Кіріспе

Американдық музыкант (1945–2020)

Роберт Нейтан Шефф (1 қаңтар 1945 – 12 желтоқсан 2020), кәсіби тұрғыда "Blue" Gene Tyranny деп танылған, американдық авангард композиторы және пианист болған. Стив Смит Нью-Йорк Таймс газетіндегі Тиранияның некрологында: "Оның есімді қалдырған псевдонимі, Игги мен Стоуджтер тобымен қысқа ғана уақыт бірге жұмыс істеген кезінде туған, ішінара оның асырап алған анасы Жанның ортаңғы атынан алынған", - деп жазды. "Ол сондай-ақ өзі "гендердің тираниясы" деп атаған нәрсеге сілтеме жасады, - деді ол "Жалпы дерек үшін: "Көк гендер тираниясы" туралы әңгімелер" атты деректі фильмінде. - Бұл "күшті эмоцияларға тәнді беріп кетуге" бейімділік".

Ерте өмір

Тиранни Джозеф Гантик 1945 жылғы 1 қаңтарда Сан-Антонио қаласында Уильям мен Элеонора Гантиктер отбасында дүниеге келді. Сол жылы оның туған әкесі, армиядағы парашютист, Екінші дүниежүзілік соғыстың Азия майданында жоғалып кетті, содан кейін анасы оны асырап алуға берді. Оны Сан-Антонио қаласынан Дороти мен Мейер Шеффтар асырап алды және оның атын Роберт Натан Шефф деп өзгертті. Тиранни лютеран шіркеуінде тәрбиеленді. Ол Мета Гертвиг пен Родни Хоардан фортепиано сабақтарын, ал Отто Вик пен Франк Хьюздан композицияны оқыды.

Мансап

Тиранни өзінің орындаушылық мансабын орта мектепте бастады, Филипп Крумммен бірге Сан-Антониодағы концерттік серияда ірі композиторлардың (мысалы, Джон Кейдж) шығармаларын орындады. 1977 жылы Карла Блей тобымен, Prime Movers (оны Игги Поп пен Майкл Эрлевин де құрады) және Iggy & The Stooges тобымен гастрольде болды. "1973 жылы "Raw Power" альбомын шығарғаннан кейін, [Поп] бұрынғы әріптесін гастрольге шақырды", - деп жазды Стив Смит "Нью-Йорк Таймс" газетіндегі Тиранниге арналған некрологында. "Мырза Тиранни келісті, шашына қызыл LED шамдар тоқылған күйде өнер көрсетті". Ол Лори Андерсонның ("Strange Angels"), Дэвид Берманның ("On the Other Ocean"), Джон Кейдждің ("Cheap Imitation and Empty Words"), Питер Гордонның және Роберт Эшлидің ("Perfect Lives, Dust, Celestial Excursions") альбомдарында ойнады, олармен жиі бірлесіп жұмыс істеді. 1971 жылдан 1982 жылға дейін Миллс колледжінде сабақ берді, оның студенттерінің арасында композитор Хсиунг Зе Вонг болды, сондай-ақ Миллстегі қазіргі заманғы музыка орталығында жұмыс істеді. 1983 жылы Нью-Йоркке көшіп, 1988 жылы Бесси сыйлығын, ал 1989 жылы Нью-Йорк өнер қорынан композиторлық грантын алды. Тиранни AllMusic-ке үлес қосты, альбомдарды рецензиялап, көптеген көрнекті заманауи артистердің өмірбаянын жазды. "Village Voice" газетінде Kyle Gann жазғандай, Тиранниде "Сесил Тейлордың клавиша энергиясы [және] Мортон Фельдманның құлағы" болған. "Оның шығармаларының ең ерекше жағы – олардың байланыстылықты құруы: олар тоналды, бірақ қатаң түрде асимметриялық. Олар құлақты қанағаттандырады, бірақ ештеңеге сенімсіздікпен қарауға мүмкіндік бермейді. Олар терең психикалық күштердің лабиринттік қайтарымсыздығымен дамиды". "Voice" журналының тағы бір мақаласында Ганн Тираннидің шеберлігін жырлап айтты: "Осы адам арқылы Құдай фортепианода ойнайды. Оның қолындағы триллиондаған шабыттанған ми импульстерінің жылдамдығын ғылым түсіндіре алмайды, нәтижесінде мінсіз ноталар туады – 1988 жылғы Kitchen-дегі кешіктірілген импровизация [Песняның аралық іздері] мен оны «мен естіген ең шабыттандырған фортепиано орындауы» деп атадым. Ол әлі де солай. Оның «шмальцистік» («Техаста күн шығысы немесе батуы») өте жақсы күні Кит Джарретке ұқсайды. Ал ең жақсысы – Айвстің «Конкорд сонатасынан» «Хоторн» әнін импровизациялағанын тыңдағандай". 2020 жылдың қазан айында Дэвид Бернабо түсірген «Жалпы дерек үшін: «Көк» ген Тиранни туралы әңгімелер» атты деректі фильмі TUSK фестивалінде көрсетілді. "The Wire" журналына жазған рецензиясында Джошуа Минсу Ким: «Тираннидің сөйлегенін естіп, оның өмірін қалай өткізгенін білу адамды сол жолмен жүруге шақырады» деп жазды. Тиранни 2020 жылдың 12 желтоқсанында Квинстегі Лонг-Айленд Ситидегі хосписте қант диабетінің асқынуынан қайтыс болды. Дэвид Бернабоның «Жалпы дерек үшін: «Көк» ген Тиранни туралы әңгімелер» атты деректі фильмінде Тиранни музыканың жұбаныш көзі екенін, сонымен қатар «басқа әлемнің бар екендігін терең түсінуге мүмкіндік беретін құрал» екенін айтты. Музыка – менің әлемде болу жолым.