Кіріспе

1969 жылғы 10 мамырда Малайзияда жалпы сайлаулар өтті, бірақ Сабах және Саравак штаттарында дауыс беру 1970 жылғы 6 маусым мен 4 шілде аралығында кейінге шегерілді. Бұл сайлау 1963 жылы Малайзия құрылғаннан кейін Сабах және Саравак штаттарында өткен алғашқы парламенттік сайлау болды. Сайлау қорытындысы бойынша, Біріккен малай ұлттық ұйымы (UMNO), Малай қытай қауымдастығы және Малай үнді конгресінен құралған биліктегі Альянс партиясы, азайған көпшілікпен қайтадан билікке оралды. Конституцияның 153-бабында баяндалған Бумипутраның артықшылықтарына қарсы үгіт жүргізген Parti Gerakan Rakyat Malaysia (Gerakan) және Демократиялық іс-қимыл партиясы (DAP) сайлауда үлкен табысқа жетті. Дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың саны 73,6% құрады. Оппозиция барлығы 54 орын жеңіп алды, нәтижесінде Альянс парламенттегі екі үшін бір көпшілігін (конституциялық түзетулерді қабылдау үшін қажетті көпшілік) алғаш рет жоғалтты. Сайлау нәтижесінде Альянс Келантаннан өзге Перак, Селангор және Пенанг штаттарында да көпшілігін жоғалтты. Сайлау нәтижесі және одан кейінгі реакциялар 13 мамыр оқиғасы деп белгілі болған кең ауқымды нәсілдік тәртіпсіздіктерге әкелді. Осы оқиғаның салдарынан федералды үкімет парламенттің жұмысын тоқтатты және 1971 жылға дейін үкіметтік басқару MAGERAN бақылауында болды. Бұл Туңку Абдул Рахманның премьер-министрлік қызметінің аяқталуын білдірді, ал бірнеше айдан кейін оның орнын Туң Абдул Разак басты. Разак кейіннен Куала-Лумпур Федералды аумағын құруды мақсат етті. Сол күні Малайзияның 12 штатында (13 штатының ішінде, Сабахтан басқа) 330 мемлекеттік сайлау округінде де сайлаулар өтті.

Рахат кеңесі

19 сайлау округінде кандидаттар қарсылықсыз жеңіске жетті. Бір сайлау округінде дауыс беру кейінге шегерілді. Батыс Малайзия 10 мамырда сайлауға қатысты, ал Сабах 25 мамырда, Саравак 7 маусымда дауыс беруге жоспарланған. "Альянс" партиясы кейбір округтерде қарсылықсыз жеңіске жетіп, 8 орынды жеңіп алды. Тун Мустафа Дату Харунның Біріккен Сабах Ұлттық Ұйымы (USNO) кандидаттарды тіркеу күні 16 орынның 10-ын қарсылықсыз жеңіп алды. Оппозициялық партиялардың штат деңгейіндегі табысы "Альянс" партиясына күрт соққы болды, ол Келантанда ПАС-қа ғана емес, сонымен қатар Пенангтағы жаңадан құрылған "Геракан" партиясына да жеңіліс тапты. Екі штатта ешбір партия абсолютті көпшілікке ие бола алмады. "Альянс" Селангорда 24 орынның 14-ін, ал Перакта 40 орынның 19-ын ғана сақтап қалды. UMNO 13 мамырда өз митингісімен жауап берді, ол көп ұзамай кең ауқымды тәртіпсіздікке ұласты. Бұл оқиға кейіннен 13 мамыр оқиғасы деп белгілі болды.