімдегі адамдардың әскери қызметтен бас тарту құқығын қорғау үшін ар-ұжданнан бас тартушылар жөніндегі комитет құрды. Вьетнам соғысы кезінде ҰКП АҚШ-тың әскери қимылдарына қарсылық білдірді. 1965 жылы Бас кеңес «АҚШ-тың Оңтүстік-Шығыс Азиядағы бір жақты әрекеті бейбітшілікке әкелмейді» деп мәлімдеді. Вьетнам соғысына қарсы ҰКП-ның ұстанымы 1960 және 1970 жылдары күшейе түсті, және кейбір жағдайларда мүше қауымдардың жамағаттарын наразылыққа итерді. 1960 жылдардың соңынан бері ҰКП палестиналықтардың жер құқықтарын қолдап, қауіпсіз Израильді де қолдайды. Соңғы кезде ҰКП аймақтағы христиан қауымдастықтарының жағдайына ерекше назар аударды. ҰКП-ға мүше кейбір қауымдардың аймақта тікелей зардап шеккен жамағаттары немесе серіктестері бар. Дегенмен, «бейбітшілікке қол жеткізу үшін сақ болу қажеттігіне куәлік ету» аймақтағы барлық адамдарға – христиандарға, яһудилерге, мұсылмандарға, бахаилерге немесе басқаларға, сондай-ақ израильдіктерге, палестиналықтарға, сириялықтарға, египеттіктерге және басқаларға да қатысты біздің қамқорлығымызды қамтиды.

Кедейлік

Кеңес кедейлікті жеңілдетуге бағытталған көптеген күш-жігерді қолдады, оның ішінде ең төменгі жалақыны көтеру және Қорғау шеңбері мен Адал бюджеттік науқан сияқты бірлескен діни шараларды қолдады. 2013 жылы қайта құру барысында NCC кедейлік мәселелерімен айналысатын бөлімін жаңа ұйымға, Экуменикалық кедейлік бастамасына (Ecumenical Poverty Initiative) бөліп шығарды. NCC Экуменикалық кедейлік бастамасын қолдау арқылы және осы сала бойынша басқа да ұқсас ұйымдармен әріптестік орнату арқылы кедейлікке қарсы жұмысын жалғастыруда.

Қоршаған орта

1970 жылдардағы мұнай дағдарысы кезінде NCC "Экологиялық әділдік" деп аталатын мәлімдеме жасады. Мәлімдемеде жаңартылатын энергия көздерін дамыту, қоршаған ортаны ластайтын энергия көздерін азайту және денсаулық, экономика сияқты салаларға зиян келтірмейтін энергия көздерін қолдау жұмыстарын күшейту қажеттігі айтылды. Осы мәлімдеме NCC-нің Эко-әділет бағдарламасын құруға негіз болды. Вашингтондағы NCC кеңсесінде орналасқан бұл бағдарлама федералдық экологиялық саясатқа бағытталған. 2013 жылы Эко-әділет бағдарламасы жеке ұйымға – Creation Justice Ministries (CJM) бөлінді. CJM қоршаған ортаны қорғау жөніндегі күш-жігерді үйлестіру үшін NCC және оның 38 мүше қауымдастығымен бірлесіп жұмыс істеуді жалғастыруда.

Жаппай қамауға алу

Соңғы үш жылда ҰКП жаппай түрмеге қамауға қарсы күресте жандандырған рөл атқарды. Әлде 1979 жылдан бастап-ақ ҰКП жазалауға негізделген әділет жүйесінің және түрмедегі түрлі этникалық топтардың үлесінің артық болуы мәселесін таныған. Жақында ҰКП ең төменгі міндетті жазаларды азайту мақсатындағы сот үкімі реформасы үшін жұмыс істеді, шартты түрде жазасы ұзартылған адамдарға кешірім беруді қолдады, сондай-ақ түрме жағдайларын жақсартуға ұсыныстар жасады. Бұған қоса, ҰКП бұл жұмысты полиция реформасын қамту үшін кеңейтті, әсіресе Батон-Руж, Миннеаполис және Даллас сияқты қалалардағы көпшілікке жария болған оқ атысу оқиғаларынан кейін.

Баспа және зерттеу

NCC көптеген конфессиялардың зерттеу жұмыстарын ынталандырып, "Revised Standard Version" және "New Revised Standard Version of the Bible" нұсқаларын жасауға көмектесті және екі аударманың авторлық құқығына ие. NCC "Жексенбілік мектеп сабақтарының бірыңғай сериясы" зерттеу бағдарламасын қаржылай қолдайды. Бұл серия 1872 жылы Ұлттық жексенбілік мектеп конвенциясының қолдауымен басталды. NCC сондай-ақ 2012 жылға дейін Америка және Канада шіркеулерінің жылдық жылнамасын жариялап келді, ол 1916 жылдан бері Солтүстік Америкадағы діни ұйымдардың тенденциялары, статистикасы және бағдарламалық ақпараты туралы кеңінен қолданылатын анықтамалық еңбек болып табылады. Жылнаманың болашақ басылымдарын Америка діни ұйымдарының статистиктері қауымдастығы (ASARB) жариялайды.

Теологиялық және экуменикалық диалог

NCC Faith and Order Commission - бұл Солтүстік Америка христиан теологтары мен шіркеу тарихшылары арасындағы, оның ішінде евангелистік, Пятидесятницалық, Рим-католик, Православ, негізгі протестанттық және афроамерикандық ғалымдарды қамтитын, үздіксіз, ғылыми, экуменикалық диалог. 2007 жылы комиссия құрылғанына елу жыл толып, мерекелік шаралар өткізді.

Мекемелер

Кеңес 1952 жылы Колумбия университетіне, Юнион теологиялық семинариясына және Нью-Йорктегі Риверсайд шіркеуіне жақын салынған 19 қабатты Интерчерч орталығының алғашқы негізгі арендаторы болды. Ол 2013 жылы бұл ғимараттан шығып, Вашингтондағы Капитолий төбесіндегі 110 Мэриленд даңғылы, NE мекенжайындағы, мемлекеттік саясат бөлімінің қызметкерлері ұзақ жылдар бойы пайдаланған ғимаратта кеңселерін біріктірді.