Кіріспе

Католиктік діни қарындастар институты

Нотр-Дам де Намур қарындастары (Congregationis Sororum a Domina Nostra Namurcensi) – кедейлерге білім беру мақсатында құрылған католиктік діни қарындастар институты. Институт 1804 жылы Францияның Амиен қаласында құрылды, бірақ жергілікті епископтың оның епархиясы шегінен тыс миссиялық қызметке қарсылығынан 1809 жылы штаб-пәтері Намурға (қазіргі Бельгия) көшірілді (сол кезде Наполеон басып алған), одан бастап ол бүкіл әлемге тарады. Қазір қарындастар бес құрлықта және 20 елде өкілдік етеді. Орден мүшелері SNDdeN (кейде SNDN немесе SND) әріптерімен танылады. Бұларды бавариялық Нотр-Дам мектебі қарындастарымен (SSND) шатастырмау керек.

Қор

Негізін қалаушылар – Гезайнкур графесі, Мария Луиза Франсуаза Блин де Бурдон және Киелі Жули Билльяр. Мария Луиза Франсуаза Блин де Бурдон, көп жылдар бойы Жулиден рухани басшылық алған, қауымды құруға қажетті шығындарды өтеді. 1803 жылғы 5 тамызда Амиен қаласында Рю-Нёв көшесіндегі үйді иеленді. Бұл үйдің шіркеуінде 1804 жылғы 2 ақпанда өткен әйінде, екі негізін қалаушы және олардың тәлімгері, Реймстік Екатерина Дюшатель, пәктікке ант берді немесе жаңартты, сондай-ақ қыздарға христиандық тәрбие беруге және қажет болған жерге баратын діни ұстаздарды даярлауға өзіндік міндеттеме алды. Виктуар Лелеу (Анастасия әпке) және Жюстин Гарсон (Киелі Иоанн әпке) сол жылы институтқа қосылды. Амиенде миссия өткізіп жүрген Иман Әкелері (Иисус қоғамының таратылуы кезінде иезуиттер үшін құрылған топ) әйелдер мен қыздарды қасиеттілікке дайындау үшін әпкелерге жіберді. Киелі Жули көршілес қалалардағы Әкелерге көмектесті. Амиенде Киелі Иосиф Блин ана (бұрынғы иезуит) Варин, Энфантин және Томас (Сорбоннаның бұрынғы профессоры) көмегімен тәлімгерлер мен әпкелерді тәрбиеледі. Әпкелердің алғашқы ресми мектептері 1806 жылғы тамызда ашылды, оларға көптеген оқушылар ағылып келді. Франциядағы барлық топтардың христиандық білімге зор қажеттілігі негізін қалаушыларды бастапқыда тек кедей балаларды оқыту жоспарынан бас тартып, байлардың балалары үшін де мектептер ашуға итермеледі. Киелі Жулидің білім беру жүйесінің ерекшелігі – институт академияларынан түскен кірістерді тегін мектептердің шығындарын жабуға пайдалану болды. Қауым, Киелі Игнатий Лойола иезуиттер үшін жазған ережелерге негізделген, уақытша діни ереже бойынша өмір сүрді, бұл ереже Киелі Жули және Варин Әкесі жасаған және 1805 жылы Амиен епископы Жан Франсуа де Мандолькс (fr) бекіткен. 1818 жылы тұрақты ереже қабылданды және ол 1968 жылға дейін ереженің әртүрлі нұсқаларының негізі болды. Сол кезде Екінші Ватикан соборындағы өзгерістерге байланысты толық қайта қарау жүргізілді. Кейінірек 1984 жылы жаңа жаңарту жасалды.

Алысырақ

1841 жылы Константин ана (Мари Жанна Жозеф Коллин, т. 1802, қ. 1875) сайланды. Ол институтты отыз үш жыл басқарды. Оның билік мерзімі 1844 жылы Папаның Ережеге қолдау көрсетуімен, 1845 жылы Англияға, 1851 жылы Калифорнияға және 1859 жылы Гватемалаға бірінші миссиямен белгіленді. Алойзи ананың басшылығымен (Терезе Жозеф Мейни, т. 1817, қ. 1888), бесінші бас генерал, 1881 жылы Джулия ана мен Иосиф ананы қасиеттілікке жеткізу процесі басталды; институттың жиырма үйі Бельгияда, Англияда және Америкада құрылды. Алойзидің ізбасары, Амея де Иса ана (Элоди Дулларт, т. 1825, қ. 1907), Бельгияның Леопольд II сұрауымен Конго еркін мемлекетіндегі иезуит миссияларындағы қыздар мектебін басқарды, онда үш үй салынды. Кейіннен Оңтүстік Африканың Оранж-Ривер колониясындағы Кронштадтта академия және тегін мектеп ашылды. Бельгия королі Аме де Иисус ананы Леопольд орденінің рыцары етіп тағайындады, ал Игнатия әпке Конгода он төрт жыл қызмет еткеннен кейін осындай құрметке ие болды. Аймидің басшылығымен Джули Бильяр 1906 жылдың 13 мамырында Пьос X-тің қолдауымен қасиетті деп жарияланды. 1908 жылдың қаңтарында Мария Алойзи ана бас генерал сайланды. Осы кезеңде Нотр-Дам сестерінің он бес үйі құрылды, соның ішінде Вашингтондағы Троица колледжі және Огайо штатының Цинциннати қаласындағы провинциялық үй мен жаңадан кірушілер үйі. Агнес Мэри (т. 1840, қ. 1910) үш жаңа орын ашты және Америкадағы қасиетті Джулия анаға арналған алғашқы шіркеуді салды, ол Пенсильвания штатының Мойлан қаласында тастан салынған әдемі готикалық құрылыс. 1886 жылы Джулия МакГроарти әпке Роки тауларының шығысындағы американдық үйлердің басшысы болды. 15 жыл бойы ол 14 жаңа монастырь, Уолтемде (Массачусетс штаты) үлкен жаңадан кірушілер үйі және Сан-Хоседе (Калифорния штаты) жетімдер үйін құрды. Коннектикут провинциясы құрылды және Балтиморда көптеген қайырымдылық шаралары жүзеге асырылды. 1847 жылдың 22 ақпанында, Right Reverend F. N. Blanchet және Fr. Питер Де Смет, S. J. басшылығымен сегіз әпке Намурдан Орегон территориясындағы үндістерге көмек көрсету үшін аттанды. Бес жылдан кейін Сан-Франциско архиепискобы Жозеф С. Алеманидің өтінішімен бұл әпкелер Калифорния штатының Сан-Хосе қаласына көшірілді. Тынық мұхитының жағалауындағы бұл алғашқы мекеме уақыт өте келе Цинциннатиден бөлек провинция құрады. Отыз жыл бойы Мари Корнелия әпке провинцияны басқарды. 1851 жылы Гватемалада, Орталық Америкада, үкіметтің қолдауымен және халықтың зор құрметімен, роман сияқты оқиға болды. Жиырма жылдан кейін сол жерде қызмет еткен 41 Нотр-Дам сестрі үкімет тарапынан елден қуылды. Әр ақпанда сестер 2005 жылы Бразилияда қаза тапқан Дороти Стэнг әпкені еске алады, ол Амазонканың жергілікті халқының жерлерін тартып алған ағаш өндіруші компанияларға қарсы күресі үшін олардың қасында тұрды. Вурчестер, Массачусетс штатындағы Нотр-Дам денсаулық сақтау орталығы, 1900 жылға дейін тарихы бар, ұзақ жылдар бойы денсаулық сақтау саласындағы жетекші мекеме болып табылады. Бейбітшілік пен әділдік жолындағы жұмыс сестердің күш-жігерінің маңызды бөлігіне айналды.

Ұлыбритания

Нотр-Дамның әйел бауырлары алғаш рет Англияға Редемптористер арқылы келді. Белгиялық дьо Буггеномс әке, Фалмуттағы шағын миссияның жетекшісі, кедей католик балалары үшін мектептердің қажеттілігін шұғыл сезінді. Ол Нотр-Дам әйел бауырлары қауымының Намурдагы басшысынан алты әйел бауырласты сұрап, алды. Олармен бірге Корнуоллдағы Пенринде шағын мектеп ашты. Бірақ бұл жерде діни қауымның күнкөрісіне мүмкіндік болмағандықтан, мектеп үш жыл ғана жұмыс істеді. Редемптористер Лондонға жақын Клэфэмде екінші ағылшын миссиясын құрғаннан кейін, Нотр-Дам әйел бауырларын мектепке шақырып, 1848 жылы Пенрин қауымын сол жерге көшірді. Әке Буггеномстың бастамасымен Нортгемптон епархиясындағы Холи Чайлд Жезус әйел бауырлары қауымы, шамамен елу адамнан тұратын, 1852 жылы Нортгемптон епискобы мен Намур епискобының келісімімен Нотр-Дам институтына қосылды. Англияда Иерархия жаңадан қайта орнатылғанда, Үкімет католик кедейлеріне білім беруді ұсынды. Нотр-Дам әйел бауырлары осы іске белсенді түрде кірісіп, Сент-Францис әпкесі Мария (Hon. Лаура М. Петре) басшылығымен жұмыс істеді. Ол Англиядағы қауым үшін, Сент-Жозеф ана бүкіл институт үшін болғандай маңызды болды. Ол қайтыс болғанға дейін (1886 жылдың 24 маусымында) Англияда он сегіз үй салынды. 1910 жылы олардың саны жиырма бірге жетті. Осы үйлердің арасында Ливерпульдегі Маунт-Плезанттағы католик мектеп мұғалімдерін даярлайтын колледж бар, оның басқаруы 1856 жылы Нотр-Дам әйел бауырларына тапсырылды. Оқу колледжіне басшылық еткен әйел бауырлар қазір Эвертон аңғарындағы Нотр-Дам католик колледжі деп аталатын жерде тұрады. Шотландияның Білім министрлігінің өтініші бойынша Мэри Лесчер басқаруымен әйел бауырлар 1895 жылы Глазго қаласында католик мектеп мұғалімдерін даярлайтын Доуэнхилл колледжін ашты. Шотландиядағы екінші монастырь 1910 жылы Дамбартон қаласында ашылды. 1992 жылы Нотр-Дам де Намур әйел бауырлары Нотр-Дам миссиялық еріктілер корпусын коммерциялық емес еріктілер ұйымы ретінде құрды. 2015 жылы, АҚШ-қа келгендеріне 175 жыл толуына орай, онда 800-ге жуық әйел бауырлас қызмет етіп, Оңтүстік Америка мен Африкадағы миссионерлік жұмыста тағы 400-ге жуық бауырлас жұмыс істеді. Бұл оқиғаға арналған тарихи бейнефильм түсірілді. Қазіргі қауым жетекшісі - 2008 жылы сайланған Терезита Вайнд. 2011 жылы әлем бойынша 2000-ға жуық SNDdeN әйел бауырласы болды.

Мектептер

Әйелдер қауымы әр құрлықта мектептер құрды және оларды басқаруды жалғастыруда.