Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мингрелия (Мингрелия, მინგრელეთი) — Грузияның батыс бөлігіндегі тарихи аймақ, бұрын Одиши деп аталған. Оның негізгі халқы – грузиндердің мингрел тобы.
Mingrelia (; ; ) is a historic province in the western part of Georgia, formerly known as Odishi. It is primarily inhabited by the Mingrelians, a subgroup of Georgians.
География және климат
Мингрелия солтүстік-батыста Абхазиямен, солтүстікте Сванетиямен, шығыста Имеретиямен, оңтүстікте Гуриямен және батыста Қара теңізбен шектеседі. Әкімшілік тұрғысынан, тарихи Мингрелия провинциясы көршілес таулы Сванетия провинциясының солтүстік бөлігімен біріктіріліп, Самегрело-Земо Сванетия аймағын құрайды, оның астанасы Мингрелияның ірі қаласы – Зугдиди. Грузияның Қара теңіз жағалауындағы көптеген аймақтардағыдай, Мингрелияда да субтропиктік климат және жиі жаңбыр жауады. Жағалау аймақтарында, Грузияның Кеңес үкіметі оларды құрғатуға тырысқанына қарамастан, көптеген батпақтар сақталған. Бұл батпақтарда елдің басқа бөліктерінде кездеспейтін сирек құстар мен жануарлар мекендейді. Осы себепті, аумақтың маңызды бөлігі Грузия заңдарымен Колхида табиғи қорығының құрамында қорғалады.
Mingrelia is bordered by the secessionist region of Abkhazia to the north west, Svaneti to the north, Imereti to the east, Guria to the south and the Black Sea to the west. Administratively, the historic province of Mingrelia is incorporated joined with the northern part of the neighboring mountainous province of Svaneti to form the Samegrelo Zemo Svaneti region, the capital of which is Mingrelia's main city, Zugdidi. As it is the case with most Black Sea coastal areas of Georgia, Mingrelia's climate is subtropical with frequent rains. The coastal areas have many marshlands despite the Soviet Georgian authorities' efforts to dry them up. These marshlands contain many rare birds and animals not found in other parts of the country. For this reason, substantial part of the territories is protected by the Georgian law as part of the Colchetian Nature Reserve.
Тарих
Ежелгі заманда Мингрелия Колхида патшалығының (б.з.д. 9-6 ғасырларда) және оның ізбасары Эгрисидің (б.з.д. 4 ғасыр – б.з. 6 ғасыр) маңызды бөлігі болды. 11-15 ғасырларда Мингрелия біріккен Грузия патшалығының құрамына кірді. 16 ғасырдан бастап 1857 жылға дейін тәуелсіз Мингрелия патшалығы Дадиани әулетінің билігінде болды. 1568 және 1803 жылдар аралығында Осман империясының бағыныштысы болды. 1803 жылдың желтоқсанында патшалық Ресей империясының қамқорлығына өтті, бұл келісім патша мен Мегрелия князі Григорий Дадиани арасында жасалды. Соңғы ересек князь Давид Дадиани 1853 жылы қайтыс болды, оның әйелі Екатерина жас ұлы Нико үшін регент болды. Алайда 1867 жылы князьдік жойылды және Ресей империясына қосылды. Князь Нико Дадиани 1868 жылы таққа құқығынан ресми түрде бас тартты. 1894 жылы орыс ботанигі Николай Альбов Мингрелиядағы Квира тауынан Astrantia colchica өсімдігінің үлгілерін тапты. 1918-1921 жылдары Мингрелия Грузия Демократиялық Республикасының (ГДР) құрамына кірді. 1921 жылы Грузия кеңестік үкіметке көшті, кейіннен Грузия КСР ретінде КСРО құрамына енді. 1991 жылдың 9 сәуірінде Грузия тәуелсіздігін қайта алды, және қазір Мингрелия оның құрамында. Кеңес үкіметінен кейінгі Грузияның бірінші президенті Звиад Гамсахурдия мегрельдік болған. 1991 жылдың 21 желтоқсаны мен 1992 жылдың 6 қаңтары аралығындағы күшпен жасалған төңкерістен кейін Мингрелия азаматтық соғыстың орталығына айналды, ол Гамсахурдияның мегрельдік жақтастарының жеңілісімен аяқталды. Осыған қарамастан, Эдуард Шеварднадзенің (1992–2003) президенттігі кезеңінде орталық үкімет бұл аймақты тиімді басқара алмады. Абхазия соғысы аймағынан Грузияға келген босқындардың (грузиндер оларды этникалық тазалаудың құрбандары деп санайды) көп бөлігі мегрельдіктер болды, бұл аймақтың тұрақсыздығына әсер етті. 2004 жылы, 2003 жылғы қарашадағы Гүл революциясынан кейін, жаңадан сайланған Грузия президенті Михаил Саакашвили, Абхазияның ағылған аймағымен қақтығысты шешуге уәде берді және Абхаздарға қарсы партизан соғысын жүргізуге тырысқан мегрельдік топтарды, Мингрелиядан жасалған шабуылдар арқылы, қарусыздандырды.
In ancient times Mingrelia was a major part of the kingdom of Colchis (9th 6th centuries BC) and its successor Egrisi (4th century BC 6th century AD). In the 11th 15th centuries, Mingrelia was a part of the united Kingdom of Georgia. From the 16th century to 1857, the independent Kingdom of Mingrelia was under the rule of the House of Dadiani. Between 1568 and 1803, it was vassal of Ottoman Empire. In December 1803, the kingdom came under the patronage of the Russian Empire by an agreement between the Tsar and the Megrelian Prince Grigol Dadiani. The last adult Prince, David Dadiani, died in 1853, leaving his wife Ekaterine as regent for his young son, Niko. However, in 1867, the principality was abolished and absorbed into the Tsarist Russian Empire. Prince Niko Dadiani officially renounced his rights to the throne in 1868. Plant specimens of Astrantia colchica were found on Mt. Kwira in Mingrelia in 1894 by the Russian botanist Nikolai Albov. From 1918 to 1921, Mingrelia was part of the Democratic Republic of Georgia (DRG). In 1921, Georgia was Sovietized and later became part of the Soviet Union, as the Georgian SSR. On 9 April 1991, independence was restored to Georgia, of which Mingrelia is now part. The first President of the post Soviet Georgia, Zviad Gamsakhurdia, was a Megrelian. After the violent coup d'etat of 21 December 1991 – 6 January 1992, Mingrelia became the centre of a civil war, which ended with the defeat of Gamsakhurdia's Megrelian supporters. Even so, this region was unmanageable by the central government throughout the presidency of Eduard Shevardnadze (1992–2003). The fact that the Georgian refugees from the Abkhazian war zone (who are considered by Georgians as victims of ethnic cleansing) are mostly Mingrelians has contributed to the region's instability. In 2004, following the Rose Revolution of November 2003, newly elected Georgian President, Mikheil Saakashvili, who vowed to resolve the conflict with the breakaway region of Abkhazia, disarmed groups of Megrelians who tried to fight a guerrilla war against the Abkhazians by incursions from Mingrelia.