Кіріспе

Голландиялық ABN AMRO Bank N. V. – Амстердамда орналасқан Голландияның үшінші ірі банкі. Ол 1991 жылы өзінің атын құрайтын екі бұрынғы голланд банкінің бірігуімен құрылды: Algemene Bank Nederland (ABN) және Amsterdamsche en Rotterdamsche Bank (AMRO Bank). Белсенді халықаралық кеңеюден кейін ABN AMRO 2007–2008 жылдары Еуропалық банктер консорциумымен сатып алынып, бөлінді, оның ішінде Fortis, ол Бенилюкс аймағындағы операцияларын алуды жоспарлаған. Fortis 2008 жылдың күзінде қиын жағдайға түсті және өз кезегінде жеке ұлттық мекемелерге бөлінді. Голландиядағы операциялар, атап айтқанда Fortis Bank Nederland және Fortis иемденуді жоспарлаған бұрынғы ABN AMRO қызметтері 2010 жылдың ортасында мемлекеттендіріліп, қайта құрылымдалды және ABN AMRO деп аталды. 2010 жылы Голландия үкіметі компанияны IPO арқылы қайтадан тізімдеп, акцияларының 20 пайызын халыққа сатты. ABN AMRO 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау күшіне енгеннен бері маңызды мекеме деп тағайындалды және нәтижесінде Еуропалық Орталық Банк тікелей бақылайды.

Өмірбаян

1824 жылы король Вильгельм I Голландияның Шығыс Үндістанындағы сауданы және қаржыландыруды қайта жандандыру мақсатымен Nederlandsche Handel Maatschappij (NHM) сауда компаниясын құрды, және ол ABN AMRO-ның негізгі ата-бабаларының біріне айналды. 1964 жылы NHM Twentsche Bank-пен бірігіп, Algemene Bank Nederland (ABN) банкін құрды. Сол 1964 жылы 1871 жылы құрылған Amsterdamsche Bank, 1873 жылы құрылған Rotterdamsche Bank-пен (1765 жылдан бері жұмыс істеп келген Determeijer Weslingh & Zn. компаниясының қатысуымен) бірігіп, Amsterdamsche en Rotterdamsche Bank-ты құрды, ол AMRO Bank деп белгілі болды.

ABN және AMRO бірігуі

1991 жылдың 22 қыркүйегінде ABN және AMRO бірігіп ABN AMRO банкін құрды. 1993 жылы оның екі инвестициялық банк еншілес компаниясы – Bank Mees & Hope және Pierson, Heldring & Pierson – бірігіп MeesPierson компаниясын құрды. Екі банктың бірігуі ABN AMRO-ға шетелдегі компаниялар мен филиалдардың кең желісін сыйлады. NHM арқылы ABN Азия және Таяу Шығыстағы маңызды филиалдар желісіне ие болды, соның ішінде NHM Jeddah филиалының меншігіндегі Saudi Hollandi Bank та бар еді. Тағы бір, 1933 жылы Hollandsche Bank voor de Middellandsche Zee (HBMZ) және Hollandsche Zuid Amerika Bank банктерінің бірігуінен құрылған Hollandsche Bank Unie (HBU) ABN AMRO-ға Оңтүстік және Орталық Америкадағы филиалдардың кең желісін ұсынды. 1979 жылы ABN Чикагодағы LaSalle National Bank-ті сатып алып, Солтүстік Америка нарығына енді. 1991 жылғы бірігуден кейін ABN AMRO бірқатар қосымша сатып алулар арқылы өсуін жалғастырды, оның ішінде 1996 жылы Детройт маңындағы Standard Federal Bank-ті, ал бес жылдан кейін оның Детройттегі бәсекелесі Michigan National Bank-ті сатып алып, оны Standard Federal болып қайта аттады. 2005 жылы Standard Federal ABN AMRO-ның АҚШ-тағы екі банк жүйесін біріктіру мақсатымен LaSalle Bank Midwest болып өзгерді. 1995 жылы ABN AMRO америкалық бағалы қағаздар мен тауарлар саудасы және клиринг корпорациясы The Chicago Corporation-ды сатып алды. Басқа да маңызды сатып алулардың қатарында 1998 жылы Бразилияның Banco Real банкі және 2006 жылы Италияның Antonveneta банкі болды. Сондай-ақ, 2000 жылы Нидерландының жергілікті билік ипотекалық және құрылыс даму ұйымы Bouwfonds-тің даулы сатып алуына қатысты. ABN AMRO 2006 жылы Bouwfonds-ті жұмыс істеп тұрған кәсіпорын ретінде сатты. 2006 жылдың шілдесінде Roel Pieper құрған және басқарған Favonius Ventures компаниясы ABN AMRO Bank N.V.-нің жеке капитал бизнес-бөлімшесі ABN AMRO Capital-дың барлық технологиялық инвестицияларын алды.

2000-жылдардың ортасындағы әлсіздік, сатып алу және бөліну

2005 жылдың басында ABN AMRO қиын жағдайға келді. Банк өзінің жеке капиталының табысын қайтару бойынша белгіленген мақсатына әлі де жақындамаған еді, бұл мақсатты 2000 жылы тағайындалған бас директор Рийкман Гренинк белгілеген болатын. 2000 жылдан 2005 жылға дейін ABN AMRO акцияларының бағасы тұрақтанды. 2006 жылғы қаржылық нәтижелер банктің болашағына қатысты алаңдаушылықты күшейтті. Операциялық шығындар операциялық кірістен жылдам өсті, нәтижесінде тиімділік көрсеткіші 69,9%-ға дейін нашарлады. Өтімсіз несиелер жыл сайын 192%-ға өсті. Таза пайда тек активтерді сату арқасында ғана артты. 2006 жылы ABN AMRO Bank N. V.-нің алдыңғы тарихы және африкалық құлдықпен байланыстары туралы зерттеу нәтижелері жарияланды. 1888 жылға дейін құрылған ABN AMRO Bank N. V.-нің 200-ге жуық алдыңғы ұйымдарын тексеру барысында, олардың кейбіреулерінің Америка Құрама Штаттарында немесе Американың басқа аймақтарында африкалық құлдықпен байланысы бар екені анықталды. 2007 жылы ABN AMRO Нидерландтағы екінші ірі банк және активтері бойынша Еуропадағы сегізінші ірі банк болды. Сол кезде The Banker және Fortune Global 500 журналдары оны әлемдегі ең ірі банктер тізімінде 15-ші орынға қойды, ал банктің 63 елде жұмыс істеген, 110 000-нан астам қызметкері болды. 2007 жылдың 31 тамызында ABN AMRO Bank N.V. Пакистан 227 миллион АҚШ долларына 24 қаладағы 69 филиалы бар Prime Commercial Bank-пен бірікті, нәтижесінде ABN AMRO Bank (Pakistan) Limited құрылды (кейіннен Royal Bank of Scotland Pakistan-ға қосылды). 2007 жылдың 21 ақпанында The Children's Investment Fund Management (TCI) хедж-фонды қадағалау кеңесінің төрағасына ABN AMRO-ның бірігуі, сатып алуы немесе бөлінуі жөнінде белсенді түрде зерттеу жүргізуді сұрады, өйткені қазіргі акциялар бағасы негізгі активтердің нақты құнын көрсетпейді. TCI төрағадан өтінішін 2007 жылдың сәуірінде өтетін акционерлердің жылдық жиналысының күн тәртібіне қосуды сұрады. 2007 жылдың 20 наурызында британдық Barclays банкі мен ABN AMRO екеуі де ықтимал бірігу туралы эксклюзивті келіссөздер жүргізіп жатқанын растағаннан кейін оқиғалар жеделдеді. 2007 жылғы 28 наурызда ABN AMRO 2007 жылғы акционерлер жиналысының күн тәртібін жариялады. Ол TCI ұсынған барлық мәселелерді қамтыды, бірақ компанияны бөлу туралы ұсынысты қабылдамау туралы ұсыныспен бірге. Алайда 18 сәуірде тағы бір британдық банк, Шотландия Корольдік Банкі (RBS) ABN AMRO-мен байланысқа шығып, RBS, Бельгияның Fortis және Испанияның Banco Santander Central Hispano (қазіргі Banco Santander) банктерінің консорциумы ABN AMRO-ны бірлесіп сатып алып, содан кейін компанияның бөліктерін өздері арасында бөлісуі туралы келісім ұсынды. Ұсынылған келісім бойынша RBS ABN-нің АҚШ-тағы операцияларын, LaSalle және ABN-нің көтерме сауда операцияларын алатын болды; Banco Santander Бразилия операцияларын, ал Fortis Нидерланды операцияларын алатын еді. Үш банк мәмілені жүзеге асыру үшін RFS Holdings (олардың атауларының бас әріптерінен құралған) атты бірлескен кәсіпорын құрды. 23 сәуірде ABN AMRO және Barclays ABN AMRO-ны Barclays-пен сатып алу туралы мәлімдеді. Мәміле 67 миллиард евроға бағаланды және оған LaSalle Bank-ты Bank of America-ға 21 миллиард евроға сату кірді. Екі күннен кейін RBS басқарған консорциум ABN AMRO LaSalle Bank-ты Bank of America-ға сатудан бас тартса, 72 миллиард евролық индикативтік ұсынысын жасады. Акционерлердің келесі күнгі жиналысында акционерлердің шамамен 68 пайызы TCI сұрағандай бөлінуді қолдады. LaSalle-ді сату көптеген адамдар үшін кедергі ретінде қарастырылды: RBS ұсынысын тоқтатудың жолы ретінде, ол АҚШ нарықтарына одан әрі кіруді көздейді, осылайша топтың қазіргі американдық брендтерінің, Citizens Bank және Charter One табысын кеңейту үшін. 2007 жылғы 3 мамырда Нидерландтың инвесторлар қауымдастығы (Vereniging van Effectenbezitters) ABN акцияларының 20 пайызына дейін акцияларының иелері қолдауымен, ЛаСалл сатылымына қарсы тыйым салуды талап етіп, Нидерландтың Амстердамдағы коммерциялық сотына жүгінді. Сот LaSalle-ді сатуды Barclays-тің ABN AMRO-мен бірігуі туралы қазіргі келіссөздерден бөлек қарастыруға болмайды және ABN AMRO акционерлері акционерлердің жалпы жиналысында басқа да ықтимал бірігу/алу үміткерлерін мақұлдауы керек деп шешті. Алайда 2007 жылдың шілдесінде Нидерландтың Жоғарғы соты Bank of America-ның LaSalle Bank-ты сатып алуы жалғасатынын және Bank of America-ның LaSalle-ді 2007 жылдың 1 қазанынан бастап иемденгенін шешті. 2007 жылдың 23 шілдесінде Barclays ABN AMRO-ға Қытай және Сингапур үкіметтерінен инвестицияларды алғаннан кейін 67,5 млрд евроға дейін ұсынысын көтерді, бірақ ол әлі де RBS консорциумының ұсынысынан төмен болды. Барклейдің қайта қарастырылған ұсынысы акцияның 37%-ы қолма-қол ақшамен төленетін, бұл алдыңғы ұсыныстан 4,3%-ға артық. Ұсынысқа RFS консорциумы апта бұрын жасаған акцияға 38,40 евролық ұсыныс кірмеді. Қайта қарастырылған ұсынысқа La Salle Bank-ты сату кірмеді, өйткені ABN AMRO Bank of America-ға осы енші қоймасын сатуды жалғастыра алатын еді. RBS енді ABN-нің инвестициялық банк бөлімін және оның Азия желісін алуға келісім беретін еді. 2007 жылдың 30 шілдесінде ABN AMRO Barclays ұсынысын қолдауын кері қайтарды, ол RBS басқарылған топтың ұсынысынан төмен болды. Барклей ұсынысы ABN AMRO-ның «стратегиялық көзқарасына» сәйкес келсе де, кеңес оны «қаржылық тұрғыдан» ұсынуға болмайды деді. RBS, Fortis және Banco Santander ұсынған 98,3 млрд долларлық ұсыныс Барклей ұсынысынан 9,8%-ға жоғары болды. Barclays Bank 5 қазан күні ABN AMRO-ны сатып алудан бас тартты, соның салдарынан RBS басқарылған консорциумның ұсынысы қабылданып, ABN AMRO-ның жойылмауы жоспарланды. RFS ABN AMRO-ны ресми түрде сатып алды, Fortis ABN AMRO-ның Нидерланд және Бельгия операцияларын, Banco Santander Бразилиядағы Banco Real және Италиядағы Banca Antonveneta-ны, ал RBS ABN AMRO-ның көтерме сауда бөлімін және Азиядағы барлық басқа операцияларды алатын болды.

2008 жылғы қаржы дағдарысы

RBS және Fortis компаниялары ABN AMRO-ны сатып алғаннан кейін күйреудің алдында еді, бұл олардың тым жоғары созылып кеткенін көрсетеді. 2008 жылдың 22 сәуірінде RBS британдық корпоративтік тарихындағы ең ірі капитал қосымдауын жариялады, мақсаты – нашар инвестициялар салдарынан туындаған 5,9 миллиард фунт стерлингтік шығынды өтеу және ABN AMRO-ны сатып алғаннан кейін резервтерін нығайту үшін 12 миллиард фунт стерлинг жаңа капитал жинау. 2008 жылдың 11 шілдесінде Fortis компаниясының бас директоры Жан Вотрон ABN AMRO мәмілесінен кейін Fortis компаниясының капиталы азайғандықтан қызметінен кетті. Fortis-тің акция құны бойынша жалпы құны, сатып алуға дейін болған құнының үштен біріне тең болды және ABN AMRO-ның Бенилюкс активтері үшін төленген құннан аздап төмен болды. 2008 жылдың 3 қазанында Fortis мемлекеттік меншікке өтті. Нидерланд үкіметі 16,8 миллиард еуроға Fortis компаниясының бірнеше бөлімшелерін және ABN AMRO-дағы Fortis-тің үлесін сатып алды. Кейіннен ол ABN AMRO-ның сатып алынған бөліктері Fortis Bank Nederland (FBN) компаниясымен біріктіріліп, жаңа ABN AMRO құрылатынын мәлімдеді. 2008 жылдың 13 қазанында Ұлыбританияның премьер-министрі Гордон Браун Ұлыбритания үкіметінің қаржы жүйесін құтқару жоспарын жариялады. Қаржы министрлігі Royal Bank of Scotland Group Plc, Lloyds TSB және HBOS Plc компанияларына 37 миллиард фунт стерлинг (64 миллиард доллар, 47 миллиард еуро) жаңа капитал құйып, қаржы секторының құлдырауына жол бермеуді көздеді. Бұл RBS-тегі мемлекеттік үлестің жалпы 58%-ын құрады. Осы құтқарудың нәтижесінде топтың бас атқарушы директоры Фред Гудвин өзінің отставкасын ұсынды, ол қабылданды. Қазан айының соңында Fortis компаниясы RFS Holdings компаниясындағы үлесін сататынын хабарлады, оған Fortis компаниясына әлі берілмеген барлық активтер (яғни активтерді басқарудан басқа барлық қызметтер) кірді.

Нидерландыдан тыс жерлерде өткізу

2008 жылы RFS Holdings AAC Capital Partners басқаратын 32 еуропалық компаниядағы жеке капитал үлестерін Goldman Sachs, AlpInvest Partners және Canada Pension Plan консорциумына жеке капиталдың екінші нарығындағы мәміле арқылы 1,5 миллиард долларға сатуды аяқтады. 2009 жылдың қыркүйегінде RBS Австралиядағы Morgans акциялық сауда бизнесін RBS Morgans деп қайта атады. Бұл, сол жылдың наурыз айында ABN AMRO Australia бөлімшесінің RBS Australia болып қайта аталғаннан кейін болды. 2010 жылғы 10 ақпанда RBS Үндістан мен Біріккен Араб Эмираттарындағы өзіне тиесілі филиалдардың өз атымен қайта аталатынын мәлімдеді. HSBC Holdings, Royal Bank of Scotland-тың Үндістандағы жеке және коммерциялық банк бизнесін 1,8 миллиард долларға сатып алатынын хабарлады, бірақ келісім 2012 жылдың желтоқсанында күшін жойды. Santander-ге тиесілі операциялар, атап айтқанда Италия мен Бразилиядағылары, Santander-мен біріктірілді, сатылды немесе тоқтатылды.

Нидерланд операцияларын қайта құру

Голландия үкіметі 16,8 млрд. евроға Fortis компаниясының Нидерландтағы барлық операцияларын, соның ішінде ABN AMRO компаниясының Fortis-ке тиесілі бөліктерін толық бақылауға алды. Үкімет пен De Nederlandsche Bank президенті голландтық Fortis пен ABN AMRO бөліктерінің бірігуі банк мемлекеттік меншікте болған кезде жалғасатынын мәлімдеді. Бұл 2010 жылдың шілдесінде аяқталды, онда Fortis-тің Нидерландтағы операциялары ABN AMRO деп қайта аталды. 2008 жылдың қарашасында Бельгия соты Fortis акционерлерінің Fortis/ABN AMRO мәмілесін және одан кейінгі бөлінуді Бельгия үкіметіне қарсылық білдірген талабын қабылдамады. Нидерланд үкіметі банкті қайта құру және тұрақтандыру үшін Нидерландтың бұрынғы қаржы министрі Геррит Зальмды бас директор етіп тағайындады, ал 2010 жылдың ақпан айында оның меншігіндегі активтер RBS-ге тиесілілерден заңды түрде бөлінді. Бұл бөлініс екі бөлек ұйымды құрады: ABN AMRO Bank N. V. және The Royal Bank of Scotland N. V. Біріншісі ABN AMRO Private Banking, Fortis Bank Nederland, жеке банк MeesPierson (бұрын ABN AMRO және Fortis-ке тиесілі) және бриллианттар банкі International Diamond & Jewelry Group пен біріктіріліп, ABN AMRO Group N. V. құрылды, ал Fortis атауы 2010 жылғы 1 шілдеде жойылды. The Royal Bank of Scotland N. V. иелігіндегі ABN AMRO-ның қалған бөліктері бұл арада қайта аталды, сатылды немесе жабылды. Еуропалық комиссиямен қайта құруға мемлекеттік көмек туралы келісім аясында ABN AMRO 2010 жылдың сәуірінде Hollandsche Bank Unie-ді Deutsche Bank-қа IFN Finance басқа еншілес компаниясымен бірге сатты.

Қайта құрылымдаудан кейінгі тарих

ABN AMRO ипотекалық несиелерді мамандандырылған онлайн қызметкері Direktbank Hypotheken компаниясын ұлттандыру аясында сатып алды және 2011 жылдың 1 қаңтарынан бастап бұл өнімдерді осы бренд астында халыққа сатуды тоқтатты. Ипотекалық бизнес ABN AMRO және Florius брендтерімен өзінің өнімдеріне біріктірілді. 2020 жылдың қараша айында ABN Amro шығындарды азайту жоспары ретінде 2800 жұмыс орнын қысқартып, бас кеңсесін сататынын хабарлады, соның нәтижесінде 2024 жылға дейін 700 миллион евро үнемдеуді көздеді. 2023 жылдың желтоқсанында ABN AMRO өзінің цифрлық беделін арттыру мақсатында BUX компаниясын белгілі бір сомаға сатып алды.

Операциялар

ABN AMRO Bank 15 елде 32 000 қызметкері бар кеңселерге ие, олардың көп бөлігі Нидерландыда орналасқан, ал қалған 5 000-ға жуығы басқа елдерде жұмыс істейді. Оның қызметтеріне 14 елдегі жоғары кірісті клиенттерге қызмет көрсететін жеке банк бөлімі, сондай-ақ энергетика, шикізаттар және көлік нарықтарында, брокерлік, клиринг және сақтау қызметтерінде маңызды рөл атқаратын коммерциялық және инвестициялық банк операциялары кіреді. 2022 жылдың сәуір айында ABN AMRO Bank Швейцарияда орналасқан банк және қаржылық бағдарламалық құралдарды әзірлейтін Temenos компаниясымен көп жылдық жазылым шартын ұзарту туралы келісімге келгенін хабарлады. Бұл келісім ABN AMRO-ға клиенттер санын өсіруге және Temenos Banking бұлтты платформасында бизнесті кеңейтуге көмектесу үшін жасалды.

Маркетинг

Банк өзін әрқашан үлкен әріптермен ABN AMRO деп атайды, бұл Algemene Bank Nederland және Амстердам және Роттердам банкі аттарының аббревиатурасына негізделген. Екінші жағдайда, әр қаланың алғашқы екі әріпі AMRO сөзін құрайды. "ABN" әріптері жеке-жеке айтылады, ал "AMRO" бір сөз ретінде айтылады. Осы себепті кейбір БАҚ "ABN Amro" деп жазады. Жазбаша мәтінде екі нұсқа да қолданылады, бірақ банк өзі тек үлкен әріптермен жазады. Әңгімелерде банкке кейде жай ғана ABN немесе AMRO банкі деп аталады, бұл адамның қай жерде екеніне байланысты. 1991 жылы Landor Associates компаниясы ABN AMRO үшін жасыл және сары қалқан логотипін жасады, ол банк пен оның барлық еншілес компанияларының таңбасы ретінде қолданылады. ABN AMRO 1991 жылдан 2008 жылға дейін голланд футбол клубы АФК Аякс Амстердамның негізгі демеушісі болды. Спонсорлық логотипі сол кезде футбол жейдесінің оң жағына тік сызықпен басылатын әлемдегі жалғыз логотип болды. 2014 жылдан бастап ABN AMRO Дуйсенберг қаржы мектебінің стратегиялық салалық серіктесі болып табылады. Банктің бұрынғы өнер коллекциясын 2007 жылдың соңынан бері арнайы құрылған nl қоры басқарады.

Мадоффтың алаяқтық

Бернард Мадофф жасады деген күдікті алаяқтың салдарынан Fortis Bank Netherlands (Holding) NV банкі (Fortis Merchant Banking құрамына кіретін еншілес компаниясы Prime Fund Solutions арқылы) хедж-фондтарға берген қарыздарынан және Бернард Мадофф Investment Securities-ке кепілдік ретінде салған инвестицияларынан 1 миллиард евро шығынға ұшырады. Голландия үкіметі Fortis атынан Securities and Exchange Commission-ға шағымдану мүмкіндігі қарастырылып жатыр деп мәлімдеді.

Goldman Sachs SEC-тің сот ісі

ABN AMRO туралы АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы (SEC) 2010 жылғы 16 сәуірде Goldman Sachs компаниясын және оның кепілдік берілген борыштық міндеттемелер (CDO) саудагерінің біреуін сотқа шақырудағы сот құжаттарында айтты. SEC компаниясы Goldman IKB Deutsche Industriebank және ABN AMRO-ны алдағандығын, оларға сатылған CDO-лардың үшінші тарап емес, CDS мәмілесінде қарсы тарап болған хедж-фондтың нұсқауымен құрастырылғанын жасырғанын мәлімдеді. Бұл хедж-фонд, Полсон & Co., төлемді орындамаған жағдайда зор қаржылық пайда алуға мүмкіндік алды.

Алмаздық қаржыландыру

ABN AMRO банкі алмаз бизнесін қаржыландыратын маңызды банктердің бірі. ABN AMRO-ның Ботсвана, Нью-Йорк, Гонконг, Мумбаи және Дубай қалаларында филиалдары болған, барлығы да сатылды немесе жабылу үстінде. Қазіргі таңда олардың тек Антверпенде ғана филиалы бар, онда да олар бизнесін тарылтуда.