Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Одра – Польшаның Вроцлав қаласында өндірілген компьютерлер желісі. Атау Вроцлав қаласынан өтетін Одра өзенінің атынан қойылған.
Odra was a line of computers manufactured in Wrocław, Poland. The name comes from the Odra river that flows through the city of Wrocław.
Шолу
Өндіріс 1959–1960 жылдары басталды. 1001, 1002, 1003, 1013, 1103, 1204 модельдері түпнұсқа поляк құрылысына жатады. 1304 және 1305 модельдері бағдарламалық келісімге байланысты ICL 1905 және 1906 машиналарының функционалдық аналогтары болды. Соңғы модель – ICL машиналарының екі моделіне негізделген 1325 болды. Компьютерлер 1993 жылы жабылған Elwro өндіріс зауытында құрастырылды. Odra 1002 секундына 100–400 операцияны орындауға қабілетті болды. 1962 жылы Elwro қызметкері Витольд Подгорский Odra 1003 прототипінде компьютерлік ойын жасауға қол жеткізді; ол «Мариенбадтағы өткен жыл» фильмінде бейнеленген Nim ойынының бір түріне негізделген. Компьютер мінсіз ойын ойнай алатын және жеңіске жетуі кепілді болды. Ойын Elwro компаниясынан тысқары таратылмады, бірақ оның нұсқалары басқа жерлерде пайда болды. Бұл Польша тарихындағы алғашқы компьютерлік ойын болуы мүмкін. Odra 1204 компьютерінде қолданылатын операциялық жүйе SODA деп аталады. Ол магниттік жадсыз кішкентай компьютерде жұмыс істеу үшін жасалған және бағдарламаларды бір уақытта жүктеу және орындау мүмкіндігіне ие. 1976 жылы Ленинградтағы команда Odra 1204 компьютерін ALGOL 68 компиляторын әзірлеу үшін пайдаланды. Odra 1204 синтаксистік талдауды жүргізді, ал кодты жасау IBM System/360 жүйесінде іске асырылды. 2010 жылдың 30 сәуіріне дейін Вроцлав Брохов теміржол станциясында Odra 1305 компьютері жұмыс істеді. Жүйе 22:00 CEST бойынша өшіріліп, заманауи компьютерлік жүйемен ауыстырылды. Польшаның Катовице қаласындағы Компьютерлер және ақпараттық технологиялар тарихы мұражайы (Muzeum Historii Komputerów i Informatyki) 2017 жылы Odra 1305 компьютерін қайта іске қосу жобасын бастады.
The production started in 1959–1960. Models 1001, 1002, 1003, 1013, 1103, 1204 were of original Polish construction. Models 1304 and 1305 were functional counterparts of ICL 1905 and 1906 due to software agreement. The last model was 1325 based on two models by ICL. The computers were built at the Elwro manufacturing plant, which was closed in 1993. Odra 1002 was capable of only 100–400 operations per second. In 1962, Witold Podgórski, an employee of Elwro, managed to create a computer game on a prototype of Odra 1003; it was an adaptation of a variant of Nim, as depicted in the film Last Year at Marienbad. The computer could play a perfect game and was guaranteed to win. The game was never distributed outside of the Elwro company, but its versions appeared elsewhere. It was probably the first Polish computer game in history. The operating system used by the Odra 1204 is called SODA. It was designed to work on a small computer without magnetic storage and
can run simultaneous loading and execution of programs. An Odra 1204 computer was used by a team in Leningrad developing an ALGOL 68 compiler in 1976. The Odra 1204 ran the syntax analysis, code generation ran on an IBM System/360. Up until 30 April 2010 there was still one Odra 1305 working at the railway station in Wrocław Brochów. The system was shut down at 22:00 CEST and replaced with a contemporary computer system. The Museum of the History of Computers and Information Technology (Muzeum Historii Komputerów i Informatyki) in Katowice, Poland started a project to recommission an Odra 1305 in 2017.