Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұл Малайзиядағы саяси партиялар тізімі, қазіргі және тарихи партияларды қамтиды.
None
This is a list of political parties in Malaysia, including existing and historical ones.
Заңнама
Қазіргі заңнама бойынша барлық саяси партиялар ("саяси бірлестіктер" деп аталатын) Қоғамдар туралы заңға сәйкес тіркелуге міндетті.
Under the current legislation, all political parties (termed "Political Associations") must be registered under the Societies Act.
Қозғалыссыз партияларға қарсы заң
Малайзия саясатында бақа (малай: katak politik) (Сабах: Buhangkut politik) – саясаткердің бір партиядан екінші партияға өтуі, яғни қолдауын өзгертуі. Бұл термин алғаш рет 1994 жылғы Сабах штаты сайлауларында пайда болды, онда Біріккен Сабах партиясы сайлауды жеңіп тұрғанмен көпшілік дауысын жоғалтты. Бұл термин бүкіл елде қолданылса да, Сабах штатында көбірек танымал. 2023 жылдың 25 мамырынан бастап Малайзияның тоғыз штаты, Сабах және Саравак штаттарын қоса алғанда, штат заң шығару жиналыстары мен парламент үшін «Партияларға өтуге қарсы заң» немесе «Партияларды ауыстырып алуға қарсы заңды» қабылдады.
In Malaysian politics, a frog (Malay: katak politik) (Sabahan: Buhangkut politik) refers to an act where a politician crosses the bench from one party to another (changing support). This term was first coined in during the 1994 Sabah state elections after United Sabah Party losing its majority even the party won the state elections. Despite its usage nationwide, it is more familiar within the state of Sabah. Since May 25, 2023, nine states of Malaysia has approved the "Anti Switching Parties Law" or "Anti Hopping Parties Law" for both states legislative assembly and parliament including Sabah and Sarawak.
Сайлау шығыстары
Сайлау туралы заң (1954) парламенттік және штаттық орынға үміткерлерге сайлау науқаны кезінде (номинация күніне дейін және сайлау күнінен кейін емес) жұмсауға рұқсат етілген ең жоғары шығындарды реттейді. Сайлау туралы заңмен (1954) белгіленген рұқсат етілген үгіт-насихат шығыны – бір кандидат үшін штаттық орынға 100 000 теңге, ал федералдық орынға 200 000 теңге. Осы ережеге сәйкес, 2013 жылғы жалпы сайлауда 505 штаттық және 222 парламенттік орын болғандықтан, Barisan Nasional-ға жұмсауға рұқсат етілген ең жоғары сома шамамен 95 миллион теңге болды. Тіркемелердің және ережелердің жетіспеуіне байланысты, Малайзия саясаткерлері өздерінің науқандарына қанша ақша жұмсағанын немесе заңмен рұқсат етілгеннен артық шығын жасағанын білмей қалуы мүмкін. Тағы бір мәселе – саяси қорлар мен олардың қолданылуына қатысты құпиялылық. Көптеген саясаткерлер, соның ішінде жаңадан тағайындалған министрлер кабинетінің мүшелері өздерінің жеке қаржыларын өз еркімен жарияласа да, мұндай жариялау міндетті емес және көптеген кіріс көздері әлі де белгісіз болып қалады.
The Election Offences Act (1954) regulates the maximum expenses allowed for candidates vying for parliamentary seats and for state seats during the campaign period (excluding before the nomination day and after election day). The permissible campaign expenditure set by the Election Offences Act (1954) is RM 100,000 per candidate for state seats and RM 200,000 per candidate for federal seats. According to this guideline, with 505 state seats and 222 parliamentary seats in the 2013 general election, the maximum amount that Barisan Nasional was allowed to spend was only about RM 95 million. Due to the lack of records and regulations, Malaysian politicians may not even know how much they spent on their campaigns or overspending the expenditure than permitted by law. Another related problem was the secrecy surrounding political funds and their use. Although many politicians, including members of newly appointed cabinets, voluntarily disclosed their personal finances, such disclosure is not compulsory and many sources of revenue remain obscure.
Сайлау депозиттері
Депозит парламенттік орынға таласу үшін 10 000 малайзия ринггітін, ал штаттық құрамына таласу үшін 5 000 малайзия ринггітін құрады. Депозит сайлау заңдарын бұзу жағдайларында төленеді және кандидат жеңіліп, дауыстардың 12,5 пайызын немесе сегізден бір бөлігін жиная алмаса, сайлау күнінен кейін қайтарылады. Бұған қоса, әрбір кандидат сайлаудан кейін баннерлер мен қағаз жарнамаларды тазалау үшін 5 000 малайзия ринггітін депозит ретінде ұсынуы тиіс.
The deposit was RM 10,000 to contest a parliamentary seat, or RM 5,000 to contest a state assembly seat. The deposit is used to pay for infringements of election laws and is returned after polling day unless the candidate loses and fails to garner more than 12.5 per cent or one eighth of the votes cast. Additionally it is required that each candidate provide a RM 5,000 deposit for cleaning up banners and posters after the election.
Pakatan Harapan (PH, Үміт одағы)
Тізім тиісті тараптар заңды түрде тіркелген және Қоғамдар тіркелімінде (ROS) тіркелген жыл бойынша сұрыпталған. ПартияАббрЛидерИдеологияПозиция Тіркелген Халықаралық қатысулары Ескертулер Демократиялық іс-қимыл партиясы Parti Tindakan Demokratik DAP Энтони Лок Сеу Фук • Әлеуметтік демократия • Ұлттық зайырлылық Орталық-сол 1966 жылғы Прогрессивті Альянс Біріккен прогрессивті Кинабалу ұйымы Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu UPKO Эвон Бенедикт • Сабах аймақтық ерекшелігі • Малайзия ұлтшылдығы Орталық-сол 1999 (1994) N/A Халықтық әділдік партиясы Parti Keadilan Rakyat PKR Анвар Ибрагим • Әлеуметтік либерализм • Малайзия реформашылдығы Орталық-сол 2003 (1991) Либералды халықаралық қауымдастық (байқаушы) Ұлттық сенім партиясы Parti Amanah Negara AMANAH Мохамад Сабу • Исламдық модернизм • Ұлттық прогрессивтілік Орталық-сол 2015 (1978) N/A 1994 жылы бастапқыда Сабах демократиялық партиясы (Parti Demokratik Sabah) деп тіркелген партия 1999 жылы Біріккен Пасокогумон Кадасмандус Мурзут ұйымы (United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation) деп аталды және 2019 жылы қазіргі атауымен қайта аталды. 1991 жылы Малайзия мұсылман қауымдастығының одағы (Ikatan Masyarakat Islam Malaysia) ретінде тіркелген партия 1999 жылы жаңа басшылықпен қайта ұйымдастырылды және Ұлттық әділдік партиясы (Parti Keadilan Nasional) деп аталды. 2003 жылы партия Малайзия халық партиясымен (Parti Rakyat Malaysia) бірікті және қайтадан қазіргі атауымен аталды. 2005 жылы шағын солшыл топ партияны қайта ұйымдастыру үшін оны тастап кетті, ал Малайзия халық партиясы тіркелгенге дейін қайта құрылды. 1978 жылы Малайзия жұмысшы партиясы (Parti Pekerja Pekerja Malaysia) ретінде тіркелген партия 2015 жылы жаңа басшылықпен қайта ұйымдастырылды және қазіргі атауымен қайта аталды.
The list is sorted by the year in which the respective parties were legalised and registered with the Registrar of Societies (ROS). PartyAbbrLeaderIdeologyPosition Registered Internationalaffiliation Notes Democratic Action Party Parti Tindakan Demokratik DAP Anthony Loke Siew Fook • Social democracy • National secularism Centre left 1966 Progressive Alliance United Progressive Kinabalu Organisation Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu UPKO Ewon Benedick • Sabah regionalism • Malaysian nationalism Centre left 1999 (1994) N/A Parti Keadilan Rakyat People's Justice Party PKR Anwar Ibrahim • Social liberalism • Malaysian reformism Centre left 2003 (1991) Liberal International(Observer) Parti Amanah Negara National Trust Party AMANAH Mohamad Sabu • Islamic modernism • National progressivism Centre left 2015 (1978) N/A Originally registered as Parti Demokratik Sabah (Sabah Democratic Party) in 1994, the party was renamed as United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation in 1999 and renamed further to its current name in 2019. Originally registered as Ikatan Masyarakat Islam Malaysia (Muslim Community Union of Malaysia) in 1991, the party was reorganised with new leadership in 1999 and renamed Parti Keadilan Nasional (National Justice Party). In 2003, the party merged with Parti Rakyat Malaysia (Malaysian People's Party) and was again renamed to its current name. In 2005, a small left wing group left the party to reorganise Parti Rakyat Malaysia just prior to its de registration. Originally registered as Parti Pekerja Pekerja Malaysia (Malaysian Worker's Party) in 1978, the party was reorganised with new leadership in 2015 and renamed to its current name.
Парламентте және мемлекеттік заң шығарушы жиналыстарда өкілдігі жоқ партиялар
Бұл Малайзия Парламентіне (Dewan Rakyat және Dewan Negara) және штаттық заң шығару жиналыстарына өкілдігі жоқ белсенді коалициялар мен партиялардың тізімі. Тізім партиялардың Қоғамдар тіркелімінде (ROS) заңды тіркелген жылы бойынша реттелген. Егер партия коалиция құрамында болса және коалицияда өкілдер болса, тізімге партияның өзі өкілдік етпесе де, ол кірмейді. Бұл тізімге әлі ROS немесе Сайлау комиссиясында (EC) тіркелмеген, бірақ белсенді қызметін жүргізіп жатқан партиялар кірмейді, мысалы Малайзияның Жасыл партиясы.
This is the list of active coalitions and parties that do not have representation in the Parliament of Malaysia (Dewan Rakyat and Dewan Negara) and the state legislative assemblies, sorted by the year in which the respective parties were legalised and registered with the Registrar of Societies (ROS). Parties that are part of a coalition that is represented are not listed here even if the party itself is not represented. This list does not include parties that are active but have yet to be registered with the ROS or EC such as the Green Party of Malaysia.
ROS және EC-де тіркелген тараптар
Саяси партиялар Қоғамдар тіркелімінде (ROS) және Сайлау комиссиясында (EC) тіркелген. ПартияАббрЖетекшіИдеологияПозиция ТіркелгенХалықаралыққатысуЕскермелер Parti Rakyat Malaysia Малайзиялық Халық Партиясы PRM Мохд Хашим Саалудин Демократиялық социализм Сол қанатты ұлтшылдық Сол қанат 1955 (1989) Malaysian Ceylonese Congress Малайзиялық Цейлондық Конгресі MCC Махендранатхан Турайаппах N/A N/A 1958 (1970) Malaysian Indian Muslim Congress Малайзиялық Үнді мұсылмандық Конгресі KIMMA Сиед Ибрахим Кадер ИсламизмКонсерватизм Орта оң 1976 Parti Punjabi Malaysia Малайзиялық Пунджаби Партиясы PPM Датук Гурджит Сингх Рханде N/A N/A 1986 Liberal Democratic Party Либералды Демократиялық Партиясы LDP Чин Су Пин Либералды консерватизм Классикалық либерализм Оң қанат 1989 Malaysian United People's Party Малайзиялық Біріккен Халық Партиясы MUPP Рой Назри Ұлтшылдық Оң қанат 1994 (2011) Parti Sosialis Malaysia Социалистік Партиясы PSM Майкл Джейкумар Деварай Социализм Сол қанатты популизм Сол қанат 1998 Parti Cinta Malaysia Махаббат Малайзия Партиясы PCM Хуан Ченг Гуан Ұлттық консерватизм Оң қанат 2007 N/A Malaysia Makkal Sakti Party Малайзия Маккал Сакти Партиясы MMSP Р. С. Танентиран Дравидизм Орта оң 2009 Human Rights Party Malaysia Малайзиялық Адам Құқықтары Партиясы HRP П. Утаякумар Адам құқықтары Кіші азшылықтар құқықтары Хинду ұлтшылдығы Дравидизм Орта оң 2009 Parti Cinta Sabah Махаббат Сабах Партиясы PCS Анифа Аман Сабах аймақтық орталық Орта оң 2013 Parti Kebangsaan Sabah Сабах Ұлттық Партиясы PKS Томас Ангган Сабах аймақтық орталық Орта оң 2013 United Sabah National Organisation (New) Біріккен Сабах Ұлттық Ұйымы (Жаңа) USNO Baru Пандикар Амин Мулия Ұлттық консерватизм Сабах аймақтық орталық Орта оң 2013 Parti Bumi Kenyalang Құстар елі Партиясы PBK Вуон Ли Шан • Сарак аймақтық орталық • Өзін-өзі анықтау Орта оң 2013 N/A Pertubuhan Perpaduan Rakyat Kebangsaan Sabah Сабах Ұлттық Халық Бірлігі Ұйымы PERPADUAN Джек Гиау Сабах аймақтық орталық Орта оң 2013 Parti Sejahtera Angkatan Perpaduan Sabah Сабах Игілігі және Бірлік Фронты Партиясы SAPU Абдул Баннинг Мохд. Сабах аймақтық орталық Орта оң 2013 Sabah Peace Party Сабах Бейбітшілік Партиясы SPP Берман Аңқап Сабах аймақтық орталық Орта оң 2013 Parti Kerjasama Anak Negeri Sabah Сабах Туғандық Ынтымақтастық Партиясы Anak Negeri Хенринус Амин Сабах аймақтық орталық Орта оң 2013 Parti Rakyat Gabungan Jaksa Pendamai Әділеттер Коалициясы Халық Партиясы PEACE Джулиан Петрус Джоут Сарак аймақтық орталық Орта оң 2013 Parti Gagasan Rakyat Sabah Сабах Халық Идеалдары Партиясы GAGASAN / PGRS Доктор Атионг Титух&Стивен Джомбар Сабах аймақтық орталық Орта оң 2013 Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) Азшылықтар Құқықтары Партиясы Акция Мира K. Паланисами Либералды демократия Азшылықтар құқықтары N/A 2013 Parti Tenaga Rakyat Sarawak Сарак Халық Энергия Партиясы TERAS Бани Бериак N/A Орта 2013 Parti Alternatif Rakyat Халық Альтернативтік Партиясы PAP А. Дэвид Дасс Либералды демократия Орта 2014 Parti Harapan Rakyat Sabah Сабах Халық Үміті Партиясы HR Лиу Юн Фа Сабах аймақтық орталық Орта оң 2016 Parti Bersama Malaysia Малайзиялық Біріккен Партиясы MUP Тан Гин Тхеам Либералды демократия Орта 2016 Parti Barisan Pulau Pinang Пенанг Фронты Партиясы PFP Разалиф Мохд Заин Пенанг аймақтық орталық Орта оң 2016 Parti Bumiputera Perkasa Malaysia Малайзиялық Мықты Бумипутера Партиясы PUTRA Ибрахим Али Ұлттық консерватизм Оң қанатты популизм Оң қанат 2019 Parti Kemajuan Malaysia Малайзиялық Даму Партиясы KEMAJUAN Вейта Мурти Поннусами Теңдік Гуманизм N/A 2019 Parti Sedar Rakyat Халық Ояну Партиясы (2023 жылдың 13 қыркүйегінде Сарак Халық Ояну Партиясы болып қайта аталды) SEDAR Осман Абдулла Ұлттық консерватизм N/A 2019 мамырдың 28-і Parti Aspirasi Rakyat Sarawak Сарак Халық Аспаздары Партиясы ASPIRASI Лина Су • Сарак аймақтық орталық • Мемлекеттік сепаратизм Орта сол 1996 (2020) N/A PRM бастапқыда Partai Ra'ayat деп тіркелген. 1970 жылы ол Parti Sosialis Rakyat Malaysia (Малайзиялық Халық Социалистік Партиясы) деп аталды, ал 1989 жылы қазіргі атына өзгертілді. 2003 жылы партия ресми түрде Parti Keadilan Nasional партиясымен бірігіп Parti Keadilan Rakyat партиясын құрды. PRM-нің кейбір мүшелері 2005 жылы жаңадан біріккен партияның идеологиясы мен бағыты туралы келіспеушіліктерден кейін PRM-ді функционалдық саяси партия ретінде қайта ұйымдастырды. КИММА 2010 жылдың 27 тамызында ОМНО-ның қауымдасқан мүшесі ретінде қабылданды. Малайзияның Пунджаби партиясы 1986 жылы құрылған, бірақ 2003 жылы ғана Сайлау комиссиясында тіркелді. Бастапқыда Parti Demokratik Setiahati Kuasa Rakyat Bersatu Sabah деп тіркелген, кейіннен 2011 жылдың 23 наурызында өзінің қанаттарын Малайзия түбегіне созғанда қайта аталды. 1991 жылы таратылған алғашқы Біріккен Сабах Ұлттық Ұйымының бұрынғы мүшелері құрды. Партия өзінің атын Азшылықтардың құқықтары жөніндегі іс-қимыл партиясына ауыстыруды өтінді және 14-ші жалпы жиналыстан бұрын Пактан Харапан коалициясын қолдағанын мәлімдеді. 2016 жылы TERAS-ты тарату жоспары тоқтатылды және жүзеге асырылмады.
Political parties registered with the Registrar of Societies (ROS) and with the Election Commission (EC). PartyAbbrLeaderIdeologyPosition RegisteredInternationalaffiliation Notes Parti Rakyat Malaysia Malaysian People's Party PRM Mohd Hashim Saaludin Democratic socialismLeft wing nationalism Left wing 1955 (1989) Malaysian Ceylonese Congress Kongres Ceylonese Malaysia MCC Mahendranathan Thuraiappah N/A N/A 1958 (1970) Malaysian Indian Muslim Congress Kongres India Muslim Malaysia KIMMA Syed Ibrahim Kader IslamismConservatism Centre right 1976 Parti Punjabi Malaysia Malaysian Punjabi Party PPM Datuk Gurjeet Singh Rhande N/A N/A 1986 Liberal Democratic Party Parti Liberal Demokratik LDP Chin Su Pin Liberal conservatism Classical liberalism Right wing 1989 Malaysian United People's Party Parti Bersatu Rakyat Malaysia MUPP Roy Nazry Nationalism Right wing 1994 (2011) Parti Sosialis Malaysia Socialist Party of Malaysia PSM Michael Jeyakumar Devaraj SocialismLeft wing populism Left wing 1998 Parti Cinta Malaysia Love Malaysia Party PCM Huan Cheng Guan National conservatism Right wing 2007 N/A Malaysia Makkal Sakti Party Parti Makkal Sakti Malaysia MMSP R. S. Thanenthiran Dravidianism Centre right 2009 Human Rights Party Malaysia Parti Hak Asasi Manusia Malaysia HRP P. Uthayakumar Human rightsMinority rightsHindu nationalismDravidianism Centre right 2009 Parti Cinta Sabah Love Sabah Party PCS Anifah Aman Sabah regionalism Centre right 2013 Parti Kebangsaan Sabah Sabah Nationality Party PKS Thomas Anggan Sabah regionalism Centre right 2013 United Sabah National Organisation (New) Pertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu (Baru) USNO Baru Pandikar Amin Mulia National conservatismSabah regionalism Centre right 2013 Parti Bumi Kenyalang Land of the Hornbill Party PBK Voon Lee Shan • Sarawak regionalism • Self determination Centre right 2013 N/A Pertubuhan Perpaduan Rakyat Kebangsaan Sabah Sabah National People's Unity Organisation PERPADUAN Jack Giau Sabah regionalism Centre right 2013 Parti Sejahtera Angkatan Perpaduan Sabah Sabah Wellbeing & Unity Front Party SAPU Abdul Banning Mohd. Sabah regionalism Centre right 2013 Sabah Peace Party Parti Damai Sabah SPP Berman Angkap Sabah regionalism Centre right 2013 Parti Kerjasama Anak Negeri Sabah Native Co operation Party Anak Negeri Henrynus Amin Sabah regionalism Centre right 2013 Parti Rakyat Gabungan Jaksa Pendamai Justices of Peace Coalition People's Party PEACE Julian Petrus Jout Sarawak regionalism Centre right 2013 Parti Gagasan Rakyat Sabah Sabah People's Ideals Party GAGASAN / PGRS Dr. Ationg Tituh&Stephen Jimbangan Sabah regionalism Centre right 2013 United Nations (UN) Minority Rights Action Party Parti Tindakan Hak Minoriti MIRA K. Palanisamy Liberal democracyMinority rights N/A 2013 Sarawak People's Energy Party Parti Tenaga Rakyat Sarawak TERAS Banyi Beriak N/A Centre 2013 People's Alternative Party Parti Alternatif Rakyat PAP A. David Dass Liberal democracy Centre 2014 Sabah People's Hope Party Parti Harapan Rakyat Sabah HR Liew Yun Fah Sabah regionalism Centre right 2016 Malaysian United Party Parti Bersama Malaysia MUP Tan Gin Theam Liberal democracy Centre 2016 Penang Front Party Parti Barisan Pulau Pinang PFP Razalif Mohd Zain Penang regionalism Centre right 2016 Parti Bumiputera Perkasa Malaysia Malaysia Mighty Bumiputera Party PUTRA Ibrahim Ali National conservatismRight wing populism Right wing 2019 Malaysian Advancement Party Parti Kemajuan Malaysia KEMAJUAN Waytha Moorthy Ponnusamy EgalitarianismHumanism N/A 2019 Parti Sedar Rakyat People's Awareness Party (Renamed from Parti Sedar Rakyat Sarawak Sarawak People's Awareness Party on 13 September 2023) SEDAR Othman Abdillah National conservatism N/A 28 May 2019 Parti Aspirasi Rakyat Sarawak Sarawak People's Aspiration Party ASPIRASI Lina Soo • Sarawak regionalism • State separatism Centre left 1996 (2020) N/A PRM was originally registered as Partai Ra'ayat. It was renamed Parti Sosialis Rakyat Malaysia (Malaysian People's Socialist Party) in 1970 and then renamed again to its current name in 1989. In 2003 the party officially merged with Parti Keadilan Nasional to form Parti Keadilan Rakyat. Some members of the original PRM re organised PRM as a functional political party in 2005 after some disagreement on the ideology and direction of the newly merged party, PKR. KIMMA was accepted to become the associate member of UMNO with the obserser status on 27 August 2010. The Punjabi Party of Malaysia was established in 1986 but only registered with the Elections Commission in 2003. Originally registered as the Parti Demokratik Setiahati Kuasa Rakyat Bersatu Sabah, it was later renamed on 23 March 2011 when it extended its wings to Peninsular Malaysia. Formed by former members of the original United Sabah National Organisation which was dissolved in 1991. The party applied to change its name to Minority Rights Action Party and announced its support for the Pakatan Harapan coalition prior to the GE14. The supposed plan to dissolve TERAS in 2016 was abandoned and never materialised.
ROS-те тіркелген, бірақ ЕО-да тіркелмеген тараптар
Қоғамдар тіркелімінде (ROS) тіркелген, бірақ Сайлау комиссиясында (EC) тіркелмеген саяси партиялар. Сондықтан олар өздерінің таңбаларын пайдаланып сайлауға қатыса алмайды немесе қатыса алады. ПартияАббрЛидерИдеологияПозицияТіркелгенХалықаралық байланысЕскермелерМалайзиялық Үндістан Біріккен партиясыПарти Берсату Индия МалайзияМИУПС. НаллакаруппанН/АН/А2007Конгресс Кеділік Индия Малайзиялық Үндістан Әділет КонгресіKKIMР. ШанмугамХинду ұлтшылдығыДравидтік партияларОрталық оң2019Сабах Шындық партиясыСабах Шындық партиясыКЕБЕНАРАНБентан АламинСүлүк ұлтшылдығыОң жақ2013Парти Берсату Буги СабахСабах Буги Біріккен партиясыPBBSН/АСабах аймақтықОң жақ2013Парти Экономикасы СабахСабах Халықтық экономика партиясыPERSН/АН/АОрталық оң2013Парти Экономикасы Саравак БерсатуСаравак Біріккен халықтық экономика партиясыPERSBСалех МахалиПопулизмСаравак аймақтықОрталық оң2013Малайзиялық Үндістан Әділет партиясыПарти Кеділан Индия МалайзияМИДЖПВ. АрикришнаХинду ұлтшылдығыДравидизмОрталық оң2013Халықтың Ұлттық партиясы МалайзияПарти Насионал Пендудук МалайзияPNPН/АН/АН/А2013Азаматтардың құқықтарын қорғау партиясыПарти Тиндакан Хак МиноритиMIRAА. РаджаретинамЛибералды демократияАзаматтардың құқықтарыН/А2013Саравак туа біткен жастарының фронтыБарисан Пумада Прибуми СаравакPRIBUMIN/A• Әлеуметтік демократия• Жастар саясатыОрталық2022Саравак Біріккен Даяк фронтыБарисан Даяк Берсату СаравакSADAYAKН/А• Әлеуметтік демократия• Даяк ұлтшылдығыОрталық оң2022Жохар Біріккен халық альянсыПериката Раяту Берсату ЖохарJOPAN/A• Адам құқықтары• Діни бостандық• Жохар ұлтшылдығыОрталық2022Халықтың күш партиясы (Малайзия)Парти Куаса Раят Куаса РаятКамаруззаман ТаакобМархаенизмҰлтшылдықОрталық оң2022
Political parties registered with the Registrar of Societies (ROS) but not with the Election Commission (EC). They are therefore unable or able to contest in elections using their own symbols. PartyAbbrLeaderIdeologyPosition RegisteredInternationalaffiliation Notes Malaysian Indian United Party Parti Bersatu India Malaysia MIUP S. Nallakaruppan N/A N/A 2007 Kongres Keadilan India Malaysia Malaysian Indian Justice Congress KKIM R. Shanmugam Hindu nationalismDravidian parties Centre right 2019 Sabah Truth Party Sabah Truth Party KEBENARAN Bentan Alamin Suluk nationalism Right wing 2013 Parti Bersatu Bugis Sabah Sabah Bugis United Party PBBS N/A Sabah regionalism Right wing 2013 Parti Ekonomi Rakyat Sabah Sabah People's Economy Party PERS N/A N/A Centre right 2013 Parti Ekonomi Rakyat Sarawak Bersatu United Sarawak People's Economy Party PERSB Salleh Mahali PopulismSarawak regionalism Centre right 2013 Malaysian Indian Justice Party Parti Keadilan India Malaysia MIJP V. Arikrishna Hindu nationalismDravidianism Centre right 2013 People's National Party of Malaysia Parti Nasional Penduduk Malaysia PNP N/A N/A N/A 2013 Minority Rights Action Party Parti Tindakan Hak Minoriti MIRA A. Rajaretinam Liberal democracyMinority rights N/A 2013 Barisan Pemuda Pribumi Sarawak Sarawak Native's Youth Front PRIBUMI N/A • Social democracy • Youth politics Centre 2022 Barisan Dayak Bersatu Sarawak Sarawak United Dayak Front SADAYAK N/A • Social democracy • Dayak nationalism Centre right 2022 Perikatan Rakyat Bersatu Johor Johor United People's Alliance JOPA N/A • Human rights• Religious freedom• Johor nationalism Centre 2022 People's Power Party (Malaysia) Parti Kuasa Rakyat Kuasa Rakyat Kamaruzzaman Taacob MarhaenismNationalism Centre right 2022
Тарихи партиялар
Бұл ұйымдар ешқашан саяси ұйымдар ретінде тіркелмеген немесе енді тіркелмеген, сондықтан сайлауға қатыса алмайды. Британдық Малайяда тіркелген, бірақ тек Сингапур аумағында ғана қызмет еткен партиялар да осы тізімнен алынып тасталған. Аты өзгерген, бірақ қазірге дейін тіркелген саяси партиялар ретінде әлі де бар партиялар да осы тізімнен алынып тасталған. Олардың көптегені әлі де қандай да бір формада ұйымдар ретінде сақталуы мүмкін, бірақ ешқайсысы саяси партия ретінде мойындалмайды.
These organisations have never been or are no longer registered as political bodies, and can thus no longer contest elections. Parties that were registered in British Malaya but operated solely in the territory of Singapore are also excluded from this list. Parties that have been renamed but still exist today as registered political parties are also excluded from this list. A number of these may still exist as organisations in some form, but none are recognised as political parties.
1949 жылға дейін
ПартияAbbrPeriodDescription Коммунистік партия МалайяParti Komunis Malaya CPM 1930–1989 Партия 1945 жылдан 1948 жылға дейін заң жүзінде жұмыс істеді, кейін оған тыйым салынды. Партияға тыйым салынғаннан кейін, ол Малайя Ұлттық Азат ету Армиясы ретінде жер астына өтіп, қарулы көтеріліс жүргізді. 1989 жылы партия Малайзия және Тайланд үкіметтерімен бейбіт келісімге қол қойып, қарулы көтеріліске тоқтады. Партияның қазіргі ұйымдық мәртебесі әлі күнге дейін белгісіз. Persatuan Melayu PahangПаханг малайлары қауымдастығы PMP 1938–1949 Пахангтағы алғашқы ашық жартылай саяси малайлар ұлттық ұйымы. Қауымдастық таратылып, UMNO филиалдарына қосылды және Паханг Малай Ассоциациясының барлық бұрынғы басшылары өз қызметін UMNO басшылары ретінде жалғастырды деп айтуға болады. Kesatuan Melayu MudaЖас малайлар одағы KMM 1938–1945 Бірінші ашық саяси малай ұлттық ұйымы. Партия 1945 жылы Жапонияның берілуінен кейін таратылды, бірақ оның мүшелері соғыстан кейінгі көптеген саяси партиялардың өзегін құрады. Syarikat Bekerjasama Am SaiburiSaiburi Жалпы кооперативтік одақ SABERKAS 1945–1954 Алғашында тайлықтардың басып алған Кедахта (тай тілінде Сайбури) жер асты малайлық ұлтшыл қозғалысы ретінде ұйымдастырылған, ол 1945 жылы Кедахтың 1946 жылы британдық билікке қайтуынан бұрын саяси ұйым ретінде заңдастырылды. 1952 жылы Пан Малайялық Еңбек партиясына қосылды және 1954 жылы Малайяның Еңбек партиясын құру үшін басқа құрамдас партиялармен бірікті. Parti Kebangsaan Melayu MalayaМалай Ұлттық партиясы PKMM 1945–1948 Жас малайлар одағының бұрынғы белсенділері құрған бірінші соғыстан кейінгі пан-малайлық малайлық ұлттық партия, марханизм деп аталатын солшыл ұлтшылдықтың бір түрін қолдады. Партияға Малайзиядағы төтенше жағдай басталған кезде тыйым салынды. Malayan Democratic UnionKesatuan Demokratik Malaya MDU 1945–1948 Соғыстан кейінгі алғашқы этностық емес саяси партия, негізінен, бірақ тек Сингапурда жұмыс істеген, ол кезде Британдық Малайяның ажырамас бөлігі болған. Партия Малайя одағының пайдасына Малайя Федерациясының құрылуын және Малайялық төтенше жағдайдың басталуына кедергі келтіре алмағанынан кейін ерікті түрде таратылды. All Malaya Council of Joint Action AMCJA 1946–1948 Малайя Федерациясының ұсынысына қарсы шыққан солшыл саяси партиялардың коалициясы. Коалиция солтүстік малайлар басымдық ететін PUTERA коалициясымен бірлесіп жұмыс істеді. Коалиция 1948 жылы негізгі құрамдас партиясы болған МДУ таратылғаннан кейін өмір сүруін тоқтатты. Angkatan Pemuda InsafЖастардың саналы корпусы API 1946–1947 Бастапқыда Малай Ұлттық партиясының жастар қанаты, партия 1946 жылы радикалды солшыл элементтермен ұйымдастырылды және кейін 1947 жылы тыйым салынды. Angkatan Wanita SedarӘйелдердің саналы одағы AWAS 1946–1948 Бастапқыда Малай Ұлттық партиясының әйелдер қанаты, партия 1946 жылы радикалды солшыл элементтермен ұйымдастырылды және Малайялық төтенше жағдайдың басталуымен тыйым салынды. Overseas Chinese Youth AssociationPersatuan Pemuda Tionghua Perantauan Sarawak OCYA 1946–1959 New Democratic Youth League of MalayaLiga Pemuda Demokratik Baru Malaya NDYL 1946–1948 AMCJA мүшесі, Малайзия төтенше жағдайларының басталуы кезінде оған тыйым салынды. Pusat Tenaga Ra'ayatХалық билігі орталығы PUTERA 1947–1948 Малайя Федерациясы ұсынысына қарсы шыққан солшыл малай саяси партияларының коалициясы. Коалиция солтүстік малайлар басым емес коалициямен, AMCJA-мен бірлесіп жұмыс істеді. Коалиция 1948 жылы ПКММ-нің негізгі құрамдас бөлігіне тыйым салынғаннан кейін тоқтады. Barisan Tani Se MalayaПан Малайялық фермерлер майданы BATAS 1947–1948 Малай шаруаларын ұйымдастыру үшін солшыл партия. Партияға Малайядағы төтенше жағдай басталған кезде тыйым салынды және партияның жетекшісі Мұса Ахмад ақырында Малайяның Коммунистік партиясының төрағасы болды. Majlis Agama Tinggi Se MalayaПан Малайяның Жоғарғы Діни Кеңесі MATA 1947–1948 Исламның сұлтанның бақылауына қарсы тұру үшін радикалды малай дінбасылары құрған. Ол AMCJA-мен көп нәсілдік саяси майданда жұмыс істеген PUTERA коалициясының бір бөлігі болды. Ол бірте-бірте жалпы малайлық ұлтшылдық көзқарасты қабылдады және ақыр соңында "Хизбул Муслимин" тобының құрамына енді. Gerakan Angkatan MudaЖас ұрпақ қозғалысы GERAM 1947–1948 Азиз Исхақ пен А Самад Исмаил бастаған бұл көп нәсілдік саяси майданда AMCJA-мен жұмыс істеген PUTERA коалициясының бөлігі болды. Бұл қозғалысқа Малайзиядағы төтенше жағдай басталғаннан кейін тыйым салынды. Pemuda Radikal MelayuРадикалды малай жастар партиясы PERAM 1948 1947 жылы тыйым салынған API-дің рөлін алмастыру үшін PKMM-нің бұрынғы бас хатшысы Мохамед Мустаза құрды. ПЕРАМ-ның өзі Малайзияда төтенше жағдай жариялағаннан кейін тыйым салынды. Hizbul MusliminМалай мұсылман халық партиясы HM 1948 Мұсылман бауырластығынан шабыттанды және Устаз Абу Бакар әл-Бакир басқарды, ол МАТА-ны толыққанды саяси партияға айналдыруға жасалған әрекет болды. Ол Малайзиядағы төтенше жағдай кезінде оның бірнеше жетекшілері қамауға алынғаннан кейін өмір сүруін тоқтатты, бірақ тек 1951 жылы тіркелді. 1952 жылы ол Пан Малайялық Еңбек партиясына қосылды және ақырында Малайяның Еңбек партиясын құру үшін басқа штаттық еңбек партияларымен бірікті. Alliance PartyParti Perikatan 1951–1973 Біріккен Малай Ұлттық Ұйымы, Малайялық Қытай қауымдастығы және Малайялық Үнді қауымдастығының коалициясы. Коалиция 13 мамыр оқиғасынан кейін басқа партияларды қоса кеңейтілді және кейіннен Ұлттық майдан (Barisan Nasional) ретінде тіркелді. Independence of Malaya PartyParti Kemerdekaan Malaya IMP 1951–1953 Біріккен Малай Ұлттық Ұйымының негізін қалаушысы Онн Жафар құрған көп этностық партия. Партия сайлауда жақсы нәтиже көрсетпеді және 1953 жылы таратылды. Labour Party of PenangParti Buruh Pulau Pinang LPP 1951–1954 Пан Малайялық еңбек партиясын құруға үкіметтің шектеулері болғандықтан, бұл партия Пенангтың аумақтық шектерінде Джорджтаун қалалық сайлауына қатысу үшін ұйымдастырылды. 1952 жылы ол Пан Малайялық Еңбек партиясына қосылды және ақырында Малайяның Еңбек партиясын құру үшін басқа штаттық еңбек партияларымен бірікті. 1952 жылы ол Пан Малайялық Еңбек партиясына қосылды және ақырында Малайяның Еңбек партиясын құру үшін басқа штаттық еңбек партияларымен бірікті. 1952 жылы ол Пан Малайялық Еңбек партиясына қосылды және ақырында Малайяның Еңбек партиясын құру үшін басқа штаттық еңбек партияларымен бірікті. Province Wellesley Labour PartyParti Buruh Seberang Prai PWLP 1953–1959 Пан Малайялық еңбек партиясын құруға үкіметтің шектеулері болғандықтан, бұл партия Пенангтың аумақтық шектерінде Джорджтаун қалалық кеңесінің сайлауында Пенангтың Еңбек партиясымен бәсекелестік етті. Партия Пан Малайялық Еңбек партиясына қосылмады және ақырында LPM-мен біріккенге дейін жеке өмір сүрді. Parti NegaraҰлттық партия PN 1953–1962 Малайя тәуелсіздігі партиясының мұрагері, ол өзінің алдыңғысына қарағанда малай ұлтшылдығына көбірек мән берді, бірақ көп этностық құрамын сақтап қалды. Партияның негізін қалаушысы, Онн Жафардың қайтысынан кейін таратылды. Malaysia People's Progressive PartyParti Progresif Penduduk Malaysia myPPP 1953–2019 Малайзиядағы көп этностық саяси партия, ол 1973 жылдан 2018 жылға дейін Ұлттық майдан (Barisan Nasional) коалициясының құрамдас мүшесі болды. 2018 жылғы сайлауда жеңілгеннен кейін партия екі фракцияға бөлінді – біріншісі Маглин Деннис Д'Круз басқарып, myPPP-нің BN коалициясының бөлігі болып қалуын қолдады, екіншісі партия президенті М. Кайвеас басқарып, myPPP-нің BN коалициясынан шығуына талап етті. Соңғысы жеңіске жетті және myPPP кейіннен Barisan Nasional коалициясынан шықты. Қоғамды тіркеу мекемесі (RoS) жетекшілік мәселелеріне тап болған MyPPP-ні 2019 жылдың 14 қаңтарынан бастап тіркеуден өшірді. Labour Party of Malay...
PartyAbbrPeriodDescription Communist Party of MalayaParti Komunis Malaya CPM 1930–1989 The party operated legally from 1945 to 1948 before it was banned. After it was banned, the party went underground as the Malayan National Liberation Army to conduct an armed rebellion. In 1989, the party signed a peace treaty with the Malaysian and Thai governments ending its armed rebellion. The current status of the party as an organisation remains unclear. Persatuan Melayu PahangPahang Malays Association PMP 1938–1949 The first overtly semi political Malays national organisation in Pahang. The association was dissolved and absorbed into UMNO branches and it can be said that all the former leaders of the Pahang Malay Association continued their activities as UMNO leaders. Kesatuan Melayu MudaYoung Malays Union KMM 1938–1945 The first overtly political Malay national organisation. The party was dissolved after the surrender of Japan in 1945 but her members formed the nucleus of many post war political parties. Syarikat Bekerjasama Am SaiburiSaiburi General Cooperative Union SABERKAS 1945–1954 Originally organised as an underground Malay nationalist movement in Thai occupied Kedah (Saiburi in Thai), it was legalised as a political organisation in 1945 just prior to the return of Kedah to the British authorities in 1946. It joined the Pan Malayan Labour Party in 1952 and was eventually merged with the other component parties to form the Labour Party of Malaya in 1954. Parti Kebangsaan Melayu MalayaMalay Nationalist Party PKMM 1945–1948 The first post war pan Malayan Malay nationalist party formed by former activists of the Young Malays Union advocating a form of left wing nationalism called Marhaenism. The party was banned with the outbreak of the Malayan Emergency. Malayan Democratic UnionKesatuan Demokratik Malaya MDU 1945–1948 The first post war non ethnic political party primarily but not exclusively operating in Singapore, an integral part of British Malaya then. The party was voluntarily dissolved after their failure to block the formation of the Federation of Malaya in favour of the Malayan Union and the outbreak of the Malayan Emergency. All Malaya Council of Joint Action AMCJA 1946–1948 A coalition of left wing non Malay political parties in opposition to the Federation of Malaya proposal. The coalition worked in cooperation with the left wing Malay dominated coalition, PUTERA. The coalition ceased to exist after the dissolution of MDU, the primary component party, in 1948. Angkatan Pemuda InsafAware Youth Corps API 1946–1947 Originally the youth wing of the Malay Nationalist Party, the party was organised in 1946 by the more radical left wing elements and was subsequently banned in 1947. Angkatan Wanita SedarAwakened Women's Union AWAS 1946–1948 Originally the women's wing of the Malay Nationalist Party, the party was organised in 1946 by the more radical left wing elements and was banned with the outbreak of the Malayan Emergency. Overseas Chinese Youth AssociationPersatuan Pemuda Tionghua Perantauan Sarawak OCYA 1946–1959 New Democratic Youth League of MalayaLiga Pemuda Demokratik Baru Malaya NDYL 1946–1948 A member of the AMCJA, it was banned during the outbreak of the Malayan Emergency. Pusat Tenaga Ra'ayatCentre of Peoples' Power PUTERA 1947–1948 A coalition of left wing Malay political parties in opposition to the Federation of Malaya proposal. The coalition worked in cooperation with the left wing non Malay dominated coalition, AMCJA. The coalition ceased to exist after the banning of PKMM, the primary component party, in 1948. Barisan Tani Se MalayaPan Malayan Farmers' Front BATAS 1947–1948 A left wing party for organising Malayan peasants. The party was banned with the outbreak of the Malayan Emergency and the party's leader, Musa Ahmad, eventually became the chairman of the Communist Party of Malaya. Majlis Agama Tinggi Se MalayaPan Malayan Supreme Religious Council MATA 1947–1948 Established by radical Malay clerics to challenge the Sultan's control of Islam. It was part of the PUTERA coalition that worked with AMCJA in a multi racial political front. It gradually adopted a more pan Malay nationalist approach and eventually was absorbed by Hizbul Muslimin. Gerakan Angkatan MudaYoung Generation Movement GERAM 1947–1948 Led by Aziz Ishak and A Samad Ismail, it was part of the PUTERA coalition that worked with the AMCJA in a multi racial political front. The movement was banned with the outbreak of the Malayan Emergency. Pemuda Radikal MelayuRadical Malay Youth Party PERAM 1948 Established by Mohamed Mustaza, a former Secretary General of the PKMM, to replace the role played by API which was banned in 1947. PERAM was itself banned after the declaration of the Malayan Emergency. Hizbul MusliminMalayan Muslim People's Party HM 1948 Inspired by the Muslim Brotherhood and led by Ustaz Abu Bakar al Baqir, it was an attempt to transform MATA into a full fledged political party. It ceased to exist after several of its leaders were arrested during the Malayan Emergency. but only gained registration in 1951. In 1952, it joined the Pan Malayan Labour Party and eventually merged with other state labour parties to form the Labour Party of Malaya in 1954. Alliance PartyParti Perikatan 1951–1973 A coalition of the United Malays National Organisation, the Malayan Chinese Association and the Malayan Indian Congress. The coalition was expanded to include other parties after the 13 May Incident and was subsequently registered as the Barisan Nasional (National Front). Independence of Malaya PartyParti Kemerdekaan Malaya IMP 1951–1953 Established by founding president of the United Malays National Organisation, Onn Jaafar, to be a multi ethnic party. The party did not do well electorally and was dissolved in 1953. Labour Party of PenangParti Buruh Pulau Pinang LPP 1951–1954 With government restrictions on forming a pan Malayan labour party, this party was organised within the territorial limits of Penang to contest the George Town Municipal Elections. In 1952, it joined the Pan Malayan Labour Party and eventually merged with other state labour parties to form the Labour Party of Malaya in 1954. it joined the Pan Malayan Labour Party and eventually merged with other state labour parties to form the Labour Party of Malaya in 1954. In 1952 it joined the Pan Malayan Labour Party and eventually merged with other state labour parties to form the Labour Party of Malaya in 1954. Province Wellesley Labour PartyParti Buruh Seberang Prai PWLP 1953–1959 With government restrictions on forming a pan Malayan labour party, this party was organised within the territorial limits of Penang and competed against the Labour Party of Penang in the George Town Municipal Council elections in 1953. The party did not join the Pan Malayan Labour Party and existed separately until its eventual merger with the LPM. Parti NegaraNational Party PN 1953–1962 The successor party to the Independence of Malaya Party, it took a more Malay nationalistic stance compared to its predecessor but maintained a multi ethnic composition. The party was dissolved after the death of its founding president, Onn Jaafar. Malaysia People's Progressive PartyParti Progresif Penduduk Malaysia myPPP 1953–2019 A multiracial political party in Malaysia which was one of the component members of the National Front or Barisan Nasional (BN) coalition from 1973 to 2018. After losing the 2018 election, the party has been split into two factions – one led by Maglin Dennis D'Cruz who supported myPPP remaining part of the BN coalition and the other led by party president M. Kayveas who insisted on myPPP leaving the BN coalition. The latter emerged victorious in the immediate power struggle and myPPP subsequently exited the Barisan Nasional coalition. The Registrar of Societies (RoS) has deregistered MyPPP, which is facing leadership problems, effective 14 Jan 2019. Labour Party of MalayaParti Buruh Malaya LPM 1954–1972 With the easing of restrictions, the Pan Malayan Labour Party re organised itself from a confederation of labour parties into a centralised party. Sarawak Liberation LeagueLiga Pembebasan Sarawak SLL 1954–1956 A radical left wing political organisation in Sarawak, it was merged into the Sarawak Advanced Youth Association in 1956 after being proscribed by the colonial authorities. Sarawak Advanced Youth AssociationPersatuan Pemuda Progresif Sarawak SAYA 1956–1971 A militant left wing political organisation in Sarawak, it eventually coalesced with other radical left wing groups and formed the nucleus of the North Kalimantan Communist Party. Malayan Socialist Youth LeagueLiga Pemuda Sosialis Malaya MSYL 1956–1958 Organised as the youth wing of the Labour Party of Malaya, it was eventually proscribed and banned shortly after the independence of Malaya. Malayan PartyParti Malaya MP 1956–1964 A Malacca based party, it was established to retain Malacca's status as a Crown Colony. With the formation of Malaysia in 1963, most members defected to the Alliance Party and the party eventually faded out. Malayan Peoples' Socialist FrontFron Sosialis Rakyat Malaya FSRM 1957–1969 A coalition initially comprising the Labour Party of Malaya and Partai Ra'ayat, it became the major Opposition party in the newly independent Malaya until the Confrontation resulted in its persecution and eventual demise.
1960-1969 жылдар
ПартияАббПэриодТақырыпПарти Негара СаравакПартия СаравакПАНАС 1960–1968 Саравакта тіркелген екінші саяси партия, көп ұлтты, негізінен бумипутералар басымдық құрайтын партия. Муниципалдық және аудандық кеңес сайлауларына қатысу үшін құрылды. 1968 жылы Барисан Раякит Джати Саравакпен бірігіп, Парти Бумипутераны құрды. Біріккен Ұлттық Кадазан ҰйымыPertubuhan Kebangsaan Kadazan Bersatu UNKO 1961–1964 Дональд Стивенс құрған Сабахтағы алғашқы жергілікті партия, Малайядағы УМНО үлгісінде Кадазандусун қауымдастығының мүдделерін қорғау үшін құрылды. 1962 жылы Г. С. Сундун бастаған топпен бірігіп, Біріккен Пасок Момогун Ұйымын құрды. Біріккен Сабах Ұлттық ҰйымыПертубуан Кэбангсан Сабах Берсату USNO 1961–1996 Мұстафа Харун құрған, бастапқыда көп ұлтты партия болғанмен, мұсылман Бажау қауымдастығы басымдық құрды. 1996 жылы таратылды, мүшелері UMNO немесе Parti Bersatu Sabah партиясына қосылды. Барсан Раякит Джати Саравак Саравак жергілікті халық фронты БАРДЖАСА 1961–1968 Негізінен этникалық малай және меланау қауымдастығының мүдделерін білдіретін мұсылман бумипутера партиясы. 1968 жылы Парти Негара Саравакпен бірігіп, Парти Бумипутераны құрды. Саравак ұлттық партиясыParti Kebangsaan Sarawak SNAP 1961–2013 Көп ұлтты партия, Саравак Альянсына қосылды, бірақ 1965 жылы шығарылды. 1976 жылы "Баррисан Насионал" коалициясына қосылды, бірақ 2004 жылы қайтадан шығарылды. 2010 жылы Pakatan Rakyat коалициясына қосылды, бірақ 2011 жылғы Саравак штатындағы сайлау алдында шығып кетті. Ішкі күрес 2013 жылы партияның тіркеуден шығарылуына әкелді. Солтүстік Борнео Демократиялық партиясыParti Demokratik Borneo Utara NBDP 1962 Жесселтонда құрылған қытайлық партия, сол жылы Сандакандағы Біріккен партиямен бірігіп, Борнео Утара Ұлттық партиясын құрды (кейіннен Сабах Ұлттық партиясы деп аталды). Біріккен партияParti Bersatu UP 1962 Сандаканда құрылған қытайлық партия, сол жылы Джесселтондағы Солтүстік Борнео Демократиялық партиясымен бірігіп, Борнео Утара Ұлттық партиясын құрды (кейіннен Сабах Ұлттық партиясы деп аталды). Біріккен Пасок Момогун Ұлттық ҰйымыPersatuan Kebangsaan Pasok Momogun Bersatu Pasok Momogun / UPMO 1962–1964 Біріккен Ұлттық Кадазан Ұйымынан бөлініп, кейіннен өзінің бас партиясымен бірігіп, Біріккен Пасокмомогон Кадазан Ұйымын құрды және Біріккен Сабах Ұлттық Ұйымымен және Сабах Ұлттық партиясымен бірге Сабах Альянсын құрды. Борнео Утара Ұлттық партиясыParti Kebangsaan Borneo Utara BUNAP 1962–1963 Солтүстік Борнео Демократиялық партиясы мен Біріккен партияның бірігуі, Малайзия федерациясындағы Сабах тәуелсіздігін алғаннан кейін Сабах Ұлттық партиясы деп қайта аталды. Саравак қытай қауымдастығыPersatuan Cina Sarawak SCA 1962–1974 Саравак Альянсының құрамында болған бұрынғы Парти Негара Саравак құрған қытайлық партия. 1970 жылы көптеген мүшелері Саравак Біріккен Халықтар партиясына өтті. SCA белсенділігі тоқтап, қалған мүшелері таратып жіберді. Parti Pesaka Anak SarawakСаравактың мұралық партиясыPESAKA 1962–1973 Тун Джугахтың Ибан мүддесін білдіру үшін құрған партия, Саравак ұлттық партиясымен тікелей бәсекелесті. 1973 жылы Парти Бумипутерамен бірігіп, Парти Песэка Бумипутера Берсату партиясын құрды. Біріккен Демократиялық партия (United Democratic Party) Партия Демократиялық Берсату UDP 1962–1968 Малайялық қытай қауымдастығының бұрынғы президенті Лим Чонг Ю құрған, 1964 жылғы жалпы сайлауда бір орынға ие болды. 1968 жылы Лим басқа да бірнеше танымал саясаткерлермен бірігіп, Парти Геракан Раякт Малайзияны құрды. Сабах Үндістан Конгресі (Congress India Sabah SIC) 1962–1975 Сабахтағы үнді қауымдастығының мүддесін білдіретін шағын партия, Сабах Альянсының құрамына кірді және 1974 жылға дейін Сабах мемлекеттік ассамблеясында тағайындалған орынның бірін иеленді, содан кейін мемлекеттік үкімет Парти Берсату Раякит Джелата Сабахқа түсті. Содан кейін өз қызметін тоқтатты. Сабах Ұлттық партиясыParti Kebangsaan Sabah SANAP 1963–1965 Бұрын Борнео Утара Ұлттық партиясы, Малайзия федерациясындағы Сабах тәуелсіздігін алғаннан кейін Сабах Ұлттық партиясы деп қайта аталды. 1965 жылы "Сабах қытай қауымдастығын" өзіне сіңіріп алды және өзін соңғысы деп атады. Ұлттық Конвенция ПартиясыParti Perhimpunan Kebangsaan NCP 1963–1965 Туңку Абдул Рахманның бірінші және екінші әкімшілігінде бұрынғы федералды министр Абдул Азиз Исхақ құрған партия Малай Халық Социалистік Фронтының құрамдас бөлігі болды. 1964 жылы Ішкі қауіпсіздік туралы заң бойынша Азиздің тұтқындалуынан кейін әлсіреп, кейін таратылды. Біріккен Пасокмогун Кадазан Ұйымы Персатуан Пасокмогун Кадазан ...
PartyAbbrPeriodDescription Parti Negara SarawakNational Party of Sarawak PANAS 1960–1968 A bumiputera dominated multi ethnic political party, it was second political party to registered in Sarawak, it was established to contest municipal and district council elections. In 1968 the party merged with the Barisan Rakyat Jati Sarawak to form Parti Bumiputera. United National Kadazan OrganisationPertubuhan Kebangsaan Kadazan Bersatu UNKO 1961–1964 Established by Donald Stephens, the first indigenous party in Sabah was modeled after UMNO in Malaya to represent the interests of the Kadazandusun community. The party split in 1962 with a group led by G. S. Sundang going on to form the United Pasok Momogun Organisation. United Sabah National OrganisationPertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu USNO 1961–1996 Established by Mustapha Harun, it was established as a multi ethnic party but was dominated by the Muslim Bajau community. The party was eventually dissolved in 1996 with her members either joining UMNO or Parti Bersatu Sabah after the dissolution. Barisan Rakyat Jati SarawakSarawak Native People's Front BARJASA 1961–1968 A Muslim bumiputera party primarily representing the interests of the ethnic Malay and Melanau community, it merged with Parti Negara Sarawak in 1968 to form Parti Bumiputera. Sarawak National PartyParti Kebangsaan Sarawak SNAP 1961–2013 A multi ethnic party, it joined the Sarawak Alliance but was expelled in 1965. It joined the Barisan Nasional coalition in 1976 but was again expelled in 2004. It then joined the Pakatan Rakyat coalition in 2010 but withdrew just before the 2011 Sarawak state election. Various internal power struggles culminated in the de registration of the party in 2013. North Borneo Democratic PartyParti Demokratik Borneo Utara NBDP 1962 A Chinese based party that was established in Jesselton, it merged later that same year with the Sandakan based United Party to form the Borneo Utara National Party (later renamed the Sabah National Party). United PartyParti Bersatu UP 1962 A Chinese based party that was established in Sandakan, it merged later that same year with the Jesselton based North Borneo Democratic Party to form the Borneo Utara National Party (later renamed the Sabah National Party). United Pasok Momogun National OrganisationPersatuan Kebangsaan Pasok Momogun Bersatu Pasok Momogun / UPMO 1962–1964 A breakaway from the United National Kadazan Organisation, it eventually reunited with its parent party to form the United Pasokmomogun Kadazan Organisation and formed the Sabah Alliance with the United Sabah National Organisation and the Sabah National Party. Borneo Utara National PartyParti Kebangsaan Borneo Utara BUNAP 1962–1963 A merger of the North Borneo Democratic Party and the United Party, it was renamed the Sabah National Party after the independence of Sabah within the federation of Malaysia. Sarawak Chinese AssociationPersatuan Cina Sarawak SCA 1962–1974 A Chinese based party set up by former Parti Negara Sarawak, it was part of the Sarawak Alliance. In 1970, most of its members crossed over to the Sarawak United Peoples' Party. SCA fell into inactivity and was wounded up by its remnant members. Parti Pesaka Anak SarawakSarawak Native's Heritage Party PESAKA 1962–1973 A party established by Tun Jugah to represent Iban interests, it was in direct competition with the Sarawak National Party. It merged with Parti Bumiputera in 1973 to form the Parti Pesaka Bumiputera Bersatu. United Democratic PartyParti Demokratik Bersatu UDP 1962–1968 Established by Lim Chong Eu, a former president of the Malayan Chinese Association, it won a single seat in the 1964 general election. In 1968 when Lim joined forces with a few other notable politicians to form Parti Gerakan Rakyat Malaysia. Sabah Indian CongressKongres India Sabah SIC 1962–1975 A small party representing the interests of the Indian community in Sabah, it was part of the Sabah Alliance and held one of the nominated seats in the Sabah State Assembly until 1974 when the State Government fell to Parti Bersatu Rakyat Jelata Sabah. It subsequently ceased being active. Sabah National PartyParti Kebangsaan Sabah SANAP 1963–1965 Formerly the Borneo Utara National Party, it was renamed the Sabah National Party after the independence of Sabah within the federation of Malaysia. In 1965, it absorbed the social organisation, the Sabah Chinese Association, and renamed itself as the latter. National Convention PartyParti Perhimpunan Kebangsaan NCP 1963–1965 Established by Abdul Aziz Ishak, a former Federal Minister in Tunku Abdul Rahman's first and second administration, the party was a component of the Malayan Peoples' Socialist Front. It was weakened after the arrest of Aziz under the Internal Security Act in 1964 and subsequently dissolved. United Pasokmomogun Kadazan OrganisationPersatuan Pasaokmomogun Kadazan Bersatu UPKO 1964–1967 A merger of the United Kadazan National Organisation and the United Pasok Momogun National Organisation, it formed the Sabah Alliance with the United Sabah National Organisation and the Sabah National Party. By 1967, the party was absorbed the United Sabah National Organisation and had ceased to exist as an organised force. Machinda PartyParti Machinda MACHINDA 1964–1967 Formed by dissidents of the Sarawak United Peoples' Party who were discomforted by the increasing communist influence and led by Michael Buma, the party participated in the Malaysian Solidarity Convention. Internal conflict over the participation of the party in the MSC eventually caused the party's dissolution in 1967 Sabah Chinese AssociationPersatuan Cina Sabah SCA 1965–1979 Renamed from the Sabah National Party after absorbing the smaller non political Sabah Chinese Association, it was part of the Sabah Alliance until it left in 1976. In 1978, most of its leaders and members have left to form the Sabah Chinese Consolidated Party and the party was eventually deregistered in 1979. Malaysian Solidarity ConventionKonvensyen Solidariti Malaysia MSC 1965 A coalition led by the People's Action Party of Malaya consisting also of the United Democratic Party, the People's Progressive Party, the Sarawak United Peoples' Party and the Machinda Party to challenge what they perceived as the growth of communalism in Malaysia. The MSC was short lived as PAP, the main convenor, was de registered following the withdrawal of Singapore from Malaysia. United Malaysian Chinese OrganisationPersatuan Cina Malaysia Bersatu UMCO 1966–1970 Formed by former founding member of the Malayan Chinese Association and founding Secretary General of the United Democratic Party, Chin See Yin, the party failed to obtain electoral support in the 1969 general election and was dissolved in the aftermath of the 13 May Incident. Parti BumiputeraBumiputera Party PB 1967–1973 A merger of the Parti Negara Sarawak and Barisan Rakyat Jati Sarawak, the party eventually merged with Parti Pesaka Anak Sarawak to form Parti Pesaka Bumiputera Bersatu in 1973. Parti Marhaen MalaysiaMalaysian Marhaen Party PMM 1968–1974 Formed after the release of Parti Rakyat Malaysia founder, Ahmad Boestamam, the party was a result of Boestamam's disagreement with his former party's adoption of scientific socialism as its ideology. After the failure of the party to win electoral support in the 1974 general election, it merged with Parti Keadilan Masyarakat Malaysia.
1970-1979 жылдар
ПартияAbbrPeriodDescription Біріккен Сабах Әрекет партиясыParti Tindakan Sabah Bersatu USAP 1970–1974 Бұрынғы Біріккен Пасокмомогун Кадазан Ұйымының жастар көшбасшысы Калакау Унтол құрған партия, қысқа ғұмыр сүрді және 1974 жылы Кулакау Малайзия Әділеттік Қоғамы партиясына (Parti Keadilan Masyarakat Malaysia) қосылғаннан кейін таратылды. Солтүстік Калимантан Коммунистік партиясыParti Komunis Kalimantan Utara NKCP 1971–1990 Саравактағы Жастар қауымдастығы ретінде бұрын жұмыс істеген белсенділер мен партизан күштерін, Саравактағы Біріккен Халықтар партиясының, Саравактағы Халық Партизан күштерінің және Солтүстік Калимантан Халық Армиясының коммунистік элементтерін біріктіру арқылы ресми түрде құрылды. 1990 жылы бейбіт келісімге қол қойылғанға дейін Малайзия үкіметіне қарсы төмен қарқындылықтағы көтеріліспен күресті. Parti Keadilan Masyarakat MalaysiaМалайзия Әлеуметтік Әділет партиясы PEKEMAS 1972–1982 Партия Геракан Раяктың Малайзиядағы диссиденттері Барисан Насионалға қосылғаннан кейін құрған партия, 1974, 1978 және 1982 жылғы жалпы сайлауларда қатысты. Партия көп сайлаушылық қолдауды жеңе алмады және Малайзия Халық Социалистік партиясына (Parti Sosialis Rakyat Malaysia) және Демократиялық Әрекет партиясына мүшелерін жоғалтты. 1982 жылғы жалпы сайлауда бірде-бір орын жеңе алмағаннан кейін партия ақырында таратылды. Малайя Коммунистік партиясы (Революциялық Фракция)Parti Komunis Malaya (Puak Revolusioner) CPM–RF 1973–1983 Солтүстік Малайя бюросының партиялық тазалауынан кейін, Садаодағы 8-ші полк негізгі партиядан бөлінген кезде құрылды. 1983 жылы Малайзия Коммунистік партиясымен (Марксистік-Лениндік) бірігіп, Малайзия Коммунистік партиясын құрды. Малайя Коммунистік партиясы (Марксистік-Лениндік)Parti Komunis Malaya (Marxis Leninis) CPM–ML 1974–1983 Малайя Коммунистік партиясының Солтүстік Малайя бюросы партияны тазалағаннан кейін, 12-ші полктің 2-ші ауданы негізгі партиядан бөлінген кезде құрылды. Саравак Малайзиялық Халық АссоциациясыPersatuan Rakyat Malaysia Sarawak PERMAS 1987–1991 Саравақтың бас министрі Абдул Тайб Махмудқа қарсы диссиденттер 1987 жылғы Минг сотынан кейін құрды, партия 1987 жылғы Саравак сайлауында өзінің одақтасы Саравак Даяк Халық Партиясымен (Parti Bansa Dayak Sarawak) бірге 20 орын жеңіп алды, бірақ Барисан Насионалды құлата алмады. 1991 жылғы сайлауда бірде-бір орынды сақтап қала алмады және партия көп ұзамай таратылды. Қоғамдық Коалиция КонгресіKongres Penyatuan Masyarakat CCC 1988–2010 1986 жылғы жалпы сайлауға қарсы тұру үшін Паналайзия Ислам партиясының (Pan Malaysian Islamic Party) Қытай консультативтік кеңесі ретінде құрылды, 1988 жылы ресми түрде саяси партия ретінде тіркелді. Ол ешқандай жалпы сайлауға тікелей қатыспады және кейіннен үлкен партияның ресми қанаты – PAS қолдаушылар жиналысымен алмастырылды. Parti Melayu Semangat 46 46 Малай партиясының рухы S46 1989–1996 1987 жылғы UMNO-ның даулы партиялық сайлауында жеңілген фракциядан құрылды, оны Тенгку Разалей Хамза басқарды. 1990 жылғы жалпы сайлауда Gagasan Rakyat және Angkatan Perpaduan Ummah коалицияларының құрамында болды. 1990 жылдардың ортасына қарай партия қатты әлсіреп, 1996 жылы Разалейх UMNO-ға оралғаннан кейін таратылды. Parti Rakyat SabahСабах Халық Партиясы PRS 1989–1991 Бұрынғы BERJAYA көшбасшысы Джеймс Онгли сол кездегі басымдықты Парти Берсату Сабахқа қарсы шығып, оны жеңу үшін құрды, бірақ ол ақырында партиядан шығып, оның інісі Джозеф Пайрин Китинган басқарған PBS-ке қосылды. Angkatan Keadilan RakyatХалық Әділет Фронты AKAR 1989–2001 Парти Берсату Сабахтың бір бөлігінен Марк Кодинг құрды, 1991 жылы Барисан Насионалға қосылды. 1998 жылы өзінің атауын Angkatan Keadilan Rakyat Bersatu (Бірлескен Халық Әділет Фронты) деп өзгертті. 1996 жылы оның екі жетекшісі Пандикар Амин Мулия мен Джеффри Китинган арасындағы көшбасшылық тартысы үлкен топпен PBS-ке оралуына әкелді. Ақырында Пандикар мен партияның қалған мүшелері партияны таратып, UMNO-ға қосылуға шешім қабылдады. Gagasan RakyatХалық Күші GR 1989–1996 1990 жылғы жалпы сайлауға қатысу үшін Демократиялық Әрекет партиясы, Parti Melayu Semangat 46, Parti Rakyat Malaysia, Parti Bersatu Sabah және Бүкіл Малайзиялық Үндістандық Прогрессивті Фронтынан тұратын коалиция. DAP пен S46 арасындағы даулар коалицияның ыдырауына әкелді және коалиция 1995 жылғы жалпы сайлауда нашар нәтиже көрсеткеннен кейін таратылды. Angkatan Perpaduan UmmahМұсылман Бірлігі Қозғалысы APU 1989–1996 1990 жылғы жалпы сайлауда Parti Melayu Semangat 46, PAS, BERJASA және Parti Hizbul Muslimin Malaysia партиясынан тұратын коалиция. Ол Келантан штатының үкіметін басқаруды жеңіп алды, бірақ 1995 жылғы жалпы сайлаудан кейін ресми түрде таратылды. Parti Perpaduan MasyarakatҚоғамдық Бірлік Партиясы PPM 1989–? Ешқандай жалпы сайлауға қатыспаған Parti Merdeka MalaysiaМалайзия Тәуелсіздік Партиясы PMM 1989–? Ешқандай жалпы сайлауға қатыспаған.
PartyAbbrPeriodDescription United Sabah Action PartyParti Tindakan Sabah Bersatu USAP 1970–1974 Formed by former United Pasokmomogun Kadazan Organisation youth leader, Kalakau Untol, the party was short lived and dissolved after Kulakau joined Parti Keadilan Masyarakat Malaysia in 1974. North Kalimantan Communist PartyParti Komunis Kalimantan Utara NKCP 1971–1990 Formally established with the consolidation of activist and guerilla forces operating previously as the Sarawak Advanced Youth Association, communist elements of the Sarawak United Peoples' Party, the Sarawak Peoples' Guerilla Force, and the North Kalimantan Peoples' Army. The NKCP fought a low intensity insurgency against the Malaysian government until a peace agreement was signed in 1990. Parti Keadilan Masyarakat MalaysiaMalaysian Social Justice Party PEKEMAS 1972–1982 Established by dissidents of Parti Gerakan Rakyat Malaysia after the party joined Barisan Nasional, the party contested in the 1974, 1978, and 1982 general elections. The party did not manage to win much electoral support and lost members to Parti Sosialis Rakyat Malaysia and the Democratic Action Party. After its failure to win any seats in the 1982 general election, the party was eventually dissolved. Communist Party of Malaya (Revolutionary Faction)Parti Komunis Malaya (Puak Revolusioner) CPM–RF 1973–1983 Established after a party purge by the North Malayan Bureau the Communist Party of Malaya when the 8th Regiment in Sadao broke from the main party. It merged with the Communist Party of Malaya (Marxist Leninist) in 1983 to form the Communist Party of Malaysia. Communist Party of Malaya (Marxist Leninist)Parti Komunis Malaya (Marxis Leninis) CPM–ML 1974–1983 Established after a party purge by the North Malayan Bureau of the Communist Party of Malaya when the 2nd district of the 12th Regiment broke from the main party. Persatuan Rakyat Malaysia SarawakSarawak Malaysian People's Association PERMAS 1987–1991 Formed in the aftermath of the 1987 Ming Court Affair by dissidents against the Chief Minister of Sarawak, Abdul Taib Mahmud, the party managed to win a total of 20 seats with its ally, Parti Bansa Dayak Sarawak in the 1987 Sarawak election but was unable to unseat the Barisan Nasional. It failed to retain any of its seats in the 1991 election and the party dissolved shortly thereafter. Community Coalition CongressKongres Penyatuan Masyarakat CCC 1988–2010 Established as the Chinese Concultative Council of the Pan Malaysian Islamic Party to face the 1986 general election, it was formally registered as a political party in 1988. It did not participate directly in any general election and was subsequently superseded by PAS Supporters' Assembly, an official wing of the larger party. Parti Melayu Semangat 46Spirit of 46 Malay Party S46 1989–1996 Formed by the losing faction in UMNO's contentious party elections in 1987, it was led by Tengku Razaleigh Hamzah. It was part of the Gagasan Rakyat and Angkatan Perpaduan Ummah coalitions that contested the 1990 general election. By the mid 1990s it had grown severely weakened and in 1996 the party was dissolved when Razaleigh returned to UMNO. Parti Rakyat SabahSabah People's Party PRS 1989–1991 Founded by former BERJAYA leader James Ongkili to challenge and defeat the then dominant Parti Bersatu Sabah in Sabah but he ultimately left the party to join PBS which was led by his uncle, Joseph Pairin Kitingan. Angkatan Keadilan RakyatPeople's Justice Front AKAR 1989–2001 Founded by a splinter of Parti Bersatu Sabah headed by Mark Koding, it joined Barisan Nasional in 1991. In 1998, it amended its name to Angkatan Keadilan Rakyat Bersatu (United People's Justice Front). In 1996, a leadership tussle between its top two leaders Pandikar Amin Mulia and Jeffrey Kitingan led to the latter returning to PBS with a large group. Eventually, Pandikar and party remnants decided to dissolve the party and join UMNO. Gagasan RakyatPeople's Might GR 1989–1996 A coalition comprising the Democratic Action Party, Parti Melayu Semangat 46, Parti Rakyat Malaysia, Parti Bersatu Sabah, and the All Malaysian Indian Progressive Front to contest the 1990 general election. Disputes between the DAP and S46 eventually caused the coalition to fall apart and the coalition was dissolved after a poor showing in the 1995 general election. Angkatan Perpaduan UmmahMuslim Unity Movement APU 1989–1996 A coalition comprising the Parti Melayu Semangat 46, PAS, BERJASA, and the Parti Hizbul Muslimin Malaysia to contest the 1990 general election. It won control of the Kelantan state government but was formally disbanded after 1995 general election. Parti Perpaduan MasyarakatCommunity Unity Party PPM 1989–? Never contested in any general election Parti Merdeka MalaysiaMalaysian Independence Party PMM 1989–? Never contested in any general election
1990 - 1999 жылдар
ПартияАббрКезеңСипаттама Біріккен Іс-қимыл ПартиясыПарти Тиндакан Берсату БІҚП 1990–? Сабахтағы этникалық қытайларға негізделген шағын партия. Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air Homeland People's Wellbeing Party KITA 1995 (2011) 2012 Бастапқыда Angkatan Keadilan Insan Malaysia немесе AKIM (Малайзия Халықтық Әділет Фронты) деп тіркелген, кейіннен 2010 жылдың 13 желтоқсанында жаңа төрағасы Зайд Ибрагим оны қайта атады. Малайзия Демократиялық ПартиясыParti Demokratik Malaysia MDP 1998–2008 Демократиялық іс-қимыл партиясының диссиденттері Уи Чоо Кёнг және Йеп Гим Гуан құрған партия, 1999 және 2004 жылғы сайлауларға қатысып, ешбір орын жеңе алмады. 2008 жылы Уи Parti Keadilan Rakyat партиясына қосылды және партия таратылды. Барисан Раякит Сабах БерсекутуФедерациялық Сабах Халық Фронты БЕРСЕКУТУ 1998–2010 Сабахтың бұрынғы бас министрі Харис Саллех құрған партия, 1999 жылғы жалпы сайлауда қатысты, бірақ ешбір орын жеңе алмады. 2010 жылы партия таратылды, ал Харис Сабах Халық Фронтын құрды. Барисан АльтернативАльтернатив Фронт БА 1998–2004 KeADILan, DAP, PAS және PRM арасында құрылған коалиция, 1999 және 2004 жылғы сайлауларға қатысты. DAP және PAS арасындағы шиеленіс келісімнің ыдырауына әкелді және 2004 жылға қарай ол тоқтады. Angkatan Insaf RakyatConscious People's Movement AIR 1999 AKIM басшылығымен PAS партиясының бөлінген топтары мен партиялары құрған коалиция, ол AKIM, HAMIM, BERJASA және тағы екі кіші топтан тұрды. Parti Reformasi Insan MalaysiaМалайзия Халықтық Реформа Партиясы PRIM 1999–2009 1999 жылы Parti Keadilan Nasional партиясынан кеткеннен кейін П. Утайакумар құрған партия тіркеуден өте алмады. PRIM белсенділері HINDRAF-тың ядросын құрады. 2007 жылы HINDRAF-қа тыйым салынды және оның басшылары, соның ішінде Утайакумар Ішкі қауіпсіздік заңы бойынша тұтқындалды. Утайакумар босатылғаннан кейін, ол Адам құқықтары партиясын құрды.
PartyAbbrPeriodDescription United Action PartyParti Tindakan Bersatu UAP 1990–? A small ethnic Chinese based party in Sabah. Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air Homeland People's Wellbeing PartyKITA 1995 (2011) 2012 Originally registered as Angkatan Keadilan Insan Malaysia or AKIM (Malaysian People's Justice Front), it was later renamed on 13 December 2010 by its new chairman, Zaid Ibrahim. Malaysian Democratic PartyParti Demokratik Malaysia MDP 1998–2008 Established by Democratic Action Party dissidents, Wee Choo Keong and Yeap Ghim Guan, the party contested the 1999 and 2004 elections but failed to win any seat. In 2008, Wee joined Parti Keadilan Rakyat and the party was dissolved. Barisan Rakyat Sabah BersekutuFederated Sabah People's Front BERSEKUTU 1998–2010 Established by former Sabah Chief Minister, Harris Salleh, the party contested the 1999 general election but failed to win any seats. In 2010, the party was dissolved and Harris went on to form the Sabah People's Front. Barisan AlternatifAlternative Front BA 1998–2004 A coalition formed between the KeADILan, DAP, PAS, and PRM, it contested the 1999 and 2004 elections. Tensions between DAP and PAS caused the pact to fragment and by 2004, it had ceased to exist. Angkatan Insaf RakyatConscious People's Movement AIR 1999 A coalition formed by splinter parties and groups of PAS and led by AKIM, it consisted of AKIM, HAMIM, BERJASA, and two other smaller groups. Parti Reformasi Insan MalaysiaMalaysian People's Reform Party PRIM 1999–2009 Founded by P. Uthayakumar after he left Parti Keadilan Nasional in 1999, the party failed to obtain registration. PRIM activists formed the core of the HINDRAF. HINDRAF was banned in 2007 and its leaders, including Uthayakumar was arrested under the Internal Security Act. Upon Uthayakumar's release, he formed the Human Rights Party.
20002009 жыл
ПартияАббПэриодТөзімдеу Малайзиялық Даяқтар КонгресіКонгресс Даяқтар Малайзия МДК 2005–2013 2003–2004 жылдары Саравак Даяқтар Ұлттық партиясында (Parti Bansa Dayak Sarawak) Д. Джеймс Масингке қарсы күш үшін күрескен Дэниел Тажемнің жақтастары құрды. Бұл Парти Банса Даяқ Саравақтың тіркеуден шығарылуына және Масингтің жақтастарының Саравак Халық партиясын құруына әкелді. Дегенмен, МДК тіркеуден өтпеді, ал оның жетекшілері келесі сайлауларда тәуелсіз кандидаттар ретінде немесе Parti Keadilan Rakyat сияқты басқа партиялардың өкілдері ретінде бақ сынады. 2013 жылы бір топ «Жаңа Саравак Даяқтар Ұлттық партиясын» (Parti Bansa Dayak Sarawak Baru) тіркеуге қол жеткізді. Малайзиялық Үндістердің Демократиялық Әрекет ФронтыҮндістан Малайзия Демократиялық Әрекет Фронты МИНДРАФ 2005–2009 ХИНДРАФтың мақсаттарын саяси қозғалысқа біріктіру үшін тәжірибелі журналист Мануэль Лопес құрды, бірақ тіркеуден өтпеді және Ішкі қауіпсіздік заңы бойынша төрт ХИНДРАФ белсендісінің қамауға алынуына байланысты қиындықтарға тап болды. 2009 жылы босатылған тұтқындар мен партия белсенділері Адам құқықтары партиясын құрды. Ұлттық Студенттер Партиясы (Parti Mahasiswa Negara) PMN 2008 ПАС-қа жақын «Малайзия мұсылман студенттерінің біріккен қозғалысының» (Gabungan Mahasiswa Islam Se Malaysia) белсенділері бастаған, «Малайзия студенттерінің әрекеттік фронтының» (Barisan Bertindak Mahasiswa Negara) және «Малайзия студенттерінің ынтымағының» (Solidariti Mahasiswa Malaysia) белсенділері қолдаған көпұлтты саяси партия. Студенттердің саяси белсенділікке қатысуына тыйым салатын 1971 жылғы Университеттер және жоғары оқу орындары заңына қайшы келетіндігіне байланысты тіркеуден өтпеді. Pakatan Rakyat Халық Одағы ПР 2008–2015 2008 жылғы жалпы сайлаудан кейін ПКР, ДАП, ПАС және СНАП арасында құрылған коалиция. Тіркеуден өтпеді, бірақ 2013 жылғы жалпы сайлауда сайлау одағы ретінде жұмыс істеуін жалғастырды. 2015 жылы ДАП пен ПАС арасындағы шиеленіс ПКР, ДАП және жаңа ПАС партиясы АМАНАХ-тың «Пактан Харапан» атты жаңа коалиция құруына әкелді, ал ПАС «Гагасан Сеjahtera» атты өз коалициясын құрды. Малайзия Адам Құқықтары Партиясы (Parti Hak Asasi Manusia Malaysia) HRP 2009–2019 Адам және тең құқықтарды қорғаушы белсенді П. Утайкумар басқарған көпұлтты саяси партия. Алайда, HRP-нің тіркеу өтініші мақұлданбады және ол негізделген бастапқы қозғалыс, ХИНДРАФ 2019 жылы таратылғандықтан, жақын арада таратылатын болып есептеледі.
PartyAbbrPeriodDescription Malaysian Dayak CongressKongres Dayak Malaysia MDC 2005–2013 Formed by supporters of Daniel Tajem who fought Dr James Masing in a bitter power struggle in Parti Bansa Dayak Sarawak in 2003–2004. This resulted in the de registration of PBDS with Masing's supporters forming Parti Rakyat Sarawak. MDC however failed to obtain registration and her key leaders contested subsequent elections as Independents or representatives of other parties like Parti Keadilan Rakyat. In 2013, one group managed to successfully register Parti Bansa Dayak Sarawak Baru. Malaysian Indian Democratic Action FrontBarisan Bertindak Demokratik India Malaysia MINDRAF 2005–2009 Formed by a veteran journalist Manuel Lopez to consolidate the objectives of the HINDRAF into a political movement, it failed to obtain registration and was hampered by the arrest of four major HINDRAF activists under the Internal Security Act. In 2009, the released detainees and party activists had formed the Human Rights Party instead. Parti Mahasiswa NegaraNational Students' Party PMN 2008 A multi ethnic political party led by activists of the PAS friendly All Malaysia Muslim Undergraduates Movement (Gabungan Mahasiswa Islam Se Malaysia) and supported by activists of the National Undergraduates Action Front (Barisan Bertindak Mahasiswa Negara), and Malaysian Students Solidarity (Solidariti Mahasiswa Malaysia), it failed to obtain registration as it was deemed to be against the provisions of the Universities and University Colleges Act 1971 that forbade students from active participation in politics. Pakatan RakyatPeople's Pact PR 2008 2015 A coalition between PKR, the DAP, the PAS and the SNAP that was formed after the 2008 general election. It failed to obtain registration but continued to operate as an electoral pact in the 2013 general election. In 2015, tensions between the DAP and PAS caused the coalition to fracture with PKR, DAP and the new PAS splinter party, AMANAH forming a new coalition called Pakatan Harapan while PAS went on to form its own coalition called Gagasan Sejahtera. Human Rights Party Malaysia Parti Hak Asasi Manusia Malaysia HRP 2009–2019 A multi ethnic political party led by human rights and equal rights activist P. Uthayakumar HRP registration application however was never approved and it is being considered as disbanded in due course as even the original movement it was based, HINDRAF had been deregistered in 2019.
2010 қазіргі уақытқа дейін
ПартияAbbrPeriodDescription Sabah People's Front Barisan Bersatu Sabah SPF 2010–2012 Федерацияланған Сабах халық фронтының бөлініп шыққан партиясы. Алайда, 2012 жылы СДП-ны Саравак халық партиясының (PRS) бұрынғы мүшелері, наразы көшбасшы Снг Чэ Хуа бастап алып, жаңа Саравак жұмысшы партиясына (SWP) айналдырды. Сонымен қатар, бұрынғы президент Берман Анкап 2013 жылы жаңа Сабах Бейбітшілік партиясын (SPP) құрып, оның президенті болды. Parti Sarawak Bersatu United Sarawak Party PSB 2014–2024 PSB – Саравақтың Біріккен Халық партиясының (SUPP) бөлініп шыққан партиясы, оны Саравақтың екінші қаржы министрі Вонг Сун Кох және оның жақтастары партия басшылығы үшін күрестен кейін құрды. Бұл партия Барисан Насионал (BN) саяси одағы ретінде құрылды.
PartyAbbrPeriodDescription Sabah People's Front Barisan Bersatu Sabah SPF 2010–2012 A splinter party of the Federated Sabah People's Front. However, in 2012, SPF was taken over by some former Sarawak Peoples' Party (PRS) members led by dissident leader Sng Chee Hua and turned into the new Sarawak Workers Party (SWP). Meanwhile, the party former president Berman Angkap formed and became the president of new Sabah Peace Party (SPP) in 2013. Parti Sarawak Bersatu United Sarawak Party PSB 2014–2024The PSB was actually a splinter party of Sarawak United People's Party (SUPP) set up by the Second Finance Minister for Sarawak, Wong Soon Koh along with his supporters following a leadership tussle of the party then and it started as a pro Barisan Nasional (BN) political pact