Кіріспе

Голливуд жұлдыздарының йога мұғалімі Евгения Петерсон (Евгения Васильевна Петерсон; 22 мамыр, 1899 – 25 сәуір 2002), Индра Деви ретінде танымал, йоганы жаттығу түрі ретінде дамытқан алғашқы мұғалім және "қазіргі заманғы йоганың әкесі" Тирумалай Кришнамачарьяның ерте шәкірттерінің бірі. Ол жиырма жасында Үндістанға барып, онда киножұлдызға айналып, Индра Деви деген сахналық есімді алды. Б.К.С. Айенгар және К. Паттаби Джойс сияқты болашақ йога гуруларымен бірге Майсур сарайында Кришнамачарьядан оқыған алғашқы әйел болды. Қытайға көшіп, Мадам Чан Кай Шек үйінде сол елдегі алғашқы йога сабақтарын өткізді. Голливудтағы көптеген танымал шәкірттері арқылы Америкада йоганы танымал етуі және стрессті жеңілдету үшін йоганы насихаттаған кітаптары оған "йоганың бірінші ханымы" деген лақап ат әкелді. Оның өмірбаяуын жазған Мишель Голдберг Девидің "1990-шы жылдардағы йога жарылысының негізін қалағанын" жазды.

Алғашқы жылдар

Евгения "Женя" Петерсон 1899 жылғы 12 мамырда Ресей империясының Рига қаласында (қазіргі Латвия) швед банкінің директоры Василий Петерсон мен Незлобина театрында актерлік өнер көрсеткен орыс ақсүйегі Александра Лабунскаяның отбасында дүниеге келді. Евгения орыс православиесінде крещение рәсімінен өтті. Ол Санкт-Петербургтегі гимназияны 1917 жылы алтын медальмен бітірді. Мәскеудегі драма мектебінде қысқа ғана уақыт оқыды. Ресей революциясында оның әкесі әскери офицер болып қызмет етті және азамат соғысында хабарсыз жоғалып кетті. 1917 жылы большевиктер билікке келген кезде Евгения мен анасы Латвияға қашып, отбасының барлық мүлкін жоғалтты; 1920 жылы Польшаға, ал 1921 жылы Берлинге көшіп барды, онда актриса және биші болып жұмыс істеді. 1926 жылы Таллиндегі кітап дүкеніндегі хабарламаға қызығып, ол Нидерландыдағы Теософиялық қоғамның жиналысында Джидду Кришнамуртиді тыңдауға барды; оның от жанында санскрит мантраларын оқуы оған күшті әсер етті. Кейін ол былай деді: "Мен ұмытылған шақыруды естігендей болдым, таныс, бірақ алыс. Сол күнінен бастап мендегінің бәрі ауысып кетті".

Үндістан

Девидің Үндістанға деген қызығушылығы 15 жасында ақын-философ Рабиндранат Тагордың кітабын және Йоги Рамачарактың йога нұсқаулығын оқығаннан бастау алды. Берлинде ол "Көк құс" спектаклінде актер болып жұмыс істеп, Еуропа бойынша гастрольдік сапарлар жасады. Ол банкир Герман Болмның үйлену ұсынысын қабылдады, бірақ алдымен Үндістанға бару шартымен; ол келісіп, сапар шығындарын төледі. 1927 жылдың 17 қарашасында ол жолға шығып, Үндістанды оңтүстіктен солтүстікке дейін аралап, алғаш рет сари киіп, еденде отырып, қолымен тамақтанды. Үш айдан кейін ол өзгере түскен әйел болып оралды, тек Үндістан туралы ғана әңгімелейтін, Болмның сақинасын қайтарып берді. Көп ұзамай ол Үндістанға қайта оралды, сапарға ақша жинау үшін бағалы заттарын сатты. Адьярдағы (Мадрас, қазіргі Ченнаи) Теософиялық қоғамда "үнді ғибадатхана биін" билегенде ол Джавахарлал Нерумен танысып, ұзақ жылға созылған достық қарым-қатынас бастады, сондай-ақ үнді кинорежиссері Бхагвати Мишрамен кездесті, ол оған "Sher e Arab" (Араб серкесі) фильмінде рөл берді: 1930 жылғы тұсаукесер оны Үндістанда "Индра Деви" сахналық есімімен танымал киножұлдызда етті. 1930 жылы ол Бомбей қаласындағы Чехословакия консулдығының коммерциялық атташесі Ян Стракатыға тұрмысқа шықты және бірнеше жыл бойы онда әлеуметтік өмірге қатысты. Ол күйеуімен бірге Қытайға кетіп бара жатқанда Кришнамачарья оған онда йога оқытушысы болып жұмыс істеуді ұсынды.

Латын Америкасы

1961 жылы Кнауэр Девиге Мексикадағы Текате маңында үлкен ранчо сатып алды; ол сол жерде Индра Деви қорының негізін қалады. 1966 жылдан бастап ол индуист гуруы Сатья Саи Бабамен жақын қарым-қатынаста болды және Текатеден Бангалор мен Путтапартиге жиі сапар шекті. 1977 жылы ол Текатедегі қызметін тоқтатты және өте ауыр сырқатқа шалдыққан күйеуімен Бангалорға көшіп кетті. 1984 жылы ол Кнауэрмен бірге Шри-Ланкаға сапар жасады, онда ол қайтыс болды. 1985 жылы ол Аргентинаға көшіп барды. 1987 жылы ол Халықаралық йога федерациясының құрметті президенті және Уругвайдың Монтевидео қаласында Свами Майтреянанда төрағалығымен өткен Латын Америкасы йога одағының құрметті президенті болып сайланды. Ол 2002 жылы Буэнос-Айресте дүние салды.

Мұра

Биограф Мишель Голдберг Деви өмірінің көп бөлігінде йоганы Батысқа әкелуді "бірден-бір мақсаты" деп атап көрсетеді. 1990 жылдары йога "космополиттік қалалық мәдениеттің кең таралған бөлігіне айналып, бірден денсаулықты және тартымды өмір салтын білдірген" кезде, ол сөзсіз жетістікке жетті, тіпті қазіргі йога "оның үйреткен стилінен гөрі әлдеқайда қарқынды" болса да. Голдберг жазғандай, Power Yoga-ның белсенді жаттығуларына қарамастан, йога Деви жасағандай, негізінен әйелдердің қызығушылығын тудырады; ол Батыс ойында йога мен органикалық тағам, "жақсы денсаулық сақтау орталықтары және биодинамикалық әсемдік өнімдері" арасындағы байланысты орнатты. Голдберг сондай-ақ, Батыстағы йоганың "аралас мәдениет" екенін, "Lululemon йога киімдерін киген икемді жас әйелдер мен Ганг өзенінің жағасындағы жартылай жалаңаш йогиндер арасында зор айырмашылық бар екенін" атап көрсетеді.