Роджер Элвуд: Америкалық ғылыми-фантастика жазушысы және редакторы
Roger Elwood
Роджер Элвуд (1943-2007) – американдық ғылыми-фантастика жазушысы, редактор. 70-жылдары көптеген антологиялар шығарды. Күрес спорты туралы жазбалары да бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық романист
American novelist
Роджер Элвуд (13 қаңтар 1943 – 2 ақпан 2007) – американдық ғылыми фантастика жазушысы және редакторы. Ол 1970-жылдардың басы мен ортасында түрлі баспагерлер үшін көптеген антологиялар мен жинақтарды редакциялаған.
Roger Elwood (January 13, 1943 – February 2, 2007) was an American science fiction author and editor, who edited a large number of anthologies and collections for a variety of publishers during the early to mid 1970s.
Өмірбаян
Оңтүстік Нью-Джерсиде туып өскен Роджер Элвуд орта мектепті бітіргеннен кейін көп ұзамай кәсіби жазушылық мансабын бастады. Элвуд 1971–72 жылдары Аризонадағы Jalart House баспасымен келісімшарт негізінде күрес туралы екі журналды – «The Big Book of Wrestling» және «Official Wrestling Guide» – редакциялады (күрес журналдарында мәтіннен гөрі суреттер маңыздырақ болған). Ол Шығыс жағалауындағы кейбір шоуларда шешіну бөлмесіне тұрақты түрде кіруге мүмкіндік алды, бұл оның күреске көңілі қалды деген қаңқуларға қайшы келеді, себебі ол кейбір кәсіби күрес матчтарының бұрмаланғанын білген. Осы кезеңде ол «I Killed a Man in the Ring» сияқты бірнеше ойдан шығарылған, жасырын әңгімелер жазды, Элвуд бұл әңгімелердің «сұхбаттамалардың қосындысы» негізінде жазылғанын мәлімдеді. 1972 жылдың соңы мен 1973 жылдың басында ол жұмыстан кенеттен кетіп, жазушыларға күрес журналдарына тым аз төленгенін айтты. Элвуд алғашқы алты жылында SF антологиясын шығару үшін төрт түрлі баспагермен жұмыс істеді. Келесі бірнеше жылда ол оннан астам басқа баспагермен келісімшарт жасап, көптеген жеке кітаптар мен екі антология сериясын – төрт кітаптан тұратын «Continuum» және екі кітаптан тұратын «Frontiers» – жариялады. «Ғылыми фантастика энциклопедиясында» былай делінген: «Бір кезде Роджер Элвудтың өзі ғылыми фантастиканың қысқа әңгімелер нарығының шамамен төрттен бір бөлігін құрады деп есептелген». SF антология нарығы төмендеген кезде Элвуд «Laser Books» үшін жұмыс істей бастады, бұл роман жанрындағы алып «Harlequin Books» баспасының ғылыми фантастиканы әртүрлі авторлардың романдарынан біркелкі серияға жүйелеуге жасаған сәтсіз әрекеті болды. Содан кейін ол 1970-ші жылдардың соңында әдеттегі ғылыми фантастикадан/фэнтезиден бас тартып, 1990-шы жылдары христиандық романдардың жемісті жазушысы болды, сол онжылдықта отыздан астам романы жарық көрді. Элвудтың «Fantastic Fiction» веб-сайтындағы өмірбаянында оның әдеттегі ғылыми фантастика/фэнтези саласындағы еңбектері туралы ештеңе айтылмаған, және ол АҚШ-тың орталық-батыс аймағындағы Библия колледжінде Резидент-жазушы (немесе кейде «әдебиет профессоры») ретінде таныстырылған. Биографияда сондай-ақ «оның 12 романы жылдың үздік кітабы үшін «Excellence in Media» сыйлығын жеңіп алды» делінген, бірақ «Silver Angels» сыйлығының веб-сайтында тек жалпы «Баспа» санаты бар және Элвудтың есімі тізімде жоқ.
Born and raised in southern New Jersey, Roger Elwood started his professional writing career soon after graduating from high school. Elwood edited two magazines about wrestling, The Big Book of Wrestling and Official Wrestling Guide, on a contract basis during 1971–72 for Jalart House, an Arizona publisher, and regularly photographed matches (photographs were more important than text for wrestling magazines). He became a regular with locker room access at some shows on the East Coast, which might seem to contradict rumours that he had become disillusioned with wrestling when it came to his attention that some professional wrestling matches were fixed. This period produced some fictional confessional stories (e. g. "I Killed a Man in the Ring") that Elwood claimed were based on "a blending of interviews". He left the job abruptly between late 1972 and early 1973, telling writers the wrestling magazines were too much work for too little compensation. Elwood was published by four different publishers during his first six years as an SF anthologist. During the next few years he would contract with more than a dozen other publishers to produce many dozens of individual books and two anthology series, the four book Continuum and two book Frontiers. The Encyclopedia of Science Fiction observes that "At one time it was estimated that Roger Elwood alone constituted about one quarter of the total market for SF short stories." About the time the SF anthology market was decreasing, Elwood began working for Laser Books, an ultimately unsuccessful attempt by romance publishing giant Harlequin Books to systematize and regularize SF into a uniform series of novels by diverse authors. He then effectively quit ordinary science fiction/fantasy during the late 1970s, becoming a prolific writer of Christian based novels during the 1990s, with more than thirty novels published during that decade. Elwood's biography on the Fantastic Fiction website omits mention of his work concerning ordinary science fiction/fantasy and identifies him as a Writer in Residence (or occasionally a "professor of literature") at a Bible college in the mid western USA. The biography also claims that "12 of his novels have won Excellence in Media awards for best book of the year", although the Silver Angels award website includes only a general "Print" category, and does not list Elwood's name.
Сындар
1970 жылдардың ортасында Элвудтың жанрлық антология редакторы ретіндегі жұмысы сынға ұшырамайды, оның сын-пікірлері кәсіби тұрғыдан жеке шабуылға дейін жетеді; Джеймс Николл Элвудтың "антологияларды жоғары жылдамдықпен дайындау қабілеті, ақырғы нәтижеде, қызықты антологиялар жасау қабілетімен үйлеспеді" деп атап өткен, сондай-ақ "оқырмандар бірнеше ерекше көзге түспеген Элвуд антологияларын оқығаннан кейін, одан әрі сатып алуға құлшынбай қойды" деген пікірді білдірді. Элвудтың 1976 жылғы "Six Science Fiction Plays" антологиясы туралы "Star Trek" жанкүйерлер журналы "Enterprise Incidents"-те жарияланған шолуда Харлан Эллисонның "The City on the Edge of Forever" эпизодының түпнұсқа сценарийі қосылғаннан басқа, кітап "Роджер Элвудтың тағы бір орташалық деңгейдегі туындысы" екені айтылды.
Elwood's work as a genre anthology editor during the mid 1970s is not without its detractors, whose criticisms range from professional to ad hominem; James Nicoll has noted that Elwood's "capacity to produce anthologies at high speed was not, alas, matched with an ability to produce interesting anthologies", as well as the possibility that "readers, having read a few unremarkable Elwood anthologies, were reluctant to buy more". A review of Elwood's 1976 anthology Six Science Fiction Plays in the Star Trek fan magazine Enterprise Incidents remarked that except for the inclusion of the original teleplay of the episode "The City on the Edge of Forever" by Harlan Ellison, the book was "another excursion into mediocrity by Roger Elwood."
Кәсіпкерлік
Элвуд авторларға лайықты төлемақы төлемегендігі хабарланды. Сонымен қатар, Тереза Нильсен Хейден Элвудтың кейбір жобаларының қаржылық егжей-тегжейі туралы болжамдарды талқылайды, "барлық белгілер бойынша, жомарт бюджеттер болуы керек еді", бірақ "Роджер Элвудтың жобаларынан басқа еш жерде жарияланбаған немесе өте аз жарияланған авторларға ерекше көп назар аударылған". Элвудтың сегіз томдық, жасөсперімдерге арналған, қатты мұқабалы Лернер SF кітапханасы (1974), әр томға үш немесе төрт әңгімеден тұрады. Интернеттегі фантастикалық әдебиеттер базасына сәйкес, тек осы кітапқа ғана әңгіме жазған үш автордың әңгімелері кірген; Роджер Элвудқа ғана әңгіме сатқан тағы екі автор; және Роджер Элвудқа алғаш рет әңгіме сатқан, бірақ кейіннен оны басқа жерде қайта жариялаған бір автор бар. 1970 жылдары SF жанрындағы қатты мұқабалы кітаптар сирек кездесетін, ал әңгімелерге тапсырыс берілген деген болжам бар, сондықтан Нильсен Хейден бұл жобаның жақсы қаржыландырылғанын айтуға болады. Әдетте, антология үшін берілген аванстың барлығы антологияны құрастырушыға төленеді, ол өз қаражатынан әңгімелердің құқығын сатып алады және қолданылмаған аванс ақшасын өзінде қалдырады. Сол кезде тәжірибелі, қысқа әңгімелер жазатын авторлардың көп болуын ескере отырып, Элвудтың тәжірибесіз авторларды таңдауы күдік тудырады. Лернер SF кітапханасында Эрл мен Отто Биндердің екі әңгімесі және Оттоның үшінші әңгімесі бар. Эрл мен Отто Биндер 1955 жылы бірлесіп әңгіме жазуын тоқтатқан, Эрл 1965 жылы, ал Отто 1974 жылы қайтыс болғандықтан, бұл әңгімелердің ешқайсысы тапсырыс бойынша жазылмаған болуы мүмкін.
Elwood is reported to have underpaid authors. Additionally, Teresa Nielsen Hayden discusses speculation about the financial details of some of Elwood's projects "that by all indications should have had generous budgets" but were "peculiarly long on authors who had slight or nonexistent publishing credentials outside of Roger Elwood projects." Elwood's eight volume young adult hardcover Lerner SF Library (1974), with three or four stories per volume, includes stories from three authors whose only recorded sale, according to the Internet Speculative Fiction Database, was to that book; two more authors who only ever sold stories to Roger Elwood; and one whose only first sale was to Roger Elwood, but who had the story republished elsewhere. SF hardcovers were relatively uncommon during the 1970s and the stories were supposedly original commissions, so Nielsen Hayden believes it is reasonable to assume that this was a well funded project. Normally the entire advance for an anthology is paid to the anthologist, who then purchases story rights out of his or her own pocket, retaining any unspent advance money. Given the availability of experienced short fiction writers at the time, Elwood's choice of inexperienced authors aroused suspicions. The Lerner SF Library also contains two stories by Earl and Otto Binder, and a third story by Otto alone. Given that Earl and Otto Binder ceased to co author stories in 1955, and that Earl died in 1965 and Otto in 1974, it seems unlikely any of these stories was a commissioned work.
Өнеркәсіпке әсері
Нильсен Хейден Елвудтың нарыққа араласуына дейін антологиялар мен жинақтар оқырмандардың арасында өте танымал болған және баспа индустриясы оларды "романға қарағанда сенімдірек нәрсе" деп есептеген. Ол Элвудты "хикаялар жинағы/антология нарығын жалғыз өзі қиратқан" деп айыптайды. Ол "оқырманның жинақтарға деген сенімін жойған" арқылы, "ондаған жылдар бойы жақсы антологтар жинаған беделін ысырап етті" дейді. Антологиялар мен әңгімелер жинақтарын "сату қиынға айналды" деп атап көрсетеді. Нильсен Хейденнің Элвудтың әсері ұзақ мерзімді болды деген пікірін, жыл сайын жарияланатын антологиялардың көп саны ескерілгенде, қолдау қиын.
Nielsen Hayden reports that, prior to Elwood's involvement with the market, anthologies and collections were very popular with readers, and were considered by the publishing industry to be "a surer bet than novels". She accuses Elwood of "singlehandedly breaking the story collection/anthology market". By "wreck[ing] the readers' faith in collections" she says, Elwood "squandered industry credibility accumulated over decades by better anthologists". Anthologies and story collections, she suggests, became "a hard sell". The idea that Elwood's effect has been a long term one, as Nielsen Hayden maintains, is difficult to maintain considering the continuing high numbers of anthologies published annually.
Қысқа жұмыс
Элвудтың Fantastic Fiction өмірбаянында ол «мыңнан астам мақала және бірнеше қысқа әңгіме» сатқанын, олардың ішінде Ladies Home Companion, Mike Shayne's Mystery Magazine, Edgar Wallace Mystery Magazine, Photoplay, Grit және Weekly Reader сияқты басылымдарға жарияланғанын айтады.
Elwood's Fantastic Fiction biography claims that he has sold "a thousand articles and a few short stories" to publications including Ladies Home Companion, Mike Shayne's Mystery Magazine, Edgar Wallace Mystery Magazine, Photoplay, Grit and Weekly Reader.