Кіріспе

Мәуесіз әдебиет түрі

Мәуесіз өлең – әдетте ырғақ және рифма сияқты күшті дыбыс өлшемдік элементтерді қолданатын, мәуесіз әдебиеттің бір түрі. Ол көбінесе ойшау және қызықты тонға ие, сондай-ақ мәуесіз әдебиеттің кейбір тәсілдерін пайдаланады. Лимериктер – мәуесіз өлеңнің ең танымал түрі, бірақ қазіргі кезде олар көбінесе мәуесіз әсер тудырудың орнына, қарапайым юмор үшін қолданылады. Ағылшыз тілінде мәуесіз өлеңдерімен танымал жазушылардың қатарында Эдвард Лир, Льюис Кэрролл, Мервин Пик, Эдвард Гори, Колин Уэст, доктор Сьюсс және Спайк Миллиган бар. Марс ақындары мен Айвор Катлер кейбір адамдар тарапынан мәуесіздік дәстүрінің жалғасы ретінде қарастырылады.

Басқа тілдер

Орыс ақымақ ақындарының қатарында Даниил Хармс және Алексей Константинович Толстой, әсіресе Козьма Прутков псевдонимімен жазғандары, ал француздықтардан Чарльз Крос және Роберт Деснос бар. Голландияның ең белгілі ақымақ ақыны – Цез Буддинг. Үнді тілінің бенгал диалектінде Сукумар Рой ақымақтық өлеңдердің алғашқысы болып табылады және балалар әдебиетін жазумен әйгілі. "Абол Табол" – бенгал тіліндегі ақымақ өлеңдердің ең танымал жинағы. Немец ақымақ жазушыларының арасында Кристиан Моргенштерн мен Рингельнац ең көп танылған, олар екеуі де бүгінгі күнге дейін танымал, ал Роберт Гернхардт – заманауи мысал. Моргенштерннің "Das Nasobēm" – Джаббервок сияқты ойдан туған жаратылыс, бірақ одан кем қорқынышты: Ф. В. Бернштейннің келесі байқауы неміс мақалына айналды. Аргентиналық жазушы Хулио Кортазар бірнеше туындыларында тілмен ойнау арқылы танымал болды. Жоғарыда аталғандардан басқа, қытай тілінде 颠倒歌 (кері әндер) деп аталатын ақымақ өлеңдердің ерекше түрі бар. Олар көбінесе нәрсенің мәнін керісінше түсінуге бейім, мысалы: +Simplified CharactersTraditional CharactersPinyinBopomofoLiteral Translation吃牛奶吃牛奶chī niú nǎi ㄔ ㄋㄧㄡˊ ㄋㄞˇ Сүт жедім, 喝面包喝麵包hē miàn bāo ㄏㄜ ㄇㄧㄢˋ ㄅㄠ Нан іштім, 夹起火车上皮包jiā qǐ huǒ chē shàng pí bāo ㄐㄧㄚ ㄑㄧˇ ㄏㄨㄛˇ ㄔㄜ ㄕㄤˋ ㄆㄧˊ ㄅㄠ Пойыздан сөмкемді іліп алдым, 东西街東西街dōng xī jiē ㄉㄨㄥ ㄒㄧ ㄐㄧㄝ Шығыс-батыс көшесінде, 南北走南北走nán běi zǒu ㄋㄢˊ ㄅㄟˇ ㄗㄡˇ Солтүстік-оңтүстікке қарай жүрдім, 看见一个人咬狗kàn jiàn yī gè rén yǎo gǒu ㄎㄢˋ ㄐㄧㄢˋ ㄧ ㄍㄜˋ ㄖㄣˊ ㄧㄠˇ ㄍㄡˇ Бір адамды ит шаққанды көрдім, 捡起狗来打砖头jiǎn qǐ gǒu lái dǎ zhuān tóu ㄐㄧㄢˇ ㄑㄧˇ ㄍㄡˇ ㄌㄞˊ ㄉㄚˇ ㄓㄨㄢ ㄊㄡˊ Иттің үстінен кірпіш лақтырдым, 反被砖头咬一口fǎn bèi zhuān tóu yǎo yī kǒu ㄈㄢˇ ㄅㄟˋ ㄓㄨㄢ ㄊㄡˊ ㄧㄠˇ ㄧ ㄎㄡˇ Бірақ кірпіш мені шақты.