Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Католиктік діни қауым
Catholic religious congregation
Қасиетті Мария институты, мүшелері көбінесе Лаорето әпкелері деп танылатын, 1609 жылы ағылшын Мэри Уордтың Сент-Омерде құрған, білім беруге арналған әйелдердің рим-католиктік діни қауымы. Қауым өз атын Италиядағы Лорето қасиетті мариалық киелі жерінен алған, онда Уорд дұға жасаушы еді. Уордты Рим папасы Бенедикт XVI 2009 жылдың 19 желтоқсанында құрметті деп жариялады. Лаорето әпкелері есімдерінен кейін I.B.V.M. аббревиатурасын қолданады. Білім беру олардың басты жұмысы болғанымен, бүгінде қауым кең ауқымды қызметтермен айналысады: сауаттылық бағдарламалары, рухани жетекшілік, кеңес беру, үйсіз әйелдерге арналған паналар, сондай-ақ әлемдегі әділдік пен бейбітшілікке ұмтылу қозғалысының түрлі салалары. Лаорето әпкелері дүние жүзінде шамамен 150 мектепті басқарады, онда 70 000-нан астам оқушы білім алады.
The Institute of the Blessed Virgin Mary, whose members are commonly known as the Loreto Sisters, is a Roman Catholic religious congregation of women dedicated to education founded in Saint Omer by an Englishwoman, Mary Ward, in 1609. The congregation takes its name from the Marian shrine at Loreto in Italy where Ward used to pray. Ward was declared Venerable by Pope Benedict XVI on 19 December 2009. The Loreto Sisters use the initials I. B. V. M. after their names. Although education was its primary work, today the congregation is engaged in a wide variety of ministries: literacy programmes, spiritual direction, counselling, managing shelters for homeless women as well as several aspects of the movement for greater justice and peace in the world. The Loreto Sisters operate some 150 schools worldwide, educating over 70,000 pupils.
Қор
Уорд 1585 жылы Солтүстік Йоркширдегі Мулвитте дүниеге келген. 1606 жылы ол Испаниялық Нидерландыдағы Сент-Омердегі Кедей Кларалар монастырына мирян қарындас ретінде кірді, ал келесі жылы жақын орналасқан Гравелинсте ағылшын әйелдері үшін арнайы жаңа монастырь құрды. Мэри Уордты Игнатий Лойоланың рухани жаттығулары (игнатиандық руханилық деп аталады) шабыттандырды. Оның әйелдер үшін өзгеше, жаңа және заманауи діни өмір салты туралы көзқарасы болды. Ол әйелдердің Евангелиеге сүйене отырып, серікке отырып, дұрыс шешімдер қабылдай отырып, дәстүрлі монастырь шектеулерінен және жергілікті епископ басқаруына бағынған белгілі бір "ережелерден" тыс, әлеммен байланыста өмір сүретінін көз алдына елестетті. Бұл идеялар Трент соборы бекіткен нормаларға қайшы келді және сол кездегі Шіркеу басшылығы үшін үлкен қиындықтар тудырды. Уорд сондай-ақ әйелдердің интеллектуалдық қабілеттері еркектерге тең екеніне және оларға лайықты білім беру қажеттігіне сенді. Ол Еуропаны, көбінесе жаяу жүріп, аралап, Бельгияда, Баварияда, Австрияда және Италияда мектептер ашты. Анже, Кёльн, Рим, Париж және Нидерландыда орталықтар құрылды. Лиежде жаңадан келгендерге арналған оқу орны ашылды. Сол кездегі жағдайлар мен иезуиттерге деген жалпы күдік оған оның көзқарасына сәйкес діни институт құруға мүмкіндік бермеді. Шындығында, институт 1609 жылы құрылғаннан кейін үлкен жетістіктерге жеткенімен, 1631 жылы таратылды.
Ward was born in Mulwith, North Yorkshire in 1585. She entered a monastery of Poor Clares at Saint Omer in the then Spanish Netherlands as a lay sister in 1606, and the following year founded a new monastery of the Order specifically for English women at nearby Gravelines. Mary Ward was inspired by the Spiritual Exercises of Ignatius of Loyola (referred to as Ignatian spirituality). She had a vision for a different, new and modern mode of religious life for women. She envisioned women living a life in companionship and discernment, inspired by the Gospel and engaging with the world without the constraints of the traditional cloister, nor an established 'rule' placing them under the governance of the local bishop. These ideas contradicted the norms established by the Council of Trent and presented great difficulty for the leadership of the Church of that period. Ward also believed that women were equal to men in intellect and should be educated accordingly. She travelled through Europe, mainly on foot, establishing schools in Belgium, Bavaria, Austria and Italy. Houses were founded in Angers, Cologne, Rome, Paris, and the Netherlands. A novitiate was established in Liège. The circumstances of the time and the widespread suspicion of Jesuits did not allow her to succeed with the foundation of a religious institute according to her vision. Indeed, although the Institute experienced significant success after its foundation in 1609, it was suppressed in 1631.
Даму
Мэри Уордтың қарсыластары «иезуиттер» деп атаған алғашқы қауымының таратылуынан кейін, мүшелерінің көп бөлігі дүниеге қайтып, немесе басқа діни ордендерге қосылды. Бірақ, Уордтың жетекшілігімен діни өмірді жалғастыруды қалаған бірқатар адамдар, Папа VIII Урбанның рұқсатымен Баварияның сайлаушысы Максимилиан I-нің Мюнхендегі Парадейзер Хаусында паналады. 1639 жылы Папа VIII Урбаннан королева Генриетта Марияға жазылған ұсыныс хаттарымен Мэри Англияға оралып, Лондонда орналасты. 1642 жылы ол отбасымен бірге солтүстікке сапар шегіп, Йорк қаласының жанындағы Хевортта монастырь құрды, онда 1645 жылы қайтыс болды. «Екінші институт» деп аталатын бұл қауым 1703 жылы ғана Клемент IX пападан өз ережелеріне қатысты паптық бекіту алды, ал кейіннен Пий IX пападан діни институт ретінде канондық мойындау алды.
On the suppression of Mary Ward's first congregation, styled by its opponents the "Jesuitesses", a greater number of the members returned to the world or entered other religious orders. A certain number, however, who desired still to live in religion under the guidance of Ward, were sheltered with the permission of Pope Urban VIII in the Paradeiser Haus, Munich, by the Elector of Bavaria, Maximilian I. In 1639, with letters of introduction from Pope Urban to Queen Henrietta Maria, Mary returned to England and established herself in London. In 1642 she journeyed northward with her household and established a convent at Heworth, near York, where she died in 1645. It was not until 1703 that what is termed the Second Institute received papal approval for its rule from the then pope, Clement IX, and then canonical recognition as a religious institute by Pope Pius IX.
Бар монастырі
1669 жылы Мюнхендегі орденнің бас үйінің жетекшісі Франсис Бедингефелд, Карл II-нің әйелі Браганза королевасы Екатеринаның өтініші бойынша, Лондонда үй құру мақсатымен Англияға сапар шекті. Ол ағылшын мүшелерінің бір тобымен бірге жас қыздарға арналған мектеп ашты, бастапқыда Сент-Мартин-Лейнде, кейін Хаммерсмитте. Англияда ол дінге жатпайтын киім киіп, миссис Лонг деп танылды. Осы қауымдастан ол 1677 жылы сэр Томас Гаскойннің шақыруымен Йорк қаласында Бар монастырын құрды. Бұл 1536 жылы монастырлар таратылғаннан бергі Англияда ашылған алғашқы монастырь болды. 1699 жылы католик қыздарына арналған пансиондық мектептің ізінен тегін күндізгі мектеп ашылды. Католик дін қызметкерлерін жасырып отыр деген күдікпен екі үй де жергілікті билік тарапынан жиі мазаланды. Бар монастырының қарындастарының бірі – католик кітаптарының халықаралық деңгейде көп сатылған авторы, Мария Лойола ана болды.
In 1669, Frances Bedingfeld, superior of the mother house of the order in Munich, went to England at the request of Queen Catherine of Braganza, wife of Charles II, to establish a house in London. With a group of the English members, she set up a school for young women, first at St. Martin's Lane, then at Hammersmith. In England, she wore secular garb, and was known as Mrs. Long. From this community, she founded Bar Convent in York in 1677 at the invitation of Sir Thomas Gascoigne. This was the first convent to be opened in England since the dissolution of the monasteries in 1536. A boarding school for Catholic girls was followed in 1699 by a free day school. Suspected of harboring Catholic priests, both houses experienced frequent harassment by local magistrates. One of the sisters of the Bar Convent was Mother Mary Loyola, an internationally bestselling author of Catholic books.
Ирландия
XIX ғасырдың басында Лорето қарындастары Ирландияда ерекше қауымдастық ретінде қалыптасты. Фрэнсис Мэри Тереза Болл қарындастың басшылығымен Мэри Уорд институты Ирландияда және одан әрі дамыды. Олардың білім беруді дамытудағы рөлі олардың жұмысының орталық бөлігі болды, соның ішінде ана Мэри Эухария Райан сияқты жоғары тұрған басшылардың жетекшілігімен әйелдердің жоғары білім алуына үлкен үлес қосты. 1841 жылы Дельфин Харт қарындас Үндістанда негіз салды. Содан кейін Маврикий, Англия, Испания, Оңтүстік Африка, Кения, Канада, АҚШ және Перуде де негіздер құрылды.
In the early 19th century, the Loreto sisters developed as a distinct community in Ireland. Under the guidance of Sister Frances Mary Teresa Ball, Mary Ward's Institute developed in and from Ireland. Their role in developing education was central to their work, including the advancement of women in third level education under the guidance of such superiors as Mother Mary Eucharia Ryan. In 1841 Sister Delphine Hart began the foundation in India. Foundations followed in Mauritius, England, Spain, South Africa, Kenya, Canada, the USA and Peru.
Солтүстік Америка және одан тыс жерлерде
Торонто епископы Майкл Пауэрдің шақыруымен 1847 жылы қалаға Ана Тереза Эллен Диз басшылығындағы бес Лорето әпкесі келіп, алғашқы мектебін ашты. 1920 жылдан бастап олардың бас үйі Лоретто Эбби (Hoggs Hollow) болды, онда қыздарға арналған орта мектеп: Лоретто Эбби католик орта мектебі орналасқан. 1987 жылы мектептің басқару құқығы Торонто католик округтік мектеп басқармасына берілді. 1915 жылы әпкелер Брансуик даңғылында Лоретто колледж мектебін құрды және Торонто университетінің Сент-Михаил колледжінде әйелдер үшін колледж мен жатақ ашты. Сондай-ақ, әпкелер Канаданың барлық аймақтарында бастауыш және орта білім беретін көптеген мектептер ашты. 1880 жылы АҚШ-та алғашқы қауым Иллинойс штатының Джолиет қаласында құрылды. 1892 жылы IBVM-дер өз қызметтерін Чикаго қаласына және оның маңындағы аймақтарға кеңейтті. Шетелдік байланыс қиындықтары және Солтүстік Америка мен Еуропа білім беру жүйелерінің өзгешелігіне байланысты, Канада мен АҚШ қауымдастықтары Солтүстік Америкадағы Бас басқарма заман талабына сәйкес келеді деп ұсынды, нәтижесінде 1881 жылы Солтүстік Америка филиалы ресми түрде құрылды. Лорето әпкелері 1875 жылы Австралияға Балларат епископы епископ О’Коннеллдің шақыруымен келді. Ирландиядан келген топ, Ана Гонзага Барри басшылығымен, Балларат, Викторияда монастырь құрды және олардың алғашқы мектебі, Лоретто колледжі, Балларат, бастапқыда «Мария тауы» деп аталды. Жаңа Оңтүстік Уэльсте 1892 жылы Рэндвикте күндізгі мектеп ашылды, ал 1897 жылы Лоретто Норманхурст интернат ретінде жұмысын бастады. Рэндвик күндізгі мектебі 1901 жылы Милсонс-Пойнтке көшіріліп, қазір Лоретто Кирибилли деп аталатын мектепке айналды. Австралиядағы IBVM Брисбенде (Лоретто колледжі, Куорпароо), Аделаидада (Лоретто колледжі, Марриатвилл), Мельбурнда (Лоретто Мандевилл Холл) және Пертте (Лоретто Недлендс бастауыш мектебі) мектептеріне ие. 19 ғасырда Үндістанда Лоретто мектептері мен колледждері құрылды, олар әйелдер үшін білім берудің ең беделді орындарының біріне айналды. Сол ғасырда Ирландиядан келген әпкелер 1878 жылы Оңтүстік Африкада миссионерлік қызмет орнатты. 20 ғасырдың басында (1904 жылы) Гибралтарда монастырь құрған әпкелер Испанияда да монастырь құрды. Ана Тереза 1928 жылдан 1950 жылға дейін қауымның мүшесі болды, осы кезеңде ол Калькуттада «Шарты миссионерлері» ұйымын құрды.
At the invitation of Bishop Michael Power of Toronto, five Loreto Sisters under Mother Teresa Ellen Dease arrived in the city in 1847 and founded their first school. Since the 1920s their motherhouse has been at Loretto Abbey (Hoggs Hollow), which housed a girls' secondary school: Loretto Abbey Catholic Secondary School. In 1987 management of the school was turned over to the Toronto Catholic District School Board. The Sisters also founded Loretto College School on Brunswick Avenue in 1915 and started a college and residence for women at St. Michael's College in the University of Toronto. The sisters also established many other schools across Canada, both at the elementary and secondary levels. In 1880, the first community was established in the United States at Joliet, Illinois. In 1892 the IBVMs expanded their ministry into the city of Chicago and suburbs. Because of the difficulties in overseas communication and the different directions of the North American versus European education systems, the Canadian and United States communities suggested that a North American Generalate would best serve the needs of the times, and as a result, a North American Branch was officially created in 1881. The Loreto Sisters arrived in Australia in 1875 in response to a request by the Bishop of Ballarat, Bishop O'Connell. The group from Ireland, led by Mother Gonzaga Barry, set up a convent in Ballarat, Victoria and their first school, Loreto College, Ballarat, was originally known as "Mary's Mount". In New South Wales in 1892 a day school was established in Randwick, and in 1897 Loreto Normanhurst began as a boarding school. The Randwick day school moved to Milson's Point in 1901 to begin what is now known as Loreto Kirribilli. The IBVM in Australia also has schools in Brisbane (Loreto College, Coorparoo), Adelaide (Loreto College, Marryatville), Melbourne (Loreto Mandeville Hall) and Perth (Loreto Nedlands Primary School). The 19th century saw the establishment of Loreto schools and colleges in India which became some of the most highly regarded places of education for women. The same century saw sisters from Ireland establishing a mission in South Africa in 1878. The first years of the 20th century (1904) saw the establishment of a convent in Spain by the Sisters who had a convent in Gibraltar. Mother Teresa was part of the congregation from 1928 till 1950, during which she founded the Missionaries of Charity in Calcutta.
Бүгін
Бүгінде институттың әпкелері бүкіл әлемде кездеседі. Тарихи тұрғыдан, ол Рим филиалы, Ирландия филиалы және Солтүстік Америка филиалы деп белгіленген үш негізгі топқа бөлінген. 2003 жылдың қыркүйек айында Ирландия және Солтүстік Америка филиалдарының әпкелері бірігуге дауыс берген кезде жағдай өзгерді. Папаның жарлығымен бекітілген осыдан кейін, жаңа бірлестік құрылды, ол қазір Лорето филиалы деп аталады. Рим филиалы Мэри Уордтың әйелдерге арналған иезуит ордені туралы көзқарасын жақсырақ бейнелеу үшін Ватиканнан өз атын өзгертуге рұқсат алды. Рим филиалы енді Congregatio Jesu немесе Иса қауымы деп аталады. Ирландияда әпкелер қыздарға арналған бірнеше күндізгі мектептерді басқарады және жақында Дублиннің Ратфарнхам қаласындағы қыздарға арналған интернат мектебін жапты. Әпкелер Англия мен Солтүстік Ирландияда қыздарға арналған бірнеше мектеп ашқан, бірақ олардың бірқатары ко-әртісті мектептерге айналды. Көпшілігі мемлекеттік білім беру жүйесіне қосылды, олардың көптегені орденнің сенімділік басқаруымен жеке мектептер ретінде жұмыс істейді. Манчестердегі Чорлтон қаласындағы Лорето орта мектебі елдегі алғашқы мектеп, ол құрылғаннан бастап ко-әртісті болып табылады. Оңтүстік Африка провинциясының Претория, Витбанк және Кейптаундағы апостольдықтары бар, олардың барлығы шеттетілген әйелдерге бағытталған. Әпкелер 2006 жылы құрылған Замбияда да миссияны жүргізеді. Басқа провинциялардағы әпкелер сияқты, испан провинциясындағылар да, саны аз болса да, негізінен мұқтаж әйелдермен және балалармен жұмыс істейді. Австралия провинциясының әпкелері аборигендердің әл-ауқатын жақсарту, ауылдық қауымдастықтарда жұмыс істеу және қарттарға күтім жасаумен айналысады, сонымен қатар Вьетнам мен Шығыс Тиморда да көмек көрсетеді. Лорето колледждері бес штат бойынша орналасқан, ең көнесі Виктория штатының Балларат қаласындағы мектеп. Солтүстік Америкада әпкелердің Техас, Калифорния, Аризона, Иллинойс, Мичиган, Висконсин және Канаданың барлық провинцияларында қауымдастықтары бар. Солтүстік Америкадағы әпкелер білім берудің көптеген салаларына қатысқанмен, олар сонымен қатар көптеген қоғамдық көмек бағдарламаларына қатысады. Бұл Чикагодағы Mercy Home (балалар мен қыздарға арналған), Уитон қаласындағы Marianjoy оңалту ауруханасы, Hickory Hills қаласындағы Pillars Community Services, Уитон қаласындағы Loreto Center және Сакраменто қаласындағы Wellspring әйелдер орталығын қамтиды. Оңтүстік Америкада Иса қауымының Бразилияда үш жеке мектебі бар (Instituto de Educação Beatíssima Virgem Maria – IEBVM, Colégio Santa Maria және Colégio Mary Ward) және Чилиде үш мектебі бар. Бразилиялық әпкелер жиі Бразилиядағы ең кедей штаттардың бірі – Пиауиге миссионерлік сапарларға шығады.
Today, Sisters of the institute are found worldwide. It had historically been divided into three main groups known as the Roman Branch, the Irish Branch and the North American Branch. This situation changed in September 2003, when the Sisters of the Irish and North American Branches voted to reunite. From this, confirmed by papal decree, a new entity has been forged, now referred to as The Loreto Branch. The Roman Branch received permission from the Vatican to change its name, to reflect more closely Mary Ward's vision of a Jesuit order for women. The Roman Branch is now Congregatio Jesu or the Congregation of Jesus. In Ireland, the Sisters run a number of day schools for girls, and until recently ran a girls' boarding school at Rathfarnham, Dublin. The Sisters established a number of girls' schools in England and Northern Ireland, although a number have gone coeducational. Most have joined the state sector with many run as private schools under the trusteeship of the order. Loreto High School in Chorlton, Manchester is the first Loreto school in the country to be coeducational from its inception. The South African Province has apostolates in Pretoria, Witbank and Cape Town all of which focus on marginalised women; the Sisters also have a mission in Zambia which was established in 2006. Like the Sisters in other provinces, those of the Spanish Province, though small in number, work primarily with disadvantaged women and children. The Sisters of the Australian Province work in Aboriginal welfare, rural communities and care for the aged as well as having outreach in Vietnam and East Timor. There are seven Loreto Colleges spread across five states, the oldest being the school in Ballarat, Victoria. In North America, the Sisters have communities in Texas,California, Arizona, Illinois, Michigan, Wisconsin and throughout Canada. Although the North American Sisters are involved in many aspects of education, they are also involved in many community outreach programs. This includes Mercy Home for Boys and Girls (Chicago), Marianjoy Rehabilitation Hospital (Wheaton), Pillars Community Services (Hickory Hills), the Loreto Center (Wheaton) and Wellspring Women's Center (Sacramento). In South America the Congregation of Jesus has three private schools in Brazil (Instituto de Educação Beatíssima Virgem Maria IEBVM, Colégio Santa Maria and Colégio Mary Ward) and three schools in Chile. The Brazilian Sisters often go on missionary travels to Piauí, one of the poorest states in Brazil.