Кіріспе

Джеймс & Браун – 1898 және 1910 жылдар аралығында Лондонның Хаммерсмит қаласында орналасқан британдық автомобиль өндіруші. Кәсіпорын 1896 жылы бұрынғы жарыс велосипедшісі Джон Мелвилл Джеймс пен Том Буске Браунның серіктестігі ретінде басталды. Бұл серіктестік 1898 жылы таратылды, Браун Франсис Ли Мартиномен бірге «Джеймс және Браун» деген атпен бизнесті жалғастырды. «Джеймс және Браун» фабрикасы Батыс Лондонның Кингс-стриттің Чизуик бөлігінде орналасқан, ал Оксфорд-стритте автомобиль көрмесі болды. Алғашқы автомобильдердің қозғалтқыштары ерекше конструкцияға ие болды, цилиндрлердің арасында инерциялық дөңгелек орналасқан. Қозғалтқыштар шассиге орталық бөлігіне орнатылды, ал цилиндрлер көлденең жатқан. Жетелгіш қуат 4 жылдамдықты беріліс қорабы және тізбек арқылы артқы дөңгелектерге берілді. Беріліс қорабы екі бөліктен тұрады, олар жалғаушы таяқшамен біріктірілген, сол жақтағы бөлігінде екінші және төртінші беріліс, ал оң жақтағысында бірінші, үшінші және кері беріліс орналасқан. 2 цилиндрлі қозғалтқыштың қуаты 9 а.к. және көлемі 2,5 литрден асады. Автомобильде толық шығынды майлау жүйесі қолданылды, ол 6 негізгі май каналдарын майлайды. «Джеймс & Браун» сонымен қатар көлденең 2 цилиндрлі қозғалтқышқа ұқсас 4 цилиндрлі (16 а.к.) нұсқасын ұсынды. 1906 жылы Vertex деп аталатын тік қозғалтқышпен жабдықталған автомобиль ұсынылды, ол 20 а.к. төрт цилиндрлі немесе 30/40 а.к. алты цилиндрлі нұсқада қол жетімді болды.

Тірі қалған көліктер

Олардың бар болғаны екі автокөлігі сақталған, біреуі 1902 жылы, екіншісі 1904 жылы жасалған. Компанияның негізін қалаушылардың бірі Т. Б. Браун өмірінің соңына дейін сақталған екі машинаның жағдайына қызығушылық танытып, 1960 жылдардың басына дейін иелерімен тұрақты түрде кездесіп тұрды.

1902 жылғы үлгі

Көлік 1902 жылы салынған және Лондонның Хаммерсмит қаласындағы Джеймс және Браун шеберханасынан Шропширдің Олбрайттон станциясына дейін пойызбен тасымалданған. Бірінші иесі – Шропширдің Тонг қаласындағы «Көк үйдің» Норман Маклин мырзасы болған. Маклин мырза көлікті өзінің қорасының түсіне бояған, ол сары түсті, қара сызықтармен әшекейленген. Содан кейін көлік Тонг қасабасына, оның болашақ әйелі Мисс Хартлидің үйіне көшірілді. Хартли отбасы 1855 жылдан бері Лорд Брэдфордтан Тонг қасiлын жалға алған. Мисс Хартлидің ағасы Джон Хартли (теннисші), 1879 және 1880 жылдары Уимблдондағы ерлер арасындағы жекелей чемпионаттың жеңімпазы атанған. Маклин мырза көлікке бірнеше өзгерістер енгізу қажет деп шешті және Эрнест Рой Спенсерге жұмысты жүктеді. Спенсерлер темір ұсталар болған және олардың бизнесі 15 Бродвей, Шифналда, Тонг қасабасынан үш шақырымдай жерде орналасқан. 1910 жылы Маклин мырза көлікті Эрнест Спенсерге 20 фунт стерлингке сатуға келісім берді, содан кейін көлік Шифналдың 15 Бродвейіне көшірілді. Эрнест Спенсер мырза Маклин мырзаның түс схемасы жалпы пайдалану және демалыс сапарлары үшін тым көзге түсетіндей болды деп ойлады, сондықтан көлікті қара түсті құбырлармен сұр түске бояуға шешім қабылдады. Спенсер мырза көлікті өзінің бизнесі үшін жүк таситын көлікке айналдыруды жоспарлап, оған магнитпен іскендірілген қозғалтқыш және алдыңғы әйнек орнатты. Алайда, 1914 жылдың жазында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, көлік уақытша тоқтатылып, ғимараттың арт жағындағы сарайда сақталды және 1929 жылға дейін сонда тұрды. 1929 жылы көлікті «Ескі көліктер шеруіне» (Old Crock's Run) қатыстыруға шешім қабылданды. Көліктің тұрақты емес өзгерістері алынып тасталды және ол бастапқы күйіне мүмкіндігінше жақын келтірілді. Автомобиль 20 қазанда Брайтонға қатысып, таңғы сағат 9-да Mall-ден жолға шықты. Көлік жақсы жүрді, бірақ аккумулятордың қосқыштары шайқалып түскенде уақытты жоғалтты және Брайтонға келген бесінші көлік болды. 1929 жылдың желтоқсанында көліктің иелігі Герберт Фордқа өтті, ол Спенсерлерден 35 фунт стерлингке сатып алды. Форд мырза жергілікті тұрғын және тапқыр бизнесмен болды, ол 1927 жылдан бері жақын маңдағы Лиллешолл залына ие болған. 1930 жылы Форд мырза Лиллешолл залында жұртшылыққа арналған ойын-сауық бақтарын ашты, олардың ішінде ойын-сауық паркі, тар темір жол және балалар ойын алаңдары болды. Көлік ойын-сауық паркіндегі аттракцион ретінде пайдаланылды. Форд мырза мен оның досы Т. Р. Прайс 1933 жылдың 12 қарашасында өткен 1933 жылғы Брайтон шеруіне көлікпен қатысты. Көлік (No 21) жарысты 19,61 миль/сағаттың орташа жылдамдығымен сәтті аяқтады. 1934 жылдың қазан айында бұл көлікті Джон Гарланд, Дик және Эдвард Риддл, Лондон Император колледжінің бөлімшесі – Сити және Гильдия колледжінің үш студенті сатып алды. Көлік 1934 жылдан бері бүгінгі күнге дейін колледж өмірінің белсенді бөлігі болып табылады. Көлікті студенттер әлі де күтіп ұстап, Лондоннан Брайтонға дейінгі ардагерлер көлігі шеруі сияқты көптеген іс-шараларда айдап жүреді.