Кіріспе

Луис Бухальтер, Луис Лепке немесе Лепке Бухальтер (6 ақпан 1897 – 4 наурыз 1944) – американдық еврей ұйымдасқан қылмыскер және 1930-жылдары "Murder, Inc." атты мафиялық кісі өлтірушілер тобының басшысы. Бухальтер сол дәуірде Нью-Йорктегі ең ірі жұмысшы кәсіподақтарының қорқытушысы болды. Чарльз Биргер мен Бухальтер – Ұлттық қылмыс синдикатының басшыларының арасында кісі өлтіргені үшін сотталғаннан кейін өлім жазасына кесілген жалғыз екеуі. Бухальтер "өзенге" Синг-Синг түзеу колониясына жіберілгеннен кейін, танымал "Олд Спарки" электр орындығы арқылы өлім жазасына кесілді.

Өмірбаян

Бухальтер 1897 жылғы 6 ақпанда Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы Лоуэр-Ист-Сайдта орыс еврей отбасында дүниеге келді. Анасы Роза Бухальтер оны "Лепкелех" ("идиш тілінде "кішкентай Луи") деп атаған, кейіннен ол "Лепке" деп қысқартылды. Луи Бухальтердің бір әпкесі және үш ағасы болды: біреуі тіс дәрігері, екіншісі колледж профессоры және раввин, ал үшіншісі фармацевт болды. Оның әкесі Барнетт Бухальтер – Ресейден келген иммигрант, Лоуэр-Ист-Сайдта аппараттық дүкен иесі болған. 1909 жылы, Бухальтер 12 жасқа толғанда, әкесі қайтыс болды. 1910 жылы Бухальтер бастауыш мектепті бітіріп, театрлық тауарларды сату жұмысына орналасты. Лоуэр-Ист-Сайдтағы рабби Якоб Джозеф мектебінде оқыған, онда ол үздік оқушылар тізіміне енген. Одан кейін анасы денсаулығына байланысты Аризонаға көшіп кетті, Бухальтерді әпкесі Сараның қамқорлығына қалдырды. Бірақ Бухальтер оның бақылауынан шығып кетті. 1915 жылдың соңында немесе 1916 жылдың басында Бухальтер Коннектикут штатының Бриджпорт қаласындағы еңісімен бірге тұруға кетті. 1920 жылғы 22 қаңтарда Бухальтер ұрлық талпырысы үшін 30 айға сотталып, Синг-Сингке қайта оралды. Бухальтер мен Шапиро Шығыс Парквейдегі (135) жаңа және сәнді үйлерге, дінге берілген отбасыларымен бірге (Бруклиндегі Union Temple және Kol Israel Synagogue) көшіп келді. Кейінірек Бухальтер отбасымен Манхэттеннің эксклюзивті Орталық Парк Батыс бөлігіндегі пентхауста тұрды. 1927 жылы Бухальтер мен Шапиро Джейкоб Оргенді (Литтл Оги) өлтіргені және криминалдық бәсекелесі, ирланд-американдық контрабандист Джек Даймондты өлтіруге талпынғаны үшін тұтқындалды. Алайда, дәлелдердің жетіспеуіне байланысты айыптаулар кейіннен алынып тасталды. 1931 жылғы 20 тамызда Бухальтер Нью-Йорк қалалық әкімшілігінде орыс текті британдық жесір Бетти Вассерманға үйленді. Бухальтер Беттидің бұрынғы некесінен туған баласын асырап алды.

"Құқық қорғау" АҚ

1930 жылдардың басында Бухальтер Коза Ностра мафиоздары үшін жалдамалы кісі өлтірулерді жүзеге асырудың тиімді жолын құрды; оның есімі болған жоқ, бірақ 10 жылдан кейін баспасөз оны Murder, Inc деп атады. Коза Ностра мафиоздары осы кісі өлтірулерге ешқандай қатысы жоқ екенін көрсеткісі келді. Бухальтердің серігі, мафиози Альберт Анастасия, Коза Нострадан Бухальтерге жалдамалы кісі өлтіру туралы өтінішті жеткізеді. Бухальтер бұл жұмысты Бруклиннен шыққан еврей және итальяндық көше тобының мүшелеріне тапсыратын. Бұл жалдамалы кісі өлтірушілердің ешқайсысының ірі қылмыстық топтармен байланысы болмады. Егер олар ұсталса, олар Коза Ностра жұмыс берушілерін қылмысқа қатыстыра алмайды. Бухальтер өз кісі өлтіру шарттары үшін сол кісі өлтірушілерді пайдаланды. Murder, Inc кісі өлтірушілері жақын арада мафиози басшылары үшін бүкіл ел бойынша тапсырмаларды орындап жатты. 1935 жылы Бухальтер ең маңызды кісі өлтіруін ұйымдастырды: күшті Нью-Йорк гангстері Датч Шульцті. Шульц Ұлттық қылмыстық синдикатқа, мафиоздардың конфедерациясына, Нью-Йорк округінің прокуроры Томас Дьюиді өлтіруді ұсынды. Синдикаттың негізін қалаушы және жетекші мафиози Чарльз "Лакки" Лучано Дьюиді өлтіру үлкен құқық қорғау шараларына әкеледі деп мәлімдеді. Ашуланған Шульц Дьюиді бәрібір өлтіремін деп, кездесуден шығып кетті. Алты сағаттық кеңестен кейін Комиссия Бухальтерге Шульцті жоюды бұйырды. 1935 жылдың 23 қазанында Шульц Ньюарк, Нью-Джерсидегі тавернада атылып, келесі күні алған жарақатынан қайтыс болды. 1941 жылы Бухальтердің кісі өлтірушісі Чарльз "Бұқа" Уоркман Шульцтің өлтірілуіне қатысы бар деген айып тағылды. 1935 жылы құқық қорғау органдары Бухальтер мен Шапироның 250 адамды жұмысқа алғанын және Бухальтердің жылына 1 миллион доллардан астам (қазіргі шарттарда) табыс тапқанын бағалады. Олар Нью-Йорк штабындағы жүк тасымалы, нан пісіру және киім өндірісі салаларындағы алаяқтықтарды бақылады.

Төмендеу

1936 жылдың 13 қыркүйегінде "Murder, Inc." қылмыстық топтың мүшелері Бухальтердің бұйрығымен әрекет етіп, Бухальтер мен Шапиро кепілдікпен босатылғаннан кейін із-түссіз жоғалып кетті. 13 қарашада екеуі де сотқа келмей-ақ екі жылға федералды түрмеге кесілді. Кейіннен екеуі де үкімге шағымданды, бірақ 1937 жылдың маусым айында екеуінің де айыптаулары күшінде қалды. 1937 жылдың 1 желтоқсанында іздейтін Бухальтер АҚШ-қа героин контрабандасы жасау үшін федералды сотта айыпталды. Схема Қытайдан Францияға, содан Нью-Йоркке теңіз жолымен саяхаттайтын жас әйелдер мен жұбайлардың багажында жасырылған героинге қатысты. Лепке АҚШ кеденшілеріне багажды тексермеу үшін пара берді. 1938 жылдың 14 сәуірінде Шапиро Нью-Йорктегі билік органдарына өздігінен бас берді. Дегенмен, Бухальтер қашқын күйінде қалды. Келесі екі жыл ішінде Америка Құрама Штаттары мен Еуропа бойынша кең ауқымды іздеу-құру жұмыстары жүргізілді, Бухальтердің Польша мен Палестинада жасырынып жүргені туралы хабарлар тарады. 1939 жылдың 29 шілдесінде Томас Дьюи Нью-Йорк қаласынан Бухальтерді ұстаған кез келген адамға 25 000 доллар сыйақы ұсынды, бірқатар шешілмеген қылмыстық құқық бұзушылықтарына сілтеме жасап. 1939 жылдың 24 тамызында Бухальтер Манхэттендегі қонақ үйдің алдында ФБР директоры Дж. Эдгар Гуверге өздігінен бас берді. Бас беру туралы келісімді журналист және радио хабаршысы Уолтер Винчелл келісті деп хабарланды. Кейіннен Бухальтер қашқын ретінде өткен уақытының барлығында Нью-Йорк қаласында жасырынып жүргені анықталды. Бухальтер есірткі сату қылмысы бойынша сотталғаннан кейін, оны сотқа беру үшін Нью-Йорк штатына жіберді. 1940 жылдың 5 сәуірінде Бухальтер осы айыптаулар бойынша 30 жылдан өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Алайда Бухальтер есірткі сату үшін 14 жылға сотталғаннан кейін Канзастағы Ливенворт федералды түрмесіне жіберілді. Дегенмен, Бухальтер бұл кісі өлтіру ісі бойынша сотқа ешқашан бармады.

Қылмыс ісі

1941 жылдың 9 мамырында Бухальтер 1936 жылғы Розенді өлтіру ісі бойынша, сондай-ақ тағы үш кісі өлтіргені үшін Нью-Йорк штатының сотына тартылды. Бухальтердің Розенді өлтіруге берген бұйрығын 1940 жылы мемлекеттік куәлік берген мафиози Абе Релес естіп, Бухальтерді төрт кісі өлтіруге кінәлады. Розенді өлтіру ісі бойынша сотталу үшін Левенворттан Бруклинге қайтарылған Бухальтердің жағдайы Альберт "Тик-Ток" Танненбаумның куәлігімен нашарлады. 1941 жылдың 30 қарашасында сағат 02:00-де төрт сағаттық кеңес соң Бухальтер бірінші дәрежелі кісі өлтіруде кінәлі деп танылды. Бухальтердің адвокаттары дереу шағымдануға кірісті. 1942 жылдың қазан айында Нью-Йорк апелляциялық соты Бухальтердің айыбы мен өлім жазасын 4:3 дауыспен қолдады. (People v. Buchalter, 289 N. Y. 181) Екі судья келіспеді, олар дәлелдердің өте әлсіз екенін және қалай бағалауға болатынына қатысты алқабилерге берілген нұсқаулардағы қателіктер жаңа сот процесін қажет ететіндей зиян келтіргенін айтты. Үшінші судья да келісті, бірақ оның пікірінше, кінәлі деп тануға жеткілікті дәлелдер болмағандықтан, айыптама толығымен алынып тасталуы керек (дәлелдердің жетіспеуі қайта қарауды білдірмейді). Бухальтердің адвокаттары АҚШ Жоғарғы Сотына шағымданды. АҚШ Жоғарғы Соты Бухальтердің істі қарау туралы өтінішін қабылдады. 1943 жылы сот Бухальтердің кінәлі екенін 7:0 дауыспен, екі судья қатыспаған күйде растады. (319 U. S. 427 (1943)). Оның шағымдары енді таусылды.

Атқару

АҚШ Жоғарғы Соты Бухалтердің сотталғанын растағанда, ол Левенворт федералды түрмесінде рэкетке байланысты жазасын өтеуде болды. Нью-Йорк штатының билігі федералды үкіметтен Бухалтерді өлім жазасын орындау үшін беруді талап етті. 1944 жылдың 21 қаңтарында көптеген кешігулер мен қызу пікірталас туғаннан кейін федералды агенттер Бухалтерді штат билігіне тапсырды, олар оны дереу Синг-Синг түрмесіне жеткізді. Бухалтер бірнеше рет рақым сұрады, бірақ олар қабылданбады. 1944 жылдың 4 наурызында Луи Бухалтер Синг-Синг түрмесінде электр орындығында өлім жазасына кесілді. Ол соңғы сөздерін айтпады. Бухалтердің өлім жазасын орындаудан бірнеше минут бұрын оның лейтенанттары Вайс және Капоне де өлім жазасына кесілді.

Танымал мәдениетте

1950 жылдардың аяғы мен 1960 жылдардың басында Букальтер 1960 жылғы "Murder, Inc." фильмінде Дэвид Дж. Стюартпен, 1959 жылғы "The Untouchables" телесериалында Джин Рот, Роберт Каррикарт және Джозеф Раскинмен, ал "The Lawless Years" телесериалында Джон Вивиан мен Шепард Сандерспен сомдалды. 1975 жылғы Тони Кертис ойнаған "Лепке" фильмі Букальтердің өміріне негізделген. Басқа бейнелеулерге 1981 жылғы Рон Макстың "Gangster Wars" фильмі кіреді. Букальтер сондай-ақ танымал HBO телесериалының бірінші маусымының сегізінші бөлімі – "Теннесси Молтисанти аңызында" еске алынған. Ақын Роберт Лоуэлл 1940 жылдары түрмеде Букальтермен кездесті, ол бұрынғысы ар-ождан себептерімен қамауға алынған еді. Лоуэлл Букальтерді (ол оны "Царь Лепке" деп атайды) өзінің "Life Studies" (1959) кітабында жарияланған "West Street және Лепке естеліктері" өлеңінде сипаттаған. Лоуэллдің өлеңінде Лепке өлім жазасына кесілген алдында лоботомия жасалғаны айтылады. Олардың кездесуі 1993 жылғы "Romeo Is Bleeding" фильмінде талқыланады, онда Лепке ол біреуді өлтіргені үшін түрмеде отырғанын, ал Лоуэлл ол біреуді өлтірмегені үшін түрмеде отырғанын айтады. "The Making of the Mob: New York" (2015) фильмінде Букальтерді Эван Боймель сомдады. Букальтердің еңбек рекеті және қорқытуы Эндрю Гростың 2018 жылғы "Button Man" романында кеңінен көрсетілген, ол Гростың анасының Нью-Йорк қаласындағы киім өнеркәсібіндегі мансабына ішінара негізделген.