Кіріспе

Кентукки штатындағы географиялық аймақ

Bluegrass аймағы – АҚШ-тың Кентукки штатындағы географиялық аймақ. Ол штаттың орталық және солтүстік бөлігін құрайды, шамамен Франкфурт, Париж, Ричмонд және Стэнфорд қалаларымен шектеледі. Бұл аймақ Ішкі Төмендік жазықтарының экожүйелік аймағының бір бөлігі. "Bluegrass" (көк шөп) – АҚШ-тағы астық тұқымдас (Poa) шөптерінің жалпылама атауы, оның ең танымал түрі – Кентукки көк шөбі. Атауына қарамастан, Кентукки көк шөбі Еуропаға тән және шамамен 1600 жылдар шамасында әкелінген болуы мүмкін.

Геология

Блюграсс аймағы ордовик геологиялық дәуіріне жататын қазбалы әктас, доломит және тақта таспен сипатталады. Бұл аймақтың төбелері көлбеу, ал топырағы жайылым үшін өте құнарлы. Кентуккидің көк шөбі шығысында Камберленд үстіртімен, ал шекарасы Поттсвилл жарлығымен белгіленген. Оңтүстік және батыс жағынан Пеннирояль үстіртімен (Пеннирил деп те аталады) шектеседі, ал Мулдрау төбесі – тағы бір шекаралық жар. Аймақтың көп бөлігін Кентукки өзені және оның салалары кесіп өтеді. Өзен аймақ арқылы Кентукки өзенінің Паллисадес аталған терең шатқалын жасап, өзеннің бұрын төменгі аңғар болғандығын көрсететін иректерді сақтап қалды, кейін ол кенеттен көтерілген. Әсіресе Кентукки өзені жанында аймақта карст рельефі байқалады, оған шұңқырлар, үңгірлер және жер астына ағып кететін, өзенге құятын жоғалып бара жатқан өзендер тән.

Тарихқа дейінгі дәуір

Еуропалық американдықтар қоныстанғанға дейін, Американың жергілікті халықтарының әртүрлі мәдениеттері осы аймақта өмір сүрді. Блюграсс аймағының отарлауға дейінгі жағдайы жетіксіз зерттелген, бірақ ол ерекше бір саванна түрі – еменді саванна болған деп саналады. Бұл аймақта көк шөп, алып өзен қамысы (бамбук түрі) және шашыраңқы алып ағаштар, негізінен емен, көк шоқ, Шумардың емені, тік емен және патшалық жаңғақ өскен. Осы ағаштардың кейбіреуі, жүздеген жылдарға созылған, әлі де Блюграсс аймағындағы ескі жайылымдарда тұр. Алып өзен қамысының тығыз тоғайлары, қамыс тоғайлары деп белгілі, тығыз өсімдік жамылғысын құрады, сондықтан бірде-бір 10 акр таза жерді қамыссыз табу мүмкін емес еді. Жергілікті халықтар мұндағы бизон мен басқа да аңдарды аулап, әсіресе минералдық ликтер маңында шоғырланған. "Кентукки" атауы ирокез тіліндегі "жазықтар" деген сөзден шыққан болуы мүмкін, бірақ оның басқа да бірнеше түбірлері бар. Еуропалықтар бұл атауды штатқа қолданды. "Блюграсс" – АҚШ-тағы Poa туысына жататын шөптерге берілген жалпы атау, ең танымал – Кентукки блюграссы.

Колониядан кейінгі кезең

Америка Тәуелсіздік соғысынан (1775–1783) кейінгі онжылдықтарда американдықтар бұл аймаққа көптеп қоныстанды. Олар көбінесе Вирджиниядан көшіп келген. 1800 жылға қарай бұл плантаторлар Блюграсс аймағында жайылатын жылқылардың басқа аймақтардағылардан мықтырақ екенін байқады; мұның себебі топырақтағы кальцийдің жоғары мөлшері еді. Қоныстанудың қарқыны артқан ондаған жылдар ішінде бизонның қалған топтары батысқа қарай жылжыды. Бұл аймақта таза тұқымды жылқы және басқа да сапалы мал өсірілді. Кентукки малдары Теннессиге және Огайо өзенінің бойындағы басқа да аймақтарға сату үшін айдалып әкелінді. Құлдық еңбекпен қамтамасыз етілген плантаторлар плантацияларда темекі, қырыққұлақ (Кентуккидегі қырыққұлақ туралы қараңыз) және жүзім (Кентуккидегі шарап туралы қараңыз) сияқты маңызды тауарлық дақылдарды өсірді. АҚШ-тағы алғашқы коммерциялық шарап зауыты 1801 жылы Блюграсс аймағында, қазіргі Джессамин округінде швейцариялық иммигранттар тобымен ашылды. Ол Кентукки штатының Бас Ассамблеясымен бекітілді.

ХХ ғасырдан бүгінгі күнге дейін

Соғыс алды кезеңнен бері аймақ сапалы мал өсіру орталығы болып келді, әсіресе таза тұқымды жарыс жылқылары. 20-шы ғасырдың соңынан бастап, аймақ тұрғын үйлермен және коммерциялық объектілермен, әсіресе Лексингтон қаласының бизнес орталығының төңірегінде қарқынды дамыды. Фермалар дамуға байланысты жерлерін жоғалтып, бірте-бірте құрып барады. 2006 жылы Әлемдік ескерткіштер қоры Bluegrass аймағын әлемдегі 100 ең қауіпті қорғауға алынған нысандар тізіміне қосты. Блюграсс музыкасы аймақ бойынша кең таралғанымен, осы жанр Билл Монро және Blue Grass Boys тобының атымен аталады, ал олар өздерінің атын Кентукки штатының «Көк шөптік штат» деген лақап атынан алған.