Кіріспе

Өзін-өзі құлату арқылы объектілерді жою. Имплозия – объектілердің өзіне қарай құлауы (немесе қысылуы) арқылы жойылған процесс. Жарылыс көлемді кеңейтетін болса, имплозия көлемді қысқартады және материя мен энергияны шоғырландырады. Нағыз имплозия көбінесе ішкі (төмен) және сыртқы (жоғары) қысымдардың, немесе ішкі және сыртқы күштердің арасындағы үлкен айырмашылықты қамтиды, бұл құрылымның өзіне немесе толығымен қатты емес болса, ол алған кеңістікке құлауына себеп болады. Имплозияға мысалдар: су асты кемесінің айналасындағы судың гидростатикалық қысымынан сырттан қысылуы және өзінің гравитациялық қысымымен ауыр жұлдыздың құлауы. Имплозия материалды сыртқа қарай жылжыта алады (мысалы, ішкі құлау материалдарының кері соққысы немесе ішкі бөліктер құлағанда шеткі материалдың шығарылуы), бірақ бұл имплозияның қажетті бөлігі емес және барлық имплозиялар осылай болмайды. Егер объект бұрын қатты болса, имплозия көбінесе оны тығыз формаға айналдыруды талап етеді – нәтижесінде ол шоғырландырылып, сығылып немесе бастапқысынан тығыз жаңа материалға айналады.

Ядролық қару

Имплозиялық типтегі ядролық қару конструкциясында плутоний, уран немесе басқа да бөлінетін материалдан жасалған шар, шар тәрізді орналасқан жарылғыш зарядтармен ішке қарай қысылады. Бұл материалдың көлемін азайтады, осылайша оның тығыздығы екі-үш есеге артады, нәтижесінде ол критиктік массаға жетеді және ядролық жарылыс тудырады. Кейбір термоядролық қару түрлерінде осы жарылыстан алынған энергия, оны тұтандыру алдында синтез отынының капсуласын ішке қарай қысу үшін қолданылады, бұл синтез реакциясын қозғайды (Teller–Ulam конструкциясын қараңыз). Жалпы алғанда, сутегі бомбасында немесе лазерлік инерциялық шектеу синтезіндегідей радиацияны бір нәрсені ішке қарай қысу үшін пайдалану, радиациялық имплозия деп аталады.

Сұйықтық динамикасы

Кавитация (сұйықта көпіршік пайда болуы/жарылуы) имплозия процесін қамтиды. Сұйықта кавитациялық көпіршік пайда болғанда (мысалы, жоғары жылдамдықты су пернесі арқылы), бұл көпіршік әдетте қоршаған сұйықпен жылдам жарылады – имплозияланады.

Астрофизика

Имплозия – үлкен жұлдыздардың гравитациялық құлдырауының маңызды бөлігі, ол суперновалардың, нейтрондық жұлдыздардың және қара тесіктердің пайда болуына алып келуі мүмкін. Көбінесе, үлкен жұлдыздың ішкі бөлігі (өзегі деп аталады) жанасуын тоқтатады, ал осы жылу көзі болмағандықтан, электрондар мен протондарды бөліп тұратын күштер енді жеткілікті күшті болмайды. Өзек өте жылдам түрде өзіне құлайды және нейтрондық жұлдызға немесе қара тесікке айналады; бастапқы жұлдыздың сыртқы қабаттары ішке қарай құлайды және жаңадан пайда болған нейтрондық жұлдыздан (егер ол пайда болса) кері секіріп, супернованы құрайды.

Бақыланатын құрылысты бұзу

Ірі ғимараттар, мысалы, кірпіш, болаттан жасалған қаңқа немесе темір бетон сияқты әртүрлі конструкциялық типтердегі ғимараттар, тіреу элементтерін ретті және шектеулі жарылыстар арқылы таңдап бұзу арқылы оңай алып тасталатын қирандылар жиынтығына дейін келтірілуі мүмкін. Мақсаты – материалдарды белгілі бір аймақтарда ұстау, әдетте жақын жердегі құрылыстарға зиян келтірмеу үшін. Бұл техникада дәл орналастырылған демонтаж зарядтары белгілі бір уақыт интервалдарымен оқталатынымен, гравитация күші ғимараттың ортасын тік түсуіне, сонымен бірге қабырғаларын ішке қарай тартылуына себеп болады – бұл процесс көбінесе қате түрде имплозия деп сипатталады.

Катодты сәулелі түтік пен флуоресцентті жарықтандырудың имплозиясы

Барлық катодты сәулелі құбырларда жоғары вакуум болады. Сыртқы шыны қаптамасы зақымданса, қауіпті жарылыс болуы мүмкін. Жарылыстың күшінен шыны сынықтары қауіпті жылдамдықпен сыртқа шашырауы мүмкін. Телевизорлар мен компьютер дисплейлерінде қолданылатын қазіргі заманғы CRT-ларда эпоксидті жабыстырылған беттік панельдер немесе қаптың сынуын болдырмау үшін басқа да шаралар қарастырылған. Бірақ, құрылғыдан алынған CRT-лерді жеке жарақаттарды болдырмау үшін сақтықпен тасымалдау қажет.