Кіріспе

Ла-Бауль-Эскублак (La Baule Escoublac; Gallo: Écoubiâ, ), көбінесе Ла-Бауль деп аталады, Францияның батысындағы Луара-Атлантик департаментіндегі коммуна. Оңтүстік Бретаньдегі бір ғасырлық жағажай курорты, виллаларымен, казиносымен, сәнді қонақүйлерімен және 9 километрлік құмды жағажайымен ескі бретон және жағажай мәдениетінің ерекше үйлесіміне ие Ла-Бауль француз элитасының жағажайдағы резиденциясына ұзақ жылдар бойы қонақжайлық еткен. Жыл сайын шілде және тамыз айларында Ла-Баульдің халқы күрт өседі, көптеген париждіктер апталар бойы демалады, ал Нант қаласынан күнделікті саяхатшылар келіп тұрады. Париждіктер Париж Монпарнас вокзалынан пойызға отырып, шамамен 3 сағатта Ла-Баульге жетеді. Бұған қарамастан, Ла-Бауль Франциядан тыс жерлерде көбіне белгілі емес.

Тарих

1779 жылы қазіргі Ла-Болдің орнына жақын Эскублак ауылын күшті дауыл құмға көміп қалды. Эскублак кейін ішкі жаққа қарай қайта салынды. Сол кезде өте тұрақсыз құм төбелерді тек кеденшілер ғана мекендеген, олар осы жерді "Бол" деп атады, бұл тез суға батуға бейім теңіз жағалау шалғасы екенін білдіреді.

Теңіз жағалауындағы курорттың пайда болуы

Тек 1879 жылы, париждік өнеркәсіпші Жюль Жозеф Хеннекарт Сен-Назер-Круа теміржолын жобалағанда ғана жағалаудың туристік әлеуеті танылды. Желі ашылуға аздай қалғанда, Хеннекарт Эскублак құмдары қоғамына (Société des dunes d'Escoublac) 40 гектар құм сатып алып, жергілікті сәулетші Жорж Лафонтқа жаңа қаланы жобалауды тапсырды. Лафонт Авеню де ла Гар (қазіргі Авеню дю Генерал де Голль) деп аталатын ұзын құмды серуендеу жолын және шағын шіркеуді (суретті қараңыз) жобалады. Теміржол ашылғаннан кейін Лафонт 250-ден астам вилла салып, теңіз жағалауындағы курортты дамытуға белсенді үлес қосты.

Теңіз жағалауындағы курорттың пайда болуы

1918 жылы казино бизнесінің магнаты Франсуа Андре (Groupe Lucien Barrière қараңыз) казино, сәнді қонақ үйлер және спорттық жабық кешендерді бір орында біріктіре отырып, Деовиль үлгісінде Ла-Боле курортының жаңа дизайнын жасады. 1920 жылдары париждік кәсіпкер Луи Лаярридж Ла-Бауле-лес-Пинс ауданындағы Бой-д'Амур ауданын жобалап, теміржол компаниясымен келісім жасады, нәтижесінде теміржол жолдары жағажайға тікелей қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін теңізден алысқа жылжытылды. 1927 жылдың 27 шілдесінде La Baule les Pins және La Baule Escoublac жаңа станциялары салтанатты түрде ашылды, ал ескі станция гүлзар алаңын құру үшін бұзылып жатыр. Осы кезде Ла-Боле сәнді теңіз жағалау курорты болып қалыптасты.

Сен-Назер қалтасы

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ла-Бол Германияның ең үлкен кеме стансаларының бірі болған Сен-Назер портына баратын жағалаудың қорғаныс бөлігінің бір бөлігін құрады. Ол неміс су асты кемелері флотына қызмет көрсетумен қатар, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс Кригсмаринесі үшін салынған екі «Бисмарк» класындағы кеменің бірі – «Тирпиц» неміс линкорын орналастыруға қабілетті Атлантикадағы жалғыз құрғақ док болды. Ла-Бол және оның айналасындағы аудандар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістердің толық бақылауында болды. Оккупация кезінде көптеген еврей тұрғындары мен қарсылық көрсетушілер концлагерлерге депортацияланды; Ла-Болда 32 еврей ер адам, әйел және бала – ең кішісі 3 жаста болған – жергілікті француз полициясының көмегімен Аушвицке депортацияланды, онда олардың барлығы қаза тапты. 2011 жылы жергілікті тұрғындардың шағын тобы 32 еврей депортацияланғандарға арналған тұрақты ескерткіш – «Столперштейн» орнату үшін топ құрды, себебі Ла-Болда 40 соғыс құрбанының есімдері бар ескерткіш болғанымен, онда немесе басқа ескерткіштерде 32 еврей депортацияланған туралы ешқандай ақпарат жоқ еді. Қала әкімі «Столперштейн» орнату туралы өтінішті қабылдамауға қарсылық білдірді, бұл Францияның зайырлылық («laïcité») және пікір еркіндігі («liberté d'opinion») конституциялық принциптерін бұзуы мүмкін деп мәлімдеді, сондықтан Mairie Францияның конституциялық соты – Conseil d'État-қа кеңесуі керек. Шындығында, «Столперштейн» құрбан болған адамның дініне ешқандай сілтеме жасамайды, ал соғыс қылмыстарының құрбандарын еске алудан бас тартуды негіздеу үшін француз немесе еуропалық құқықта «пікір білдіру/сөз бостандығы» ешқашан қолданылмаған. Ла-Бол қаласының әкімі өзінің ұстанымын толыққанды түсіндіруден жалтарды, сондай-ақ Ла-Бол қалалық кеңесі осы қарсылықтарға қатысты Conseil d'État-тан мәлімдеме сұрағаны туралы ешқандай жазба жоқ. Немістердің бұл аймаққа берген маңызы соншалық болды, олардың әскерлері Ла-Бол мен Сен-Назерде қалған департаментке қарағанда тоғыз ай бойы соғысып, ақырында 1945 жылдың 11 мамырында (немістердің толық капитуляциясынан 3 күн өткен соң) капитуляциялады, осылайша Францияның соңғы азат етілген бөліктерінің бірі болды. Бұл оқиға француз тіліндегі «poche de résistance» сөзінен алынған «Poche de Saint Nazaire» деп аталады.

Туризм

20-ғасырдың бірінші жартысында Францияның ең танымал теңіз жағалау курорттарының бірі болған Ла-Бол 1960 жылдардан бері көбірек адамдарға қолжетімді болды. Бүгінде курортта бай отбасылардың виллалары, салтанатты қонақүйлер және жағалаудағы пәтерлер үйлері қатар орналасқан. Жақын маңдағы аймақ Бретонь мәдениеті мен көршілес Луара аймағы арасындағы қарым-қатынас пен қақтығыс ошағы болғандықтан, тарихи орындарға, қамалдарға (Нант қамалы), қабырғалы қалаларға (Геранде) толы, сондай-ақ 19 ғасырдағы теңіз жағалау курорттары (мысалы, Квиберон) және көптеген дәстүрлі Бретонь балықшы ауылдары (Ле Круазик, Порнише) бар.

Grand Prix de la Baule (автомобильдер)

Grand Prix de la Baule) - 1930 жылдары Ла-Боль қаласында өткізілген Grand Prix автожарысы болды.

Grand Prix de la Baule (аттық)

Бүгін Ла-Боль қаласының Гран-присі – халықаралық Ат спорты ұлттары кубогы сериясының бөлігі болып табылатын атпен секіру жарысы.

Туризм

Жергілікті туристік органдар бұл шығанақты "Еуропадағы ең әдемісі" деп жиі айтады. Ла-Бол – Амур жағалауының бір бөлігі. Эскублак коммунасы өзінің азаматтық орталығын қайта жаңарту және көптеген демалыс ордаларын салу арқылы жаңа серпіліс алды. Әуежайда орналасқан Пресквиль Кот-д'Амур аэронавтикалық мұражайы (MAPICA) ұшуға дайын қалпында сақталған, қалпына келтірілген француз ұшақтарының тарихи коллекциясын ұстап тұрады.