Кіріспе

1927 жылы Қытай азаматтық соғысының оқиғасы – Нанчан көтерілісі. Бұл Қытай Коммунистік партиясының Қытайдағы азаматтық соғыстағы Ұлтшыл партиямен (Гоминьдан) болған алғашқы ірі қақтығысы. Көтеріліс 1927 жылы Гоминьданның (КМТ) жасаған Шанхай қырқынына қарсы тұру мақсатымен Қытай коммунистері тарапынан басталды. Гоминьданның (КМТ) солшыл қанаты Нанчан қаласында «Революциялық комитет» құрды, оның мақсаты – шаруалардың кең ауқымды көтерілісін ояту болды. Денг Янда, Сонг Цинлинг және Чжан Факуи (аталған тізімде, бірақ кейін көтерілісті басып тастаған) саяси лидерлердің қатарында болды. Хе Лонг және Чжоу Энлайдың басшылығымен Нанчан қаласындағы әскери күштер, Гоминьдан мен коммунистердің бірінші одағының аяқталуынан кейін, қаланы бақылауға алу үшін көтеріліс жасады. Бұл оқиғада Чжу Де, Йе Тинг және Лю Боченг сияқты маңызды лидерлер де қатысты. Коммунистік күштер Нанчанды сәтті басып алып, 5 тамызға дейін Гоминьдан күштерінің қоршауынан шығып, батыс Цзянсидегі Цзиньган тауларына шегінді. 1927 жылдың 1 тамызы кейіннен Халық Азаттық Армиясының (ХАА) құрылған күні және Гоминьдан мен Ұлттық революциялық армияға (ҰРА) қарсы жүргізілген алғашқы әрекет ретінде танылды.

Нанчан шайқасы

1927 жылдың 1 тамызында таңертеңгі сағат 2:00-де Чжоу Энлай, Хе Лонг, Ни Ронжен, Е Тинг, Е Цзяньин, Линь Бяо, Чжу Де, Чэн И және Лю Боченг өз әскерлерін басқарып, Нанчан қаласына түрлі бағыттардан шабуыл жасады. Төрт сағат өткен соң олар қаланы жаулап алып, 5000-ға жуық қолқызыл қару және шамамен 1 000 000 оқ-дәріні тартып алды.

Қайту

Ұлтшылдардың қарсы шабуылына тап болған коммунистер Гуандун провинциясына қарай оңтүстікке шегінуге шешім қабылдады. Сол жерге жеткен соң, олар Гуанчжоу қаласын басып алып, аймақтағы шаруалар мен фермаларға өз ықпалын таратуға тырысады.

Ұзақ жол жүру

Гуанчжоу Кеңес Коминтернінің мақсаты болды және 3 тамызда коммунистік әскерлер Нанчаннан шықты. Олардың кішкентай ұзақ жорығы қазан айының басында Хакка жоталарынан Хаошан аймағына түсіп келе жатып аяқталды. Чаочжоуда олар ұлтшылдарға қарасты әскерлерден жеңіліске ұшырады. Коммунистік күштер таратылып, екі бағытта қозғалды. Бірі Шанвейге бет алып, Пең Пай басшылығымен ұлтшылдарға қарсы партизандық соғыс жүргізді, ал екіншісі оңтүстік Хунаньға жол тартты, онда олар ақырында Мао Цзэдунның күштеріне қосылды. Мао Цзэдунның күзігі жиын-терім науқаны да сәтсіз аяқталған еді. Коммунистік күштер мұндай шешуші және ауыр жеңіліске ұшырағандықтан, тек 1000 сарбаз толық құрамда қалды және олар полк болып қайта құрылды. Жү Де мен Чен Идің басшылығымен полк жергілікті Хунань әскербасысына барып, қорғау іздеді. Осы қарапайым бастамадан күш ақырында 10 000 адамға дейін өсіп, 1928 жылдың сәуір айында Цзянсиге барып, Цзиньганшанда Мао Цзэдунқа қосылды. Лю Бочэн қашқынға айналды, бірақ оған көмектескен басқа коммунистерді тауып, оны әскери оқу үшін Кеңес Одағына жіберді, ал Линь Бяо жеңілістен кейін дезертирлік жасады. Бірақ ол өзіне жаулы жергілікті тұрғындар оны жауларына тапсырып береді немесе өлтіреді деген қорқыныштан коммунистерге қайта оралды. Гуо Моруо жеңілістен кейін Жапонияға қашып кетті. Басқа аман қалғандар одан да қиын жағдайға түсті, барлығы қашқын болып кетті. Чжоу Энлай, Йе Цзяньин және Йе Тин басқалармен байланысын үзіп, ауыр сырқат болған Чжоумен бірге британдық Гонконгқа қашып кетті. Үшеуі екі пистолет алып, Гонконгқа сәтті жетті. Коммунистік партияның тағы бір жетекшісі Ни Рончжен де Гонконгқа қашып құтылды.

Хэ Лонг

Хэ Лонг шегіну жоспарына қатаң қарсылық білдіріп, жаздың күшті ыстығында 1000 мильдей қашықтықты жүріп өту әскерлерге зор қиындық тудыратынын, ал Гуандуңдағы коммунистерге көрсетілген халықтық қолдау Хунаньдағы шаруалардың берген үлкен қолдауының аз бөлігі ғана екенін дәл көрсетті. Оның пікірінше, жаңа коммунистік база Хунань облысының шекаралық аймағында құрылуы керек еді, себебі Хунаньда коммунистік әскерлерді қайта жарақтандыру оңай болар еді және жергілікті халықтың қатарына қосылу арқылы олардың санын арттыруға болар еді. Бірақ оның ұсынысы қабылданбады. Жеңіліске ұшырағаннан кейін ол жалғыз үйіне қайтты. Он мыңдаған сарбазға басшылық еткеннен кейін, ол тірлік табу үшін күрескен адамға айналды. Оның отбасы оны жақсы қабылдамады, тек коммунист болған бірнеше туысы ғана оған көмектесті. Ол жақын арада коммунистік сарбаздардың тағы бір жасағын құрды, бұл жолы 3000-нан астам адамнан, бірақ ұлтшылдар оны талқандады, аман қалғандардың саны үштен кем болды. Хэ Лонгтің жасағы үшінші рет қалпына келгенше бір жыл өтті.