Кіріспе
1969 жылғы 10 мамырда Малайзияда жалпы сайлаулар өтті, бірақ Сабах және Саравак штаттарында дауыс беру 1970 жылғы 6 маусым мен 4 шілде аралығында кейінге шегерілді. Бұл сайлау 1963 жылы Малайзия құрылғаннан кейін Сабах және Саравак штаттарында өткен алғашқы парламенттік сайлау болды. Сайлау қорытындысы бойынша, Біріккен малай ұлттық ұйымы (UMNO), Малай қытай қауымдастығы және Малай үнді конгресінен құралған биліктегі Альянс партиясы, азайған көпшілікпен қайтадан билікке оралды. Конституцияның 153-бабында баяндалған Бумипутраның артықшылықтарына қарсы үгіт жүргізген Parti Gerakan Rakyat Malaysia (Gerakan) және Демократиялық іс-қимыл партиясы (DAP) сайлауда үлкен табысқа жетті. Дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың саны 73,6% құрады. Оппозиция барлығы 54 орын жеңіп алды, нәтижесінде Альянс парламенттегі екі үшін бір көпшілігін (конституциялық түзетулерді қабылдау үшін қажетті көпшілік) алғаш рет жоғалтты. Сайлау нәтижесінде Альянс Келантаннан өзге Перак, Селангор және Пенанг штаттарында да көпшілігін жоғалтты. Сайлау нәтижесі және одан кейінгі реакциялар 13 мамыр оқиғасы деп белгілі болған кең ауқымды нәсілдік тәртіпсіздіктерге әкелді. Осы оқиғаның салдарынан федералды үкімет парламенттің жұмысын тоқтатты және 1971 жылға дейін үкіметтік басқару MAGERAN бақылауында болды. Бұл Туңку Абдул Рахманның премьер-министрлік қызметінің аяқталуын білдірді, ал бірнеше айдан кейін оның орнын Туң Абдул Разак басты. Разак кейіннен Куала-Лумпур Федералды аумағын құруды мақсат етті. Сол күні Малайзияның 12 штатында (13 штатының ішінде, Сабахтан басқа) 330 мемлекеттік сайлау округінде де сайлаулар өтті.
General elections were held in Malaysia on Saturday, 10 May 1969, although voting was postponed until between 6 June and 4 July 1970 in Sabah and Sarawak. This election marked the first parliamentary election held in Sabah and Sarawak after the formation of Malaysia in 1963. The elections resulted in the return to power, with a reduced majority, of the ruling Alliance Party, comprising the United Malays National Organisation (UMNO), the Malayan Chinese Association, and the Malayan Indian Congress. The Parti Gerakan Rakyat Malaysia (Gerakan) and the Democratic Action Party (DAP), which had campaigned against Bumiputra privileges outlined by Article 153 of the Constitution, made major gains in the election. Voter turnout was 73.6%. Opposition won 54 seats in total causing the Alliance to lose its two thirds majority in the Parliament (two thirds majority being the majority required to pass most constitutional amendments) for the first time. The elections also saw Alliance lose its majority in Perak, Selangor and Penang in addition to Kelantan. The result of the election and subsequent reactions would cause widespread race riots also known as the 13 May Incident. As a consequence of this incident, the federal government decided to suspend parliament and government administration was monitored by MAGERAN until 1971. It also marked the end of Tunku Abdul Rahman's administration as Prime Minister before he was succeeded by Tun Abdul Razak several months later. Razak would then seek the main purpose to establish the Federal Territory of Kuala Lumpur. State elections also took place in 330 state constituencies in 12 (out of 13, except Sabah) states of Malaysia on the same day.
Рахат кеңесі
19 сайлау округінде кандидаттар қарсылықсыз жеңіске жетті. Бір сайлау округінде дауыс беру кейінге шегерілді. Батыс Малайзия 10 мамырда сайлауға қатысты, ал Сабах 25 мамырда, Саравак 7 маусымда дауыс беруге жоспарланған. "Альянс" партиясы кейбір округтерде қарсылықсыз жеңіске жетіп, 8 орынды жеңіп алды. Тун Мустафа Дату Харунның Біріккен Сабах Ұлттық Ұйымы (USNO) кандидаттарды тіркеу күні 16 орынның 10-ын қарсылықсыз жеңіп алды. Оппозициялық партиялардың штат деңгейіндегі табысы "Альянс" партиясына күрт соққы болды, ол Келантанда ПАС-қа ғана емес, сонымен қатар Пенангтағы жаңадан құрылған "Геракан" партиясына да жеңіліс тапты. Екі штатта ешбір партия абсолютті көпшілікке ие бола алмады. "Альянс" Селангорда 24 орынның 14-ін, ал Перакта 40 орынның 19-ын ғана сақтап қалды. UMNO 13 мамырда өз митингісімен жауап берді, ол көп ұзамай кең ауқымды тәртіпсіздікке ұласты. Бұл оқиға кейіннен 13 мамыр оқиғасы деп белгілі болды.