Татмагауч – Новая Шотландиядағы шағын ауыл, Татамагуш шығанағында орналасқан. Ми’кмак тілінен аударғанда "Судың қосылысы". Тарихы, географиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Татамагуш (/t//æ//t//ə//m//ə/'/ɡ//ʊ//ʃ/) (Микмак: Taqamiju’jk) – Канаданың Новая Шотландия провинциясындағы Колчестер округіндегі ауыл. Татамагуш Нортумберленд бұғазында, Труродан 50 шақырым солтүстікке және Пиктоудан 50 шақырым батысқа қарай орналасқан. Ауыл Татамагуш шығанағының оңтүстік жағасында, Француз және Вау өзендерінің құйып кіретін жерлерінде жатыр. Татамагуш атын жергілікті Микмак тіліндегі Такумегочк терминінен алған, ол "сулардың кездесуі" деп аударылады.
Tatamagouche ,/t//æ//t//ə//m//ə/'/ɡ//ʊ//ʃ/ (Mi'kmaq: Taqamiju’jk) is a village in Colchester County, Nova Scotia, Canada. Tatamagouche is situated on the Northumberland Strait 50 kilometres north of Truro and 50 kilometres west of Pictou. The village is located along the south side of Tatamagouche Bay at the mouths of the French and Waugh Rivers. Tatamagouche derives its name from the native Mi'kmaq term Takǔmegoochk, translated as "Meeting of the waters".
Ерте тарих
Татамагуш аймағына алғашқы еуропалық қоныс аударушылар француз акадиялықтары келді, олар 18 ғасырдың басында осы аймақты мекендеді. Татамагуш Луибур бекінісіне бағытталған тауарлардың транзиттік пунктіне айналды.
The first European settlers in the Tatamagouche area were the French Acadians, who settled the area in the early 18th century, and Tatamagouche became a transshipment point for goods bound for Fortress of Louisbourg.
Татамагуче шайқасы
Георгий патша соғысы кезінде Жаңа Англия француздарды жеңу мақсатында Луисбургті қоршауға қатысты (1745). 1745 жылдың 15 маусымында капитан Донахью, Аннаполис Рояльдан Луисбургке бет алған лейтенант Поль Марин де ла Малгтың одақтас әскерімен кездесті. Француздық екі шлюп, екі шхуна және көптеген каноэдегі көптеген жергілікті тұрғындардан құралған конвой, француз және микмактардың қамалға көмек беруге бағытталған әрекеті болды. Донахью француздарды жағаға қуды, осылайша Луисбург ағылшындарға түскенге дейін оларға жабдық пен күш қосымшалары жеткізілмей қалды. Британдықтар француз және жергілікті тұрғындардың "көптеп қаза тауып" кеткенін хабарлады. Бұл шайқас Луисбургтің құлауында маңызды рөл атқарды, себебі Мариннің көмекші елшілігінің жолы кесілді.
During King George's War, New England was engaged in the Siege of Louisbourg (1745) in their efforts to defeat the French. On June 15, 1745, Captain Donahew confronted Lieut. Paul Marin de la Malgue's allied force who was en route from Annapolis Royal to Louisbourg. The French convoy of two sloops and two schooners and many natives in a large number of canoes was a relief effort of French and Mi'kmaq on their way to the fortress. Donahew drove the French ashore, preventing supplies and reinforcements from reaching Louisbourg before it fell to the English. The British reported there was a "considerable slaughter" of the French and natives. The battle was significant in the downfall of Louisbourg because Marin's relief envoy was thwarted.
Акадтықтарды қуып шығару
Акадиялықтардың ауылдағы үйлері Француз және үнді соғысы кезінде 1755 жылғы Фанди шығанағы науқаны барысында өртеліп жанып кетті. Татамагуш және жақын орналасқан Уоллес, Новая Шотландия, Акадиядағы француз Луисбург бекінісіне көмек жіберуге арналған қақпа болғандықтан, өртеліп жанып кеткен алғашқы ауылдардың бірі болды. Сол кезеңнен бүгінгі күнге дейін акадиялық жартастар мен бірнеше француз тіліндегі жер-су атаулары ғана жетіп қалды. 1768 жылы Татамагуште Майкл Франклиннің құрметіне Франклин бекінісі салынды. (Бұл бекініс Форт Эллис (Новая Шотландия) және Форт Белчер тасталып кеткеннен кейін бірден салынды.)
The homes of the Acadians who lived in the village were burned as part of the Bay of Fundy Campaign (1755) during the French and Indian War. Tatamagouche and nearby Wallace, Nova Scotia were the first villages in Acadia to be burned because they were the gateway through which Acadians supplied the French Fortress Louisbourg. All that remains from that period are Acadian dykes and some French place names. Fort Franklin was built at Tatamagouche in 1768, named after Michael Francklin. (The fort was built immediately after the abandonment of both Fort Ellis (Nova Scotia) and Fort Belcher.)
Протестанттық қоныстар
Он жыл өткен соң, 1765 жылғы 25 тамызда, Татамагуш болып белгілі болған жерді британдық король британдық әскери картограф полковник Джозеф Фредерик Уоллет Де Барреске сыйлады. Де Барреске 10 жыл ішінде 100 протестантпен қоныстандыру шартымен Татамагуш және оның төңірегіндегі 20 000 акр (81 км²) жер берілді. Басқа колониялардағы төмен жер бағалары жалға алушыларды тартуды қиындатты, бірақ 1772 жылы Луненбургтің наразы тұрғындарына алты жылдық тегін жалға беру ұсынысы белгілі бір табысқа жетті. Татамагуштің алғашқы қоныс салушылары Луненбургтен, Швейцарияға жақын француз-неміс шекарасындағы Монбелиардтан келген отбасылар болды. Фонтенбло эдиктынен кейін діни қуғын-сүргіннен қашу үшін бұл отбасылар салға отырып Рейн өзенімен Роттердамға дейін жүзіп келді. Сол жерде шотланд саудагері Джон Дик отарлаушыларды жинап, оларды Англия арнасы арқылы Жаңа Шотландияның Галифакс қаласына тасымалдады. 1752 жылы Атлант мұхитын кесіп өтуден және Галифакстағы қиын қыстан аман қалғандар 1753 жылы Луненбургке жеткізілді. Бұл француз тілді лютерандар көбінесе алғашқы халық санағында аккадиялық француз католиктерінен ажырату үшін швейцариялықтар деп белгіленді. Олардың француз есімдері көбінесе жақшада көрсетілгендей ағылшын тіліне аударылды. Алғашқы отбасыларға Джеймс Бигенет (Бигни), Джордж Гретто (Гратто), Джордж Меттеталл (Мататалл), Джордж Теттерей (Таттри), Джон және Питер Майллард (Миллард), Джон Джордж және Джон Фредерик Петрекин (Патрикин) және Дэвид, Джеймс және Мэтью Лангиль басшылық еткен отбасылар кірді. Протестанттардың қайта қоныстануы ғасыр соңына қарай Шотландиядан келген иммигранттардың көптеп келуімен және Таулы аймақтарды тазалаудан кейін едәуір өсті. Америка революциясы кезінде американдық каперлер Велвуд Уоның мүлкін тонады және ол келесі жылы Шарлоттауннан Пиктоу, Жаңа Шотландияға көшіруге мәжбүр болды. 1777 жылы Уо Пиктоуға жасалған американдық каперлердің шабуылына қатысқандығы үшін айыпталып, Жаңа Шотландияның Татамагуш қаласына көшіп кетуге мәжбүр болды. Ол көрнекті тұрғынға айналды және Уо өзені оның құрметіне аталды.
Ten years later, on August 25, 1765, the land that became Tatamagouche was given to British military mapmaker Colonel Joseph Frederick Wallet DesBarres by the British Crown. DesBarres was awarded 20,000 acres (81 km2) of land in and around Tatamagouche on the condition that he settle it with 100 Protestants within 10 years. Low land prices in other colonies made attracting tenants difficult, but an offer of six years free rent to dissatisfied residents of Lunenburg was a moderate success in 1772. The earliest settlers of Tatamagouche from Lunenburg were families from Montbéliard on the French German border near Switzerland. To escape religious persecution following the Edict of Fontainebleau, these families boarded rafts and drifted down the Rhine to Rotterdam. There the Scottish merchant John Dick was recruiting colonists and shipping them across the English Channel to be transported to Halifax, Nova Scotia. Those who survived the Atlantic crossing in 1752 and a difficult winter in Halifax had been taken to Lunenburg in 1753. These french speaking Lutherans were often identified as Swiss in early census records to distinguish them from the Acadian French Catholics. Their french names have often been Anglicized as shown in parentheses. The earliest families included those headed by James Biguenet (Bigney), George Gretteau (Gratto), George Mettetal (Matatall), George Tetteray (Tattrie), John and Peter Maillard (Millard), John George and John Frederick Petrequin (Patriquin) and David, James and Matthew Langille. Protestant repopulation also grew considerably before the end of the century with a flood of Scottish immigrants following the Highland Clearances. During the American Revolution, American privateers pillaged the property of Wellwood Waugh and he was forced to move from Charlottetown to Pictou, Nova Scotia, the following year. In 1777, Waugh was himself implicated in an American privateer raid on Pictou and was forced to move to Tatamagouche, Nova Scotia. He became a prominent inhabitant and Waugh River is named after him.
Демография
Статистика Канадасы жүргізген 2021 жылғы халық санағында Татамагучеде 691 адам тұратын, оның барлығы 387 жеке тұрғын үйдің 348-інде орналасқан. Бұл 2016 жылғы 755 адамнан төмендеуді білдіреді. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адам/км² құрады.
In the 2021 Census of Population conducted by Statistics Canada, Tatamagouche had a population of 691 living in 348 of its 387 total private dwellings, a change of from its 2016 population of 755. With a land area of , it had a population density of in 2021.
Кеме құрылысы және ағаш өңдеу
XIX ғасырда Татамагуче, аймақтағы көптеген басқа ауылдар сияқты, кеме жасау өнеркәсібінде маңызды орын алған. Ағаштар мол болды және аймақтың өзендерінде аралау фабрикалары пайда бола бастады, олар қоныс аударғандар үшін ағаш өндірді. Кеме жасаушылар кемелерді жасау үшін ағашқа мұқтаж болды, сондықтан дайын кемелерді ағашпен толтырып шетелге жіберу жиі кездесетін жағдай болды. Татамагучеде бес түрлі кеме жасалды: шхуна, бриг, бригантин, барк және клипер. Олардың ішінде шхуналар ең көп таралғаны болды. 1883 жылы Татамагучеде "Йоланде" атты бір барквентин жасалғаны да тіркелген. Бригтер, барктер және бригантиналар сияқты көптеген үлкен кемелер аймақтан ағашпен жүктелді және Ұлыбританияға жөнелтілді, онда ең алдымен жүк, содан кейін кеме сатылды. Кейбір кемелер дереу сатылып кетсе, ал басқаларын сатып алушы табу үшін жылдар бойы күтуге тура келді. Көбінесе кеме иелері оны жеке сату үшін өзі келіп, келісім шарттарын жасасады, ал кейде олар Кемпбелл ағайындарының кемелерін көбінесе сатқан Cannon, Miller, & Co. сияқты фирмалар арқылы сататын. Бу машиналарының пайда болуы Татамагучеде кеме жасау дәуірін аяқтады.
In the 19th century, like many other villages in the area, Tatamagouche had a sizable shipbuilding industry. Trees were plentiful and sawmills started appearing on area rivers, producing lumber for settlers. Builders needed the lumber to produce the ships and it was common to send a completed vessel overseas loaded with lumber. Generally, there were five types of vessels being built at Tatamagouche: the schooner, brig, brigantine, barque, and clipper ship. Of these, schooners were by far the most popular. There is also one barquentine on record as being built at Tatamagouche, the Yolande in 1883. Many of the larger vessels, such as the brigs, barques and brigantines, were loaded with lumber from the area and sailed to Britain, where first the cargo, and then the ship itself, were sold. Some of the ships sold immediately, while others could take years to find a buyer. Often, the owner would sail the ship over to arrange for its sale personally, other times they would be sold through a firm such as Cannon, Miller, & Co., who sold most of the Campbell brothers ships. The age of steam ended ship building in Tatamagouche.
Кемпбелл ағайындылары
1824 жылы 17 мамырда Александр Кэмпбелл және оның серіктестері Уильям Мортимер мен Г. Смит француз өзенінде алғашқы кемелерін – 63 фут (19 метр) ұзындықтағы «Элизабет» атты шхунаны суға түсірді. 1830 жылы Александр ағалары Уильям мен Джеймспен серіктестік құрғанға дейін олар бірнеше кемелерді бірге жасады. Олардың серіктестігі 1833 жылы Александр мен Джеймс арасындағы даудан кейін аяқталды. Ағалар өздерінің жеке жолдарымен кетіп, әрқайсысы біраз уақыт бойы кемелер жасады, бірақ Татамагуште салынған кемелердің тізімі Александр Кэмпбеллдің үштің ішіндегі ең белсендісі екенін көрсетеді, оның есімімен 70-тен астам кеме тіркелген. Уильям серіктестік бұзылғаннан кейін сапасы, көлемі және түрі әртүрлі он шақты кеме салды. Олардың бірнешеуі ағашпен Британ аралдарына жөнелтілді. Оның соңғы кемесі «Трайдент» болды, ол 1842 жылы алғашқы сапарында Ньюфаундленд жағалауында қағылып, оны жақында банкротқа ұшыратты. Ол 1878 жылы бірнеше басқа жұмыс істегеніне қарамастан, кедей күйде қайтыс болды. Уильям кеме жасауды тоқтатқаннан кейін Александр оның кеме жасау алаңын иеленді және нарыққа белсенді түрде кірісті. Кеме жасаудың өркендеген кезеңінде ол шамамен 200 адамды жұмысқа алды. 1850 жылы ол сегіз кеме шығарды.
On May 17, 1824, Alexander Campbell and partners William Mortimer and G. Smith launched their first ship on the French river, a 63 feet (19 m) schooner named Elizabeth. They launched several more ships together, until Alexander went into partnership with his brothers, William and James, in 1830. Their partnership ended in 1833 following a disagreement between Alexander and James. The brothers went their separate ways, each building ships for some time afterwards, but the list of ships built in Tatamagouche shows Alexander Campbell to be the most active of the three, with over 70 ships to his name. William built about a dozen ships after the breakup that varied in quality, size and type. Several of them were loaded with timber bound for the British Isles. His last ship was the Trident and in 1842 she ran aground off Newfoundland on her maiden voyage, leaving him near bankruptcy. He died a poor man in 1878, despite having held several other jobs. When William stopped building, Alexander took over his yard and attacked the market in full force. At the height of the ship building days he employed about 200 men. In 1850 he turned out eight ships.
Темір жол
Колониалдық темір жол 1887 жылы Оксфорд тоғысынан Стеллартонға дейін Татамагуче арқылы "Қысқа желіні" салды. ICR Амхерст қаласындағы Родс Карри компаниясына май зауытының шығысындағы ауылға жолаушылар стансасын салуды тапсырды. ICR 1918 жылы Canadian National Railways компаниясына біріктірілді және CN бұл желіні өзінің "Оксфорд тармағының" бөлігі ретінде пайдаланды, негізінен ауыл шаруашылығы қауымдастықтарына, сондай-ақ Малагаш және Пугавштағы тұз кеніштеріне, Уоллестегі карьерге қызмет көрсетті. Татамагуче арқылы жолаушылар тасымалы 1960 жылдары тоқтатылды, ал станция 1972 жылға дейін теміржол қызметкерлерінің жүк тасымалын жүзеге асыруы үшін кеңсе ретінде қолданылды, содан кейін 1976 жылы жабылып сатылды. CN 1986 жылы Оксфорд тармағы тоқтатылғанда желідегі жүк тасымалын тоқтатты; рельстер 1989 жылы алынып тасталды. Бүгінде жолаушылар станциясы – қалпына келтірілген тарихи теміржол вагондары орналасқан жатақ үйі. Ауыл арқылы өтетін бұрынғы теміржол қазір демалыс жолы болып табылады, ол Транс-Канада жолының бөлігі ретінде белгіленген. Бұл жолдың Жаңа Шотландия бөлігі Труро, Галифакс және Оңтүстік-Батыс Жаңа Шотландияға қарай бұтақтанатын жері. Сондықтан Татамагуче жағалау бойында қысқа серуендеуге немесе ұзақ велосипед саяхатына шығу үшін өте қолайлы нүкте болып табылады.
The Intercolonial Railway constructed its "Short Line" from Oxford Junction to Stellarton through Tatamagouche in 1887. The ICR commissioned the Rhodes Curry Company of Amherst to build a passenger station in the village immediately east of the creamery. The ICR was merged into the Canadian National Railways in 1918 and CN operated this line as part of its "Oxford Subdivision", servicing mainly agricultural communities, as well as the salt mines at Malagash and Pugwash as well as a quarry in Wallace. Passenger service through Tatamagouche was discontinued in the 1960s and the station was used as an office for railway employees handling freight until 1972 when it was closed and sold in 1976. CN discontinued freight service on the line in 1986 when the Oxford Sub was abandoned; the rails were removed in 1989. Today the passenger station is a bed and breakfast with restored historic rail cars located on the property. The rail line through the village is a recreational trail, designated as part of the Trans Canada Trail and the point where the Nova Scotia portion of the trail branches south to Truro, Halifax and southwestern Nova Scotia, making Tatamagouche a good starting point for a short waterfront walk or a major biking expedition.
Көрнекі орындар мен жерлер
Ауылдағы ең танымал орындардың бірі – 1925 жылы Александр Росс құраған Татамагуш май зауыты. 1000-нан астам жергілікті шаруашылықтар оның әйгілі Татамагуш майын өндіру үшін май зауытына сүт жеткізді, оны күнделікті жасап, шамамен жасады. 1930 жылы J.J. Creighton май зауытын сатып алды. 1967 жылы ол қайтыс болғаннан кейін, Scotsburn Dairy Cooperative оны сатып алды. Scotsburn 1968 жылдан 1992 жылға дейін май зауытын жұмыс істеп тұрды, содан кейін жабылды. Жер учаскесі мен екі ғимарат ауылға ғимараттың сыртқы түріне, атап айтқанда, атауы мен түсіне ешқандай өзгеріс енгізбеу шартымен сыйға берілді. Алайда, қоғамдық ұйым мүлікке ие бола алмайды, сондықтан ғимаратты басқару үшін «Май зауыты қоғамы» атты қоғамдық ұйым құрылды. Creamery Square қауымдастығы Creamery Square жобасын дамыту үшін құрылды. 2006 жылдың мамыр айында жаңа шаруалар базары ашылды, ал май зауыты ғимаратында қазір Солтүстік жағалау мұрағаты мен алып Анна Сван мұражайы орналасқан. Брюль қазбалар орталығы ақырында май зауыты ғимаратында өз көрмесін ашты. Көп жылдар бойы аймақтағы негізгі тарихи мұражай Күншығыс жолы мұражайы болды, бірақ ғимарат сатылып, экспонаттар Creamery Square кешеніне көшірілді. Татамагуштің шығысында орналасқан Sunrise Shore Marina-дағы Barrachois Harbour Yacht Club круиздік және жарыстық бағдарламаларды, сондай-ақ моторлы қайықтар мен желкенді кемелерге арналған онлайн ресурстарды ұсынады. Фрейзер мәдени орталығы – келушілер ақпараттық орталығы, өнер галереясы және «Нова Скотияның алып қызы» Анна Сван туралы көрме. Әр жылдың қыркүйек айының соңғы демалыс күндері Татамагуш Бавария қоғамы Канададағы екінші ірі Октоберфестті өткізеді. Сазерленд бу диірмені мұражайы жақын маңдағы Дания ауылында орналасқан. Шамбала буддалық дәстүріндегі Шалқындағы Дордже Денма Линг (ауылдан оңтүстікке қарай 10 км) әлемнің түкпір-түкпірінен келушілерді тартады. Татамагуш орталығы – Канада Біріккен шіркеуінің аккредиттелген, коммерциялық емес білім беру, конференция және демалыс орталығы. Фрейзердің сегізбұрышты үйі – Нова Скотияның мұралық мүлік туралы заңына сәйкес провинциялық тіркелген мүлік, ол дерлік сегізбұрышты жоспарымен ерекшеленеді.
One of the more famous landmarks in the village is the Tatamagouche Creamery, begun by Alexander Ross in 1925. Over 1000 local farms supplied milk to the Creamery in order to produce its famous Tatamagouche Butter, which it did daily, making almost In 1930, J. J. Creighton purchased the Creamery. After his death in 1967, Scotsburn Dairy Cooperative acquired it. Scotsburn kept the Creamery operational from 1968 until they closed its doors in 1992. The lot and two buildings were donated to the village with the stipulation that no structural changes were to be made to the building's exterior, including the name and colour. However, a community cannot hold a deed, so the Creamery Society, a community based organization, was formed to take over the building. The Creamery Square Association was formed to develop the Creamery Square project. A new Farmers' Market building opened in May 2006, and the Creamery building is now home to The North Shore Archives and the Giantess Anna Swan Museum. The Brule Fossil Centre was eventually moved to form its own exhibit in the Creamery building. The principal historical museum in the area for many years was the Sunrise Trail Museum, but the building has been sold and exhibits have been moved to the Creamery Square complex. The Barrachois Harbour Yacht Club at Sunrise Shore Marina just east of Tatamagouche offers excellent cruising and racing programs as well as online resources for powerboats and sailing vessels. The Fraser Cultural Centre acts as a visitor information centre, art gallery, and has an exhibition about the "Nova Scotia Giantess" Anna Swan. On the last weekend of September each year, the Bavarian Society of Tatamagouche hosts the second largest Oktoberfest in Canada. The Sutherland Steam Mill Museum is in the nearby village of Denmark. Dorje Denma Ling, a retreat centre in the Shambhala Buddhist tradition in The Falls (10 km south of the village) attracts visitors from around the world. The Tatamagouche Centre is an accredited, non profit education, conference and retreat centre of the United Church of Canada. The Fraser Octagon House is a Provincially Registered Property under the Heritage Property Act of Nova Scotia, noted for its nearly octagonal plan.
Оқиғалар
2008 жылдың қыркүйегінде Британдық Колумбия провинциясының Ванкувер қаласындағы Paperny Films компаниясы "Айлар кеткен апта" телесериалының екінші (және соңғы) маусымын Татамагуш қаласында түсіруге бел буды. Эпизодтар 2009 жылдың 21 қаңтарынан бастап Канадалық телерадиокорпорациясында (CBC) көрсетілді.
In September 2008, Paperny Films of Vancouver, British Columbia, Canada selected Tatamagouche as the venue for the second (and last) season of The Week the Women Went. The episodes aired on the Canadian Broadcasting Corporation (CBC), starting on January 21, 2009.