Кіріспе

Nordea Bank Abp, көбінесе Nordea деп аталатын, солтүстік Еуропадағы қаржылық қызметтер тобы. Атау "Солтүстік" және "идея" сөздерінің қосындысынан құралған. Банк 1997 және 2001 жылдар аралығындағы Merita Bank, Nordbanken, Unidanmark және Christiania Bank og Kreditkasse фин, швед, даниялық және норвегиялық банктерінің бірігуі мен сатып алуының нәтижесінде құрылды. 2019 жылы Ресейдегі бизнесті жабу туралы шешім қабылданғаннан кейін 2022 жылдың басында Ресейден толық шықты. Nordea акциялары Хельсинки, Копенгаген және Стокгольмдегі Nasdaq Nordic биржаларында, ал Nordea ADR АҚШ-та тіркелген. Nordea 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау күшіне енгеннен бері маңызды институт ретінде тағайындалды, бастапқыда Стокгольмдегі топтың фин бөлімшесі ретінде, ал 2017 жылдан бастап қаржылық холдинг компаниясы ретінде. Осының салдарынан, банк тікелей Еуропалық Орталық Банк тарапынан бақыланады.

Тарих

Nordea-ның тамырлары 1820 жылға дейін Даниядағы Kjøbenhavn og Omegn Sparekassen-ге және 300-ге жуық банктердің, соның ішінде Солтүстік аймақтағы ең көне банктердің кейбірінің толық шежіресіне жатады. UBF 1862 жылы құрылған, ол кезде Финляндияда шектеулі жауапкершілігі бар компаниялар туралы заң немесе банк заңдары болмаған. Сондықтан ол басқа елдердегі банк стандарттарының үлгісімен жасалған. UBF кейін 1919 жылы Nordiska Aktiebanken және 1986 жылы Helsingin Osakepankki (HOP) сияқты бәсекелестерімен бірікті. KOP 1890 жылы Хельсинкидегі Aleksanterinkatu 17 мекенжайында алғашқы филиалымен құрылған. Nordbanken құрамына кіретін ең көне банк – 1832 жылы құрылған Wermlandsbanken болды. Nordbanken 1990 жылдардың басындағы швед банктік дағдарысынан кейін 1992 жылы Швеция үкіметінің бақылауына өтті, нашар қарыздар Securum активтерді басқару компаниясына берілді, ол активтерді сатты. MeritaNordbanken-нің Solo интернет-банкингі 1999 жылы мобильді және интернет-банкингке қол жеткізуді қамтамасыз ететін жаһандық пионер және көшбасшы болды. 1999 жылы банк 3 миллион тіркелу және айына 3,7 миллион төлеммен 1 миллион интернет-банкинг клиентіне жетті. Solo арқылы тұрғын үй несиелері 1999 жылы енгізілді. Біріккен топтың банктік нарықтағы үлесі Швецияда 20%, Данияда 25%, Финляндияда 40% және жұмыс күші 28 050 адамды құрады. 2000 жылдардың басында Nordea Польшаға, Балтық елдеріне және Ресейге кеңейді, оның жалпы кірісінің 2% Польша мен Балтық аймағынан түсті. Nordea 2013 жылы поляк банктік операцияларын 694 миллион еуроға PKO Bank Polski-ге сатты, бірақ Солтүстік банктерді қолдайтын операциялар мен IT бөлімшелері арқылы Польшадағы қызметін сақтап қалды. 2014 жылдың соңына қарай Балтық елдеріндегі несиелер көлемі 8,2 миллиард еуроны, ал Ресейде 4,5 миллиард еуроны құрады. 2016 жылы Luminor Nordea және DNB-ның Эстония, Латвия және Литвадағы операцияларын біріктіру арқылы құрылды, бұл 15 миллиард еуро активтері мен 16,4% нарықтық үлесі бар үшінші ірі Балтық аймақтық банкіне айналды. Luminor Blackstone компаниясына сатылды, ал Nordea және DNB бастапқыда 20% үлесін сақтап қалды. Nordea 2017 жылы пайда болған бұрынғы кеңестік мемлекеттерге қатысты ақшаны жылыстату ісіне қатысқан деп күдіктелген Danske Bank, SEB және Swedbank сияқты Солтүстік банктердің бірі болды. Nordea 2017 жылдың қыркүйегінде корпоративтік штаб-пәтерін Стокгольмнен (Швеция) Хельсинкиге (Финляндия) көшіру жоспарларын жариялады. Nordea-ның Финляндияға көшірілуі оны Еуропалық Орталық Банктің қадағалауына және Еуропалық Одақтың банктік одағына енгізді. 2018 жылдың қазан айында Nordea корпоративтік штаб-пәтерін Хельсинкиге (Финляндия) көшірді. +Nordea-ның 1999-2019 жылдар аралығындағы тарихи көрсеткіштері, коэффициенттері және негізгі көрсеткіштеріАкция бағасы (жыл соты)Жалпы активтер (млрд. еуро)Басты капиталға түсетін табыс (%)Басты капиталдың үлесі (%)Жалпы капиталдың негізгі үлесі (%) Базельді ескермегенде 1-деңгей19995.8418618.09.020008.1022416.820015.9724213.87.320024.202507.57.120035.9526212.37.320047.4327615.77.320058.7932618.06.8200611.6734722.97.1200711.4238919.77.520085.0047415.37.48.520097.1050811.310.320108.1658011.59.810.320115.9871611.110.111.220127.2467711.611.213.120139.7863011.014.920149.6866911.515.7201510.1564712.216.5201610.6061612.318.4201710.095829.519.520187.275519.715.520197.245555.016.4

Орындау және меншік құқығы

2019 жылдың соңында Nordea-ның нарықтық капитализациясы 29,3 миллиард еуроны құрады, бұл оны Солтүстік Еуропадағы ең ірі жетінші компания және Еуропадағы ең ірі 10 қаржы тобының біріне айналдырды. Клиенттер 15 ай бойы трояндық атты қамтитын фишинг электрондық пошталарымен нысанаға алынды. Nordea зардап шеккен клиенттерге ақшаны қайтарды. Құжаттарда Швецияның басқа банктері де аталды, бірақ Nordea туралы 10 902 рет есімдері келтірілді, ал екінші рет ең көп айтылған банк 764 рет кездеседі. 2012 жылы Nordea Mossack Fonseca компаниясынан құжаттарды кері күшпен өзгертуді сұрады, нәтижесінде үш даниялық клиенттің сенімхаттары 2010 жылдан бері күшіне енді. Бұл құжаттардың жария болуы салдарынан, Швецияның Қаржылық қадағалау органы (FI) 2016 жылғы 4 сәуірде Nordea-ның қызметіне қатысты тергеу бастағанын мәлімдеді. 2004-2014 жылдар аралығында Люксембургтегі Nordea бөлімшесі клиенттері үшін Панама мен Ұлыбританияның Виргин аралдарында 400-ге жуық офшорлық компания құрды. Швецияның қаржы министрі Магдалена Андерссон Nordea-ның осы әрекеттерін «қылмыс» және «толыққанды қабылдауға келмейтін» деп сипаттады. Nordea Private banking директоры Торбен Сандерс 2009 жылға дейін салықтан қашуға тырысқан клиенттерді тексермегенін мойындайды. «2009 жылдың соңында біз банкіміздің салықтан қашу құралы болмауы керек деп шештік», - деді Торбен Сандерс. 2019 жылдың наурызында Yle мемлекеттік телерадиокомпаниясы Nordea-ға қарсы ақшаны жылыстату туралы айыптауларды жариялаған бағдарламаны көрсетті. Bloomberg мәліметінше, компания көп миллиондық долларлық ақшаны жылыстату схемасына қатысқан деп күдіктелген ең ірі скандинавиялық несие беруші мекеме болды.