Кіріспе
Авангардтық американдық ақындар тобы. Тіл ақындары (немесе L=A=N=G=U=A=G=E ақындары, сол аттас журналдан кейін) – 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында АҚШ поэзиясында пайда болған авангардтық топ немесе бағыт. Осы топқа кіретіндер: Бернадетт Майер, Лесли Скалапино, Стивен Родефер, Брюс Эндрюс, Чарльз Бернштейн, Рон Силлиман, Баррет Уоттен, Лин Хежиниан, Том Мандель, Боб Перельман, Рэй Армантраут, Алан Дэвис, Карла Гарриман, Кларк Кулидж, Ханна Вайнер, Сьюзан Хоу, Джеймс Шерри және Тина Дарраг. Тілдік поэзия туындының мағынасын ашуда оқырманның рөлін баса назарға алады. Ол поэзияны өрнектей алу мүмкіндігінен гетіп, өлеңді тілдің өзінің құрылымы ретінде қарастырады. Теориялық тұрғыдан алғанда, бұл мәтіннің артында тұрған сөйлеушінің «табиғи» болуына қарсы тұрады және белгінің ажыратылуын және материалдық емеуін күшейтеді. Бұл ақындар, әсіресе ұзақ және сюжеттік емес формаларда, прозалық поэзияны ұнатады. Сондай-ақ, жазушыны осы нақты топқа қатыспастан тілдік ақын деп атауға бола ма, жоқ па деген пікірталас бар; бұл стиль ме, әлде адамдар тобы ма? Дэвид Мелцер «Сан-Франциско биті: Ақындармен сұхбат» (Сан-Франциско, City Lights, 2001, 7-бет) кітабының кіріспесінде былай деп жазады: «Тілдік топтар ешқашан толыққанды университеттен шыққан емес. Олар әрқашан жақсы студенттер болды және қазір тамаша оқытушылар. Академиядағы поэзияның кәсібиленуі мен рационализациялануы поэзияны оқыту мен жазуды қалыпқа келтірді». Кейінірек (128-бет) ақын Джоанна Кигер былай деп түсіндіреді: «Тіл мектебі, менің ойымша, поэзияның энергиясын оқшаулаған интеллектуалдық жаттығу болды. Ол оны бастапқы көзінен алып кетті. Бұл, мүмкін, сырлы поэзиядан тазалау болды, бірақ мен оны поэзияны стерильдеу деп ойладым». Көптеген тілдік ақындардың онлайн үлгілерін интернет сайттарында табуға болады, оның ішінде авторлардың блогтары мен сайттары, сондай-ақ Electronic Poetry Center, PennSound және UbuWeb сияқты порталдар арқылы қол жетімді.
The Language poets (or L=A=N=G=U=A=G=E poets, after the magazine of that name) are an avant garde group or tendency in United States poetry that emerged in the late 1960s and early 1970s. The poets included: Bernadette Mayer, Leslie Scalapino, Stephen Rodefer, Bruce Andrews, Charles Bernstein, Ron Silliman, Barrett Watten, Lyn Hejinian, Tom Mandel, Bob Perelman, Rae Armantrout, Alan Davies, Carla Harryman, Clark Coolidge, Hannah Weiner, Susan Howe, James Sherry, and Tina Darragh. Language poetry emphasizes the reader's role in bringing meaning out of a work. It plays down expression, seeing the poem as a construction in and of language itself. In more theoretical terms, it challenges the "natural" presence of a speaker behind the text; and emphasizes the disjunction and the materiality of the signifier. These poets favor prose poetry, especially in longer and non narrative forms. There is also debate about whether or not a writer can be called a language poet without being part of that specific coterie; is it a style or is it a group of people? In his introduction to San Francisco Beat: Talking With the Poets (San Francisco, City Lights, 2001 p. vii) David Meltzer writes: "The language cadres never truly left college. They've always been good students, and now they're excellent teachers. The professionalization and rationalization of poetry in the academy took hold and routinized the teaching and writing of poetry." Later in the volume (p. 128) poet Joanne Kyger comments: "The Language school I felt was a kind of an alienating intellectualization of the energies of poetry. It carried it away from the source. It may have been a housecleaning from confessional poetry, but I found it a sterilization of poetry." Online writing samples of many language poets can be found on internet sites, including blogs and sites maintained by authors and through gateways such as the Electronic Poetry Center, PennSound, and UbuWeb.
Тіл жазуының поэтикасы: теория және практика
Тілдік поэзия шығарманың мағынасын ашуда оқырманның рөліне ерекше мән береді. Ол поэзияның бұрынғы қозғалыстарында лирикалық сезімді сынсыз қолдануға қарсылық ретінде, поэзияның бір бөлігі ретінде дамыды. 1950-1960 жылдары кейбір ақындар Уильям Карлос Уильямстың үлгісімен, «жаңа сын» қозғалысы ұсынған «жоғары» немесе әдеби тілден гөрі американдық ағылшын тілінің идиомаларын қолданды. Нью-Йорк мектебінің ақындары, Фрэнк О’Хара сияқты, және Black Mountain тобы поэзияларында да, поэтикалық ойларында да сөйлеу мен күнделікті тілді маңызды санады. Ал тілдік поэзияның кейбір өкілдері шығармаларында метафораны, синекдоханы және паратактикалық құрылымдардың ең күрделі түрлерін пайдаланды. Күнделікті тілді қолданғандарымен, олар өте ерекше мәтін жасай білді. Мұндай шығарма көбінесе жатсып, бірден түсіну қиын, және осыны тілдік поэзия мақсат тұтады: оқырманның өлеңнің мағынасын жасауға қатысуы. Уоттен мен Грениердің «This» журналы (және Уоттен бас редактор болған «This Press»), сондай-ақ «L=A=N=G=U=A=G=E» журналы Роберт Крили мен Ларри Айгнер сияқты танымал Black Mountain ақындарының туындыларын жариялады. Силлиман тілдік поэзияны бұрынғы қозғалыстардың жалғасы деп есептейді (бірақ оларды сынға алады). Уоттен жаңа американдық ақындардың өзін-өзі білдіруге басымдық берген жазу үлгісі мен тілдік ақындардың өлеңді тілдің өзінің құрылымы ретінде қарастыруы арасындағы қарама-қайшылықты атап көрсетті. Керісінше, Бернштейн құрастырылған, тіпті табылған тілмен жұмыс істеудің экспрессивті мүмкіндіктерін бағалады. Гертруда Стайн, әсіресе «Жұмсақ бұрыштар» туындысынан кейінгі шығармаларында, және Луи Зукофски, «А» атты ұзақ өлеңінде, тіл мектебіне ең көп әсер еткен модернист ақындары болды. Соғыстан кейінгі кезеңде Джон Кейдж, Джексон Мак Лоу, Нью-Йорк мектебінің (Джон Эшбери, Фрэнк О’Хара, Тед Берриган) және Black Mountain мектебінің (Роберт Крили, Чарльз Олсон және Роберт Дункан) ақындары тілдік поэзияның алғабасшылары ретінде танылды. Осы ақындардың көптегені поэзияларын құрылымдау үшін математикалық тізбектер мен басқа да логикалық ұйымдастыру тәсілдеріне негізделген процедуралық әдістерді қолданды. Бұл тәжірибе тілдік топқа өте пайдалы болды. Процесті қолдану, әсіресе сөйлем деңгейінде, тілдік практиканың негізгі принципіне айналды. Стайнның ықпалы оның өзінің жазбаларында сілтемеден ажыратылған тілді жиі пайдалануымен байланысты. Тілдік ақындар Людвиг Витгенштейннің философиялық еңбектеріне, әсіресе тіл ойындары, мағынаны қолдану ретінде және әртүрлі қолданулар арасындағы отбасылық ұқсастықтарға, әмбебаптық мәселесін шешу ретінде сүйенді.
ХХІ ғасырдың басындағы тілдік поэзия
Көптеген жағдайларда, Тіл поэзиясының қандай екені әлі де толық анықталған жоқ. Тіл мектебіне жататын ақындардың көпшілігі әлі тірі және белсенді жұмыс істеп жатыр. 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында Тіл поэзиясы АҚШ-тағы жаңашыл поэзияның маңызды бір қозғалысы ретінде кеңінен қабылданды, бұл үрдісті оның жетекші жақтастарының бірінің танымал университеттердегі (Пенсильвания университеті, SUNY Buffalo, Уэйн мемлекеттік университеті, Калифорния университеті, Беркли, Калифорния университеті, Сан-Диего, Мэн университеті, Айова жазушылар шеберханасы) Поэтика, Шығармашылық жазу және Ағылшын әдебиеті кафедраларында академиялық қызметтерді атқарғандығы одан әрі күшейтті. Тіл поэзиясы Америкадан тыс әдеби орталармен де байланыс орнатты, атап айтқанда Англия, Канада (Ванкувердегі Кутенэй жазу мектебі арқылы), Франция, КСРО, Бразилия, Финляндия, Швеция, Жаңа Зеландия және Австралия. Оның Ұлыбритания авангардымен ерекше жақын қарым-қатынасы болды: 1970-жылдар мен 1980-жылдарда американдық Тіл поэзиясының өкілдері мен Том Роворт, Аллен Фишер сияқты британдық тәжірибелі жазушылардың, сондай-ақ Каролина Бергвалл, Мэгги О’Салливан, Крис Чик және Кен Эдвардс (оның “Reality Studios” журналы американдық және британдық авангард арасындағы диалогты дамытуға септігін тигізді) арасында кең байланыс болды. Дж.Х. Прайн және “Кембридж” поэзиясының өкілдері (Род Менгем, Дуглас Оливер, Питер Райли) сияқты басқа жазушылар Тіл поэзиясы мен оның идеологиялық және теориялық тұжырымдамаларына күмәнді қарады, бірақ Джефф Уорд осы құбылыс туралы кітап жазды. Тіл поэзиясынан әсер алған ақындардың екінші буынына Эрик Селланд (жапон поэзиясының белгілі аудармашысы), Лиза Робертсон, Джулиана Спар, Кутенэй мектебінің ақындары, тұжырымдық жазу, Фларф топтары және тағы да басқалар кіреді. Атлантиканың екі жағында да көптеген әйел ақындар, инновациялық әйелдер поэзиясының журналдары мен антологиялары Тіл поэзиясымен байланысты. Олар көбінесе өзгеше мәселелерді көтеріп, ерекшеленеді. Олардың арасында Лесли Скалапино, Мадлен Гинс, Сьюзан Хоу, Лин Хеджиниан, Карла Харриман, Рэй Армантраут, Жан Дей, Ханна Вайнер, Тина Дарра, Эрика Хант, Линн Дрейер, Гарриетт Муллен, Беверли Дален, Йоханна Дракер, Абигейл Чайлд және Карен Мак Кормак; журналдардың арасында HOW/ever, кейіннен электрондық журнал HOW2; ал антологиялардың арасында Мэгги О’Салливан редакциялаған “Out of Everywhere: Linguistically Innovative Poetry by Women in North America & the UK” (Лондон, Reality Street Editions, 1996) және Мэри Маргарет Слоанның “Moving Borders: Three Decades of Innovative Writing by Women” (Джерси Сити: Talisman Publishers, 1998) бар. Он Тіл поэзиясының өкілі, олардың әрқайсысы бір кезде Сан-Францискодағы сол аттас кофеханадағы оқу кештерін ұйымдастырған, он кішкентай томдық “Гранд Пиано” атты “ұжымдық автобиографиялық тәжірибесін” жазу үшін бірлесіп жұмыс істеді. Ұжымдық жұмыстың редакциялануы мен байланысы электрондық пошта арқылы жүзеге асырылды. “Гранд Пиано” авторлары – Лин Хеджиниан, Карла Гарриман, Рэй Армантраут, Том Мандель, Рон Силлиман, Баррет Уоттен, Стив Бенсон, Боб Перлеман, Тед Пирсон және Кит Робинсон. Жобаның он бірінші мүшесі Алан Бернхаймер мұрағатшы қызметін атқарды және кинорежиссер Уоррен Сонберт туралы бір эссе жазды. “Гранд Пиано” авторлары өздерінің жазу тәжірибесін қайта қарастыруға және “1970-жылдардың соңындағы оқиғаларды еске түсіруге және контекстке қоюға” тырысты. “Гранд Пианоның” әр томында он автордың барлығының эсселері әртүрлі ретпен келтірілген, көбінесе сериядағы бір-бірінің эсселерінен туындаған сұрақтар мен мәселелерге жауап береді. Норман Финкельштейн сияқты кейбір ақындар, тіпті ондаған жылдар бойы жемісті жұмыс істегеннен кейін де, “Тіл поэзиясына” қатысты өзінің екіұшты қарым-қатынасын баяндады. Финкельштейн Марк Скроггинспен “Гранд Пиано” туралы талқылағанда, бұрын маргиналданған ақындар өздерінің әдеби тарихын жазуға тырысқанда туындайтын “қауіпке” назар салды, “оның ең кішісі – өзіне деген сыйластық, тіпті нарциссизмке жақын болуы мүмкін”.
Антологиялар
Аллен, Дональд, ред. Жаңа американдық поэзия 1945–1960 ж. Нью-Йорк: "Гров Пресс", 1960. Эндрюс, Брюс және Чарльз Бернштейн, ред. "L=A=N=G=U=A=G=E" кітабы. Карбондейл: Оңтүстік Иллинойс университетінің баспасы, 1984. Бернштейн, Чарльз, ред. "Тілдік үлгі", "Париж шолуы", 1982. "43 ақын (1984)". boundary 2. Поэтикалық форманың саясаты: Поэзия және мемлекеттік саясат. Нью-Йорк: "Roof", 1990. Хежиниан, Лин және Барретт Уоттен, ред. "Поэтика журналына нұсқау: кеңейтілген саласында жазу, 1982–1998". Веслиан университетінің баспасы, 2013. Гувер, Пол, ред. Постмодерндік американдық поэзия: "Нортон" антологиясы. Нью-Йорк: "Нортон", 1994. Мессерли, Дуглас, ред. Тілдік поэзиялар. Нью-Йорк: "New Directions", 1987. Силлиман, Рон, ред. Америка ағашы. Ороно, Мэн: Ұлттық поэзия қоры, 1986; қайта басылған басылым, 2002. Тілдік поэзияның антологиясы, өте пайдалы оқулық қызметін атқарады.
"43 Poets (1984)." boundary 2
The Politics of Poetic Form: Poetry and Public Policy. New York: Roof, 1990. Hejinian, Lyn and Barrett Watten, eds "A Guide to Poetics Journal: Writing in the Expanded Field, 1982–1998." Wesleyan University Press, 2013
Hoover, Paul, ed. Postmodern American Poetry: A Norton Anthology. New York: Norton, 1994. Messerli, Douglas, ed. Language Poetries. New York: New Directions, 1987. Silliman, Ron, ed. In the American Tree. Orono, Me. : National Poetry Foundation, 1986; reprint ed. with a new afterword, 2002. An anthology of language poetry that serves as a very useful primer.
Кітаптар: Поэтика және сын
Эндрюс, Брюс. Бейбітшілік және әдіс. Эванстон: Солтүстік-Батыс университетінің баспасы, 1996. Бич, Кристофер, ред. Жасандылық және белгісіздік: Жаңа поэтиканың антологиясы. Таскалуза: Алабама университетінің баспасы, 1998. Бернштейн, Чарльз. Мазмұнның арманы: Эсселер 1975–1984. Лос-Анджелес: Sun & Moon Press, 1985. Поэтика. Кембридж: Гарвард университетінің баспасы, 1992. Менің жолым: Сөйлеулер мен өлеңдер. Чикаго университетінің баспасы, 1999. Қиын өлеңдерге шабуыл: Эсселер мен өнертабыстар. Чикаго университетінің баспасы, 2011. "Поэзияның биіктігі". Чикаго университетінің баспасы, 2016. Дэвис, Алан. Белгілер. Нью-Йорк: Roof Books, 1987. Фридландер, Бен. Бір уақытта трансляция: Сынның төрт тәжірибесі. Таскалуза: Алабама университетінің баспасы, 2004. Хартли, Джордж. Мәтіндік саясат және тілдік ақын. Блумингтон: Индиана университетінің баспасы, 1989. Хежиан, Лин. Сұраныс тілі. Беркли: Калифорния университетінің баспасы, 2000. Хау, Сюзан. Менің Эмили Дикинсоным. Беркли: Солтүстік Атлантика кітаптары, 1988. Жаңа бағыттар, 2007. Туған белгі: Америка әдебиеті тарихындағы жабайы жерді бейімдеу. Миддлтаун, КТ: Веслиан университетінің баспасы, 1993. Хьюк, Романа, ред. Баламаларды құрастыру: Постмодерн поэзиясын транснационалды түрде оқу. Миддлтаун, Коннектикут: Веслиан университетінің баспасы, 2003. Луцканова Василева, Альбена. "Ресейлік және американдық постмодерн поэзиясының куәліктері: Сілтеме, травма және тарих". Нью-Йорк: Блумсбери, 2013. Маккаффери, Стив. Ниеттен солтүстік: 1973–1986 жылдардағы сындық жазбалар. Нью-Йорк: Roof Books, 1986. Мағынаға дейін: Протосемантика және поэтика. Эванстон: Солтүстік-Батыс UP, 2001. Перелман, Боб. Поэзияның маргинализациясы: Тілдік жазу және әдебиет тарихы. Принстон, Н.Ж.: Принстон университетінің баспасы, 1996. Пиомбино, Ник. Бұлыңғыр шекара. Нью-Йорк: Roof Books, 1993. Теориялық объектілер. Green Integer Press, 1999. Ратклиф, Стивен. Оқуға құлақ салу. Олбани, Н.Й.: Нью-Йорк штатының университетінің баспасы, 2000. Рейнфелд, Линда. Тіл поэзиясы: Құтқару ретінде жазу. Батон-Руж: ЛГУ баспасы, 1992. Силлиман, Рон. Жаңа сөйлем. Нью-Йорк: Roof Books, 1987. Тілдік поэзияны қазіргі саяси ой, лингвистика және әдеби дәстүрге орналастыратын алғашқы лекциялар мен эсселер жинағы. Әсіресе II бөлімді қараңыз. Скалапино, Лесли. Құбылыстардың қалай ашылатыны. Elmwood: Potes & Poets, 1989. Қорқынышты жағдайдағы заттар / Орын алудан сағыну. Roof Books, 1994. Қоғамдық әлем / Синтаксикалық тұрақсыздық. Веслиан университетінің баспасы, 1999. Құбылыстардың қалай ашылатыны. Litmus Press, 2011. Виккери, Энн. Жыныстық шекараларды қалдыру: Тілдік жазудың феминистік генеалогиясы. Миддлтаун, Коннектикут: Веслиан университетінің баспасы, 2000. Уорд, Джефф. Тілдік поэзия және американдық авангард. Кил: Британдық американдық зерттеулер қауымдастығы, 1993. Уоттен, Барретт. Конструктивистік сәт: Материалдық мәтіннен мәдени поэтикаға. Миддлтаун, Коннектикут: Веслиан университетінің баспасы, 2003. Әсіресе 2 және 3 тарауларды қараңыз. Жалпы синтаксис. Карбондейл: Оңтүстік Иллинойс университетінің баспасы, 1984.
Bernstein, Charles. Content's Dream: Essays 1975–1984. Los Angeles: Sun & Moon Press, 1985
A Poetics. Cambridge: Harvard University Press, 1992
My Way; Speeches and Poems. University of Chicago Press, 1999
Attack of the Difficult Poems: Essays and Inventions. University of Chicago Press, 2011
"Pitch of Poetry." University of Chicago Press, 2016. Davies, Alan. Signage. New York: Roof Books, 1987. Friedlander, Ben. Simulcast: Four Experiments in Criticism. Tuscaloosa: University of Alabama Press, 2004. Hartley, George. Textual Politics and the Language Poets. Bloomington: Indiana University Press, 1989. Hejinian, Lyn. The Language of Inquiry. Berkeley: University of California Press, 2000. Howe, Susan. My Emily Dickinson. Berkeley: North Atlantic Books, 1988. Rpt, New Directions, 2007. The Birth Mark: Unsettling the Wilderness in American Literary History. Middletown, CT: Wesleyan University Press, 1993. Huk, Romana, ed. Assembling Alternatives: Reading Postmodern Poetries Transnationally. Middletown, Conn.: Wesleyan University Press, 2003. Lutzkanova Vassileva, Albena, "The Testimonies of Russian and American Postmodern Poetry: Reference, Trauma, and History." New York: Bloomsbury, 2013
McCaffery, Steve. North of Intention: Critical Writings 1973–1986. New York: Roof Books, 1986. Prior to Meaning: The Protosemantic and Poetics. Evanston: Northwestern UP, 2001. Perelman, Bob. The Marginalization of Poetry: Language Writing and Literary History. Princeton, N. J.: Princeton University Press, 1996. Piombino, Nick. Boundary of Blur. New York: Roof Books, 1993
Theoretical Objects. Green Integer Press, 1999. Ratcliffe, Stephen. Listening to Reading. Albany, NY: State University of New York Press, 2000
Reinfeld, Linda. Language Poetry: Writing as Rescue. Baton Rouge: LSU Press, 1992. Silliman, Ron. The New Sentence. New York: Roof Books, 1987. An early collection of talks and essays that situates language poetry into contemporary political thought, linguistics, and literary tradition. See esp. section II. Scalapino, Leslie. How Phenomena Appear to Unfold. Elmwood: Potes & Poets, 1989. Objects in the Terrifying Tense / Longing from Taking Place. Roof Books, 1994. The Public World / Syntactically Impermanence. Wesleyan University Press, 1999. How Phenomena Appear to Unfold. Litmus Press, 2011. Vickery, Ann. Leaving Lines of Gender: A Feminist Genealogy of Language Writing. Middletown, Conn.: Wesleyan University Press, 2000. Ward, Geoff. Language Poetry and the American Avant Garde. Keele: British Association for American Studies, 1993. Watten, Barrett. The Constructivist Moment: From Material Text to Cultural Poetics. Middletown, Conn.: Wesleyan University Press, 2003. See esp. chaps. 2 and 3. Total Syntax. Carbondale: Southern Illinois University Press, 1984.
Кітаптар: Жанрлар мен мәдениеттер аралық жазу
Армантраут, Рей. Рас. Беркли, Калифорния: Atelos | (Small Press Distribution), 1998 ж. Армантраут, Рей. Жинақталған проза. Сан-Диего: Singing Horse, 2007 ж. Дэвис, Алан. Шыншылдық. Беркли, Калифорния, 1990 ж. Мендел, Том. Реализм. Провиденс, РИ: Burning Deck. Перлеман, Боб және т.б. "Гранд-пиано: Ұжымдық автобиография тәжірибесі". Детройт, Мичиган: Mode A/This Press, 2006 ж. Сан-Францискодағы "Тілдік поэзия" бағытындағы он жазушының ашық автобиографиялық эксперименті ретінде сипатталған. Жобаның барлық көлемі 10 томнан тұрады. Пиомбино, Ник. Іс фактісі. Куинс, Нью-Йорк: Factory School, 2006 ж. Скалапино, Лесли. Цитра және автобиография. Миддлтаун, КТ: Wesleyan, 2003 ж. Силлиман, Рон. Олбэнидің астында. Кембридж, Ұлыбритания: Salt Publishing, 2004 ж. Уоттен, Барретт. Жаман тарих. Беркли, Калифорния: Atelos | Small Press Distribution, 1998 ж.
Мақалалар
Эндрюс, Брюс, "L=A=N=G=U=A=G=E", Иан Моррис және Джоан Диаз баспасымен шыққан "The Little Magazine in Contemporary America" журналында (Чикаго: Чикаго университетінің баспасы, 2015). Фордхэм университетіндегі Эндрюс факультетінің жеке беті арқылы онлайн қолжетімді: Fordham English Connect. Бартлетт, Ли, "Тілдік поэзия дегеніміз не?", "Critical Inquiry" журналы, 12 (1986): 741–752. JStor арқылы қолжетімді. Бернштейн, Чарльз, "L=A=N=G=U=A=G=E кеңейтілген саласы", Джо Брей, Элисон Гиббонс және Брайан МакХейл редакциялаған "Routledge Companion to Experimental Literature" (Лондон: Routledge, 2012). Грир, Майкл, "Жақындағы тәжірибелік жазудағы идеология және теория немесе "Тілдік поэзияны" атау", "boundary 2" журналы, 16-том, 2/3-сан (Қыс/Көктем, 1989), 335–355 беттер. Қойрала, Сародж, "Сөздерді әлеммен байланыстыру: Тілдік поэзия миссиясы", Трибуван университетінің журналы, 29-том (2016), 1-сан, 175–190 беттер. Перлофф, Марджори, "Сөздің өзі: ТІЛ: Сегізінші онжылдықтағы поэзия", "American Poetry Review" журналы (Мамыр-Маусым, 1984), 13(3): 15–22.