Кіріспе

Құс түрлері

Сұр мысыққұс (Dumetella carolinensis), сондай-ақ сұр мысыққұс деп те жазылады, Солтүстік және Орталық Америкада кездесетін, мимидтер тұқымдасына жататын орташа мөлшерлі қондырылатын құс. Бұл Dumetella туысының жалғыз өкілі. Қара мысыққұс сияқты (Melanoptila glabrirostris), ол Мимидтердің бастапқы тарамдарының бірі болып саналады, және Кариб аймағындағы құстар тобына, көңілді құстар мен Toxostoma құстарына қарағанда жақын туыс болуы мүмкін. Кейбір аймақтарда оны "көк тақта құс" деп те атайды.

Әндіктер

Бұл түрдің аты оның мысыққа ұқсас дауысынан қойылған. Мимидтер тұқымдасының көптеген өкілдері сияқты (әсіресе мазақшыл құстар), ол басқа құстардың әндерін, сондай-ақ ағаш бақаларының (Hylidae) әндерін және тіпті механикалық дыбыстарды да еліктейді. Оның жақсы жетілген әнші құс сырынхы болғандықтан, ол бір уақытта екі түрлі дыбыс шығара алады. Дабыл шақыруы еркек үйрек құстың тыныш дауысына ұқсайды. Қаңқа құстың әнін солтүстік мазақшыл құс (Mimus polyglottos) немесе қоңыр құс (Toxostoma rufum) әнінен оңай ажыратуға болады, себебі мазақшыл құс өзінің фразаларын немесе "строфаларын" үш-төрт рет қайталайды, қоңыр құс әдетте екі рет, ал қаңқа құс көптеген фразаларды бір рет ғана айтады. Қаңқа құстың әні көбінесе мазақшыл құстың әнінен гөрі дөңгелектеу және әуелірек емес деп сипатталады. Көптеген әнші құстар ән салу үшін көрінетін орынды таңдайды, ал қаңқа құс көбінесе бұтаның немесе кішкентай ағаштың ішінде ән салады, онда оны жапырақтар жасырады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Солтүстік Американың Роки тауларынан шығысқа қарай таралған сұр мысықтар қыста АҚШ-тың оңтүстік-шығысына, Мексикаға, Орталық Америкаға және Кариб теңізіне көшіп келеді; сирек кездесетін жағдайда ғана Америка Кордильерасының батыс жағына дейін ұшып кетеді. Батыс Еуропаға өте сирек барады. Көбейту орындарында әдетте мамыр айында пайда болады, көпшілігі қыркүйек/қазан айларында қыстауға кетеді; көрініп тұрғанындай, бұл түр жазғы ареалын кеңейтіп жатыр, кейбіреулері қазіргі уақытта қыстың ортасына дейін, тіпті Огайоға дейін солтүстікке қарай қалып қояды. Сұр мысық – көшпелі түр. Көктемгі көші-қон наурыздан мамырға дейін, ал күзгісі тамыздың соңынан қарашаға дейін созылады. Бұл құстар тығыз, бұзылмаған ормандардан аулақ салады және қылқан жапырақты, қарағайлы ормандарда қоныстанбайды. Сұр мысықтар тығыз өсімдік жамылғысын ұнатады, әсіресе тікенді өсімдіктер болса. Қыс айларында жидек көп өсетін бұталарды іздейді, әсіресе су көздеріне жақын жерлерде. Бұл құстар негізінен жапырақтар арасында, бұталар мен ағаштарда азықтанады. Олардың рационының басым бөлігі – буынтық аяқтылар мен жидектер. Қыс айларында Cymbopetalum mayanum (Annonaceae) және Trophis racemosa (Moraceae) ағаштарының жемістері осы түр үшін өте тартымды, сондықтан оларды саябақтар мен бақшаларға отырғызу арқылы сұр мысықтарды қызықтыруға болады. Олардың тамақтануының шамамен 50% жеміс-жидектер мен жидектерден тұрады. Көбінесе жеуге қажетті мөлшерден артық жеміс-жидектерді шағып алады. Сондай-ақ, ұн құрттарын, құрттарды, қоңыздарды және басқа да жәндіктерді жейді. Жазда сұр мысықтар көбінесе құмырсқаларды, қоңыздарды, шегірткелерді, көбелектердің дернәсілдерін және көбелектерді жейді. Олар құсбегі, шие, қайың, жиде, долана және қара жидектерді де жейді. Сонымен қатар, басқа құстардың жұмыртқаларын да шағып алады, бірақ олар мұны тамақтарын толықтыру мақсатымен жасап жатыр ма, әлде басқа құстармен азық үшін бәсекелестікті азайту үшін ме, әзірге белгісіз.

Жабайы аңдар мен қауіптер

"Пишинг" дыбыстары сұр мысықты қызықтыра алады. Сұр мысықтар жыртқыштардан қорқа қоймайды, олар қанаттары мен құйрықтарын серпіп, ерекше мияулаған дыбыс шығарып, оларға қарсы агрессивті түрде жауап береді. Олар тіпті ұяларына тым жақын келген жыртқыштарға шабуыл жасап, шоқып та жатады. Сонымен қатар, олар өз ұяларына қоңырбас тырна (Molothrus ater) салған жұмыртқаларын шоқып жояды. Бұл түр кеңінен таралған және көбінесе көптеп кездеседі, бірақ оның жасырын мінезі оны көбінесе сирек кездесетіндей етіп көрсетеді. IUCN оның кең ареалы мен көп санына байланысты оны қорғауға алынбаған. Дегенмен, Бермуда аралдарында сұр мысықтар бұрын өте көп болған, бірақ соңғы жылдары орманды жою және жаңадан келген түрлердің (оның ішінде үлкен кискади Pitangus sulphuratus және еуропалық торғай Sturnus vulgaris) ұяларын тонауы салдарынан олардың саны күрт азайды. АҚШ-та бұл түр 1918 жылғы Көшпелі құстар туралы шарттық актіге сәйкес арнайы құқықтық қорғауға ие.