Кіріспе

Соңғы күндердің қасиеттілер қозғалысындағы діни қызметкерлердің тәртібі

Аарон діни қызметкерлігі (/ɛəˈr//ɒ//n//ɪ//k/; сондай-ақ Ааронның діни қызметкерлігі немесе Леуілік діни қызметкерлік деп аталады) – Соңғы күндердің қасиеттілер қозғалысында танылған діни қызметкерлердің екі (немесе кейде үш) бұйрығының кішісі. Басқалары – Мәліксадық діни қызметкерлігі және сирек танылатын Патриархтық діни қызметкерлік. Мәліксадық діни қызметкерлігі Иса мен Он Екі елшінің билігіне, ал Патриархтық діни қызметкерлігі Ыбырайымның билігіне еліктейтін болса, Аарон діни қызметкерлігі леуілік Ааронның, яғни ибранилердің тұңғыш бас діни қызметкерінің және оның ұрпақтарының діни қызметкерлігіне еліктейді. Аарондық діни қызметкерлік кіші немесе дайындық діни қызметкерлігі және күшті Мәліксадық діни қызметкерлігінің "қосымшасы" деп есептеледі. Бүгінгі таңда Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі Киелілер шіркеуінде (LDS Church) Аарондық діни қызметкерліктің иелері негізінен 11-ден 18 жасқа дейінгі жас жігіттер мен жақында шіркеуге келген ересек ерлер болып табылады. Аарондық діни қызметкерліктің жалпы басшылығы, Президенттік Епископтық деп аталады, олар шіркеудің қаржысы мен басқаруымен айналысатын әкімшілік және қаржылық агенттері, негізінен шіркеу қаржысы және басқару мәселелерімен айналысады. Аарондық діни қызметкерліктің жергілікті басшылары – ересек ерлер, епископтар, олар жеке қауымдардың рухани басшылары ретінде қызмет етеді. Аарондық діни қызметкерлер әдетте қасиетті нан дайындауға, бата беруге және таратуға, қайырымдылық жинауға, шіркеу және қоғамдық қызметтер атқаруға, көмек көрсетуге және кейде крещение рәсімін орындауға дайындық жасайды. Діни қызметтерінде Аарондық діни қызметкерлерге шіркеудің Жас жігіттер ұйымы да қолдау көрсетеді.

Тарих

Соңғы күндердің қасиеттілері Жақия Шомылдыру рәсімін жасаған Иосиф Смит пен Оливер Каудериге 1829 жылдың 15 мамырында Һарон діни қызметкерлігін тікелей берді деп санайды. Смит «Жозеф Смит тарихында» Һарон діни қызметкерлігінің берілуін былай баяндайды:

[Біз] орманға дұға етуге және күнәлардың кешірілуі үшін шомылдыру рәсімі туралы Иемізден сұрауға бардық, оны тақташалардың [Мормон кітабы] аудармасында тапқан едік. Біз осылай дұға етіп, Иемізге сиынып жатқанда, аспаннан жарық бұлтпен бір елші түсті, бізге қолын қойып, былай деді:

«Менің қызметтестерім, Мәсіхтің атынан, сендерге Һарон діни қызметкерлігін беремін, ол періштелердің қызмет ету кілттерін, өкініш пен күнәлардың кешірілуі үшін шомылдыру рәсімін ұстайды; Леуі ұлдары Иемізге әділдікпен құрбандық шалғанша, бұл кілттер ешқашан жер бетінен алынбайды». Ол былай деді: «Арон діни қызметкерлігінде Киелі Рух сыйлығын беру үшін қолыңды қою билігі жоқ, бірақ бұл сыйлық кейін беріледі. Сондай-ақ, бізді барып шомылдыру рәсімінен өтуге шақырды, мен Оливер Каудериді шомылдыруым, ал ол кейін мені шомылдыруы керек екенін айтты. Сөйтіп, біз барып шомылдыру рәсімінен өттік. Осы кезде бізге келіп, осы діни қызметкерлікті берген елші өзінің аты Жақия екенін, Жаңа өсиетте Жақия Шомылдырушы деп аталатынын және ол Петір, Жақып және Жоханның басшылығымен әрекет еткенін, олар Мәліксадық діни қызметкерлігінің кілттерін ұстаған, және осы діни қызметкерлік бізге уақтылы беріледі, мен Шіркеудің бірінші ақсақалы, ал ол (Оливер Каудери) екіншісі болады деді. Шомылдыру рәсімінен шыққан соң, біз дереу Көк Әкемізден ұлы және нұрлы баталар алдық. Мен Оливер Каудериді шомылдырғаннан кейін, Киелі Рух оған түсті, ол орнынан тұрып, жақын арада орындалатын көптеген нәрселер туралы пайғамбарлық айтты. Ал ол мені шомылдырғаннан кейін, менде де пайғамбарлық рух пайда болды, мен орнынан тұрып, осы Шіркеудің өркендеуі және Шіркеумен байланысты көптеген нәрселер, сондай-ақ осы адамдар ұрпағы туралы пайғамбарлық айттым. Біз Киелі Рухпен толып, құтқарушы Құдайға қуандық».

Алғашқы жылдары

Мәсіх шіркеуінің бастапқы мүшелері негізінен ересектерден құралды. Алғашқы діни қызметкерлердің арасында Джозеф Смит аға (59), Мартин Харрис (47) және 30 жастағы екі мүше – Хайрум Смит пен Ньюэл Найт болды. Мұғалімдер қатарында Хизкия Пек (49), Кристиан Уитмер (32), Хирам Пейдж (30) және Уильям Смит (20) есімділер болды. Алғашқы диякондардың ішінде Тит Биллингс (38) бар еді. Жастардан Уильям Ф. Кахун (17), Дон Карлос Смит (14), Эраст (15) және Джеймс Сноу (17) сияқтылар Һарон діни қызметкерлігіне бекітілді. Осы алғашқы жылдары діни қызметкерлерге ересектерге тән жауапкершіліктер жүктелді. Мысалы, Миссури қауымындағы мұғалімдер алқасы бір бауырласты темекі тастауға көмектесіп, ерлі-зайыптылардың арасындағы дауды шешті, көршілердің мал дауына араласып, "өтірік айту мен зорлық-зомбылық" сияқты мәселелерді қарады. Ересек диякондар діни қызметкерлер мен мұғалімдерге ғибадатханаларды күтіп-ұстауға, адамдарды отырғызуға, қасиетті дастарқанға шарап дайындауға және үйлерде уағыз айтуға рұқсат алуға көмектесті. 1833 жылы Киртленд ғибадатханасының жоспарына Һарон діни қызметкерлерінің басшылығына арналған төрт қатар кірді, бұл қатарлар ересектерге арналғаны анық болды, жастарға емес.

184977 - шіркеуде

Смиттің қайтысынан кейін 1846 және 1877 жылдар аралығындағы мұрагерлік дағдарыстан соң, ЛДС шіркеуінің мүшелері батысқа, Солт-Лейк-Ситиге көшіп барған кезде өзгерістер басталды. Шіркеудің негізгі ұйымдық бірлігі ретінде қауымдар құрылды; алайда, дьякондар, мұғалімдер және діни қызметкерлер әлі де қарамағындағы деңгейде болды. Ересек еркектер әлі де діни қызметкерлер мен мұғалімдердің негізгі көзі болып табылды, өйткені олардың міндеттері қауым мүшелерін аралап, рухани жағдайын тексеру, дауларды шешу, қайырымдылық жинау және мұқтаждарға көмектесуді қамтыды. Мұғалімдер кейде бұзықшылық жағдайларын қарап, соттауға қатысатын, бұл жұмыс әдетте епископтарға арналған. Шіркеу басшылығы лауазымдарды мүшелердің діни қызметке ие болу қажеттілігі ретінде емес, шіркеудің қажетті міндеттерді орындау үшін қажетті еркектерге ие болу қажеттілігі ретінде толтырылуын қамтамасыз ету үшін шаралар өткізді. Көптеген еркектер жоғары діни қызметке ие болып, оларға сый-сияпаттар берілгендіктен, кіші діни қызметтердің қатарын толтыруға жеткілікті адам қалмады. Мәліксадық діни қызметкерлік кворумдары Һарон діни қызметкерлігінен мүшелерді тартумен де айналысты, бұл төменгі діни қызметкерліктің қатарын одан әрі азайтты. Бүгінгі күннен айырмашылығы, Мәліксадық діни қызметкерлікке ие болу үшін Һарон діни қызметкерлігін міндетті түрде ұстанудың қажеті болмады, сондықтан жоғары діни қызметкерлердің тартуына діни қызметке бекітілмегендер де кірді. 1849 жылы Янг Һарон діни қызметкерлерінің иегерлері жігіттерді өздерімен алып, оларды оқыту және тәжірибе беру үшін оқушылық бағдарламасын бастады. Жас шегі көрсетілмеді. Уитнидің орнын басқан Эдвард Хантер жетпістен асқан және жоғары діни қызметкерлерді «атқарушы» ұстаздар, дьякондар және діни қызметкерлер ретінде тағайындауды жалғастырды. XIX ғасырда Һарон діни қызметкерлігінің басты міндеті болып қала берген үйге бару, ай сайын, тоқсан сайын немесе мүмкіндігінше сегізден 20 отбасыға дейін баруды білдірді. Олар татуластырушы болып, кейде күнәкарларды соттайтын. Хантердің сөздері келтірілген: «Шіркеу тәртібі мұғалімдердің еңбегін шақыру және егер олар тараптарды татулата алмаса, ол істелмейді». Жастар Һарон діни қызметкерлігіне тағайындала бастады және 1854 жылы бір қауымда «жас жігіттердің басым бөлігі кіші діни қызметкерлікке тағайындалды» деп хабарланды. Мүмкін ең жас кіші діни қызметкер Джордж Дж. Хант тоғыз жасында діни қызметкер болып тағайындалды, ал Соломон Харрис сегіз жасында шомылдырылып, діни қызметкер болып тағайындалды. Епископ болған соң, оған көмекшілер қажет болады, ол кеңесшілерді, діни қызметкерлерді, ұстаздарды және дьякондарды тағайындап, оларды өзіне көмектесуге шақырады және оны жүрегі мен қолындағы адамдардың істегенін қалайды. Ол былай дейді: «Мен тіпті адамды дьякон болуға шақыруға батылым бармайды, егер оның отбасы болмаса, менің шақыруымда маған көмектесу үшін». Отбасы мәселелерін білмей, тәжірибесі жоқ жас жігіттің отбасы жағдайы мен әрбір адамның қажеттілігін білу міндеті емес. Кейбіреулері дәрі-дәрмек пен тамақ, күтім қажет болуы мүмкін, бірақ бұл ер балалардың ісі емес, үй-бүлөсі бар адамды дьякон болуға таңдаңыз. Бұл жастарды Һарон діни қызметкерлігіне қабылдау үшін қарапайым күш салуға әкелді. Солт-Лейк қауымының президенті Ангус М. Кэннон епископтарға «жас жігіттерді діни қызметкерлікке тартуға және солай олар керемет тәжірибеге ие бола алады, сонымен бірге оларды жаман ортадан сақтап қалуға» нұсқау берді. Алайда, Арон діни қызметкерлері ретінде қызмет етуге дайын еркектердің жетіспеушілігі шіркеудің жастарды діни қызметке тағайындаудағы басты фактор болды. 1873 жылы Янг Хантерге әрбір қауымда діни қызметкерлердің, мұғалімдердің және дьякондардың толық кворумы болуы керектігін айтты; алайда Хантер бұл лауазымдарды толтыруға дайын еркектерді таба алмағанына шағымданып айтты.

Қазіргі уақыттағы LDS шіркеуіндегі рөлі

Бүгінгі күні ЛДС шіркеуінде Һарондық діни қызметкерлік жасөспірім ұлдар мен жаңадан дінге келгендерге оқыту, басшылық және қызмет көрсету мүмкіндігін беретін маңызды құрал ретінде қарастырылады. Ол көбінесе "дайындау діни қызметкерлігі" деп аталады. Һарондық діни қызметкерлікті иеленген және шіркеу лайықты деп санайтын адамдар 18 жасқа толғанда Мәліксадық діни қызметкерлігіне міндетті түрде тағайындалады. Жасы 18-ден асқан, жаңадан шоғырланған ерлер мына шарттарды орындағаннан кейін ақсақалдар болып тағайындалады:

Һарондық діни қызметкерлігін қабылдап, діни қызметкер болып қызмет еткен. Евангелияны жеткілікті деңгейде түсінген. Өз лайықтылығын көрсеткен. Шіркеу мүшесі ретінде белгілі бір мерзімде болу талап етілмейді. Һарондық діни қызметкерлікке тек он екі жастан асқан, епископпен жеке сұхбаттан өткеннен кейін лайықты деп табылған ерлер мен ұлдар ғана қол жеткізе алады. Лайықты болу талаптарына некеден тыс жыныстық қатынастан аулақ болу, даналық сөзін сақтау, ондықтан төлеу және шіркеу құлшылықтарына қатысу кіреді. Епископтан басқа, Һарондық діни қызметкерліктің лауазымдары негізінен жас ерекшеліктеріне сәйкес ұйымдастырылады, және жасөспірім ұл тиісті жасқа жеткенде лайықты деп табылса, келесі лауазымға тағайындалады. Белсенді Һарондық діни қызметкерлер көбінесе басқа діни қызметке тағайындалуды кейінге қалдырмайды. Һарондық діни қызметкерліктің лауазымына тағайындау және ордендеу діни қызметкердің немесе Мәліксадық діни қызметкерлігінің қолын қою арқылы жүзеге асырылады. Епископтан басқа, Һарондық діни қызметкерлердің бірдей лауазымындағылары президент және кеңесшілер басқаратын кворумдарға біріктіріледі. Діни қызметкерлер кворумының президенті – епископ немесе филиал президенті. Әрбір қауымда тиісті жастағы жастар болған жағдайда, діни қызметкерліктің әр лауазымынан бір немесе бірнеше кворум болады. Арондық діни қызметкерліктің шіркеудегі толық құқықты басшысы – Президенттік Епископ. Алайда, Һарондық діни қызметкерлік негізінен шіркеудің жастарынан құралғандықтан, Жастар Ұйымының президенттігі Һарондық діни қызметкерлігіне қатысты шіркеудегі ұйымдастыру жұмыстарын бақылайды.

Мұғалім

ЛДС шіркеуінде мұғалім – Һарон діни қызметкерлерінің төрт лауазымының екіншісі. Шіркеудің еркек мүшелері 14 жасқа толған жылдың басында мұғалімдікке бекітілуге құқылы. Бекітілуден бұрын епископтың мақұлдауы және оның немесе оның кеңесшілерінің біреуімен сұхбаттасу қажет. Осының салдарынан, кейбір үлкен қауымдарда екі мұғалімдік кворум болады. Президенттік – президент, бірінші кеңесші және екінші кеңесшіден тұрады, ол епископтық тарапынан кворум мүшелерінен шақырылып, мұғалімдер кворумының президентігі ретінде қызмет етуге дайындалады. Мұғалімдер кворумының президентіне епископтың қолымен діни қызметтердің кілттері беріледі, ол өз кворумының мүшелеріне жетекшілік етеді. Кворум мүшелерінен президенттіктің хатшысы да шақырылуы мүмкін. Мұғалімдер кворумының президенттігінің мүшелері мен хатшысы кворум мүшелерінің бірауыздан келісімінен кейін ғана дайындалуы мүмкін. Мұғалімнің міндеттері – шіркеудің уақыттық қажеттіліктерін қамтамасыз етуде діни қызметкерлерге көмектесу және «ескерту, түсіндіру, ынталандыру, үйрету және барлығын Мәсіхке шақыру». Мұғалімдерге қасиетті дастарқанды дайындауға көмектесуге, қасиетті дастарқан жиналысында үйлестіруге және диаконның барлық міндеттерін орындауға рұқсат етіледі. Мұғалімдер әдетте ересек еркекпен (көбінесе олардың әкесімен) бірге қызмет етеді. Мұғалімдерге көмектесу үшін ересектер кворумының кеңесшісі шақырылуы мүмкін. Кейде кеңесшінің көмекшісі де шақырылады. Епископпен сұхбаттасқаннан кейін, лайықты деп танылған мұғалімдер 16 жасқа толған жылдың басында діни қызметкерлікке бекітіледі, содан кейін олар діни қызметкерлер кворумының мүшелері болады.

Диакон

ЛДС шіркеуінде діякон – Аарон діни қызметкерлігінің төрт лауазымының біріншісі, оған ер адам қадімделуі мүмкін. Шіркеудің еркек мүшелері 12 жасқа толған жылдың басында діякон бола алады. Осының салдарынан, кейбір үлкен қауымдарда екі немесе одан да көп діякон кворумы болуы мүмкін. Әрбір діякон кворумының мүшелерінен президент, бірінші кеңесші, екінші кеңесші және хатшы шақырылып, епископтықпен бөлек тағайындалады. Президент және оның екі кеңесшісі діякон кворумының төрағалығын құрайды. Діакон кворумының президентіне діни кілттер епископтың қолымен беріледі, ол өз кворумының мүшелеріне төрағалық ету үшін. Діакон кворумы төрағалығының және хатшының қадімделуі кворум мүшелерінің бірауыздан келісімінен кейін ғана жүзеге асырылуы мүмкін. Қазіргі заманда діяконның басты міндеттерінің бірі – қасиетті тамақ беру рәсімі кезінде қауым мүшелеріне қасиетті тамақ ұсыну. Діакон сондай-ақ ораза күні қауым мүшелерінен оразалық сыйлықтарды қабылдауы мүмкін. Діакон қасиетті жиын кезінде епископтың жанында отырып, оның хабаршысы немесе көмекшісі ретінде қызмет ете алады. Діакон кворумына көмектесу үшін ересек кеңесші шақырылуы мүмкін. Кейде көмекші кеңесші де шақырылады.