Кіріспе

Джерси қаласының 30-шы мэрі, Нью-Джерси штаты

Фрэнк Хейг (17 қаңтар 1876 – 1 қаңтар 1956) – америкалық Демократиялық партия саясаткері, 1917 жылдан 1947 жылға дейін Джерси қаласының мэрі, 1922 жылдан 1949 жылға дейін Нью-Джерси штатының Демократиялық Ұлттық Комитетінің мүшесі және 1924 жылдан 1949 жылға дейін Демократиялық Ұлттық Комитетінің вице-төрағасы болды. Мэр ретінде өткізген 30 жылында Хейг қаланың инфрақұрылымын және қызметтерін жақсартатын реформалар мен жаңалықтарды енгізді, оның ішінде саябақтар, мектептер және қоғамдық тұрғын үйлер салынды. Ол сондай-ақ қоғамдық жұмыстар жобаларына қаржы тартуға және қалаға жаңа бизнестерді әкелуге жұмыс істеді, бұл қала экономикасын дамытуға көмектесті. Сонымен қатар, мэр Хейг сыбайлас жемқорлық, қысым көрсету және билікке ұмтылумен байланысты жағымсыз беделге ие болды және оны "Джерси босстарының атасы" деп атады. 1947 жылы қызметтен кеткен кезде ол сәнді үйлерге, еуропалық демалыстарға және Плаза қонақүйіндегі жеке люкске ие болды. Оның байлығы өмірінің соңында 10 миллион доллардан асып кеткені бағаланды, бірақ оның қалалық жалақысы жылына 8500 доллардан аспады және оның басқа заңды табыс көзі болған жоқ. Хейгтің жеке ықпалы ұлттық деңгейге дейін жетіп, федералдық қолдауға және президенттік науқандарға әсер етті.

Ерте өмір

Фрэнсис "Фрэнк" Хейг Джерси-Ситиде дүниеге келді. Ол Ирландияның Каван графтығынан келген иммигранттар Джон Д. және Маргарет Хейгтің (құрметті аты – Фейген) сегіз баласының төртіншісі болды. Ол Джерси-Ситидің екінші округінде, теміржолдың айналасына оралған пішініне байланысты "Тұсаукез" деп аталатын аймақта өсті. Бұл округ 1871 жылы республикашылдар бақылауындағы заң шығарушы орган Джерси-Сити ішіндегі бір ауданда демократиялық және көбінесе католик дауыстарын шоғырландыру және оқшаулау мақсатымен құрылған. 14 жасында Хейг мектептен шығарылды, алтыншы сыныпты бітірмей, нашар қатысуы және жарамсыз мінез-құлқы үшін. Ол қысқа уақыт Эри темір жолында ұстаздың шәкірті болып жұмыс істеді. Жергілікті спорт залында боксшы ретінде өзінің мүмкіндіктерін сынап жатқанда, ол кәсіби жеңіл салмақтағы боксшы Джо Крейгтің менеджері болуға келісті. Крейг жетістікке жетіп, Хейгке бірнеше костюм сатып алуға мүмкіндік берді, бұл оны табысты көрінетін етті. 1896 жылы Хейгтің көзге түсетін өркендеуі жергілікті таверна иесі "Нат" Кэннидің назарын аударды, ол бәсекелес таверна иесінің үміткеріне қарсы келесі алғашқы сайлауда констебль лауазымына үміткер іздеп жатқан еді. Кенни Хейгке "тарату үшін" 75 доллар берді, ал Фрэнк Хейг өзінің алғашқы сайлауында үш бірге есебімен жеңіске жетті.

Алғашқы табыстары

Хейгтің констебль сайлауындағы жеңісі оны Хадсон округінің демократиялық саяси көшбасшысы "Кішкентай Боб" Дэвистің назарына іліктірді, және Дэвис Хейгтен 1897 жылғы алдағы мэр сайлауында демократтардың дауысын жинауға көмектесуді сұрады. Осы кезеңде Хейг Екінші округтің Демократиялық клубында жетекші рөл атқарды. Джерси-Ситиге оралғаннан кейін Хейг сотқа бағынбағаны үшін кінәлі деп танылды. Оған 100 доллар айып салынды және ол шериф орынбасары қызметінен шеттетілді. 1905 жылғы кезекті муниципалдық сайлауда, қайтадан Фэган мэр болып сайланғанда, Хейг төртінші рет констебль болып сайланды.

Бөлім басшысы

Хейг Хадсон округінің демократиялық жүйесі арқылы өркендеді, ол көп күшін жаңадан келген иммигранттарға қарапайым әлеуметтік қызметтер көрсету арқылы алды. Хейг жергілікті сыра зауытында есеп-шот жинаушы болып жұмыс істеді, бұл оған көшеде және саяси белсенділіктің орталығы болған жергілікті таверналарда уақыт өткізуге мүмкіндік берді. Ол сонымен қатар өзінің билігін бекіту үшін Екінші округтің оңтүстік бөліміндегі Демократиялық клубтың аяқталмаған істерін тәртіпке келтіруге уақыт жұмсады. 1905 жылғы сайлауда дауыс жинаудағы еңбегі үшін Боб Дэвис Хейгті Екінші округтің партия жетекшісі етіп тағайындады және Хейгті Нью-Джерси штатының Ассамблеясының қарулы күзетшісі қызметіне тағайындады.

Саяси реформатор

1906 жылы Хейг «Босс» Дэвиспен қарым-қатынасын үзді, себебі қалалық Көше және Су кеңесіне тағайындалатын кандидатқа қатысты пікірлердің келіспеушілігі туды. Осының нәтижесінде, 1907 жылғы сайлауда Хейг мэрліке H. Отто Виттпенді қолдады. Виттпен – Дэвистің Хадсон округі саясатына басымдық танытқан реформатор еді. Дэвистің қарсылығына қарамастан, жаңадан сайланған мэр Виттпен Хейгті қалалық әкімдіктің бас күзетшісі етіп тағайындады – бұл көптеген мүмкіндіктермен қамтылған «жайлы» жұмыс болды. Виттпен әкімшілігі кезінде Хейг Виттпеннің хатшысы – А. Гарри Мур есімді пресвитериандық жексенбілік мектеп мұғалімімен де жақын қарым-қатынас орнатты. Хадсон округінің Демократиялық машинасына ие болу үшін болған күрес, ирониялық түрде, Хейгтің билікке өсуіне үлкен серпіліс берді – 1911 жылғы Уолш заңы. 1909 жылы Дэвис Хейгке қолдаудың артып жанын көрген соң, бұрынғы мэр Фаганға қарсы Виттпеннің қайта сайлануын қолдады. Хейгтің екінші округі Джерси қаласының 12 округінің ішінде Виттпенге ең көп дауыс берді. Содан кейін Дэвис Фаганды Хадсон округінің Салық басқармасына тағайындауды ұйымдастырды. Виттпеннің әкімшілігі қиындықтарға тап болғанда, оның ішінде Фаганның төрт жыл бойы салық төлемеген Пенсильвания темір жолының мүлкін тапқандығын анықтағанда, Виттпен Дэвисті кінәлады. Дэвистің ықпалын шектеуге тырысып, Виттпен губернаторлыққа үміткерлігін жариялады, «Мен машинаға мүмкіндігінше шыдадым, бірақ енді шыдамдылық – артықшылық емес» деді. Виттпен Джерси-Ситиді комиссиялық басқару формасына айналдыру идеясын жылдам қолдады, бірақ партияны бақылауға тырысқан Хейгті қоса алғанда, оған қарсылар да болды. Хейг осы идеяға қарсы күшті науқан жүргізді, мұндай қалалық кеңесшілердің сайлану жүйесі жұмысшы табының ықпалын әлсіретеді және қала элитасының арасында билікті шоғырландырады деп мәлімдеді. 1911 жылы Хейг Виттпенмен келісіп, оның қайта сайлануын қолдады. Виттпен кейін Хейгтің Көшелер және Су комиссары лауазымына ұсынылуын қолдады. Екеуі де сайланды. Жаңа лауазым Хейгтің қамқорлық құқығын едәуір кеңейтті. Қалалық әкімдікте бірнеше ондаған күзетші жұмыс істесе, Көше және Су басқармасында жүздеген жұмысшы еңбек етті. Хейгтің Көше тазалау басқармасының басшысы ретіндегі жұмысы тіпті «Джерси Журналын» келесі сайлауда оны «реформа кандидаты» ретінде қолдауға көндірді. 1913 жылдың көктемінде комиссияда өзіне орын алуға деген сенімділігін арттырған Хейг, жаңадан қабылданған Уолш заңы бойынша Джерси қаласы үкіметін Мэрлік Кеңес үлгісінен комиссия үлгісіне ауыстыруға бағытталған жаңа күш-жігерді қолдады. Бұл заң бойынша барлық атқарушы және заңнамалық билік бес адамнан тұратын комиссияға беріледі, олардың әрқайсысы қалалық басқарманың басшысы болады. Бес комиссар өздерінің әріптестерінің біреуін қала әкімі етіп сайлайды. Хартияны өзгерту туралы дауыс қабылданды, және Франк Хейгтің билікке өсуіне жол ашылды.

Комиссар

1913 жылы қалалық комиссияға алғашқы сайлауда комиссиядағы бес бос орын үшін 91 адам бақталасты. Хейг 17 390 дауыспен төртінші орынды иеленді және бес адамдық комиссияға сайланды. Виттпен қолдаған жалғыз кандидат – А. Гарри Мур да сайланды. Ең көп дауыс жинаған (21 419) бұрынғы мэр Фэган осы жаңа басқару нысаны бойынша алғашқы мэр атанды және келесі 75 жыл бойы Джерси-Ситиде осы лауазымды атқарган жалғыз республикашыл болды. Хейг қоғамдық қауіпсіздік комиссары болып тағайындалды, полиция және өрттен қорғау қызметтерін басқарды. Сол жылы Хейг Хадсон округінің саяси машинасына бақылауды нығайтып, Хадсон округінің Демократиялық ұйымының атқару комитетінің төрағасы болды. Хейг дереу Джерси-Ситидегі сыбайлас жемқорлыққа толы полиция күшін "Атқыр" жасағының қатыгез жігіттерімен қайта құруға кірісті. Хейг проституция мен есірткі саудасына қарсы күреске жетекшілік етіп, дін қызметкерлерінің құрметіне ие болды. Ақырында Джерси-Ситиде әр 3000 тұрғынға бір полицей тіркелді, бұл қаланың бұрынғы өте жоғары қылмыс деңгейінің айқын төмендеуіне әкелді. Хейг полиция бөлімінің салғырт жұмыс істеуін тоқтату үшін шаралар қабылдады, жылдар бойы жазаланбаған құқық бұзушылықтарды жазалады. Ол сондай-ақ өрттен қорғау бөлімінде қажетті жақсартулар жасады; ол қызметке келген кезде Джерси-Ситидегі өртке қарсы сақтандыру тарифтері елдегі ең жоғары деңгейде болды. 1916 жылдың басында Джерси-Сити жағалауында миллиондаған фунт оқ-дәрі жиналып жатқанын білген Хейг өзінің сайлаушыларының қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылықты білдіру үшін Вашингтонға сапар шекті. Ол сондай-ақ республикашылдардың маңызды тобының қолдауын алды, ол губернатор Уолтер Эджбен келісім жасасқан кезде, Эдж Солтүстік Джерсиді Хейгке берді, ал өзі үшін Оңтүстік Джерсиді сақтап қалды. Сонымен қатар, қоғамдық қауіпсіздік комиссары (ол өзінің бүкіл қызметі бойына атқарган лауазымы) ретінде ол қаладағы ең көп жұмысқа орналастыру тағайындаулары бар екі бөлімді бақылады. Бұл лауазым қоғамдық тәртіпті сақтау жауапкершілігін де оның мойнына жүктеді. Полицияға кешкі сағат 9-дан кейін ешқандай себепсіз немесе ордерсіз кез келген адамды тоқтатып, тексеруге рұқсат берілді. 1932 жылы Эл Смиттың досы Хейг демократиялық номинация үшін жарыста Смитті Франклин Д. Рузвельтке қарсы қолдады. Рузвельт номинацияны ұтқаннан кейін Хейг Рузвельт өзінің президенттік науқанын Нью-Джерсиде бастаса, бұрын-соңды болмаған ең үлкен саяси митингті ұйымдастыруға уәде берді. Рузвельт өзінің науқанын Джерси жағалауындағы Си-Гирт қаласында бастағанда, Хейгтің машинасы Хадсон округінің бірнеше мың сайлаушысы бақылап, қолдау көрсетіп отырғанын қамтамасыз етті. Хейгтің қолдауы оның анасы Маргарет Хейгтің есімімен аталатын перзентханасы бар үлкен медициналық орталық құрылысын қаржыландырумен марапатталды. 1936 жылғы науқан кезінде Хейг Рузвельтті қолдау үшін 150 000 ересек пен бала ұсынды. Хейгтің сайлауда алаяқтық әрекеттері туралы әңгімелер көп. Мысалы, 1937 жылы Джерси-Ситиде 160 050 тіркелген сайлаушы болды, бірақ 21 жасқа толған адамдардың саны – 147 000 ғана болды (заңды дауыс беру жасы). 1932 жылы губернатор Мур сыбайлас жемқорлыққа қатысты сот отырыстарында Хейгтің жеке адвокаты болған Томас Дж. Броганды штаттың Жоғарғы сотының судьясы қылып тағайындады. Бір жылдан кейін Броган Бас судья болып тағайындалды. 1930 жылдардағы дауыс беруде алаяқтық жасалды деген күдік бойынша кем дегенде екі істе (Фергюсон Броганға қарсы, 112 N. J. L. 471; Клей Мурға қарсы, 119 N. J. L. 215; Клей ісі бойынша, 119 N. J. L. 310) Броган соты Демократиялық партияның машинасына пайдалы шешім шығарды, бір жағдайда сайлау округінің инспекторының сайлау жәшіктерін ашуға құқығы жоқ екенін, ал екінші жағдайда жәшіктерді ашуға болады, бірақ ешкімнің ішін қарауға құқығы жоқ деп шешті. Броган сонымен қатар өзін Хадсон округінің юрисдикциясына тағайындады, осылайша жергілікті үкімді сот процесін бақылап, басқа да сайлау алаяқтығы істерін тоқтатып тастады.

Саясаттағы қызметі

1943 жылы бұрынғы губернатор Уолтер Эдж қайтадан билікке оралғанда, Гаага үшін соңының бастауы болды. Эдждің бас прокуроры Уолтер Ван Рипер Гааганың жақтастарына қатысты бірнеше қылмыстық іс қозғады. Гаага, Ван Риперге қарсы федералдық айыптамалар қою үшін Нью-Джерси округінің өзі таңдаған прокурорын пайдаланды, бірақ Ван Рипер ақталды. Эдж сондай-ақ мемлекеттік қызметте реформалар жасап, оны Гааганың ықпалынан босатты. Бұл 1949 жылы Джон В. Кеннидің, Эггерстің тағайындалуына наразы болған бұрынғы Гаага бөлімшесінің жетекшісі, өзінің комиссиялық тізімін құрғанда аяқталды. "Үшінші тізімнің" болуы Кеннидің тізіміне Гаага/Эггерс тізімін биліктен ығыстырып, Гааганың 32 жылдық үкімдігін аяқтауға мүмкіндік берді.

Өлім

Хейг 1956 жылы Жаңа жыл күні Нью-Йорк қаласындағы Манхэттендегі 480 Парк-авенюдегі пәтерінде қайтыс болды. Жүздеген адам табыттың жерлеу үйінен шығуын көргенімен, тек төрт ер адам ғана табыт өте жатқанда бас киімдерін шешкен.

Мұра

Хейгтің мақтанышы мен қуанышы – ол мэр болғаннан кейін дерлік құрыла бастаған Джерси-Сити медициналық орталығы еді. 1940 жылдары ол 10 ғимараттан тұратын кешенге дейін өсті, ол Джерси-Сити тұрғындарына дерлік тегін медициналық көмек көрсетті. Салынысы аяқталған кезде Медициналық орталық елдегі ең ірі медициналық мекемелердің бірі болды және Медициналық орталық ауруханасы, Поллак кеуде аурулары ауруханасы, Мёрдок Холл және Хейгтің анасының құрметіне аталған Маргарет Хейг аналық ауруханасын қамтыды. Хейгтің күш-жігерімен алынған федералдық қаражат есебінен қаржыландырылған ғимараттар мәрмәр қабырғалар, терраццо едендер, өрнекті әйнек және сәндік қалыптар сияқты арт-деко ерекшеліктерімен танымал. Ол кезде Медициналық орталықтың көлемі тым үлкен болғандықтан, тиімді жұмыс істеуге болмады. 2005 жылы 14 акрлық кешен (оның көп бөлігі пайдаланылмай қалған) екі мұнараны "Beacon" деп аталатын сәнді кондоминиум кешеніне айналдыра бастаған жеке кәсіпкерге сатылды. 1993 жылы Чикагодағы Иллинойс университетінің Мелвин Г. Холли жүргізген тарихшылар, саясаттанушылар және қалалық сарапшылардың сауалнамасы бойынша Хейг 1820 мен 1993 жылдар аралығында қызмет еткен ең нашар американдық ірі қала әкімдерінің екіншісі деп танылды.

Дәйексөздер

Біз конституциялық құқықтар, сөз бостандығы және еркін баспасөз туралы естиміз. Әр естігенімде өзім-өзіме деймін: "Бұл адам - қызыл, бұл адам - коммунист". Шынайы американдық ешқашан осылай сөйлемейді. – Джерси қаласының сауда палатасында сөйлеген сөзі, 1938 жылдың 12 қаңтары. "Тыңдаңдар, міне заң! Мен – заңмын! Осы жігіттер жұмысқа кіріседі!" – Джерси Ситидегі Эмори методистік епископ шіркеуінде қалалық басқару туралы сөйлеген сөзі, 1937 жылғы 10 қараша.