Кіріспе

Groklaw – еркін және ашық кодты бағдарламалық қамтамасыз ету қауымдастығы үшін қызығушылық тудыратын заң жаңалықтарын жариялайтын веб-сайт. 2003 жылдың 16 мамырында заңгер-әдіскер Памела Джонс («PJ») бастаған бұл заң блогы SCO Linux сот процесі, Microsoft-қа қарсы Еуроодақтың монополияға қарсы ісі және Office Open XML стандартының қабылдануы сияқты мәселелерді қамтыды. Джонс Groklaw-ты «заңгерлер мен техника мамандары бір-біріне нәрселерді түсіндіріп, бірлесіп жұмыс істей алатын, соның арқасында бір-бірінің жұмысын жақсырақ түсінетін орын» деп сипаттады. Оның атауы «grok» сөзінен алынған, ол шамамен «толыққанды түсіну» деген мағынаны білдіреді және бұрыннан бері техникалық жаргонға енген. Сонымен қатар, бағдарламалық қамтамасыз ету патенттері, DMCA, RIAA-ның заңсыз файлдарды таратушыларға қарсы шаралары, Android және Linux сияқты еркін және ашық бағдарламалық қамтамасыз етуге қарсы шаралар да қарастырылды.

Шығу тегі

2003 жылы Джонспен болған сұхбатта блогтың заң жаңалықтарын жариялау және оларды технологиялық қоғамға түсіндіру мақсатымен құрылғаны айтылды. Алғашқы мақала "Грокстер шешімі – Томас Джефферсонға арналған мақтау" деп аталды. Ол P2P-нің музыка индустриясына тигізген әсері және судья Стивен Уилсонның MGM Studios, Inc. v. Grokster, Ltd. ісінде айыпталушылардың пайдасына шығарған соңғы сот шешімі туралы болды. Сондай-ақ ол бұрынғы Napster ісін және оның неліктен ерекше болғанын, нәтижесінде Napster жабылуына соққан себептерді де қамтыды. Мақалада Томас Джефферсонның цитатасы және Napster-дің адвокаты болған Дэвид Бойз туралы мәліметтер келтірілді. 2003 жылдың 17 мамырында жарияланған екінші жазба да заңдық мәселелерге – SCO v. IBM сот процесіне – арналды және "SCO қадамдардан құлап, әрқайсысында басын соқты" деп аталды. Онда Caldera Systems компаниясы соттан тыс іс жүргізу тәсілінен сынға алынды, сондай-ақ Брюс Перренс, Ричард Столлман, Стив Балмер және Линус Торвальдстың сөздері енгізілді. Онда былай делінген:
Дэвид Бойз SCO-ны қорғауға келісті. Біздің заң жүйесіміз кейде жеке бағалайтын жандарды қорғамайтын адвокаттарға негізделгенін еске түсіруге тырысамын, және жүйе шынымен де біреудің танымал емес клиенттерді қабылдауға дайын болуына байланысты. Бойз электрондық пошта қолданбайды, немесе соңғы рет тексергенімде қолданбады. Демек, ол технологияны толық түсінбеуі мүмкін. Ақ, амалы жоқ, бұдан қашқанның жолы жоқ: оның оларды қорғауға келіскенін жаман сезінемін, әсіресе оны мақтап ән жариялағаннан кейін, және оның жеңіліп қалуын тілеймін. Блог еркін бағдарламалық жасақтама және ашық кодты қоғамдар мен басқалар арасында тез танымал болды, соның нәтижесінде еріктілер мен пікір білдірушілердің қауымдастығы құрылды. Оның танымалдығы Radio Userland мүмкіндіктерінен асып түсті, және 2003 жылдың 22 қарашасында ibiblio хостингінде орналасқан және Geeklog бағдарламалық жасақтамасын қолданатын Groklaw веб-сайты іске қосылды.

Редакцияның ұстанымы

Groklaw – Джонстың жеке туындысы болды және ол өзін FOSS жақтасы, FUD-қа қарсы деп сипаттайтын көзқараспен мақалалар (жаңалықтар мен пікірлер) жариялады. Мақалалар SCO-ның сот процестерін мұқият бақылап отырғанмен, оларға оқырмандардың "көбінесе Linux-ты қолдайтын және SCO-ға қарсы" пікірлері қоса берілді.

БАҚ-тағы дау-дамай

Джонсты журналистер мен Linux қауымдастығының мүшелері жоғары бағалаған. Стивен Дж. Воган Николс былай деп жазды: "Джонс IBM және Linux-қа қарсы SCO ісінің кемшіліктерін егжей-тегжейлі баяндаған жұмысы арқылы танымал заңдық IT тілшісі ретінде бедел қалыптастырды. Шындығында, оның жұмысы SCO ісін жариялауда барлық адамға зор үлес қосты деуде артық емес". Джонстың әріптес журналистері мен Linux қауымдастығының жоғары құрметіне қарамастан (немесе мүмкін соның нәтижесінде), Groklaw және Джонсқа қарсы бірнеше айқын шабуылдар жасалды. Бұл шабуылдар Groklaw және басқа веб-сайттарда, сондай-ақ SCO сот процесінің аясында сотта құжатталды және қарастырылды. 2005 жылдың мамыр айының бірінші аптасында Linux World журналында жарияланған Морин О'Гараның материалдары Джонстың кім екенін ашуға бағытталған. О'Гараның жариялануынан екі апта бұрын Макбрайд SCO Джонстың жеке басын тергеп жатқанын мәлімдеді, оның ішінде Джонстың үйінің суреті, Джонс пен оның анасының мекенжайлары мен телефон нөмірлері де болды. Баспагерге көптеген шағымдар түскеннен кейін, сайттың жарнама берушілеріне лобби жасалып, Sys Con доменіне қарсы қызметтен бас тарту шабуылдары жасалған деген мәлімдемелерден кейін, Linux Business News баспашысы Sys Con қоғамдық түрде кешірім сұрады және О'Гара мен оның LinuxGram бағанысын тоқтатқанын хабарлады. Алайда, О'Гара Sys Con компаниясында қалды; 2009 жылдан бастап ол Sys Con Media-дағы Virtualization News Desk редакторы болып жұмыс істейді, оны "[саладағы ең беделді технологиялық тілшілердің бірі" деп сипаттайды және оның жұмысы Sys Con Media-ға тиесілі бірнеше журналдарда жарияланады. SCO басшылары Дарл Макбрайд пен Блейк Стоуэлл де Джонсты сынап, ол IBM-де жұмыс істейтінін мәлімдеді. Джонс бұл айыпты жоққа шығарды, ал IBM сотқа берген құжатында оны растады. 2005 жылдың 13 сәуірінде SCO өткізген конференц-байланыс кезінде Макбрайд Groklaw туралы сөйлегенде: "Шындығында, сайт дұрыс емес ақпаратқа толы, тіпті оны басқарып отырған адамдар да солай" деді, содан кейін "Мен айтарым, ол туралы айтылғандай емес" деп қосты. Сот ісінің кейінгі дамуы Макбрайдтың SCO сот процесі туралы баспасөзге берген мәлімдемелерінің сенімділігі шектеулі екенін көрсетті; оның көптеген мәлімдемелері расталмады және көпшілігі жалған болып шықты. Мысалы, Макбрайд UNIX авторлық құқықтарына SCO ие екенін мәлімдеді, және SCO осы талаптарды орындау үшін сотқа шағымданып, талап қойды. Сот шешімі Макбрайдтың мәлімдемесін жоққа шығарды. Қазылар алқасы SCO компаниясы осы авторлық құқықтарды сатып алмағанын анықтады. SCO бұл шешімге шағымданып, жеңіліске ұшырады. Макбрайд сонымен қатар баспасөзге Linux жасау үшін "көлемді кодтар" қолданылғанын мәлімдеді. SCO компаниясы, ақыры, бұзушылық туралы дәлелдерін ұсынғанда, олар қателік туралы тоғыз жолға негізделген ұқсастықтарды көрсетті. Сол кезде судья Уэллс: "Осыдан артығы жоқ па?" деп сұрады. MIT профессоры Рэндалл Дэвис кейінірек Linux бастапқы кодында UNIX-тің авторлық құқықпен қорғалатын элементтері жоқ екенін нақтылады.

Қосымша жобалар

GNU, Linux және еркін бағдарламалық қамтамасыз ету қауымдастығына қарсы одан әрі заңдық қауіптер күтіліп, Джонс 2004 жылдың мамырында Grokline жобасын – Unix меншігінің уақыт жолын іске қосты. Groklaw/Grokline күш-жігерінің ең маңызды нәтижесі 1994 жылғы USL v. BSDi ісіндегі келісімді алу және жариялау болды, бұл келісім тараптармен он жылдан астам уақыт бойы жасырын сақталған еді. Құжат Калифорния штатының ақпараттық ашықтық заңы арқылы алынды (Калифорния университеті мемлекеттік қаржыландырылатын мекеме болғандықтан, заң бойынша дерлік барлық құжаттарын жариялауға міндетті), ал келісімнің жариялануы Unix интеллектуалдық меншігіне қатысты көптеген сұрақтарға жауап берді. 2004 жылы Linux құжаттамалық жобасы Grokdoc викисі «жаңа пайдаланушылар үшін қарапайым, түсінікті және орындалуы оңай негізгі тапсырмалар бойынша пайдалы нұсқаулық жасау» мақсатымен құрылды. Groklaw бағдарламалық және аппараттық құралдармен байланысты патенттік мәселелерді, DMCA-ны еркін бағдарламалық қамтамасыз ету принциптеріне қарсы қолдану, ашық стандарттар, DRM, GPLv3 және Питер Салустың Unix, Linux және GNU жобаларының тарихын қамтитын «The Daemon, the GNU & the Penguin» мақалалар сериясын кеңінен жариялады. Сондай-ақ, ол Oracle v. Google ісін қамтыды, онда Oracle Google-дің Android платформасы Java-ға қатысты авторлық құқықтар мен патенттерді бұзды деп мәлімдеді.

Кейінгі тарих

2009 жылдың қаңтар айында Groklaw екінші кезеңге көшті, ол сайтта жиналған құқықтық тарихты консолидациялауға және тазартуға бағытталған. 2010 жылдың сәуірінде Groklaw Конгресс кітапханасының веб-архивтік жобасы үшін «Заң блогтары» санатында таңдалды. 2011 жылдың 9 сәуірінде Джонс Groklaw-тың 2011 жылдың 16 мамырында, 8 жылдығында жаңа мақалалар жариялауын тоқтататынын хабарлады, себебі ол SCO сот процесінің артындағы шындықты ашу миссиясын орындаған болатын. 2011 жылдың 16 мамырында Джонс күнделікті мақалалар жазудан бас тарту ниетін растап, жаңа редактордың Марк Веббинк болатынын мәлімдеді. Бұл шешімнен кейін Android операциялық жүйесіне патенттік және авторлық құқықтық шабуылдардың күшеюі Джонсты редакторлық қызметке оралуға мәжбүр етті, ол Марк Веббинкпен бірге сайтты модерациялады және редакциялады. 2013 жылдың 20 тамызында Groklaw-та соңғы мақала жарияланды, онда интернетке мемлекеттік бақылаудың кеңінен таралуына байланысты, сезімтал тақырыптар бойынша ынтымақтастық үшін қажетті онлайн жеке өмірге кепілдік беру мүмкін емес екені түсіндірілді. Сол айдың басында Lavabit-тің жабылуына сілтеме жасап, Джонс «Мен сіздің үлесіңізсіз Groklaw-ты жалғастыра алмаймын және қазір жеке түрде ынтымақтасуға мүмкіндік жоқ сияқты» деді және «Менің білерім, егер сізді тәулік бойы бақылап отырса, толыққанды адам болу мүмкін емес. Менің неге жалғастыра алмайтынымды осылай түсінуді үміттенемін. Енді мәжбүрлі түрде ашылудан қорғаныш жоқ» деп жазды. 2020 жылы сайт мерзімімен қолжетімсіз болды, бірақ бас беті мен мазмұнның бір бөлігі әлі де қолжетімді.