Фрэнк Фразетта: Фэнтези өнерінің әкесі

Кіріспе

Американдық иллюстратор және суретші (1928–2010)

Фрэнк Фразетта (Frank Frazzetta /f//r//ə/'/z//ɛ//t//ə/; 9 ақпан 1928 – 10 мамыр 2010) – фантастика және ғылыми-фантастика тақырыптарымен танымал американдық суретші. Ол комикстер, кітап мұқабалары, суреттер, плакаттар, LP пластинка мұқабалары және басқа да медиа салаларында жұмыс істеген. Оны көбінесе "фантазия өнерінің әкесі" деп атайды және ол 20 ғасырдың ең белгілі иллюстраторларының бірі саналады. 2003 жылы оның өмірі мен шығармашылығы туралы "Отпен сурет салу" атты деректі фильм түсірілді. Фразетта Уилл Эйснер комикс даңқының залына, Джек Кирби даңқының залына, Иллюстраторлар қоғамының даңқының залына, ғылыми-фантастика даңқының залына енгізілді және Дүниежүзілік фантастика конвенциясының өмірлік жетістіктері үшін сыйлығымен марапатталды.

Ерте өмір

Фрэнк Фразетта Нью-Йорктің Бруклин қаласында дүниеге келді. Фразетта мансабының басында өзінің тегінен бір "z" әрпін алып тастады, осылайша атын әдемірек етуді көздеді. Үш қарындасы бар отбасының жалғыз ұлы болған ол, көп уақытын әжесімен бірге өткізді, ол оны екі жасынан бастап сурет салуға ынталандырды. 2010 жылы, қайтыс болғанға бір ай қалғанда, ол былай деп еске алды:
Мен бір нәрсені салсам, ол керемет деді де, маған оны жалғастыру үшін бір тиын беретін. Кейде менде сурет салуға тек қана дәретхана қағазы ғана болатын. Өскен сайын, жасыма сай, өте ерекше нәрселерді сала бастадым. Мұғалімдер менің салғандарымды көріп, таңғалып қалатын, сондықтан олардан ештеңе үйрену қиын еді. Мен кішкентай кезімде көркемсурет мектебіне бардым, тіпті онда да мұғалімдер қатты таңғалып, ашуланды. Сегіз жасында Фразетта Бруклиндегі Көркемсурет академиясына қабылданды, бұл итальяндық оқытушы Микеле Фаланга басқарған шағын сурет мектебі еді. "Ол маған ештеңе үйреткен жоқ", - деді Фразетта 1994 жылы. "Ол келіп, мен жұмыс істеп отырған жерімді көріп, 'Жақсы, өте жақсы. Бірақ, мүмкін, мынаны немесе мынаны жасасаң' дейтін. Сонымен, барлық нәрсе. Біз ешқашан терең әңгімелер жасаған емеспіз. Ол өте қиын ағылшын тілінде сөйлейтін. Ол сені өз күшіңмен қалдыратын. Мен ондағы достарымнан көбірек білім алдым."

Алғашқы жұмыстар

1944 жылы 16 жасында Фразетта, "әрқашан комикс кітаптарын жасауға құштар болған" адам еді. Осы кезеңде комикс кітаптарында авторлық құқықтарды толық көрсету қалыпты емес еді, сондықтан Фразеттаның барлық жұмыстарын анықтау қиын. Оның келесі расталған комикс жұмыстары Prize Comics' Treasure Comics #7 (шілде 1946) журналындағы екі қолтаңба қойылған, қаламмен және бояумен салынған туындылары: төрт беттік "Know your America" – Франк Фразеттаның алғашқы "жеке" жұмысы, ал бір беттік "Ahoy! Жау кемесі!" – оның Капитан Кид кішкентайы кейіпкерін бейнелейді. 1991 жылы The Comics Journal журналына берген сұхбатында Фразетта Грэм Ингелсті комикс индустриясында оның талантын бірінші болып таныған және 1947 жылы Standard Comics-те жұмыс беруге көмектескен адам деп айтты. "Жеке махаббат" және "Кино махаббат" сияқты комикстерде ол махаббат және мәшһүр адамдар туралы очерктер жазды. 1956 жылдың қараша айында Нью-Йорк қаласында Массачусетс штатының тумасы Элеонор Келлиге үйленді. Олардың төрт баласы болды: Фрэнк кіші, Билли, Холли және Хайди.

Голливуд және кітап мұқабалары

1964 жылы Фразеттаның “Mad” журналының жарнамалық пародиасы үшін салған Ринго Старрдың (The Beatles тобынан) суреті “United Artists” студиясының назарына ілікті. Ол “Не жаңалық, мысықжан?” фильмінің постерін салуға шақырылды және бір түстен кейін жылдық жалақысына тең соманы тапты. Ол тағы бірнеше фильмнің постерлерін жасады. Фразетта сонымен қатар, жаппай таралған приключениелік кітаптардың қағаздық басылымдары үшін суреттер салды. Роберт Э. Ховардтың “Конан варвар” романына жасаған интерпретациясы қылыш пен сиқыр жанрын визуалды тұрғыдан жаңартты және келешек ұрпақ суретшілерге зор әсер етті. Ол көбінесе май бояумен жұмыс істесе де, сурет, түйін және қарындашпен де суреттер салды. Анимация мен дизайнның реализмі Фразеттаның туындыларын қайталайтын. Бұл фильм Фразеттаның анимациядағы жалғыз жұмысы болды, одан кейін ол сурет салу және қаламмен сурет салуға қайта оралды. 2009 жылы Metallica тобының жетекші гитарисі Кирк Хаммет Роберт Э. Ховардтың “Conan the Conqueror” романының қайта басылған мұқабасын 1 миллион долларға сатып алды. Өмірінің соңғы жылдары Фразетта түрлі денсаулық мәселелерімен күресті, соның ішінде көп жыл бойы емделмеген қалқанша безінің ауруы да болды. Бірнеше инсульт салдарынан оң қолы дерлік қозғалмайтын болды. Ол сол қолымен сурет салуды өзі үйренді. Ол 2003 жылы түсірілген “Фрэнк Фразетта: Отпен сурет салу” деректі фильмінің басты кейіпкері болды. 2009 жылы Фразетта Пенсильвания штатының солтүстік-шығысындағы Поконо тауларындағы меншігінде тұрды, онда қоғамға ашық музей де бар еді. 17 шілдеде 2009 жылы оның әйелі және серіктесі Элеонора “Элли” Фразетта бір жыл бойы онкологиялық аурумен күрескеннен кейін қайтыс болды. Дау туған мәселе – Фрэнк кішінің Фразетта музейінен суреттерді алып тастауға құқығы бар-жоғы еді. Фразетта ағаның кіші ұлы Билл Фразетта суреттер “Frazetta Properties LLC” деген корпорацияға тиесілі екенін, ал басқару міндеттерін әпкелерімен бөліскенін мәлімдеді. “Мен ЖШС-нің менеджерімін. Суреттер музейде қалуы керек еді”, - деді Билл Фразетта. Фрэнк кіші әкесінің тілегі бойынша, ол мүлікке сенімхат алғанын және суреттердің сатылуына жол бермейтінін айтты. Ағасы Франк ұлының бұл әрекеттерін түсінбеді. 2010 жылдың 23 сәуірінде Фразетта отбасы мәлімдеме жасады, онда “оның отбасы мен өнеріне қатысты барлық сот даулары шешілді. Фрэнктың барлық балалары енді оның суреттер жинағын жарнамалау үшін бірлесіп жұмыс істейтін болады”. Фрэнк Фразетта 2010 жылдың 10 мамырында Флоридадағы үйіне жақын орналасқан ауруханада инсульттан қайтыс болды. Ол 1998 жылы Иллюстраторлар қоғамының Даңқ залына енді. 2001 жылы Дүниежүзілік фантастика конвенциясынан өмірлік жетістіктері үшін марапат алды, ал 2016 жылы “Альбом қаптамасы Даңқ залына” енді. 2023 жылы Фразетта Inkwell Awards Joe Sinnott Даңқ залына енді.

In 1964, Frazetta's painting of Beatle Ringo Starr for a Mad magazine ad parody caught the eye of United Artists studios. He was approached to do the film poster for What's New Pussycat?, and earned the equivalent of his yearly salary in one afternoon. He did several other film posters. Frazetta also produced paintings for mass market paperback editions of adventure books. His interpretation of Robert E. Howard's Conan the Barbarian visually redefined the genre of sword and sorcery, and had an enormous influence on succeeding generations of artists. Primarily, these were in oil, but he also worked in watercolor, ink, and pencil alone. The realism of the animation and design replicated Frazetta's artwork. The film was Frazetta's only work in animation, following its release he returned to his roots in painting and pen and ink illustrations. In 2009 Kirk Hammett, the lead guitarist for Metallica, bought Frazetta's cover artwork for the paperback reissue of Robert E. Howard's "Conan the Conqueror" for $1 million. In his later life, Frazetta was plagued by a variety of health problems, including a thyroid condition that went untreated for many years. A series of strokes left his right arm almost completely paralyzed. He taught himself to paint and draw with his left hand. He was the subject of the 2003 feature film documentary Frank Frazetta: Painting With Fire. By 2009, Frazetta was living on a estate in the Pocono Mountains in Northeastern Pennsylvania, with a small museum that is open to the public. On July 17, 2009, his wife and business partner, Eleanor "Ellie" Frazetta, died after a year long battle with cancer. At issue was whether Frank Jr. believed he had the authority to remove the paintings from the Frazetta museum. Frazetta Sr.'s youngest son Bill Frazetta testified that the paintings belonged to a corporation called Frazetta Properties LLC, of which he shared management duties with his sisters. "I am a manager of the LLC. The art was supposed to stay in the museum", Bill Frazetta said. Frank Jr. maintained that he was trying to prevent the paintings from being sold, per the wishes of his father, who he said had given him power of attorney over his estate. Frank Sr. said he did not understand his son's actions. The Frazetta family later issued a statement on April 23, 2010, that said, "all of the litigation surrounding his family and his art has been resolved. All of Frank's children will now be working together as a team to promote his collection of images ". Frank Frazetta died of a stroke on May 10, 2010, in a hospital near his residence in Florida. and The Society of Illustrators Hall of Fame in 1998. In 2001, he was awarded a Life Achievement Award from the World Fantasy Convention. and in 2016 into the Album Cover Hall of Fame. In 2023, Frazetta was inducted into the Inkwell Awards Joe Sinnott Hall of Fame.

Мұра

Фразетта фантастика және ғылыми фантастика жанрларындағы көптеген суретшілерге әсер етті. Кинорежиссер және «Жұлдызды соғыстар» фильмінің авторы Джордж Лукас 1979 жылы Алан Арнольдтың мақаласында Фразеттаның еңбегін атап өтті: «Мен комикс өнерін жақсы көремін. Мен оны жинап жүрмін. Ғылыми фантастика және ғылыми-фантастикалық жанрларда [заманауи] суретшілер көп, мен оларды өте жақсы көремін. Олардың дизайны мен қиялы соншалықты керемет болғандықтан ұнайды. Фразетта, Дрюйе, Мобиус сияқты суретшілер өз стилінде өте шебер». 2018 жылы Лос-Анджелестегі Лукас аңыз өнер мұражайы 2021 жылдың соңында құрылысын аяқтауды жоспарлап отыр. Оскарға ұсынылған кинорежиссер Гилермо дель Торо 2010 жылы «Лос-Анджелес Таймс» газетінде Фразеттаны «ХХ ғасырдағы фантастика өнерін анықтаған олимпиадалық суретші» деп атады. Ол әлемге жаңа батырлар пантеонын сыйлады, ол әрбір кітапқа екінші сюжеттік қабат қосты». Фантастика суретшісі және музыкант Джозеф Варго Фразеттаны негізгі ықпалы деп атайды, ал оның өнер күнтізбесі 1998 жылдан бері Фразеттаның туған күнін тойлайды. Epic Games компаниясының көркемдік директоры Крис Перна 2011 жылы берген сұхбатында Фразеттаның өзіне үлкен әсер еткенін айтты. Фразеттаның ықпалымен туған суретшілердің арасында Марк Сильвестри және Шелби Робертсон сияқты комикс суретшілері бар. Фотограф Марк Селигер 2000 жылы түсірген Дженифер Лопестің портретына Фразетта шабыттандырғанын айтады. Кәсіби күрескер Камаланың бет-әлпеті мен дене бояуын суретші және күрескер Джерри Лоулер Фразеттаның суретінен алынған кейіпкерден көшірді. 2012 жылдың басында режиссер Роберт Родригес Бакши мен Фразеттаның «От пен мұз» фильмін қайта түсіру жоспарларын жариялады. Sony Pictures 2014 жылдың соңында жобаны сатып алды, ал Родригес режиссер болып тағайындалды. 2013 жылы Роберт Родригес Чикагодағы Wizard World Comic Con көрмесінде Холли, Хайди және Билл Фразеттаның коллекцияларынан алынған Франк Фразеттаның түпнұсқа туындыларын көрсетті. Роберт Родригес Frazetta өнер турын 2014 және 2015 жылдары Техас штатының Остин қаласында өткен SXSW іс-шарасында жалғастырды. 2013 жылы Фрэнк-младшийдің күшімен қайта ашылған Шығыс Страудсбургтегі Фразетта өнер мұражайында шамамен 37 түпнұсқа майлы картина, сондай-ақ басқа да қалам, қалам және сыя, және акварель жұмыстары бар. 2013 жылы Холли Фразеттаның коллекциясы бүкіл АҚШ бойынша комикс конгрестерінде қоғамдық көрмелермен аралады. Ол 2014 жылы қызы Сара Фразеттамен бірге Frazetta Girls компаниясын құрды. Frazetta Girls компаниясы ресми Франк Фразетта тауарларын сататын интернет-дүкен ретінде жұмыс істейді және Фразеттаның туындыларын күнделікті жариялайтын әлеуметтік желілерде белсенді. 2014 жылдан бері Frazetta Girls Primitive Skateboarding, Kid Robot, HUF Worldwide және Mezco Toyz сияқты заманауи брендтермен де ынтымақтастық жасады. 2020 жылдың наурызында Холли Фразетта Флорида штатының Бока-Гранде қаласында Фразетта өнер мұражайының қайта ашылуын жариялады, ол тек алдын ала жазылғандарға арналған. 2022 жылдың ақпанында Incendium Online компаниясының Opus Publishing бөлімімен бірлесіп, Frazetta Girls «Франк Фразеттаның Өлім сатушысы» комикстер сериясының қайта оралатындығын жариялады, ал №1 саны 2022 жылдың 10 мамырында бүкіл әлемде жарық көрді, бұл FrazettaVerse-дің басталуын білдірді. Фразеттаның «Египет патшайымы» картинасы 2019 жылдың 16 мамырында Чикагодағы (Иллинойс штаты) Heritage Auctions аукционында 5,4 миллион долларға сатылды, бұл комикс өнері үшін жаңа әлемдік рекордты орнатты. 2023 жылдың 27 маусымында Фразеттаның «Қараңғы патшалық» (1976) Heritage Auctions арқылы 6 миллион АҚШ долларына сатылды, бұл Фразеттаның картинасы және барлық фантастикалық өнер үшін жаңа рекордты орнатты.

Frazetta has influenced many artists within the genres of fantasy and science fiction. Filmmaker and creator of Star Wars, George Lucas mentions Frazetta's work in a 1979 article by Alan Arnold stating "I'm a fan of comic art. I collect it. There are quite a few [contemporary] illustrators in the science fiction and science fantasy modes I like very much. I like them because their designs and imaginations are so vivid. Illustrators like Frazetta, Druillet, and Moebius are quite sophisticated in their style". In 2018, Los Angeles' Lucas Museum of Narrative Art, which is scheduled to complete construction in late 2021, announced it would display four Frazetta originals from Lucas' personal Frazetta collection. Oscar nominated filmmaker Guillermo del Toro said in a 2010 Los Angeles Times article that Frazetta was nothing less than "an Olympian artist that defined fantasy art for the 20th century." Del Toro went on to say "He gave the world a new pantheon of heroes, He somehow created a second narrative layer for every book he ever illustrated." Fantasy artist and musician Joseph Vargo cites Frazetta as a primary influence, and his art calendars since 1998 mark Frazetta's birthday. Chris Perna, art director at Epic Games, stated in an interview in 2011 that Frazetta was one of his influences. Other artists influenced by Frazetta include comics artist such as Marc Silvestri and Shelby Robertson. Photographer Mark Seliger credits Frazetta for the inspiration of his 2000 portrait photo of Jennifer Lopez. The face and body paint of professional wrestler Kamala was copied by artist and wrestler Jerry Lawler from a character in a Frazetta painting. In early 2012, filmmaker Robert Rodriguez announced plans to remake Bakshi and Frazetta's film Fire and Ice. Sony Pictures acquired the project in late 2014, with Rodriguez set to direct. In 2013, Robert Rodriguez displayed Frank Frazetta's original artworks, on loan from the collections of Holly, Heidi, and Bill Frazetta at the Wizard World Comic Con in Chicago. Robert Rodriguez continued his Frazetta artwork tour by showcasing them at the SXSW event in Austin, Texas, in both 2014 and 2015. Reopened solely by Frank Jr in 2013, the Frazetta Art Museum in East Stroudsburg houses roughly 37 original oils, as well as other pencil, pen and ink, and watercolor works. As of 2013, Holly Frazetta's collection was traveling throughout the U. S. with public showings at comics conventions. She also co founded Frazetta Girls alongside daughter Sara Frazetta in 2014. The Frazetta Girls company operates as a web store for official Frank Frazetta merchandise, and has a large social media presence for daily postings of Frazetta's work. Since 2014, Frazetta Girls has also collaborated with modern influential brands such as Primitive Skateboarding, Kid Robot, HUF Worldwide, and Mezco Toyz. In March 2020, Holly Frazetta announced the reopening of the Frazetta Art Museum location in Boca Grande, Florida, by appointment only, featuring original Conan the Barbarian and Death Dealer works. In February 2022 in collaboration with Incendium Online's Opus Publishing arm, the Frazetta Girls announced "Frank Frazetta's Death Dealer" comic series would return, with Issue #1 released worldwide May 10, 2022, spawning the beginning of the FrazettaVerse. Frazetta's painting Egyptian Queen sold for $5.4 million (£4.2m) on May 16, 2019, at a public auction of vintage comic books and comic art held by Heritage Auctions in Chicago, Illinois, which set a new world record for comic art. On June 27, 2023, Frazetta's Dark Kingdom (1976) was sold for 6 million U. S. dollars through Heritage Auctions, setting a new record for a Frazetta painting and for any fantasy art.